Obiekty Sakralne w Wielkiej Brytanii
Lista 424 miejsc z kategorii Obiekty Sakralne w Wielkiej Brytanii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 186 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Bar Convent, St Pancras and Islington Cemetery, Hampstead Cemetery.
-
Handsworth Cemetery
Birmingham
Handsworth Cemetery to zabytkowy cmentarz komunalny w Birmingham, w dzielnicy Handsworth w północno-zachodniej części miasta. Powstał na początku XX wieku, a dziś jest ceniony nie tylko jako miejsce pochówku, ale także jako spokojna przestrzeń z interesującą architekturą i wielokulturową historią okolicy. Jak powstał cmentarz w Handsworth? Cmentarz założyła lokalna rada Handsworth Urban District Council, a po włączeniu Handsworth w granice Birmingham w 1911 roku przejęła go Rada Miejska Birmingham. Do dziś zarządza nim miejska służba ds. pochówków. Źródła podają nieco różne daty otwarcia, dlatego bezpieczniej mówić o pierwszej dekadzie XX wieku. Co warto zobaczyć na miejscu? Największą atrakcją architektoniczną jest kaplica pogrzebowa (Mortuary Chapel), zaprojektowana przez Williama Bidlake'a w stylu Arts and Crafts. Budowę rozpoczęto w 1909 roku, a poświęcenie odbyło się w 1910. Obiekt ma najwyższy, pierwszy stopień ochrony zabytków w Anglii, co wyróżnia go na tle większości budynków cmentarnych w kraju. Z czasem kaplica popadła w zły stan techniczny i trafiła do rejestru zabytków zagrożonych. W 2012 roku English Heritage przyznało na jej odnowienie 375 tysięcy funtów, a Rada Miejska Birmingham dołożyła kolejne 325 tysięcy. Dzięki temu budynek mógł zostać zabezpieczony i odrestaurowany. Czy na cmentarzu są groby wojenne? Tak. Commonwealth War Graves Commission opiekuje się tu rozproszonymi grobami żołnierzy: 104 z I wojny światowej i 99 z II wojny światowej. Pochowano ich w różnych częściach cmentarza, a mur pamięci (Screen Wall) upamiętnia osoby, których grobów nie dało się oznaczyć indywidualnie. To ważne miejsce dla osób badających historię rodzinną i losy żołnierzy z Birmingham. Różnorodność wyznań Cmentarz odzwierciedla zróżnicowany charakter Handsworth. Wydzielono na nim sekcje dla różnych wyznań, między innymi dla Kościołów wolnych, muzułmanów i katolików. Spacer alejkami pozwala zobaczyć, jak zmieniały się style nagrobków i zwyczaje pogrzebowe w ciągu ponad stu lat. Informacje praktyczne dla odwiedzających Cmentarz jest czynny, więc obowiązuje zachowanie ciszy i szacunek dla osób odwiedzających groby. Wstęp jest bezpłatny, a teren dostępny w godzinach ustalanych przez miasto; przed wizytą sprawdź aktualne informacje na stronie Birmingham City Council. Do poszukiwania konkretnych grobów służy publiczna wyszukiwarka rejestrów pochówków prowadzona przez miasto. Fotografowanie architektury kaplicy jest zwykle możliwe z zewnątrz, ale warto zachować dyskrecję podczas ceremonii. Najczęstsze pytania Czy kaplica jest otwarta dla zwiedzających? Dostępność wnętrza bywa ograniczona, dlatego warto wcześniej sprawdzić aktualne informacje u zarządcy cmentarza. Kto zaprojektował kaplicę? William Bidlake, architekt związany z ruchem Arts and Crafts. Czy można znaleźć tu groby żołnierzy? Tak, CWGC odnotowuje tu 104 pochówki z I wojny światowej i 99 z II wojny światowej. Kto zarządza cmentarzem? Obecnie Rada Miejska Birmingham, która przejęła go w 1911 roku. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników architektury, historii lokalnej i wojennej oraz osób szukających ciszy z dala od ruchliwego centrum.
-
Green Lane Cemetery
Waverley
Green Lane Cemetery to niewielki cmentarz komunalny przy Green Lane w Farnham, w hrabstwie Surrey w południowej Anglii. Należy do czterech cmentarzy, którymi zarządza rada miasta Farnham (Farnham Town Council). Nie jest atrakcją w typowym sensie, ale dla osób zainteresowanych lokalną historią, genealogią i architekturą pamięci to spokojny, ciekawy przystanek. Jaka jest historia cmentarza Green Lane? Pomysł założenia cmentarza przy Green Lane wiąże się z lokalnym zarządem pochówków (Burial Board) i prośbami mieszkańców dzielnicy Bourne o miejsce pochówku w pobliżu kaplicy. Zatwierdzenie przez władze trwało bardzo długo, a kaplica i cmentarz zaczęły funkcjonować w 1914 roku. Projekt kaplicy przypisuje się architektowi Arthurowi J. Stedmanowi. Przez dziesięciolecia cmentarzem zarządzały kolejne organy: dawna Farnham Urban District Council, następnie od 1974 roku Waverley District Council. W 2003 roku cmentarze wróciły pod zarząd rady miasta Farnham, która opiekuje się nimi do dziś. Jak wygląda układ cmentarza? Teren podzielono na sześć sekcji dla różnych wyznań. Wydzielono też część dziecięcą oraz miejsce na prochy osób poddanych kremacji. Kaplica z czasem straciła pierwotne zastosowanie; rada sprzedała ją i obecnie służy jako dom spotkań wspólnoty Plymouth Brethren. Kto jest tu pochowany? Wśród pochowanych wymienia się m.in. pisarza George'a Sturta, architekta Arthura J. Stedmana, aktora Eille'a Norwooda oraz generała majora sir Roberta Pringle'a. Na cmentarzu znajduje się także 13 grobów wojennych: dwa z I wojny światowej i jedenaście z II wojny światowej, objętych opieką jako groby poległych żołnierzy. Czy można sprawdzić dawne pochówki? Tak. Rada miasta prowadzi rejestry pochówków i udostępnia je po wcześniejszym umówieniu wizyty w swoim biurze. Na stronie rady znajdziesz też informacje o historii cmentarzy i wskazówki dla osób prowadzących badania genealogiczne. To dobre miejsce, by zacząć szukać śladów przodków związanych z Farnham. Jak zwiedzać cmentarz? To czynne miejsce pochówku, więc obowiązuje cisza, szacunek dla odwiedzających żałobników i stosowanie się do regulaminu cmentarza opublikowanego przez radę miasta. Spacer zajmie zwykle krótką chwilę, ale warto poświęcić czas na przyjrzenie się nagrobkom, układowi sekcji i zieleni, która w sezonie wiosennym dodaje miejscu uroku. Współrzędne miejsca to około 51,2009 N, 0,8090 W. Najczęstsze pytania Czy cmentarz Green Lane jest otwarty dla zwiedzających? Tak, można go odwiedzać, pamiętając, że to czynny cmentarz. Aktualne zasady podaje Farnham Town Council. Kto zarządza cmentarzem? Farnham Town Council, która opiekuje się łącznie czterema cmentarzami w mieście. Czy są tu groby wojenne? Tak, 13: dwa z I wojny światowej i jedenaście z II wojny światowej. Czy mogę poszukać przodków w rejestrach? Rejestry pochówków udostępnia rada miasta po umówieniu wizyty w biurze. Czy kaplica jest nadal kaplicą cmentarną? Nie, została sprzedana i służy jako dom spotkań wspólnoty Plymouth Brethren.
-
Comely Bank Cemetery
Edynburg
Comely Bank Cemetery to niewielki cmentarz w północnej części Edynburga, w dzielnicy Comely Bank, położonej między Stockbridge a Craigleith, na południowy zachód od Królewskiego Ogrodu Botanicznego. Założono go w końcówce XIX wieku, a dziś zna go przede wszystkim ten, kto szuka śladów Wielkiej Brytanii z czasów obu wojen światowych. Gdzie leży Comely Bank Cemetery i jak się tam dostać? Dzielnica Comely Bank rozciąga się od Carrington Road na północy po Learmonth Terrace na południu i należy do obszaru rady społecznej Stockbridge i Inverleith. To spokojna, mieszkalna okolica, z centrum Edynburga dzieli ją krótki spacer lub przejazd autobusem. Cmentarz ma dziś tylko jedno wejście, w północno-wschodnim narożniku, od strony Crewe Road. Warto o tym pamiętać, planując trasę, bo od innych stron teren jest odgrodzony. Jaka jest historia cmentarza? Cmentarz powstał pod koniec lat 90. XIX wieku. Źródła podają różne daty, od 1896 do 1898 roku, a jako projektantów wymieniają Georgea Washingtona Browne'a oraz J.M. Dicka Peddiego. Prowadziło go Edinburgh Cemetery Company, czyli prywatna spółka, jakich w wiktoriańskim mieście działało kilka. W 1994 roku teren wykupiła rada miejska Edynburga i od tego czasu odpowiada za jego utrzymanie. Dlaczego odwiedzają go miłośnicy historii wojskowości? Najważniejszą częścią cmentarza jest kwatera wojenna Commonwealth War Graves Commission (CWGC). Według tej organizacji spoczywa tu 227 żołnierzy z I wojny światowej, w większości w sekcji D. Część z nich zmarła w pobliskich szpitalach wojskowych, między innymi w 2nd Scottish General Hospital, urządzonym w dawnym przytułku Craigleith i mającym około tysiąca łóżek. Co najmniej 50 żołnierzy zmarło w następstwie pandemii grypy z lat 1918-1919. Wśród pochowanych jest między innymi szeregowy William Keddie Gourlay z 3. batalionu Seaforth Highlanders, który zmarł w marcu 1918 roku w wieku 22 lat. Tuż przed kwaterą z I wojny znajduje się kwatera z II wojny światowej. Leży w niej ponad połowa z 76 pochowanych w tym miejscu ofiar tego konfliktu. Jest tu również grób żołnierza Legii Fińskiej oraz dwa pochówki służbowe niezwiązane z działaniami wojennymi. Co wyróżnia kwaterę wojenną? Granitowe nagrobki w kwaterze wojennej leżą płasko na ziemi. Zdecydował o tym Sir Robert Lorimer, urodzony w Edynburgu architekt związany z Imperial War Graves Commission, który projektował cmentarze wojenne. Zamiast typowego rzędu stojących steli widać więc równe, niskie płyty, co nadaje miejscu surowy, spokojny charakter. Czy warto odwiedzić Comely Bank Cemetery? To nie jest cmentarz-atrakcja w rodzaju monumentalnych nekropolii Edynburga. Przyciąga raczej osoby zainteresowane genealogią, historią wojskowości i architekturą cmentarną. Trzeba też liczyć się z tym, że miejsce bywało celem wandalizmu, więc stan niektórych elementów może odbiegać od ideału. Wizytę dobrze połączyć ze spacerem do pobliskiego Stockbridge albo Królewskiego Ogrodu Botanicznego. Najczęstsze pytania Gdzie jest wejście na Comely Bank Cemetery? W północno-wschodnim narożniku, od strony Crewe Road. Kto zarządza cmentarzem? Od 1994 roku rada miejska Edynburga, która wykupiła go od prywatnego właściciela. Ilu żołnierzy z I wojny światowej tu spoczywa? Według CWGC 227, głównie w sekcji D. Dlaczego nagrobki w kwaterze wojennej są płaskie? Takie rozwiązanie wybrał architekt Sir Robert Lorimer, projektant związany z Imperial War Graves Commission.
