Obiekty Sakralne w Wielkiej Brytanii
Lista 424 miejsc z kategorii Obiekty Sakralne w Wielkiej Brytanii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 186 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Bar Convent, St Pancras and Islington Cemetery, Hampstead Cemetery.
-
Aylesford Priory
Tonbridge and Malling
Aylesford Priory, nazywane też The Friars, to dawny klasztor karmelitów nad rzeką Medway w hrabstwie Kent w południowo-wschodniej Anglii. To jedno z najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w kraju, a jednocześnie spokojny zespół zabytkowych budynków, ogrodów i pracowni ceramicznej, który można zwiedzać bez biletu. Jak powstał klasztor w Aylesford? Zakon karmelitów przybył do Anglii z góry Karmel w Ziemi Świętej i w 1242 roku osiedlił się w Aylesford. Krzyżowiec Richard de Grey ufundował wspólnotę i przekazał zakonowi kawałek ziemi w swoich włościach. Według dostępnych źródeł w tym miejscu odbyła się pierwsza kapituła generalna zakonu poza Ziemią Świętą, co pomogło karmelitom przejść od tradycji eremickiej ku modelowi braci żebrzących. Co działo się z klasztorem później? W 1538 roku, w czasie reformacji, karmelitów wypędzono, a zabudowania przerobiono na rezydencję. Po pożarze z 1930 roku przeprowadzono prace restauracyjne, a w 1949 roku posiadłość wróciła w ręce zakonu. Podczas remontu odsłonięto pozostałości z XV wieku. Dwór wpisano w 1959 roku na listę zabytków pierwszej kategorii (Grade I), a w 1987 roku ten sam status otrzymały XV-wieczna brama wjazdowa i północno-wschodni odcinek muru. Co zobaczyć na miejscu? średniowieczny dziedziniec i zabytkowe budynki, XVII-wieczne stodoły kryte strzechą, dawne hospicjum dla pielgrzymów z końca XIII wieku, kaplice, Ogród Pokoju (Peace Garden) i Drogę Różańcową (Rosary Way), współczesne rzeźby i dzieła sztuki, wśród nich prace Adama Kossowskiego. Dzieła sztuki współczesnej stoją tu obok średniowiecznej architektury, więc zwiedzanie łączy dwie epoki. Dlaczego to miejsce pielgrzymkowe? W klasztorze znajduje się sanktuarium z relikwiami św. Szymona Stocka, karmelity związanego z tradycją szkaplerza. To cel pielgrzymek o znaczeniu krajowym, ale przyjeżdżają tu też osoby szukające ciszy i spaceru wśród ogrodów. Czy w Aylesford Priory działa pracownia ceramiki? Tak. Aylesford Pottery założył w 1953 roku David Leach. Pracownia działa w obrębie klasztoru i należy do nielicznych komercyjnych garncarni rzemieślniczych w południowo-wschodniej Anglii. Można zajrzeć do środka i zobaczyć pracę garncarzy. Na terenie są też herbaciarnia i sklep z pamiątkami. Najczęstsze pytania Czy wstęp jest płatny? Według informacji z internetu wstęp na teren The Friars jest bezpłatny, a miejsce jest dostępne przez cały rok. Godziny pracy pracowni, herbaciarni i sklepu bywają ograniczone i zmieniają się sezonowo, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje. Gdzie leży Aylesford Priory? W miejscowości Aylesford w hrabstwie Kent, niedaleko rzeki Medway, w okolicach Tonbridge and Malling. Do kogo należy klasztor? Od 1949 roku znów do zakonu karmelitów, którzy odzyskali swój pierwszy klasztor w Anglii. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników historii, architektury i sztuki współczesnej, pielgrzymów oraz osób szukających spokojnego miejsca na krótki wypad.
