Dean Cemetery

Dean Cemetery to jeden z najważniejszych wiktoriańskich cmentarzy Edynburga, położony na spokojnym zboczu tuż na północ od Dean Village, na zachód od centrum miasta. Założył go w połowie lat 40. XIX wieku architekt David Cousin na terenie dawnej posiadłości Dean i szybko stał się modnym miejscem spoczynku miejskiej elity: prawników, artystów i inżynierów.

Gdzie leży Dean Cemetery i jak wejść?

Cmentarz znajduje się między Queensferry Road a rzeką Water of Leith. Od wschodu graniczy z Dean Path, gdzie jest główna brama, a od zachodu z terenem galerii Dean Gallery. Istnieje też wejście od strony Ravelston Terrace. Dwudziestowieczne rozszerzenie leży osobno, na północ od Ravelston Terrace, i prowadzi do niego wejście na skrzyżowaniu Dean Path i Queensferry Road.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

To miejsce ciszy, starych drzew i rzeźbionych nagrobków, w którym czuć warstwy historii Edynburga. Wpisy konserwatorskie zaliczają go, obok Warriston, do najważniejszych wiktoriańskich nekropolii miasta. Wiele osób łączy wizytę ze spacerem po Dean Village i wzdłuż Water of Leith.

Kto jest pochowany na Dean Cemetery?

Lista przypomina skrót szkockiego życia publicznego XIX i początku XX wieku:

• Architektura i inżynieria: William Henry Playfair, autor wielu neoklasycznych budowli Edynburga, oraz Sir Thomas Bouch, inżynier pierwszego mostu nad zatoką Tay, który zawalił się w 1879 roku.
• Prawo i wydawnictwa: sędzia Henry Cockburn i wydawca Robert Chambers.
• Sztuka i fotografia: David Octavius Hill, pionier wczesnej fotografii, oraz szkoccy koloryści Samuel Peploe, Francis Cadell i J. D. Ferguson.
• Eksploracja: badacz Arktyki Robert Anstruther Goodsir oraz porucznik John Irving z zaginionej wyprawy Franklina, którego szczątki sprowadzono do kraju na pochówek wiele lat po zaginięciu ekspedycji w latach 1845-1849.
• Medycyna: chirurg i wykładowca Joseph Bell oraz pionierska lekarka Elsie Inglis.

Fragment zwany Lords' Row kojarzony jest szczególnie ze znanymi sędziami i osobami życia publicznego.

Czy cmentarz jest nadal czynny?

Tak. Pochówki odbywają się nadal, w niewielkiej liczbie, a obiektem opiekuje się organizacja charytatywna dbająca o jego dziedzictwo i utrzymanie. Czasem organizowane są spacery z przewodnikiem, które pomagają poznać historie poszczególnych grobów.

Praktyczne wskazówki

• Pamiętaj, że to czynny cmentarz, nie tylko zabytek.
• Załóż wygodne buty, bo alejki bywają nierówne i wilgotne.
• Na spokojny spacer wystarczy około godziny, więcej jeśli szukasz konkretnych pomników.
• Połącz wizytę z Dean Village, szlakiem Water of Leith i pobliskimi galeriami.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował Dean Cemetery? David Cousin, w połowie lat 40. XIX wieku.

Czy Dean Cemetery to to samo co Dean Village? Nie. Wieś to dawna osada młynarska, a cmentarz leży tuż na północ od niej.

Czy są tu słynne groby? Tak, m.in. Playfaira, Boucha, Cockburna, Chambersa, Hilla, Peploe'a, Cadella, Fergusona, Bella i Inglis.

Czy można wejść od strony Dean Gallery? Jest specjalne przejście z terenu galerii, ale zwykle korzysta się z głównej bramy przy Dean Path.

Czy cmentarz jest czynny? Tak, nadal odbywają się tam pochówki.