-
Canley Garden Cemetery and Crematorium
Coventry
Canley Garden Cemetery and Crematorium to cmentarz z krematorium w Coventry, w środkowej Anglii. Miejsce ma przede wszystkim znaczenie lokalne i historyczne: powstało w czasie II wojny światowej, w mieście, które w listopadzie 1940 roku przeżyło jedne z najcięższych nalotów w Wielkiej Brytanii. Współrzędne obiektu to około 52,389 N i 1,548 W. Czym jest Canley Garden Cemetery and Crematorium? To miejski cmentarz połączony z krematorium, prowadzony przez radę miasta Coventry. Według lokalnego towarzystwa historycznego Canley jest największym cmentarzem w mieście. Nie jest to typowa atrakcja turystyczna z biletami i godzinami zwiedzania, lecz miejsce pochówku i pożegnań, które odwiedza się z szacunkiem i z cichą ciekawością historyczną. Jak powstało to miejsce? Pierwsze rozmowy o potrzebie krematorium dla szybko rosnącego Coventry odbyły się na spotkaniu w 1934 roku. Ministerstwo Zdrowia zatwierdziło krematorium oraz nowy cmentarz na tym samym terenie 29 kwietnia 1938 roku. Budowę rozpoczęto w 1939 roku, jednak wojenne niedobory spowalniały prace. Nalot z listopada 1940 roku skłonił władze miasta do ukończenia inwestycji. Oficjalnego otwarcia dokonała 23 lutego 1943 roku Emily Smith, alderman i burmistrz Coventry. Pierwsza kremacja odbyła się trzy dni później, a pierwszy pochówek pod koniec marca 1943 roku. Co jeszcze warto wiedzieć? W latach 1992-1993 (od czerwca 1992 do maja 1993) do budynku krematorium dobudowano kaplicę Cannon Hill. Na terenie znajduje się też pomnik upamiętniający 18 żołnierzy państw Wspólnoty Narodów, którzy zginęli w czasie II wojny światowej i zostali tu poddani kremacji. Dla osób zainteresowanych historią Coventry, jego wojennymi losami i odbudową, to jedno z miejsc, które pokazuje, jak miasto organizowało swoje służby publiczne w trudnych latach. Warto pamiętać, że to miejsce żałoby, dlatego podczas wizyty należy zachować spokój i nie przeszkadzać uczestnikom ceremonii. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Canley Garden Cemetery and Crematorium? Uroczyste otwarcie odbyło się 23 lutego 1943 roku. Pierwsza kremacja miała miejsce trzy dni później, a pierwszy pochówek pod koniec marca tego roku. Kto prowadzi to miejsce? Według informacji publikowanych przez radę miasta Coventry, to obiekt komunalny. Aktualne godziny i zasady wstępu warto sprawdzić na stronie rady miasta. Czy są tu pomniki wojenne? Tak. Znajduje się tu pomnik upamiętniający 18 żołnierzy państw Wspólnoty Narodów zmarłych w czasie II wojny światowej, których poddano kremacji w tym miejscu. Czy to miejsce nadaje się do zwiedzania? To czynny cmentarz i krematorium. Jeśli interesuje Cię historia Coventry, możesz je odwiedzić poza ceremoniami, zachowując ciszę i szacunek wobec żałobników. Gdzie leży? W Coventry, w hrabstwie West Midlands w Anglii, w dzielnicy Canley, od której pochodzi nazwa.
-
The Howff
Dundee
The Howff to zabytkowy cmentarz w samym centrum Dundee w Szkocji i jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w mieście. Założony w 1564 roku, skrywa jedną z najważniejszych w kraju kolekcji kamiennych nagrobków i jest chroniony jako zabytek kategorii A. Czym jest The Howff? To otoczony murem cmentarz, który od ponad czterech i pół wieku jest częścią krajobrazu miejskiego Dundee. Leży na gruncie dawnego klasztoru franciszkanów, zwanego Greyfriars. Po szkockiej reformacji teren przeszedł w ręce miasta, a tradycja wiąże ten dar z Marią Stuart, królową Szkotów, i rokiem 1564. Niektóre źródła podają nieco inną datę nadania, dlatego rok warto traktować orientacyjnie. Skąd nazwa? „Howff” to dawne szkockie słowo oznaczające miejsce spotkań lub przystanek towarzyski. Nazwa trafia w sedno: przez pokolenia cmentarz służył dundejskim cechom rzemieślniczym, tzw. Nine Trades, jako miejsce zebrań. Piekarze, kapelusznicy, rzeźnicy, farbiarze, rękawiczkarze, kowale i tkacze spotykali się tu do drugiej połowy XVIII wieku, a cechowe sprawy załatwiano wśród grobów. Co zobaczyć? Główną atrakcją są same nagrobki. Wiele z nich zdobią godła cechów, do których należeli pochowani, więc historię pracy miasta można tu czytać w kamieniu: narzędzia, herby i symbole rzemieślniczej dumy. Obok nich pojawia się starsza symbolika funeralna. Po reformacji w szkockich nekropoliach unikano zwykłego krzyża, dlatego rzeźbiarze sięgali po czaszki, skrzyżowane piszczele, klepsydry i skrzydlate anioły, by mówić o przemijaniu. Skrzydlate cherubiny często oznaczają groby dzieci. Pochowany jest tu między innymi James Chalmers, dundejski księgarz i drukarz uważany za wynalazcę przylepnego znaczka pocztowego. Najczęstsze pytania Ile czasu potrzeba? Od 30 do 60 minut na spokojny spacer alejkami, oglądanie rzeźb i inskrypcji. Fotografowie i miłośnicy historii mogą zostać dłużej, zwłaszcza przy miękkim świetle. Czy wstęp jest płatny? The Howff to publiczna zielona przestrzeń w centrum miasta i można go zwiedzać bez biletu. Aktualne godziny otwarcia warto sprawdzić lokalnie. Jak najlepiej go zwiedzać? Połącz wizytę ze spacerem po centrum Dundee. Cmentarz to cichy przystanek między sklepami, kawiarniami i pobliskimi budynkami miejskimi, a dla zainteresowanych przeszłością miasta dobry pierwszy punkt programu. Czy to miejsce dla dzieci? Tak, jako spokojny przystanek historyczny. Dzieci często lubią szukać czaszek, klepsydr i symboli cechów na nagrobkach. Trzymajmy się alejek i szanujmy pomniki. Dlaczego warto The Howff jest niewielki, bezpłatny i zaskakująco bogaty w detale. Pokazuje, jak średniowieczne miejsce kultu stało się przestrzenią miejską, miejscem spotkań cechów, a w końcu cichą oazą zieleni. Dla osób interesujących się historią Szkocji, sztuką sepulkralną i dziejami dundejskiego rzemiosła to wartościowy przystanek w sercu miasta.
-
York Cemetery
York
York Cemetery to wiktoriański cmentarz w dzielnicy Fishergate w Yorku, w północnej Anglii. Założono go w 1837 roku, dziś zajmuje około 24 akrów (9,7 ha) i jest zabytkowym parkiem z ogrodem, wpisanym do rejestru ze stopniem II*. Wejście znajduje się przy Cemetery Road. Dlaczego powstał York Cemetery? Impulsem była epidemia cholery z 1832 roku. Parafialne i należące do wspólnot nonkonformistycznych cmentarzyki w centrum miasta były przepełnione, więc w 1837 roku powołano spółkę York Public Cemetery Company, która miała zapewnić lepsze warunki pochówku. Pierwsze pogrzeby na nowym terenie odbyły się w tym samym roku. Kto go zaprojektował? Autorem projektu budynków i układu terenu był architekt James Pigott Pritchett. Dzięki niemu cmentarz łączy funkcję miejsca pochówku z założeniem ogrodowym, z alejkami, drzewami i miejscami do spokojnego spaceru. Co warto zobaczyć na miejscu? Kaplica Pritchetta. Kaplica z 1837 roku to budynek zabytkowy klasy II*. Zbudowano ją z kamienia z Roche Abbey w stylu greckiego odrodzenia, z portykiem o kolumnach jońskich. W podziemiach znajdują się sklepienia, do których prowadzą drzwi z napisem „CATACOMBS"; spoczywają w nich trumny z lat 1838–1881. Brama, domek bramny i ogrodzenie. Domek przy wejściu, brama i żelazne ogrodzenie mają status zabytku klasy II. Nagrobki i pomniki. Na cmentarzu jest około 28 000 grobów i ponad 17 000 pomników, z czego sześć objęto ochroną jako zabytki klasy II. To dobre miejsce, by obejrzeć wiktoriańską sztukę nagrobną i zmieniające się z czasem style upamiętniania zmarłych. Jak cmentarz przetrwał do dziś? W czerwcu 1984 roku zawalił się dach kaplicy. To wydarzenie doprowadziło do powstania grupy Friends of York Cemetery, a następnie fundacji The York Cemetery Trust, która dziś zarządza terenem przy wsparciu przyjaciół cmentarza. Po renowacji kaplica służy nie tylko pogrzebom, lecz także koncertom, wystawom i innym wydarzeniom, a ponadto można ją wynająć. Najczęstsze pytania Gdzie leży York Cemetery? Przy Cemetery Road, w dzielnicy Fishergate w Yorku. Ile ma powierzchni? Około 24 akrów, czyli 9,7 hektara. Czy to zabytek? Tak. Cały teren jest zabytkowym parkiem i ogrodem klasy II*, kaplica ma tę samą klasę, a brama, domek i ogrodzenie klasę II. Kto zarządza cmentarzem? The York Cemetery Trust, wspierany przez Friends of York Cemetery. Czy można wejść do kaplicy? Kaplica po renowacji jest wykorzystywana do wydarzeń i wynajmu, więc najlepiej sprawdzić aktualne terminy na stronie cmentarza. Czy to dobre miejsce na spacer? Tak. Zaprojektowany jako cmentarz-ogród z alejkami i zabytkowymi pomnikami nadaje się na spokojną wycieczkę dla miłośników historii i architektury.