-
Our Lady and St Paulinus
Kirklees
Kościół Our Lady and St Paulinus w Dewsbury to rzymskokatolicki kościół parafialny w mieście Dewsbury w hrabstwie West Yorkshire, w dystrykcie Kirklees. Neogotycka budowla przy Cemetery Road jest wpisana na listę zabytków w stopniu II i należy do ciekawszych przykładów dziewiętnastowiecznej architektury sakralnej w tej części Anglii. Jak powstał kościół? Msze katolickie odprawiano w Dewsbury od 1841 roku. Wspólnota przez lata gromadziła się w szkole połączonej z kaplicą, a stałego księdza otrzymała dopiero w 1865 roku. Szybki wzrost liczby wiernych sprawił, że potrzebna była większa świątynia. Kamień węgielny pod obecny kościół położono w 1867 roku, a uroczyste otwarcie nastąpiło w czerwcu 1871 roku. Projekt przygotował Edward Welby Pugin, jeden z najbardziej znanych angielskich architektów neogotyku, syn Augustusa Welbyego Pugina, twórcy wielu katolickich kościołów epoki wiktoriańskiej. Nazwisko projektanta jest głównym powodem, dla którego budynek zwraca uwagę miłośników architektury. Co warto zobaczyć na zewnątrz i w środku? Bryła kościoła jest wysoka i smukła, typowa dla stylu neogotyckiego. Świątynia stoi na podbudowie, w której mieści się sala parafialna, co pozwoliło rozwiązać problem ukształtowania terenu i zapewnić wspólnocie dodatkową przestrzeń. We wnętrzu można prześledzić kolejne etapy rozwoju parafii: nowy ołtarz główny ustawiono w 1884 roku, ołtarz Matki Bożej dodano w 1930 roku, chrzcielnicę w południowo-zachodniej części przekształcono w 1919 roku w kaplicę pamięci poległych w wojnie, prezbiterium przebudowano w 1984 roku, przy czym oryginalną ambonę zmniejszono. Okna w apsydzie pochodzą z lat 90. XIX wieku. Przypisuje się je pracowni Hardman, cenionej wytwórni witraży, która współpracowała z wieloma kościołami neogotyckimi w Anglii. Czy to ten sam kościół co Minster w Dewsbury? Nie. W Dewsbury znajduje się także anglikański Minster Church of All Saints o saksońskich korzeniach, który wiąże się z postacią świętego Paulina. Opisywany tutaj kościół to osobna, katolicka parafia, nazwana na cześć Matki Bożej i świętego Paulina, który w VII wieku głosił chrześcijaństwo w północnej Anglii. Warto o tym pamiętać, planując zwiedzanie, bo oba miejsca leżą w tym samym mieście i mają podobne nazwy. Najczęstsze pytania Gdzie leży kościół? Przy Cemetery Road w Dewsbury, w West Yorkshire. Współrzędne to około 53,6875 N i 1,6413 W. Kto zaprojektował kościół? Edward Welby Pugin. Budowę rozpoczęto w 1867 roku, a otwarcie nastąpiło w 1871 roku. Czy kościół jest zabytkiem? Tak, jest wpisany na listę zabytków w stopniu II. Czy to kościół katolicki? Tak, to rzymskokatolicki kościół parafialny. Anglikański Minster of All Saints to inny obiekt w tym samym mieście. Dla kogo to miejsce? Dla osób zainteresowanych architekturą wiktoriańską, dziedzictwem Pugina i historią katolicyzmu w przemysłowej Anglii północnej. Podczas wizyty pamiętaj, że to czynny kościół parafialny, więc zachowaj spokój i uwzględnij godziny nabożeństw.