-
Lodge Hill Cemetery
Birmingham
Lodge Hill Cemetery to komunalny cmentarz z krematorium w dzielnicy Selly Oak, w południowo-zachodniej części Birmingham w Anglii. Miejsce łączy w sobie funkcję czynnego obiektu pogrzebowego, zielonej przestrzeni i zapisu lokalnej historii, dlatego interesuje także osoby zainteresowane dziejami miasta, genealogią i brytyjską kulturą pamięci. Jak powstał cmentarz Lodge Hill? Nekropolię otworzyła w 1895 roku rada wiejskiego okręgu King's Norton (King's Norton Rural District Council). Poświęcenia dokonał dopiero w następnym roku ówczesny biskup Worcester i Coventry, John Perowne. W 1911 roku, gdy sąsiedni okręg miejski King's Norton i Northfield został włączony do Birmingham, cmentarz przeszedł pod zarząd miejski. Od tamtej pory pozostaje obiektem komunalnym. Pierwsze miejskie krematorium Birmingham W latach 30. XX wieku na terenie cmentarza powstało pierwsze komunalne krematorium w Birmingham. Źródła podają różne daty uruchomienia: jedne wskazują połowę lat 30., inne rok 1937. Obiekt rozbudowano w 1959 roku. Krematorium działa do dziś, a na terenie znajduje się także ogród pamięci dla dzieci o nazwie Acorn Hollow. Co można tu zobaczyć? Cmentarz został podzielony na odrębne sekcje dla wiernych różnych wyznań: anglikanów, katolików i nonkonformistów. Osobny fragment przeznaczono dla Towarzystwa Przyjaciół, czyli kwakrów. Spoczywają w nim członkowie znanych birminghamskich rodzin kwakierskich, między innymi Lloydów i Cadburych. To ciekawy ślad roli, jaką te rodziny odegrały w historii miasta. Na Lodge Hill znajduje się też duża liczba grobów wojennych z obu wojen światowych. Wśród pochowanych są żołnierze, którzy zmarli w lokalnych szpitalach. Jest to więc miejsce, które dobrze pokazuje, jak wojny odcisnęły się na codziennym życiu brytyjskich miast. Teren zajmuje około 61 akrów, czyli ponad 24 hektary. To spory, zadrzewiony obszar, po którym spaceruje się spokojnie, a układ alej i sekcji pozwala zrozumieć, jak w epoce wiktoriańskiej planowano miejskie cmentarze. Informacje praktyczne Według informacji miejskich nowe groby nie są już tu dostępne, więc cmentarz nie przyjmuje nowych pochówków, natomiast krematorium nadal działa. Jest to czynne miejsce żałoby, dlatego zwiedzanie wymaga taktu: najlepiej unikać okolic kaplicy w trakcie ceremonii, nie robić zdjęć osobom w żałobie i zachować ciszę. Dojazd z centrum Birmingham jest możliwy komunikacją miejską do Selly Oak, a stamtąd kilkanaście minut dalej. Osoby szukające przodków mogą skorzystać z miejskich rejestrów pochówków prowadzonych przez Bereavement Services Rady Miasta Birmingham. Najczęstsze pytania Gdzie leży Lodge Hill Cemetery? W dzielnicy Selly Oak w Birmingham, w hrabstwie West Midlands w Anglii. Kiedy otwarto cmentarz? W 1895 roku. Poświęcono go rok później. Czy cmentarz jest nadal używany? Nowe groby nie są już dostępne, ale krematorium nadal funkcjonuje. Czy są tu groby wojenne? Tak, znajduje się tu duża liczba grobów z I i II wojny światowej. Czy można szukać tu przodków? Tak, pomocne są miejskie rejestry pochówków Birmingham. Czy jest tu kwakierska część cmentarza? Tak, osobny obszar Towarzystwa Przyjaciół, gdzie pochowano członków rodzin Lloyd i Cadbury.
-
Newington Cemetery
Edynburg
Newington Cemetery to wiktoriański cmentarz w południowej części Edynburga, wciśnięty między linię kolejową a ruchliwą Dalkeith Road. Ma kształt wydłużonego, nieregularnego latawca i leży nieco dalej niż sama dzielnica Newington, w okolicach Prestonfield i Peffermill. To spokojne miejsce dla osób, które lubią historię miasta, architekturę funeralną i ciche spacery z dala od turystycznego Royal Mile. Skąd się wziął ten cmentarz? Cmentarz otwarto w 1846 roku jako przedsięwzięcie komercyjne. Zakładało go Metropolitan Cemetery Association na gruntach rolnych, które pochodziły od rodziny Dick z Prestonfield. Pierwotnie nazywano go Newington Necropolis. Funkcjonował też jako Echo Bank lub Echobank Cemetery, a od 1860 roku przez pewien czas jako Southern Cemetery. Układ założenia wpisuje się w ruch cmentarzy-ogrodów, popularny w Wielkiej Brytanii od lat 30. XIX wieku. Kto go zaprojektował i co tu zobaczysz? Projektantem był David Cousin, uczeń Williama Henry'ego Playfaira. Od 1848 roku jego prace objęły katakumby ułożone tarasowo w środkowej części terenu oraz gotycką stróżówkę z bramą od strony Dalkeith Road. Wejście główne wyróżniają filary bramne w stylu tudorowskim i wysoki mur okalający teren. Pierwotny obszar liczył około 8,3 akra i został później poszerzony w dwóch etapach w stronę Cameron Toll. Kto tu spoczywa? Na cmentarzu pochowano m.in. przemysłowca Jamesa Finlaysona, malarza Williama McTaggarta, misjonarza Johna Rossa, matematyka Cargilla Knotta oraz generała Sir Gordona MacMillana. Pochowany jest tu także James Begg, duchowny i reformator społeczny. Znajduje się tu również pomnik wojenny oraz 156 indywidualnych grobów wojennych, którymi opiekuje się Commonwealth War Graves Commission. Jaki ma związek z koleją? W latach 80. XIX wieku obok cmentarza poprowadzono South Suburban Railway, biegnącą wzdłuż strumienia Pow Burn. Stacja Newington ułatwiała dojazd na cmentarz. Do dziś tory wyznaczają jedną z granic terenu. Dlaczego część nagrobków leży płasko? W XX wieku cmentarz zarósł i popadł w zaniedbanie. W 1994 roku miasto Edynburg objęło go przymusowym wykupem. Z powodów bezpieczeństwa wiele pomników położono na ziemi, a dużą część roślinności usunięto. Dzięki temu teren jest dziś czytelniejszy i łatwiejszy do zwiedzania, choć widok poziomo ułożonych płyt może zaskoczyć. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży cmentarz? Przy Dalkeith Road w południowym Edynburgu, między torami kolejowymi a ulicą, w rejonie Prestonfield i Peffermill. Czy jest tu coś godnego uwagi dla miłośników architektury? Tak. Gotycka stróżówka, tudorowskie filary bramy i katakumby na tarasach to dzieło Davida Cousina, ucznia Playfaira. Czy można znaleźć tu groby wojenne? Tak, jest pomnik wojenny i 156 grobów wojennych pod opieką Commonwealth War Graves Commission. Czy cmentarz ma inne nazwy? Tak. Znany był jako Newington Necropolis, Echo Bank oraz, przez pewien czas od 1860 roku, Southern Cemetery. Czy to dobre miejsce na krótką wizytę? Jeśli interesuje cię lokalna historia Edynburga i spokojna atmosfera, tak. Wystarczy godzina, by obejść główne alejki i zobaczyć miejsca spoczynku znanych postaci. Pamiętaj, że to czynne miejsce pamięci, więc zachowaj ciszę i szacunek wobec odwiedzających oraz grobów, także tych leżących płasko.
-
Uttoxeter New Road Cemetery
Derby
Uttoxeter New Road Cemetery to jeden z najstarszych cmentarzy w Derby, w środkowej Anglii. Spotkasz też nazwy Old Cemetery, Uttoxeter Road Cemetery oraz dawną General Cemetery. Dla miłośników historii miasta, wiktoriańskiej architektury i spokojnych spacerów to miejsce z wyraźnym charakterem epoki. Jak powstał cmentarz w Derby? Cmentarz otwarto w marcu 1843 roku jako pierwszy cmentarz założony w mieście. Utworzyło go prywatne przedsiębiorstwo, Derby General Cemetery Company, dlatego pierwotnie nazywano go General Cemetery. Teren o powierzchni około 4,5 akra uporządkowano i ogrodzono, co kosztowało około 3400 funtów. W 1853 roku powołano w Derby Burial Board, czyli radę ds. pochówków. W 1854 roku kupiła ona cmentarz od spółki za 4400 funtów. Od tego czasu miejsce przeszło pod zarząd publiczny, a z czasem upowszechniła się nazwa Old Cemetery, czyli Stary Cmentarz. Co warto zobaczyć na miejscu? Przy wejściu zachowała się wiktoriańska stróżówka (lodge), datowana na 1842 rok. Budynek jest wpisany do brytyjskiego rejestru zabytków jako obiekt Grade II. Pierwotnie na terenie stały też gotycka kaplica z kamienia, na zachód od głównego wejścia, oraz domek grabarza po wschodniej stronie. Oba budynki zaprojektował J. Hadfield. Kaplicy już nie ma. Źródła różnie podają datę jej rozbiórki: od połowy do końca XX wieku, a według jednego z nich pod koniec lat 40., gdy cmentarz zapełnił się, a kaplica straciła rolę. Główne aleje tworzą prostą siatkę wokół centralnej osi. Wśród nagrobków są pomniki wpisane na listę zabytków, między innymi upamiętniające Thomasa Skevingtona i Johna Gregory'ego Pike'a. Część pomników wykonał miejscowy kamieniarz Joseph Barlow Robinson (1821–1883). Dla kogo jest ta wizyta? Dla osób zainteresowanych historią Derby i XIX-wiecznym rozwojem miast przemysłowych. Dla fotografów i miłośników wiktoriańskich rzeźb nagrobnych. Dla badaczy genealogii, którzy szukają śladów rodzin z regionu. Cmentarz jest miejscem pochówku i pamięci, więc zachowaj ciszę i szacunek, nie wchodź na groby i nie dotykaj kruchych pomników. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Uttoxeter New Road Cemetery? W marcu 1843 roku, jako pierwszy cmentarz w Derby. Czy to to samo miejsce co Old Cemetery? Tak. Old Cemetery, Uttoxeter Road Cemetery i dawna General Cemetery to nazwy tego samego cmentarza. Kto jest właścicielem cmentarza? W 1854 roku kupiła go Derby Burial Board za 4400 funtów, więc od połowy XIX wieku jest to cmentarz publiczny, a nie prywatny. Czy stróżówka jest zabytkiem? Tak, budynek z 1842 roku ma status Grade II. Czy kaplica nadal stoi? Nie, została rozebrana w XX wieku. Dokładna data różni się w zależności od źródła. Gdzie leży cmentarz? W Derby, w hrabstwie Derbyshire, przy ulicy Uttoxeter New Road, na zachód od centrum miasta.
-
Saffron Walden Cemetery
Uttlesford
Saffron Walden Cemetery to wiktoriański cmentarz przy Radwinter Road w Saffron Walden, miasteczku targowym w dystrykcie Uttlesford w hrabstwie Essex. To spokojne miejsce o wartości historycznej, znane z zabytkowej kaplicy, projektu architektonicznego i roli w dziewiętnastowiecznej historii miasta. Skąd wziął się cmentarz? Cmentarz należy do fali komunalnych nekropolii zakładanych w całej Anglii po uchwaleniu ustawy o pochówkach (Burial Act) z 1854 roku. Gdy Saffron Walden przyjęło tę ustawę, w 1855 roku powołano parafialną radę cmentarną, a na skraju miasta zakupiono grunt pod nowy cmentarz. Droga obok nosiła wtedy nazwę Sewers End Road; dziś to Radwinter Road. Zakładanie cmentarzy poza centrum było w tamtych czasach typową odpowiedzią na przepełnione przykościelne cmentarze. Kto go zaprojektował? Budynki zaprojektował architekt James Pigott Pritchett. Jego autorstwa są kaplica, domek stróża oraz mury ogradzające teren, dzięki czemu wejście i główne obiekty tworzą spójną wiktoriańską całość. Kaplica pochodzi z 1857 roku. Jak wygląda kaplica? Zachowana kaplica jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków w stopniu II (Grade II) i reprezentuje styl gotyku dekoracyjnego (Decorated Gothic), popularny w wiktoriańskiej architekturze cmentarnej. Wpis oznacza prawną ochronę budynku ze względu na jego szczególną wartość architektoniczną i historyczną. Kaplicę odnowiono, a samorząd opisuje ją jako bezwyznaniową, więc mogą się w niej odbywać ceremonie różnych tradycji. Dlaczego były dwie kaplice? Jak wiele wiktoriańskich cmentarzy, ten w Saffron Walden miał pierwotnie dwie kaplice przedpogrzebowe. Jedna służyła Kościołowi anglikańskiemu, druga wspólnotom nonkonformistycznym. Kaplicę nonkonformistów rozebrano w latach 90. XX wieku, więc dziś stoi tylko kaplica anglikańska. Ten podział przypomina o różnicach wyznaniowych, które kształtowały praktykę pogrzebową w XIX-wiecznej Anglii. Czy są groby wojenne? Tak. Na cmentarzu znajdują się groby żołnierzy Wspólnoty Narodów, objęte ewidencją Komisji Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów (CWGC). Osoby zainteresowane historią wojskowości odnajdą je wśród pochówków cywilnych. Kto zarządza cmentarzem dziś? Cmentarzem zarządza lokalna rada miejska, która zajmuje się sprawami pochówków i utrzymaniem terenu. Jest to nadal cmentarz czynny, dlatego zwiedzający powinni zachować powagę, ciszę i nie przeszkadzać w trwających ceremoniach. Dla kogo to miejsce? Dla lokalnych historyków i genealogów, ponieważ zapisy cmentarne służą badaniom rodzinnym. Dla miłośników architektury zainteresowanych neogotyckimi realizacjami Pritchetta. Dla spacerowiczów poznających Saffron Walden poza słynnym średniowiecznym centrum. Najczęstsze pytania Gdzie leży Saffron Walden Cemetery? Przy Radwinter Road, na skraju miasta Saffron Walden w Essex. Kiedy powstał? Radę cmentarną powołano w 1855 roku, a kaplica pochodzi z 1857 roku. Czy kaplica jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II. Czy można zwiedzać? To czynny cmentarz, więc wizyty są mile widziane z szacunkiem dla żałobników i ceremonii. Godziny warto sprawdzić w radzie miejskiej. Czy są tu groby wojenne? Tak, na terenie cmentarza znajdują się groby żołnierzy Wspólnoty Narodów.
-
Bell's Hill Burial Ground
Londyn
Bell's Hill Burial Ground to wiktoriański cmentarz w Chipping Barnet, na północnych krańcach Londynu, który dziś pełni też rolę cennego zielonego azylu dla dzikiej przyrody. Spokojne miejsce, w którym historia lokalnej społeczności spotyka się z łąkowym krajobrazem. Czym jest Bell's Hill Burial Ground? To cmentarz w dzielnicy Barnet w Wielkim Londynie, na terenie parafii Chipping Barnet. Otwarto go w 1895 roku. Według zapisów historycznych poświęcił go biskup St Albans na potrzeby parafii, a powstanie miejsca wiązało się z funduszem Chancel Estate Trust, założonym przez Jamesa Ravenscrofta. Kiedy cmentarz przestał przyjmować pochówki? W 2005 roku oficjalnie uznano, że na cmentarzu zabrakło miejsca. W 2006 roku opiekę nad terenem przejęła rada dzielnicy Barnet. Mimo zamknięcia sporadyczne pochówki nadal się zdarzają, co przypomina, że miejsce wciąż jest żywą częścią lokalnej wspólnoty. Dlaczego odwiedzić cmentarz ze względu na przyrodę? Teren ma status Site of Local Importance for Nature Conservation, czyli lokalnie ważnego obszaru ochrony przyrody. Wschodnia część jest koszona oszczędnie, dzięki czemu rozwija się tam łąka z roślinami takimi jak chaber łąkowy i przytulia właściwa. Zachodnia część to regularnie strzyżone trawniki. Taki podział daje ciekawy kontrast na niewielkiej przestrzeni. Obszar uważany jest za znakomite miejsce dla motyli. Odnotowano tu między innymi motyle znane po angielsku jako gatekeeper, small skipper i meadow brown. Najlepsze warunki do ich obserwacji panują w ciepłe letnie dni. Co jeszcze zobaczyć? W północno-wschodniej części starsze nagrobki stoją wśród dorodnych cedrów i cisów, tworząc nastrojową, cienistą scenerię. Na cmentarzu znajdują się także groby wojenne Wspólnoty Narodów, a pochowany jest tu również odznaczony Krzyżem Wiktorii Albert Edward Curtis. Dla osób zainteresowanych lokalną historią Wielkiej Brytanii to dodatkowy powód, by spokojnie przejść się alejkami. Jak dojść i jak się zachować? Wejście prowadzi od strony ulicy Spring Close. Teren jest ogólnodostępny, ale to miejsce pochówku, więc obowiązuje cisza i szacunek dla grobów. Obowiązuje również zakaz wprowadzania psów, a godziny otwarcia bram warto sprawdzić przed wizytą, bo mogą zależeć od pory roku. Najczęstsze pytania Czy wstęp jest płatny? Nie, teren jest publicznie dostępny bez opłat. Kiedy najlepiej przyjść? Latem, gdy kwitną rośliny łąkowe i latają motyle. Wiosną i jesienią doceni się natomiast spokój oraz stare drzewa. Czy cmentarz nadal przyjmuje pochówki? Oficjalnie zamknięto go w 2005 roku, choć w wyjątkowych przypadkach pochówki wciąż się odbywają. Kto zarządza terenem? Od 2006 roku rada dzielnicy Barnet. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników lokalnej historii, spokojnych spacerów, fotografii przyrodniczej i obserwacji owadów, szukających ciszy z dala od centrum Londynu. To nieoczywisty punkt na mapie północnego Londynu, który łączy pamięć, historię i przyrodę w jednym, niewielkim, ale wyjątkowo spokojnym miejscu.
-
Holywell Cemetery
Oksford
Holywell Cemetery to zabytkowy cmentarz w Oksfordzie, ukryty za kościołem St Cross przy St Cross Road. Leży na południe od Holywell Manor przy Manor Road i na północ od Longwall Street, w parafii Holywell. Dziś jest jednocześnie miejscem pamięci, spokojnym zakątkiem zieleni i ciekawostką dla osób interesujących się historią uniwersyteckiego miasta. Jak powstał cmentarz Holywell? Cmentarz założono w 1847 roku, kiedy Merton College przekazał część swoich gruntów pod nową nekropolię. Powstał w tym samym okresie co cmentarze Osney i St Sepulchre's. Wszystkie trzy były elementem szerszej zmiany: Oksford odchodził od chowania zmarłych przy kościołach. Dodatkowym tłem były epidemie cholery w latach 40. XIX wieku, które nasiliły obawy o zdrowie publiczne i potrzebę nowych miejsc pochówku. Kto tu jest pochowany? Spacer po alejkach to lekcja brytyjskiej kultury i nauki. Według listy opublikowanej przez władze miasta Oksford spoczywają tu między innymi: Kenneth Grahame (1859–1932), autor książek dla dzieci, Sir John Stainer, kompozytor, Walter Pater (1839–1894), krytyk, określany jako mentor Oscara Wilde'a, Theophilus Carter, postać kojarzona z Szalonym Kapelusznikiem z „Alicji w Krainie Czarów". Liczby robią wrażenie: 88 osób pochowanych na Holywell (plus osiem pochowanych po kremacji) ma własne hasła w Oxford Dictionary of National Biography. Wysoki odsetek znanych nazwisk wynika częściowo z tego, że w chwili otwarcia cmentarz obsługiwał wszystkie poza ośmioma dawnymi kolegiami uniwersytetu. Czy są tu groby wojenne? Tak. Na cmentarzu znajdują się trzy groby wojenne zarejestrowane przez Commonwealth War Graves Commission. Przyroda i opieka nad miejscem Cmentarz pełni dziś także rolę ostoi dzikiej przyrody. Porośnięte zielenią, nieco zapomniane nagrobki tworzą nastrojową, cichą scenerię, wyraźnie różną od gwaru turystycznego centrum. Od 1987 roku o utrzymanie miejsca dba stowarzyszenie przyjaciół cmentarza, które zbiera fundusze na jego pielęgnację. Kanonik Peter Bostock opracował opatrzoną komentarzami listę ponad 1200 pochowanych osób; dokument przechowuje Oxfordshire Record Office, co ułatwia badania genealogiczne i historyczne. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się Holywell Cemetery? Za kościołem St Cross przy St Cross Road w Oksfordzie, w parafii Holywell, między Manor Road a Longwall Street. Kiedy powstał cmentarz? W 1847 roku, na gruntach przekazanych przez Merton College. Kogo warto odszukać? Najczęściej wymienia się Kennetha Grahame'a, Waltera Patera i Johna Stainera. Ciekawostką jest też Theophilus Carter, łączony z postacią Szalonego Kapelusznika. Czy to dobre miejsce na spokojny spacer? Tak, to cicha, zielona przestrzeń połączona z historią. Zachowaj szacunek: to nadal cmentarz, więc trzymaj się ścieżek i nie dotykaj zniszczonych pomników. Czy jest tu coś dla miłośników literatury? Tak. Groby autora książek dla dzieci i krytyka związanego z kręgiem Oscara Wilde'a czynią to miejsce interesującym przystankiem dla fanów literatury brytyjskiej, zwłaszcza w połączeniu ze zwiedzaniem pobliskich kolegiów. Cmentarz najlepiej odwiedzić w ciągu dnia, łącząc go ze spacerem po okolicy Holywell i Manor Road. To krótki przystanek, ale pozwala zrozumieć, jak wielu uczonych, pisarzy i artystów związanych z Oksfordem znalazło tu swoje ostatnie miejsce spoczynku.