-
St Illtyd's Church
Oxwich
St Illtyd's Church to średniowieczny kościół w wiosce Oxwich, na wybrzeżu półwyspu Gower w południowej Walii. Stoi tuż przy jednej z najładniejszych plaż regionu i należy do tych zabytków, które łatwo połączyć ze spacerem po wydmach i klifach. Świątynia jest wpisana do rejestru zabytków jako obiekt Grade II*. Kim był święty Illtyd i dlaczego ten kościół nosi jego imię? Illtyd to celtycki święty, założyciel klasztoru w Llantwit Major w Vale of Glamorgan. Na Gower znajdują się trzy kościoły poświęcone jemu, a kościół w Oxwich jest jednym z nich. Część źródeł datuje miejsce kultu na VI wiek. Legenda głosi, że sam Illtyd przywiózł do Oxwich chrzcielnicę z kamienia z Sutton. Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz? Prezbiterium to najstarsza część budowli. Opracowania różnią się w jego datowaniu, a część z nich wskazuje na pierwotną celę z VI wieku. Łuk tęczowy między prezbiterium a nawą ma styl normański. Sama nawa oraz wieża zachodnia pochodzą z XIV wieku. Niektóre opisy datują najstarszy murowany kościół na XII wiek i wczesny styl angielski, a późniejsze elementy na dekorowany styl XIV stulecia. W niszy w północnej ścianie spoczywają rzeźbione postaci rycerza i jego damy. Identyfikuje się je jako Sir Johna Penrice'a (ok. 1350–1410) i jego żonę Margaret Fleming. Nowsze badania wskazują jednak, że figury pierwotnie znajdowały się w różnych miejscach kościoła i dopiero później zestawiono je razem. Wnętrze prezbiterium zdobiono dopiero w 1931 roku. Z inicjatywą wystąpił Leslie Young, dyrektor artystyczny teatru Sadler's Wells, który spędzał wakacje w okolicy. Pod koniec XIX wieku kościół przeszedł renowację, a wcześniej przetrwał reformację i wojny domowe. Jakie historie wiążą się z cmentarzem? Na przykościelnym cmentarzu znajduje się studnia. Według miejscowej legendy nawiedza ją duch. Jest tam także grób nieznanego marynarza z I wojny światowej z napisem „Known unto God", czyli „Znany Bogu". To prosty, poruszający akcent, który przypomina o morskiej historii tego odcinka wybrzeża. Jak zaplanować wizytę? Oxwich leży na południowym wybrzeżu Gower, w pobliżu Oxwich Bay i rezerwatu przyrody Oxwich. Kościół dobrze wpisuje się w trasę łączącą plażę, wydmy i okoliczne klify. Wizyta zajmuje zwykle krótką chwilę, więc najlepiej potraktować ją jako przystanek w dłuższym spacerze po okolicy. Warto zwrócić uwagę na kontrast między prostą, surową bryłą a zdobionym prezbiterium oraz na nagrobne postaci w północnej ścianie. Godziny otwarcia mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje na lokalnych stronach parafii lub społeczności Gower. Nawet gdy drzwi są zamknięte, sam teren przy kościele i cmentarz są ciekawe do obejrzenia z zewnątrz. Najczęstsze pytania Czy kościół St Illtyd's w Oxwich jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II* na liście zabytków Walii i Anglii. Z jakiego okresu pochodzi kościół? Część źródeł datuje miejsce kultu na VI wiek. Łuk prezbiterium jest normański, a nawa i wieża pochodzą z XIV wieku. Kogo przedstawiają rzeźby w północnej ścianie? Identyfikuje się je jako Sir Johna Penrice'a i Margaret Fleming; nowsze badania podważają jednak pierwotne ustawienie figur. Czy w Gower są inne kościoły św. Illtyda? Tak, na półwyspie są trzy kościoły poświęcone temu świętemu, w tym kościół w Oxwich.