-
Crookes Cemetery
Sheffield
Crookes Cemetery to duży cmentarz komunalny w zachodniej części Sheffield w hrabstwie South Yorkshire w Anglii, położony pomiędzy dzielnicami Crosspool i Crookes. Otwarto go w 1906 roku. Dziś to cichy, zielony teren o ciekawej lokalnej historii, od wczesnego pochówku właściciela gruntu po groby żołnierzy poległych w czasie wojen. Gdzie leży Crookes Cemetery i którędy wejść? Cmentarz znajduje się w zachodniej części miasta, między Crosspool a Crookes. Główne wejście prowadzi od strony Headland Road, a dodatkowe wejście od Mulehouse Road. Obie ulice są zwykłymi ulicami mieszkalnymi, więc większość odwiedzających przychodzi tu pieszo z okolicznych osiedli. Jak duży jest cmentarz i kiedy go otwarto? Teren zajmuje około 29 akrów (mniej więcej 12 hektarów), a oficjalne otwarcie nastąpiło w 1906 roku. Do 2009 roku odbyło się tu ponad 29 tysięcy pochówków. To czyni go jednym z większych cmentarzy w mieście, wciąż ważnym dla okolicznych dzielnic. Jaka jest historia pierwszego pochówku? Grunt kupiła rada miejska, ale pierwszy pochówek odbył się około trzech lat przed oficjalnym otwarciem. Pochowano wówczas właściciela ziemi, Johna Maxfielda, który uzyskał od władz miejskich Sheffield specjalną zgodę na spoczęcie na terenie późniejszego cmentarza. Co wiadomo o kaplicy? Kaplicę cmentarną zbudowano kilka lat po otwarciu. Kamień węgielny położył 18 września 1908 roku burmistrz Sheffield (Lord Mayor), Harry P. Marsh. Projektantami byli C. i C.M. Hadfield. Lokalne archiwa historyczne przechowują zapisy o budowie z tamtego lata, co przyda się osobom chcącym zgłębić początki tego miejsca. Czy są tu groby wojenne? Tak. Około siedemdziesięciu grobów należy do żołnierzy, którzy zmarli w czasie obu wojen światowych. Są one rejestrowane i utrzymywane przez Komisję Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów (CWGC). Źródła różnią się nieco co do podziału: według jednego z nich po 35 grobów przypada na każdą z wojen. Wśród nich są dwa odosobnione groby artylerzystów z czasów II wojny światowej, którzy zginęli w katastrofie kolejowej w Beighton w 1942 roku. Czy jest tu jeszcze jakieś upamiętnienie? Przy głównym wejściu znajduje się tablica upamiętniająca nieznanych irlandzkich robotników kolejowych, którzy zginęli podczas budowy tunelu Totley około 1880 roku. To niewielki, ale poruszający ślad ceny, jaką płacono za wiktoriańskie inwestycje kolejowe w okolicach Sheffield. Wskazówki dla odwiedzających Traktuj to miejsce jak czynny cmentarz: zachowaj ciszę i szanuj uczestników pogrzebów. Trzymaj się alejek i nie chodź po grobach. Osoby zainteresowane historią mogą poszukać grobów wojennych i tablicy poświęconej robotnikom kolejowym. Przed wizytą sprawdź aktualne informacje rady miejskiej o godzinach otwarcia. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Crookes Cemetery? W 1906 roku. Jak duży jest cmentarz? Ma około 29 akrów. Jakie są wejścia? Główne od Headland Road, dodatkowe od Mulehouse Road. Czy są tu groby wojenne? Tak, około siedemdziesięciu z obu wojen światowych.
-
Churchyard, Kirkliston Parish Church, The Square, Kirkliston
Kirkliston
Cmentarz przy Kirkliston Parish Church to zabytkowy cmentarz kościelny w Kirkliston, dawnej wsi na zachodnich obrzeżach Edynburga w Szkocji. Leży wokół parafialnego kościoła przy The Square i należy do tych miejsc, gdzie historię widać dosłownie na każdym nagrobku. Co to za miejsce? Kościół stoi tu od co najmniej XII wieku, a według bazy Canmore znaczna część zachowanej substancji pochodzi z okolic roku 1200. Lokalne opracowania sugerują, że wzniesienie, na którym stoi świątynia, mogło być częściowo dawnym kopcem grzebalnym, na którym później postawiono kościół. Cmentarz kościelny jest wpisany wraz z murami i słupami bramnymi do kategorii A rejestru zabytków Szkocji (wpis z 22 lutego 1971 roku). Co warto zobaczyć? Romański portal południowy kościoła – uznawany za jeden z najlepszych przykładów późnego stylu przejściowego w Szkocji, w dobrym stanie zachowania. Stair Aisle – dobudowana na początku XVII wieku kaplica-przybudówka, w której chowano właścicieli posiadłości Newliston i ich rodziny. Nagrobki od XVII wieku – informacje o najstarszych pochówkach są skąpe, dlatego to same kamienie nagrobne są najpewniejszym źródłem wiedzy o dawnych mieszkańcach. Dawny budynek wartowni – w początkach XIX wieku na cmentarzu zbudowano wartownię, która miała odstraszać rabusiów zwłok. Dzwon z 1684 roku – wciąż używany w kościele, stojącym obok cmentarza. Jak zmieniał się kościół? Budynek przebudowywano kilkakrotnie: w 1687, 1822 i 1883 roku, a prace z 1883 roku nadzorował Robert Rowand Anderson. W XVII wieku wieża została obniżona. Źródła nieco różnią się w szczegółach dotyczących prac z 1822 roku i zamurowania południowego wejścia, co zdarza się przy tak długo przekształcanych budowlach. Cmentarz dziś Gdy w XIX wieku liczba mieszkańców rosła, pierwotny cmentarz kościelny się zapełnił. Dobudowano wówczas duże rozszerzenie od południa i zachodu. Znajdują się tam także groby wojenne Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych. Cmentarz jest nadal czynny, więc zwiedzając go, warto zachować ciszę i szacunek dla osób odwiedzających groby bliskich. Najczęstsze pytania Gdzie leży cmentarz? W centrum Kirkliston, przy The Square, w obrębie miasta Edynburg. Czy cmentarz jest czynny? Tak, według rejestru Canmore nadal służy do pochówków. Czy to zabytek? Tak. Cmentarz, mury i słupy bramne są objęte ochroną w kategorii A. Jak dojechać z centrum Edynburga? Kirkliston leży na zachód od centrum miasta, w granicach administracyjnych Edynburga. Najwygodniej dojechać autobusem lub samochodem, sprawdzając aktualne rozkłady przed wyjazdem. Czy można robić zdjęcia? Zwykle tak, ale należy pamiętać, że to miejsce spoczynku i nadal się tu pochowuje zmarłych, więc warto unikać fotografowania żałobników. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii, architektury średniowiecznej, genealogii oraz spokojnych spacerów po starych cmentarzach, gdzie można wypatrywać dawnych napisów i symboli na kamieniach. Warto poświęcić godzinę na spokojne obejście terenu i porównanie najstarszych nagrobków z nowszymi częściami cmentarza, by zobaczyć, jak zmieniały się formy upamiętnienia na przestrzeni wieków. Kościół i cmentarz tworzą razem jedno z najstarszych miejsc w okolicy, a bliskość Edynburga sprawia, że łatwo połączyć wizytę z dłuższym dniem zwiedzania.
-
Hendon Cemetery and Crematorium
Londyn
Hendon Cemetery and Crematorium to cmentarz z krematorium w północnym Londynie, w dzielnicy Barnet. Leży przy Holders Hill Road, między stacją metra Mill Hill East a drogą Great North Way. To spokojne, zielone miejsce, w którym historia miasta łączy się z historią wielu społeczności, które w nim zamieszkały. Jak powstał cmentarz w Hendon? Cmentarz założyła spółka Abney Park Cemetery Company Ltd, znana z innego londyńskiego cmentarza w stylu wiktoriańskim. Otwarto go na przełomie XIX i XX wieku: dzielnica Barnet podaje rok 1899, a Commonwealth War Graves Commission rok 1901. Krematorium dobudowano w 1922 roku. W 1956 roku teren wykupiła rada lokalna, a po reformie samorządu w 1963 roku przeszedł pod zarząd gminy London Borough of Barnet, która prowadzi go do dziś. Co wyróżnia to miejsce? Cmentarz ma wydzielone sekcje dla różnych wspólnot religijnych i narodowych. Znajdziesz tu kwatery muzułmańskie, grecko-prawosławne oraz japońskie, związane z japońską społecznością mieszkającą w Londynie. To wyraźnie pokazuje, jak zróżnicowana jest północno-zachodnia część stolicy Wielkiej Brytanii. Londyńskie Towarzystwo Ogrodów (London Gardens Trust) opisuje teren jako miejsce o wiejskim, spokojnym charakterze, z przepływającym przez niego strumieniem. Groby wojenne Na cmentarzu znajduje się kwatera Commonwealth War Graves Commission. Spoczywa tu 69 żołnierzy i personelu Wspólnoty Narodów z I wojny światowej oraz 156 z II wojny światowej. Nagrobki CWGC mają jednolity, prosty kształt i łatwo je rozpoznać wśród pozostałych pomników. Miejsce odwiedzają potomkowie poległych oraz osoby zainteresowane historią wojskowości. Znani pochowani Rada Barnet wymienia wśród pochowanych dwóch odznaczonych Krzyżem Wiktorii: Dudleya Stagpoole'a (VC, DCM) oraz Isaaca Lodge'a (VC). Krzyż Wiktorii to najwyższe brytyjskie odznaczenie za odwagę w obliczu wroga, więc ich groby przyciągają miłośników historii wojskowości. Jak dojechać i co warto wiedzieć? Najbliżej jest do stacji Mill Hill East na linii Northern line (odgałęzienie Mill Hill East). Dojście zajmuje kilka minut, a wejście znajduje się przy Holders Hill Road. Obiekt jest czynnym cmentarzem i krematorium, dlatego obowiązuje tu cisza i szacunek dla żałobników. Zdjęcia najlepiej robić dyskretnie i nie w pobliżu trwających ceremonii. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Hendon Cemetery and Crematorium? W północnym Londynie, w dzielnicy Barnet, przy Holders Hill Road, niedaleko stacji metra Mill Hill East. Kiedy otwarto cmentarz? Źródła podają 1899 lub 1901 rok. Krematorium dodano w 1922 roku. Kto zarządza cmentarzem? Obecnie London Borough of Barnet. Czy są tu groby wojenne? Tak, cmentarz ma kwatery Commonwealth War Graves Commission z grobami z obu wojen światowych. Czy są sekcje dla różnych religii? Tak: muzułmańska, grecko-prawosławna i japońska.