-
St Theodore's Roman Catholic Church, Hampton
Londyn
Kościół rzymskokatolicki św. Teodora w Hampton to parafialna świątynia przy Station Road, w londyńskiej dzielnicy Richmond upon Thames. Nie jest to zabytek z pocztówek, ale ciekawy przykład współczesnej architektury sakralnej na przedmieściach Londynu, z nietypową historią powstania. Jak powstała parafia w Hampton? Początki katolickiego życia religijnego w tej okolicy są bardzo skromne. W 1897 roku lokalny przedsiębiorca Michael Farmer zbudował dom przy Avenue Road, blisko swoich warsztatów, i przeznaczył w nim jedno pomieszczenie na kaplicę. Dopiero w 1923 roku diecezja kupiła przy Station Road posesję z domem znanym jako Walnut Tree Cottage, gdzie miała stanąć właściwa świątynia. Dlaczego pierwszy kościół był barakiem? Pierwszy budynek na Station Road miał być rozwiązaniem tymczasowym. Wykorzystano drewnianą halę, która wcześniej służyła jako biuro wykonawców budujących stadion Wembley w latach 20. XX wieku. Przeniesiono ją na betonowe fundamenty i dostosowano do potrzeb kultu. Konstrukcja z drewna i azbestu, pomyślana na krótko, służyła wiernym prawie sześćdziesiąt lat. Na stałą świątynię trzeba było poczekać jeszcze długo. Skąd imię św. Teodora? Pierwotnie planowano wezwanie św. Winifredy, jednak w pobliżu istniało już miejsce o tej nazwie i obawiano się pomyłek. Poproszono więc archidiecezję Westminster o wskazanie patrona. Wybór padł na św. Teodora z Canterbury, siódmowiecznego arcybiskupa, który zapisał się w historii Kościoła w Anglii. Jak wygląda obecny kościół? Stała świątynia została ukończona pod koniec 1986 roku, choć część źródeł podaje rok 1987. Zaprojektował ją architekt Austin Winkley, związany z pracownią Williams & Austin Winkley. Budynek powstał przy ograniczonym budżecie, co widać w jego prostej bryle. Z zewnątrz to prostokątna budowla z jasnej cegły, przykryta dużym dachem opadającym nisko ku ziemi. Wnętrze jest przemyślane i przytulne. Przestrzeń główną wyznaczają cztery stalowe belki, a drewniane belki stropowe pomalowano na intensywny niebiesko-turkusowy kolor, który ożywia całość. Obiekt nie znajduje się w rejestrze zabytków, ale jest dobrym przykładem skromnej, funkcjonalnej architektury kościelnej końca XX wieku. Czy warto tu zajrzeć? Dla miłośników historii architektury i miejsc z ciekawą opowieścią w tle to przystanek wart krótkiej wizyty, szczególnie podczas spaceru po Hampton. Kościół pozostaje czynną świątynią parafialną, więc zwiedzanie należy dostosować do nabożeństw i zachować ciszę. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się kościół św. Teodora? Przy Station Road w Hampton, w londyńskiej dzielnicy Richmond upon Thames. Kto zaprojektował obecny budynek? Austin Winkley, a budowę zakończono w 1986 lub 1987 roku, zależnie od źródła. Czy kościół jest zabytkiem wpisanym do rejestru? Nie, budynek nie jest objęty ochroną konserwatorską. Dlaczego wezwanie to św. Teodor z Canterbury? Wybrano go, gdy pierwotna nazwa św. Winifredy groziła pomyłką z innym obiektem w sąsiedztwie, a wyboru dokonała archidiecezja Westminster. Czy to czynny kościół? Tak, jest siedzibą lokalnej parafii katolickiej, więc warto uszanować czas nabożeństw.
-
Clyne Chapel
Clyne Chapel to niewielka kaplica majątkowa w ogrodach Clyne Gardens, na obrzeżach Swansea w południowej Walii. Jest zabytkiem wpisanym do rejestru w stopniu II (Grade II) i stoi około 400 metrów na południowy wschód od zamku Clyne, po południowej stronie ogrodów. Kaplica wyrosła z prywatnego świata rodziny Vivianów, właścicieli posiadłości Clyne, a dziś jest jednym z cichszych historycznych zakątków publicznego parku. Czym jest Clyne Chapel? Kaplicę zbudowano jako prywatne miejsce modlitwy dla posiadłości. Według opisu w rejestrze zabytków pochodzi z 1907 roku, a zaprojektował ją sam William Graham Vivian. Inne źródła podają rok 1908 jako początek nabożeństw, co zapewne odzwierciedla odstęp między ukończeniem budowy a pierwszym użyciem. Nie była kościołem parafialnym. Służyła rodzinie i domownikom związanym z zamkiem Clyne. Kto ją zbudował i dlaczego wygląda niezwykle? William Graham Vivian był kolekcjonerem i kaplica to pokazuje. Zamiast urządzać wnętrze od zera, wypełnił je średniowiecznymi i renesansowymi elementami wyposażenia zebranymi we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii. Lokalni historycy dodają, że ambona przyjechała z Rzymu, organy pochodzą z Regency Pavilion w Brighton, a maswerki okien wzorowano na kościołach Kornwalii. Powstał budynek niewielki w skali, ale złożony z elementów z wielu miejsc i epok. Pod kaplicą znajduje się także prywatna krypta rodzinna, co odpowiada jej roli fundacji rodzinnej, a nie kościoła publicznego. Jak wpisuje się w posiadłość Clyne? Kaplica jest częścią większej historii. Vivianowie w XIX wieku kupili i rozbudowali posiadłość Clyne oraz założyli ogrody wokół zamku. W 1921 roku majątek przeszedł na Algernona Viviana, zwanego „Admirałem", który zatrzymał go do 1952 roku. Potem zamek trafił do Uniwersytetu w Swansea, gdzie mieściły się m.in. pomieszczenia dla studentów, a tereny wokół przejęło miasto. Ogrody otwarto dla publiczności w 1954 roku, a kaplica jako jeden z budynków majątku stała się częścią dziedzictwa parku. Co jeszcze jest w okolicy? Clyne Gardens słyną z dużych kolekcji różaneczników, które kwitną wiosną i przyciągają wielu odwiedzających. Kaplica należy do atrakcji ogrodów, więc spacer do niej można połączyć z oglądaniem rabat i szklarni. Zamek Clyne stoi nieco na północny zachód. Praktyczne wskazówki Kaplica leży na terenie Clyne Gardens, więc zaplanuj wizytę wokół parku, a nie samej kaplicy. Najbarwniejsza jest wiosna, dzięki różanecznikom. Traktuj budynek jak zabytek: jest wpisany do rejestru, a dostęp do wnętrza może być ograniczony, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje u Swansea Council. Okolica leży po zachodniej stronie zatoki Swansea, blisko Mumbles, więc łatwo połączyć ją z wypadem nad morze. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano Clyne Chapel? Rejestr zabytków podaje rok 1907, a część źródeł mówi o otwarciu w 1908. Kto ją zaprojektował? William Graham Vivian, właściciel posiadłości Clyne. Czy jest wpisana do rejestru zabytków? Tak, ma status Grade II. Gdzie dokładnie się znajduje? W Clyne Gardens, około 400 metrów na południowy wschód od zamku Clyne. Czy kaplica jest dostępna dla zwiedzających? Ogrody to park publiczny. Dostęp do wnętrza nie jest gwarantowany, więc potwierdź go przed wizytą.
-
Church of the Divine Unity and Durant Hall
Newcastle upon Tyne
Church of the Divine Unity and Durant Hall to unitariański kościół w Newcastle upon Tyne, położony przy Ellison Place, w pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta. Budynek z 1940 roku to rzadki w północnej Anglii przykład kościelnej architektury art déco, wpisany na listę zabytków II stopnia (Grade II). Jak powstał ten kościół? Korzenie wspólnoty sięgają XVII wieku. Po uchwaleniu Aktu Jednolitości w 1662 roku część duchownych odmówiła podporządkowania się Kościołowi anglikańskiemu i zaczęła prowadzić własne zbory dysydenckie. W Newcastle takie wspólnoty tworzyli między innymi pastor William Durant oraz doktor Richard Gilpin, działający niezależnie od siebie. Z tej tradycji wywodzi się późniejsza społeczność unitarian miasta. Od 1726 roku wierni spotykali się przy Hanover Square. W 1854 roku przy New Bridge Street otwarto okazały neogotycki kościół projektu Johna Dobsona. Nazwę „Church of the Divine Unity” nadano mu w nawiązaniu do unitariańskiego pojmowania jednego Boga. Gdy zachodni fundament zaczął osiadać, budynek stał się zagrożony i ostatecznie go rozebrano. Czym wyróżnia się obecny budynek? Nowy kościół i połączona z nim sala zebrań powstały w latach 1938–1940 według projektu pracowni Cackett, Burns Dick & Mackellar. Stylistyka art déco, oszczędna i geometryczna, mocno kontrastuje z wiktoriańską zabudową wielu innych części Newcastle. Uroczyste otwarcie odbyło się w niedzielę 21 stycznia 1940 roku. Obiekt wpisano na listę zabytków 7 sierpnia 1997 roku. W przedsionku zewnętrznym znajduje się Durant Stone, czyli nagrobek Williama