-
Borough Cemetery
Londyn
Borough Cemetery to cmentarz komunalny w zachodnim Londynie, przy Powder Mill Lane w dzielnicy Heathfield, w granicach London Borough of Richmond upon Thames. To miejsce spokojne i typowo lokalne, bardziej interesujące dla osób zainteresowanych historią miejskiej infrastruktury niż dla klasycznego turysty. Gdzie leży i kto nim zarządza? Cmentarz znajduje się administracyjnie w Richmond upon Thames, ale należy do sąsiedniej gminy Hounslow i to ona go prowadzi. Taki układ wynika z historii: teren zakupiono i zagospodarowano w czasach, gdy okolica należała do innej jednostki samorządowej. Adres pocztowy wskazuje na Whitton (TW2 6EJ), więc w nawigacji warto szukać właśnie pod tą nazwą. Skąd się wziął i jak się dawniej nazywał? Nekropolię założono w 1942 roku na terenie ówczesnego Municipal Borough of Heston and Isleworth. Pierwotnie nosiła nazwę Heston and Isleworth Cemetery. Obecna nazwa, Borough Cemetery, przypomina o tym samorządowym rodowodzie. Według londyńskiego trustu ogrodów (London Parks & Gardens Trust) na cmentarz przeznaczono początkowo około 32 akrów, z czego część zachowano w rezerwie na przyszłe pochówki. Dziś jest to największy cmentarz gminy Hounslow. Jak wygląda to miejsce? Przy wejściu stoi skromna ceglana loża (dawny domek obsługi) z ceglanymi słupami bramnymi i żelaznymi bramami. Alejki mają nawierzchnię asfaltową, a ich obrzeża i granice cmentarza porastają cyprysy oraz inne drzewa iglaste. Autorzy opisu w rejestrze trustu zwracają uwagę, że niektóre groby mają miniaturowe, formalne ogródki, prawdopodobnie dzieło lokalnego kamieniarza. To drobny, ale charakterystyczny detal. Czy cmentarz jest nadal czynny? Tak. Gmina Hounslow wymienia Borough Cemetery wśród pięciu cmentarzy, na których nadal można nabywać nowe miejsca pochówku (obok Hatton, Hounslow, Bedfont i Chiswick New). Około dwóch akrów przeznaczono na pochówki muzułmańskie. W lipcu 2021 roku rada przeklasyfikowała sekcje muzułmańskie (MA, MB i MC) z grobów trawnikowych na tradycyjne, co pozwala na pełny nagrobek z obramowaniem. Jak dojechać? Najbliższa stacja kolejowa to Whitton. Cmentarz obsługują także autobusy linii 110 i R62. Najczęstsze pytania Czy Borough Cemetery leży w Hounslow? Leży w granicach Richmond upon Thames, ale zarządza nim gmina Hounslow. Kiedy powstał cmentarz? W 1942 roku, pod nazwą Heston and Isleworth Cemetery. Czy można go odwiedzić? To czynny cmentarz komunalny, więc należy zachować ciszę i szacunek dla żałobników. Aktualne godziny otwarcia warto sprawdzić na stronie gminy Hounslow. Jak dojechać z centrum Londynu? Najwygodniej pociągiem do stacji Whitton, a stamtąd pieszo lub autobusem.
-
Teddington Cemetery
Teddington
Teddington Cemetery to komunalny cmentarz w północnej części Teddington, w londyńskiej dzielnicy Richmond upon Thames. Otwarto go w 1879 roku. Dziś jest wpisany na listę zabytków jako obiekt Grade II, a spacer po nim przypomina raczej wizytę w cichym, zadrzewionym parku z wiktoriańskim rodowodem. Jak powstał cmentarz w Teddington? Zalążkiem założenia był konkurs na projekt, ogłoszony przez Richmond Burial Board, czyli lokalny zarząd cmentarzy. Zwycięski pomysł dał układ, który z grubsza przetrwał do dziś. Wpis na listę zabytków pochodzi z 3 sierpnia 2001 roku. Później teren powiększono: około 1960 roku cmentarz rozszerzono w kierunku północno-zachodnim, na dawne grunty szkółkarskie i ogródki działkowe. Co warto zobaczyć na miejscu? Kaplice. Zaprojektował je T. Goodchild w stylu dekoracyjnym (Decorated Style) angielskiego gotyku. Dwie kaplice z ażurowymi szpicami łączy okazała brama wjazdowa w formie wielkiego łuku. Drzewa. Cmentarz słynie z wysokich, różnorodnych drzew, które nadają mu charakter parkowy. Groby wojenne. Spoczywa tu 70 żołnierzy i personelu Wspólnoty Narodów: 42 z I wojny światowej i 28 z II wojny światowej. Pomniki społeczności Travellerów. Według London Gardens Trust na cmentarzu znajduje się wiele okazałych nagrobków osób z brytyjskiej społeczności Travellerów. Kto jest pochowany na cmentarzu Teddington? Wśród pochowanych są między innymi: Richard Doddridge Blackmore (zm. 1900), autor powieści „Lorna Doone" z 1869 roku; Neil Aspinall (1941–2008), wieloletni szef firmy Apple Corps związanej z The Beatles; John Wagland, stangret królowej Wiktorii, którego grobowiec wzniesiono z jej polecenia; Kenneth MacDonald (1950–2001), aktor znany z roli Mike'a Fishera w serialu „Only Fools and Horses". Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii lokalnej, wiktoriańskiej architektury funeralnej i literatury, a także dla osób szukających spokojnej, zielonej przestrzeni z dala od centrum Londynu. Fani Beatlesów i brytyjskich seriali znajdą tu groby powiązane z ulubionymi tytułami. Cmentarz jest czynny, więc obowiązuje zachowanie ciszy i szacunku wobec odwiedzających rodziny. Najczęstsze pytania Gdzie leży Teddington Cemetery? W północnej części Teddington, w dzielnicy Richmond upon Thames w Londynie. Według rejestrów rady adres to Shacklegate Lane, TW11 8SF. Kiedy otwarto cmentarz? W 1879 roku. Czy cmentarz jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II na liście zabytków Anglii, nadany w 2001 roku. Czy są tu groby wojenne? Tak, 70 grobów żołnierzy Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych. Kto jest tu pochowany? Między innymi autor „Lorna Doone" R. D. Blackmore, Neil Aspinall z Apple Corps oraz aktor Kenneth MacDonald. Czy to dobre miejsce na spacer? Tak, dzięki starym drzewom i spokojnej atmosferze, o ile zachowa się powagę miejsca pochówku.
-
Dean Cemetery
Edynburg
Dean Cemetery to jeden z najważniejszych wiktoriańskich cmentarzy Edynburga, położony na spokojnym zboczu tuż na północ od Dean Village, na zachód od centrum miasta. Założył go w połowie lat 40. XIX wieku architekt David Cousin na terenie dawnej posiadłości Dean i szybko stał się modnym miejscem spoczynku miejskiej elity: prawników, artystów i inżynierów. Gdzie leży Dean Cemetery i jak wejść? Cmentarz znajduje się między Queensferry Road a rzeką Water of Leith. Od wschodu graniczy z Dean Path, gdzie jest główna brama, a od zachodu z terenem galerii Dean Gallery. Istnieje też wejście od strony Ravelston Terrace. Dwudziestowieczne rozszerzenie leży osobno, na północ od Ravelston Terrace, i prowadzi do niego wejście na skrzyżowaniu Dean Path i Queensferry Road. Dlaczego warto tu zajrzeć? To miejsce ciszy, starych drzew i rzeźbionych nagrobków, w którym czuć warstwy historii Edynburga. Wpisy konserwatorskie zaliczają go, obok Warriston, do najważniejszych wiktoriańskich nekropolii miasta. Wiele osób łączy wizytę ze spacerem po Dean Village i wzdłuż Water of Leith. Kto jest pochowany na Dean Cemetery? Lista przypomina skrót szkockiego życia publicznego XIX i początku XX wieku: Architektura i inżynieria: William Henry Playfair, autor wielu neoklasycznych budowli Edynburga, oraz Sir Thomas Bouch, inżynier pierwszego mostu nad zatoką Tay, który zawalił się w 1879 roku. Prawo i wydawnictwa: sędzia Henry Cockburn i wydawca Robert Chambers. Sztuka i fotografia: David Octavius Hill, pionier wczesnej fotografii, oraz szkoccy koloryści Samuel Peploe, Francis Cadell i J. D. Ferguson. Eksploracja: badacz Arktyki Robert Anstruther Goodsir oraz porucznik John Irving z zaginionej wyprawy Franklina, którego szczątki sprowadzono do kraju na pochówek wiele lat po zaginięciu ekspedycji w latach 1845-1849. Medycyna: chirurg i wykładowca Joseph Bell oraz pionierska lekarka Elsie Inglis. Fragment zwany Lords' Row kojarzony jest szczególnie ze znanymi sędziami i osobami życia publicznego. Czy cmentarz jest nadal czynny? Tak. Pochówki odbywają się nadal, w niewielkiej liczbie, a obiektem opiekuje się organizacja charytatywna dbająca o jego dziedzictwo i utrzymanie. Czasem organizowane są spacery z przewodnikiem, które pomagają poznać historie poszczególnych grobów. Praktyczne wskazówki Pamiętaj, że to czynny cmentarz, nie tylko zabytek. Załóż wygodne buty, bo alejki bywają nierówne i wilgotne. Na spokojny spacer wystarczy około godziny, więcej jeśli szukasz konkretnych pomników. Połącz wizytę z Dean Village, szlakiem Water of Leith i pobliskimi galeriami. Najczęstsze pytania Kto zaprojektował Dean Cemetery? David Cousin, w połowie lat 40. XIX wieku. Czy Dean Cemetery to to samo co Dean Village? Nie. Wieś to dawna osada młynarska, a cmentarz leży tuż na północ od niej. Czy są tu słynne groby? Tak, m.in. Playfaira, Boucha, Cockburna, Chambersa, Hilla, Peploe'a, Cadella, Fergusona, Bella i Inglis. Czy można wejść od strony Dean Gallery? Jest specjalne przejście z terenu galerii, ale zwykle korzysta się z głównej bramy przy Dean Path. Czy cmentarz jest czynny? Tak, nadal odbywają się tam pochówki.