Duranta, przeniesiony do nowego kościoła w 1939 roku. To namacalny łącznik między dzisiejszą wspólnotą a jej XVII-wiecznymi początkami. Źródła podają różne daty śmierci Duranta, 1681 lub 1683, więc w opisach historycznych warto zachować ostrożność. Czym jest Durant Hall? Durant Hall, nazwana na cześć wspomnianego pastora, to sala przylegająca do kościoła. Zyskała renomę jako miejsce wykładów i spotkań, a w całym kompleksie odbywały się także wydarzenia lokalne. Dzięki temu budynek pełnił rolę nie tylko miejsca kultu, lecz także przestrzeni życia społecznego miasta. Czy warto tu przyjść? Dla miłośników architektury XX wieku to ciekawy przystanek, zwłaszcza przy spacerze po okolicy Ellison Place. Warto przyjrzeć się fasadzie i proporcjom bryły. Wnętrza bywają dostępne podczas nabożeństw lub wydarzeń, dlatego przed wizytą dobrze sprawdzić aktualne informacje wspólnoty. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano obecny kościół? W latach 1938–1940; otwarto go 21 stycznia 1940 roku. Kto go zaprojektował? Pracownia Cackett, Burns Dick & Mackellar, w stylu art déco. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II od 7 sierpnia 1997 roku. Co to jest Durant Stone? Nagrobek pastora Williama Duranta, przeniesiony do kościoła w 1939 roku i umieszczony w zewnętrznym przedsionku. Skąd nazwa kościoła? Nawiązuje do unitariańskiej wiary w jedność Boga; tę nazwę nosił już XIX-wieczny kościół Dobsona.
-
St Joseph's Church, Blundellsands
Crosby
Kościół św. Józefa w Blundellsands to zabytkowa katolicka świątynia przy Warren Road w Crosby, w hrabstwie Merseyside w północno-zachodniej Anglii. Wpisano ją na listę zabytków Anglii w stopniu II. To spokojny przystanek dla osób, które lubią wiktoriańską architekturę sakralną i historię nadmorskich przedmieść Liverpoolu. Skąd się wziął kościół w Blundellsands? Blundellsands rozwijało się od lat 50. XIX wieku jako zamożne przedmieście Liverpoolu. Za jego rozwojem stała rodzina Blundellów z Crosby Hall, która była katolicka. W 1885 roku pułkownik Blundell wraz z siostrą Frances przekazali 1000 funtów na budowę nowego kościoła. Projekt powierzono architektowi A. E. Purdie'emu. Budowę datuje się na lata 1885–1886. Jak wygląda budynek? Kościół zbudowano z piaskowca w formie surowego muru, a dachy pokrywa łupek. Styl określa się jako wczesnogotycki (Early English). Plan obejmuje nawę główną z dwiema nawami bocznymi. Przy zachodnim końcu północnej nawy bocznej stoją przedsionek i wieżyczka. Po stronie południowej znajdują się ukośny przedsionek oraz kaplica zakończona apsydą. W każdym przęśle nawy głównej widać okno nawy górnej (clerestory) w kształcie czterolistnej rozety. Co warto wiedzieć o dalszej historii? Trzeci proboszcz, ksiądz Cahill, objął parafię w 1890 roku i w następnym roku wzniósł przylegającą plebanię. W 1892 roku w prezbiterium pojawiło się okno wschodnie ze scenami z życia św. Józefa, wykonane według projektów firmy Hardman & Powell. Uroczyste otwarcie kościoła przez arcybiskupa Whitesidea odbyło się 15 września 1907 roku, kiedy odsłonięto także alabastrowy ołtarz główny. Dlaczego warto tu zajrzeć? Według katalogu Taking Stock, poświęconego kościołom archidiecezji liverpoolskiej, jest to jedyny kościół projektu Purdie'ego w tej archidiecezji, choć architekt budował wiele dla Kościoła katolickiego. Dla miłośników architektury to więc rzadka okazja, by zobaczyć jego styl w jednym miejscu. Niedaleko stoi też kościół św. Marii w Little Crosby, również związany z rodziną Blundellów, zbudowany w latach 1845–1847. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się kościół? Przy Warren Road w Blundellsands, części Crosby w gminie Sefton, Merseyside. Kto zaprojektował kościół? Architekt A. E. Purdie, w latach 1885–1886. W jakim stylu jest zbudowany? We wczesnym stylu gotyckim (Early English), z piaskowca, z dachami z łupka. Czy to zabytek? Tak, kościół jest wpisany na listę zabytków Anglii w stopniu II. Kto ufundował budowę? Znaczącą darowiznę przekazali pułkownik Blundell i jego siostra Frances z rodziny Blundellów z Crosby Hall.
-
Church of St Mary Magdelene
Tallarn Green
Kościół św. Marii Magdaleny w Tallarn Green to wiktoriański kościół parafialny w okolicach Wrexham, w północno-wschodniej Walii, tuż przy granicy z Anglią. Obiekt ma status zabytku Grade II i uchodzi za dobry, nieefektowny przykład wiejskiej świątyni w stylu neogotyckim. Jaka jest historia kościoła? Kościół wzniesiono na początku lat 70. XIX wieku, a jako fundatorów wymienia się rodzinę Kenyonów. Zastąpił skromną drewnianą kaplicę, która służyła wspólnocie od 1851 roku. Biskup St Asaph poświęcił nowy budynek 16 października 1878 roku; wtedy pełnił on funkcję kościoła filialnego w rozległej parafii Hanmer. Własną parafię w diecezji St Asaph Tallarn Green otrzymało 24 stycznia 1880 roku. Od tego czasu świątynia stanowiła ośrodek życia religijnego niewielkiej osady i okolicznych gospodarstw. Dlaczego budynek jest wpisany na listę zabytków? Cadw, walijski urząd ochrony dziedzictwa, objął kościół ochroną w 2008 roku. Powodem jest powściągliwa architektura neogotycka, typowa dla wiejskich kościołów epoki wiktoriańskiej, oraz powiązanie z grupą budynków związanych z pobliską posiadłością. Kościół nie epatuje przepychem, lecz pokazuje spójnie i skromnie, jak wiejska wspólnota budowała wówczas dom modlitwy. Czy można zobaczyć witraże? Tak. Kościół figuruje w walijskim katalogu witraży. Znajdują się w nim okna znanej londyńskiej pracowni Clayton & Bell z około 1880 roku oraz późniejsze okno Treny Cox z 1970 roku. Dla miłośników szkła witrażowego to dwa przykłady zmiany stylu na przestrzeni niemal stu lat w jednym małym wnętrzu. Czy jest tu wątek literacki? Jest. Walijski poeta R. S. Thomas był tu wikarym w latach 1940–1942, na początku swojej drogi duchownego w Kościele w Walii. Wielbiciele jego poezji chętnie odwiedzają miejsca z nim związane, a Tallarn Green należy do najwcześniejszych. Czy można wejść do środka? Kościół zamknięto dla regularnych nabożeństw w lipcu 2007 roku, więc nie warto liczyć na to, że będzie otwarty. Jeśli zależy ci na wnętrzu, sprawdź informacje na miejscu przed wyjazdem. Bryłę i otoczenie cmentarza można obejrzeć z drogi. Najczęstsze pytania Gdzie to jest? W Tallarn Green, w hrabstwie Wrexham, niedaleko granicy walijsko-angielskiej. W jakim stylu zbudowano kościół? W neogotyku, w prostej, wiejskiej odmianie. Czy kościół nadal działa? Nie. Regularne nabożeństwa zakończyły się w 2007 roku. Który znany duchowny tu służył? Poeta R. S. Thomas, wikary w latach 1940–1942. Jaki ma status zabytku? Grade II, nadany w 2008 roku. Kto go ufundował? Jako fundatorów podaje się rodzinę Kenyonów. Po co tu przyjechać? Dla spokojnej wiktoriańskiej architektury, witraży Clayton & Bell i poetyckiego tropu, najlepiej w trakcie leniwej wycieczki przez pogranicze między Wrexham a Shropshire.