-
City Road Cemetery
City Road Cemetery to największy cmentarz komunalny w Sheffield w Anglii i jeden z ważniejszych przykładów wiktoriańskiego oraz edwardiańskiego dziedzictwa pogrzebowego w mieście. Zajmuje około 100 akrów (40 hektarów) i łączy historię lokalną, architekturę oraz pamięć o zmarłych. Kiedy otwarto City Road Cemetery? Cmentarz założono na początku lat 80. XIX wieku, a pierwsze pochówki odbyły się w maju 1881 roku. Pierwotnie nosił nazwę Intake Road Cemetery. W 1900 roku przejęła go rada miejska Sheffield i od tego czasu funkcjonuje jako City Road Cemetery. Co wyróżnia to miejsce? Przede wszystkim rozmiar. Przy około 100 akrach to największy z komunalnych cmentarzy Sheffield. Liczby są imponujące: odbyło się tu ponad 167 tysięcy pochówków i około 210 tysięcy kremacji. Na terenie cmentarza mieści się też siedziba miejskiej służby Bereavement Services, więc obiekt nie jest wyłącznie zabytkiem, lecz nadal działającym elementem infrastruktury miasta. Jaka jest historia krematorium w Sheffield? W 1903 roku rada miejska zleciła architektom C i C M Hadfield zaprojektowanie krematorium jako dobudówki do istniejącej kaplicy nonkonformistów. Budynek celowo nadano średniowieczny charakter. Wzorem była Abbot's Kitchen w Glastonbury, a wybór miał też praktyczny powód: stalowy komin pieca kremacyjnego dało się ukryć w gotyckiej latarni. Pierwsza kremacja odbyła się 24 kwietnia 1905 roku i dotyczyła Elizy Hawley z dzielnicy Upperthorpe. Dawną kaplicę anglikańską rozebrano w 1982 roku, po tym jak na północ od krematorium wzniesiono nową, nowoczesną kaplicę. Czy są tu groby wojenne? Tak. Na cmentarzu znajdują się groby wojenne Wspólnoty Narodów: 193 pochówki i upamiętnienia z I wojny światowej oraz 138 z II wojny światowej. Pomnik na kwaterze wojennej upamiętnia 30 żołnierzy, których szczątki skremowano w krematorium w Sheffield. Na co jeszcze zwrócić uwagę? Rzymskokatolicka kaplica przedpogrzebowa św. Michała to obiekt wpisany na listę zabytków, w stylu neogotyckim. Według relacji od lat stoi opuszczona, więc najlepiej oglądać ją z zewnątrz. Ciekawym punktem jest także samo krematorium o średniowiecznej stylistyce. Praktyczne wskazówki To czynny cmentarz, dlatego zachowaj ciszę i szacunek wobec żałobników oraz trwających ceremonii. Teren jest rozległy, więc warto zarezerwować czas i włożyć wygodne buty. Spacery tematyczne po cmentarzu bywały zapowiadane przez Welcome to Sheffield; sprawdź aktualne terminy. Najczęstsze pytania Kto zarządza City Road Cemetery? Rada miejska Sheffield, od 1900 roku. Czy cmentarz zawsze nazywał się City Road? Nie, otwarto go jako Intake Road Cemetery. Kiedy krematorium zaczęło działać? Pierwsza kremacja odbyła się 24 kwietnia 1905 roku. Czy to największy cmentarz w Sheffield? Jest największy spośród komunalnych cmentarzy miasta. Czy można zobaczyć groby wojenne? Tak, są tu groby Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych oraz pomnik 30 skremowanych żołnierzy.
-
Warstone Lane Cemetery
Birmingham
Warstone Lane Cemetery to zabytkowy cmentarz w birmingamskiej dzielnicy Hockley, w samym sercu Jewellery Quarter. Założony w połowie XIX wieku, od 1982 roku nie przyjmuje nowych pochówków, a dziś jest jednym z najbardziej klimatycznych miejsc na spacer po historycznym Birmingham. Gdzie leży i jak go znaleźć? Cmentarz znajduje się w Jewellery Quarter, dawnej dzielnicy jubilerów, w pobliżu drugiego dużego cmentarza tej okolicy, Key Hill. Oba miejsca łatwo połączyć w jednym spacerze, a okolica pełna jest wiktoriańskich warsztatów i muzeów związanych z biżuterią. Miejsce bywa też nazywane Brookfields Cemetery, Church of England Cemetery lub Mint Cemetery. Skąd się wziął cmentarz? Cmentarz zajął częściowo teren dawnego, nieczynnego kamieniołomu piaskowca. Cmentarz utworzyła Church of England Cemetery Company, założona w 1845 roku, by zapewnić miejsce pochówku członkom Kościoła anglikańskiego. Pobliski Key Hill (1836) służył bowiem głównie nonkonformistom. Źródła podają różne daty otwarcia: część wymienia rok 1847, inne mówią o poświęceniu w 1848 roku. Czym wyróżniają się katakumby? Najbardziej niezwykłym elementem są katakumby, wbudowane w ścianę dawnego kamieniołomu. Mają formę okrągłej, wielopoziomowej konstrukcji ukończonej ostatecznie około 1880 roku (źródła różnią się co do liczby poziomów). Trumny opuszczano z kaplicy bezpośrednio do podziemi za pomocą windy hydraulicznej. Opary z katakumb budziły obawy o zdrowie publiczne i przyczyniły się do uchwalenia Birmingham Cemeteries Act, który wymagał, by trumny niepochowane w ziemi zamykać ołowiem lub smołą. Katakumby nie są co do zasady otwarte dla zwiedzających, ale ich łukowa fasada dobrze prezentuje się z zewnątrz. Zgłaszano też prace renowacyjne. Co jeszcze warto wiedzieć? Kaplica cmentarna została rozebrana w 1954 roku. Cmentarz został wcześniej wywłaszczony przez radę miejską Birmingham (1952), a pochówki zakończono w 1982 roku. Zachował się domek bramny, wpisany na listę zabytków Grade II. Na cmentarzu znajdują się 64 groby wojenne Wspólnoty Narodów. Wśród pochowanych wymienia się typografa Johna Baskerville'a oraz Harry'ego Gema, pioniera tenisa na trawie. Nad ochroną miejsca pracuje grupa Friends of Key Hill and Warstone Lane Cemeteries. Najczęstsze pytania Czy Warstone Lane Cemetery jest nadal czynny? Nie. Cmentarz został zamknięty dla nowych pochówków w 1982 roku i jest dziś miejscem historycznym. Czy można wejść do katakumb? Zwykle nie, katakumby nie są dostępne dla publiczności. Można je obejrzeć z zewnątrz. Dlaczego ma kilka nazw? Używano go jako Brookfields Cemetery, Church of England Cemetery i Mint Cemetery, odnosząc się do jego dziejów i okolicy. Czy warto połączyć wizytę z Key Hill? Tak. Oba cmentarze leżą w Jewellery Quarter i razem pokazują, jak różne wspólnoty wyznaniowe chowały zmarłych w wiktoriańskim Birmingham. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii, architektury, fotografii i spokojnych spacerów z dala od centrum handlowego miasta.
-
Oystermouth Cemetery
Newton
Oystermouth Cemetery to komunalny cmentarz we wsi Oystermouth, w dzielnicy Mumbles w Swansea, w południowej Walii. Otwarto go w 1883 roku i działa do dziś. Zarządza nim wydział cmentarzy i krematorium miasta i hrabstwa Swansea. Dla odwiedzających to spokojne miejsce, w którym spotykają się lokalna historia morska, pamięć o wojnach i losy znanych Walijczyków. Czym jest Oystermouth Cemetery? To cmentarz publiczny z 14 162 miejscami grobowymi. Powstał w latach osiemdziesiątych XIX wieku, gdy zamykano starsze cmentarze przykościelne i przykaplicowe wokół Oystermouth. Pierwszy pochówek odbył się 18 marca 1883 roku, a od tamtej pory cmentarz służy okolicznym mieszkańcom. Leży przy zatoce Swansea, na krańcu półwyspu Gower, niedaleko zamku Oystermouth i zalesionych zboczy Peel Wood, więc okolica sprzyja spokojnemu spacerowi. Dlaczego warto tu przyjść? Wiele osób odwiedza groby związane z łodziami ratunkowymi z Mumbles. Cmentarz upamiętnia kilka katastrof ratowniczych. William Rogers, członek załogi łodzi Wolverhampton, która zatonęła w 1883 roku, spoczywa przy alei cisów. Spoczywają tu również dwaj członkowie załogi łodzi „James Stevens”: James Gammon i Daniel Roger Claypitt, którzy zginęli w 1903 roku. Na cmentarzu leży również ośmiu członków załogi łodzi Edward, Prince of Wales, utraconej w 1947 roku. Te groby dobrze pokazują, jak ściśle życie wioski było związane z morzem. Inni przychodzą ze względu na znane osoby. Wśród pochowanych wymienia się między innymi: Morfydd Llwyn Owen, walijską śpiewaczkę i kompozytorkę; Trevora Forda, walijskiego reprezentanta w piłce nożnej; Williama Charlesa Fullera, odznaczonego Krzyżem Wiktorii w czasie I wojny światowej; Harry'ego Parr-Daviesa, kompozytora; Rusha Rheesa, filozofa; Johna Jonesa Jenkinsa, pierwszego barona Glantawe. Czy są tu groby wojenne? Tak. Na cmentarzu znajdują się groby wojenne Wspólnoty Narodów dla 83 żołnierzy i innych osób w służbie: 28 z I wojny światowej i 55 z II wojny światowej. Odwiedzający zainteresowani historią wojskowości często szukają ich właśnie tutaj. Praktyczne wskazówki Pamiętaj, że to czynny cmentarz. Zachowuj ciszę, trzymaj się alejek i nie wchodź na groby. Na spokojny spacer zarezerwuj około godziny. Naturalnym początkiem trasy jest aleja cisów i groby ratowników. Połącz wizytę z innymi atrakcjami Mumbles, takimi jak zamek Oystermouth i nadmorski deptak. Załóż wygodne buty, bo teren bywa nierówny i wilgotny po deszczu. Krajobrazy i nagrobki zwykle można fotografować, ale nie fotografuj osób w żałobie ani trwających pogrzebów. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Oystermouth Cemetery? W 1883 roku. Pierwszy pochówek odbył się 18 marca tego roku. Czy cmentarz nadal działa? Tak. To czynny cmentarz komunalny zarządzany przez miasto i hrabstwo Swansea. Jak jest duży? Ma 14 162 miejsca grobowe. Czy są tu groby wojenne? Tak, 83 groby wojenne Wspólnoty Narodów: 28 z I wojny światowej i 55 z II wojny światowej. Kto znany jest tu pochowany? Między innymi śpiewaczka i kompozytorka Morfydd Llwyn Owen, piłkarz Trevor Ford, odznaczony Krzyżem Wiktorii William Charles Fuller, kompozytor Harry Parr-Davies, filozof Rush Rhees oraz baron Glantawe. Czy pochowano tu Thomasa Bowdlera? Nie. Wiąże się go z kościołem All Saints w Oystermouth, a nie z cmentarzem.
-
Streatham Park Cemetery
Londyn
Streatham Park Cemetery to prywatny cmentarz z krematorium w południowym Londynie, przy Rowan Road w dzielnicy Streatham Vale. Miejsce nie jest typową atrakcją turystyczną, ale dla osób interesujących się historią miasta, genealogią i dawnym światem brytyjskiej rozrywki bywa ciekawym przystankiem. Gdzie dokładnie leży Streatham Park Cemetery? Nazwa może mylić. Cmentarz kojarzy się ze Streatham i jest zarządzany przez gminę Lambeth, jednak faktycznie leży w granicach gminy Merton, w okolicy Mitcham. To typowy londyński kaprys granic administracyjnych, który warto znać, szukając dojazdu lub informacji kontaktowych. Obiekt bywa też nazywany Streatham Vale Cemetery, a część z krematorium nosi nazwę South London Crematorium. Kto jest właścicielem? W odróżnieniu od wielu londyńskich nekropolii, które powstały jako cmentarze parafialne lub miejskie, ten od początku był prywatny. Dziś należy do grupy Dignity plc, jednej z największych firm pogrzebowych w Wielkiej Brytanii. Teren zajmuje około 25 hektarów, a przed II wojną światową miał obsługiwać mniej więcej jedną piątą wszystkich pochówków w południowym Londynie. Krematorium South London Na terenie cmentarza działa krematorium, otwarte w 1936 roku. Pomysł jego budowy pojawił się już w 1913 roku, lecz realizację odłożono na dwie dekady. Przy Krzyżu Ofiar (Cross of Sacrifice) stoi duża ściana pamięci poświęcona 123 żołnierzom z czasów II wojny światowej, których poddano tu kremacji. Każde nazwisko jest na niej wyryte. Związki ze światem estrady Najciekawszy rozdział historii cmentarza łączy się z Variety Artistes' Benevolent Fund, organizacją dobroczynną wspierającą artystów rewiowych i music-hallowych. Między 1921 a 1944 rokiem pochowano tu około 200 takich wykonawców. W 1958 roku, na prośbę funduszu, dobudowano Kaplicę Pamięci. Wśród pochowanych wymienia się piosenkarkę Dorothy Squires oraz komika Toma Costello, a także aktora Wilfrida Brambella, znanego z serialu „Steptoe and Son". Dla miłośników historii brytyjskiej rozrywki to unikalne miejsce. Cmentarz żydowski obok Tuż obok, z osobnym wejściem od Rowan Road, znajduje się cmentarz żydowski, otwarty w 1915 roku. To jedyne miejsce pochówku żydowskiego w południowym Londynie. Obie nekropolie sąsiadują, ale działają niezależnie. Najczęstsze pytania Czy cmentarz jest otwarty dla zwiedzających? To czynny cmentarz, więc obowiązują zasady szacunku i ciszy. Godziny i ewentualne ograniczenia warto sprawdzić u zarządcy przed wizytą. Czy to w Streatham, czy w Mitcham? Adres i nazwa wskazują na Streatham Vale, zarządzanie jest związane z Lambeth, a granice terenu należą do gminy Merton. Kto tu jest pochowany? Między innymi artyści music-hallowi i estradowi, w tym Dorothy Squires, Tom Costello i Wilfrid Brambell, a także współzałożyciel cmentarza Frederick Field. Czy można tu zrobić zdjęcia? Zwykle tak, jeśli robisz to dyskretnie i nie fotografujesz osób uczestniczących w pogrzebach. W razie wątpliwości zapytaj obsługę. Jak dojechać? Cmentarz leży przy Rowan Road w południowym Londynie. Najwygodniej sprawdzić aktualne połączenia autobusowe i kolejowe do Streatham Vale w planerze podróży.
-
Burngreave Cemetery
Sheffield
Cmentarz Burngreave (Burngreave Cemetery) to jeden z pierwszych publicznych cmentarzy w Sheffield w Anglii. Ten wiktoriański cmentarz w północnej części miasta jest dziś cichą zielenią z wyraźnym śladem lokalnej historii. Wpisano go do rejestru zabytkowych parków i ogrodów (Grade II), a para kaplic ma osobny wpis na tym samym poziomie. Dlaczego powstał cmentarz Burngreave? W połowie XIX wieku przykościelne cmentarze przemysłowego Sheffield zaczęły się zapełniać. Mieszkańcy skarżyli się na przepełnienie i na zanieczyszczanie lokalnych ujęć wody. Władze musiały znaleźć miejsce na pochówki poza dawnymi terenami parafialnymi. Brightside Burial Board, czyli lokalny zarząd cmentarny, założył więc nowy cmentarz w gminie Brightside Bierlow. Stąd pierwsza nazwa: Brightside Bierlow Cemetery. Budowa trwała w latach 1859–1860, a otwarcie nastąpiło około 1860–1861 (źródła podają oba lata). Skąd wzięła się ziemia? Teren pochodził od dwóch wielkich właścicieli ziemskich: księcia Norfolk i hrabiego Fitzwilliama. Kupiono około 27 akrów w cenie 200 funtów za akr. W 1900 roku odpowiedzialność za cmentarz przejęła rada miejska Sheffield, która dołączyła do niego kolejne dziewięć akrów. Co warto zobaczyć? Najważniejsze są dwie kaplice przedpogrzebowe zaprojektowane przez firmę William Flockton & Son. Jedna służyła Kościołowi anglikańskiemu, druga wspólnotom spoza Kościoła państwowego (nonkonformistom). Takie podwójne rozwiązanie było typowe dla wiktoriańskich cmentarzy komunalnych, które musiały obsługiwać wszystkie wyznania. Kaplice nie są już używane i zostały zabezpieczone deskami przed zniszczeniem. Na terenie stoi także pomnik wojenny, a w starszych częściach cmentarza znajdziesz zwietrzałe nagrobki i monumenty wielu pokoleń rodzin z Sheffield. Czy nadal odbywają się tu pogrzeby? Burngreave był ważnym miejscem pochówków dla miasta aż do lat 60. XX wieku. Od tamtej pory nie tworzy się nowych grobów. Pochówki odbywają się tylko w rodzinnych miejscach, których właściciele już je posiadają, i tylko wtedy, gdy w grobie jest jeszcze miejsce. Kto dba o jego historię? Grupa wolontariuszy, Friends of Burngreave Chapel & Cemetery, powstała po to, by cmentarz i budynki kaplic były dostępne dla wszystkich. Osoby szukające przodków mogą skorzystać z bazy Sheffield Records Online, która zawiera około 11 tysięcy wpisów dotyczących cmentarza Burngreave. Czy warto tu przyjść? To miejsce dla miłośników wiktoriańskiego dziedzictwa, historii lokalnej i genealogii, a także dla tych, którzy chcą po prostu spokojnie się przejść z dala od gwarniejszych części Sheffield. Traktuj je jak miejsce pamięci: trzymaj się ścieżek, zachowuj szacunek wobec grobów i pomników i niczego nie przesuwaj. Kaplice są zamknięte, więc najlepiej oglądać je z zewnątrz. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano cmentarz Burngreave? Powstał w latach 1859–1860, a otwarto go około 1860–1861. Kto zaprojektował kaplice? Firma William Flockton & Son zaprojektowała dwie kaplice: anglikańską i nonkonformistyczną. Czy cmentarz jest objęty ochroną zabytków? Tak. To zabytkowy park i ogród w rejestrze (Grade II), a kaplice mają osobny wpis Grade II. Czy nadal odbywają się tu nowe pochówki? Tylko w istniejących rodzinnych grobach, w których zostało miejsce. Od lat 60. XX wieku nie tworzy się nowych grobów. Czy można wejść do kaplic? Nie. Są zamknięte i zabezpieczone deskami, więc można je oglądać tylko z zewnątrz. Gdzie leży cmentarz? W północnej części Sheffield, w dzielnicy Burngreave, mniej więcej 53,40° N, 1,46° W.
-
Church of St Mary, Rickmansworth
Three Rivers
Kościół św. Marii w Rickmansworth to kościół parafialny miasteczka w hrabstwie Hertfordshire, w dystrykcie Three Rivers, około 20 kilometrów na północny zachód od centrum Londynu. Stoi przy Church Street, po południowej stronie centrum miasta, a jego krzemienna wieża należy do najstarszych widocznych punktów orientacyjnych w okolicy. Czym jest kościół św. Marii i gdzie leży? To anglikański kościół parafialny w Rickmansworth, miejscowości położonej tam, gdzie spotykają się rzeki Colne, Chess i Gade. Świątynia stoi przy Church Street, blisko dawnej stacji kolejowej o tej samej nazwie, i od wieków jest głównym punktem starej części miasta. W niektórych źródłach występuje pod pełniejszą nazwą Church of St Mary the Virgin. Jak wygląda budowla? Najbardziej charakterystyczny jest zachodni dzwonnik, czyli wieża datowana na rok 1630. Zbudowano ją z krzemienia z kamiennymi obramieniami, a jej zwieńczenie ma krenelaż, co nadaje jej lekko obronny wygląd. Krzemień to typowy materiał budowlany w tej części południowej Anglii, więc wieża dobrze wpisuje się w regionalny krajobraz. Reszta kościoła jest młodsza od wieży. Z inwentarza hrabstwa z 1910 roku wynika, że korpus świątyni przebudowano w 1824 roku, a część budynku ponownie przerobiono w 1890 roku. Powstała w ten sposób warstwowa bryła: siedemnastowieczna wieża wznosi się nad kościołem z epoki wiktoriańskiej. Jaka jest historia tego miejsca? Kościół stoi tu od stuleci. Lokalne towarzystwo historyczne Rickmansworth opisuje dramatyczne wydarzenie z 1522 roku, kiedy podpalenie zniszczyło wnętrze. Ogień strawił belkowanie tęczowe (rood loft), czyli galerię, na której umieszczano duży krucyfiks, spalił ponad 200 funtów wosku i opróżnił chrzcielnicę. Relacja pokazuje, jak ważną rolę kościół odgrywał w codziennym życiu średniowiecznej społeczności. Obok kościoła stoi Old Vicarage, uważany za najstarszy zachowany dom w Rickmansworth, z początkami około 1450 roku. Oba budynki razem przechowują pamięć o mieście sprzed epoki kolei i podmiejskiej zabudowy. Co można zobaczyć w środku? Dziewiętnastowieczny słownik geograficzny opisuje duży, zadbany kościół. Wspomina o witrażu, który miał pochodzić z kościoła w Rouen we Francji, oraz o mosiężnej tablicy nagrobnej z 1585 roku. Ten sam opis wymienia pomniki księcia Monmouth oraz miejscowych rodzin, w tym Fotherleyów, Coltesów i Earlesów. Miłośnicy angielskich nagrobków i lokalnej genealogii znajdą tu sporo do czytania. Jak dojechać? Z Londynu dojazd jest prosty. Stacja Rickmansworth, obsługiwana przez linię metra Metropolitan i połączenia kolejowe, leży w niewielkiej odległości na piechotę. Dawna stacja Church Street została otwarta naprzeciw kościoła w 1862 roku i obsługiwała bocznice przy Grand Union Canal. Dziś okolica to dobry punkt startowy na spacer wzdłuż kanału i pobliskich parków nad rzekami. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano wieżę kościoła św. Marii? Zachodnia wieża jest datowana na rok 1630. Czy kościół był przebudowywany? Tak. Większość budynku przebudowano w 1824 roku, a część ponownie w 1890 roku. Czy to to samo, co Church of St Mary the Virgin? Tak, to pełniejsza nazwa używana w niektórych źródłach. Czy warto go odwiedzić? Kościół jest ciekawy dla osób interesujących się angielską architekturą parafialną, zabytkowymi pomnikami i historią miasteczka w Hertfordshire. Godziny otwarcia bywają różne, dlatego przed wizytą warto sprawdzić je w parafii. Co jest w pobliżu? W zasięgu spaceru są Old Vicarage, Grand Union Canal i centrum Rickmansworth.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.