-
Great Glen Methodist Church
Harborough
Great Glen Methodist Church to niewielka kaplica metodystyczna w Great Glen, wsi w dystrykcie Harborough w hrabstwie Leicestershire w Anglii. Zbudowana w 1827 roku, jest skromnym, ale dobrze udokumentowanym elementem metodystycznego dziedzictwa regionu i przyjemnym przystankiem dla osób zwiedzających wsie na południowy wschód od Leicester. Czym jest Great Glen Methodist Church? Budynek powstał jako kaplica wesleyańska. Kamienna tablica między oknami nosi napis „Wesleyan Chapel 1827", który potwierdza rok budowy. Dziś obiekt służy jako kościół metodystyczny i nadal odbywają się w nim regularne nabożeństwa, więc jest żywą częścią życia wsi, a nie tylko zabytkiem. Kiedy go zbudowano i jak się rozrastał? Sama kaplica pochodzi z 1827 roku. W 1879 roku od wschodu dobudowano salę kościelną, a w tym samym roku powstała także szkoła. Dzięki temu wspólnota zyskała miejsce na szkółkę niedzielną i spotkania poza główną salą nabożeństw. W 1989 roku wzniesiono przybudówkę z gankiem, która łączy kościół ze starym budynkiem szkolnym, dlatego całość tworzy dziś jeden połączony zespół. Co mówią zapisy o wspólnocie? Zachowane dokumenty metodystyczne z Great Glen obejmują lata 1826–1992 i zawierają księgę protokołów oraz rejestr chrztów z lat 1826–1938. Takie źródła przydają się lokalnym historykom i osobom badającym rodzinne korzenie. Dane o liczbie miejsc pokazują też, jak zmieniała się społeczność: w 1873 roku w kaplicy było miejsce dla 223 osób, a w 1940 roku ławek wystarczało dla 100 osób, a do dyspozycji była jedna sala szkolna i jedno dodatkowe pomieszczenie. Czy kościół nadal działa? Tak. Wspólnota, która określa się jako The Church at the Cross, zaplanowała w 2015 roku remont budynku. Uznała, że przestarzałe wnętrze utrudnia jej misję, i chciała stworzyć dla wsi bardziej gościnną przestrzeń. Co warto wiedzieć przed wizytą? Lokalizacja: centrum Great Glen, dystrykt Harborough, Leicestershire. Styl: prosta dziewiętnastowieczna kaplica nonkonformistyczna z dobudowaną później salą i szkołą. Dla kogo: osoby zainteresowane architekturą sakralną, historią metodyzmu lub lokalnym dziedzictwem. Praktyczna wskazówka: to czynne miejsce kultu, więc przed zwiedzaniem wnętrza warto zapytać wspólnotę o godziny nabożeństw i uszanować odbywające się wydarzenia. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano Great Glen Methodist Church? Kaplicę zbudowano w 1827 roku, co potwierdza kamienna tablica na fasadzie. Czy kościół zawsze był metodystyczny? Powstał jako kaplica wesleyańska, czyli jedna z gałęzi metodyzmu, a obecnie działa jako kościół metodystyczny. Czy można go zwiedzać? To czynny kościół, więc dostęp zależy od nabożeństw i wydarzeń. Najbezpieczniej wcześniej skontaktować się ze wspólnotą. Co jest w pobliżu? Great Glen to wieś w Leicestershire, a samo Leicester z licznymi muzeami i zabytkami leży w niewielkiej odległości jazdy samochodem.
-
Bishop Street Wesleyan Chapel
Leicester
Bishop Street Wesleyan Chapel, Leicester Bishop Street Wesleyan Chapel to metodystyczna kaplica w centrum Leicester, zbudowana w 1815 roku w stylu georgiańskiego neoklasycyzmu. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków jako Grade II i nadal działa jako kościół metodystyczny, dzięki czemu należy do starszych miejsc kultu w mieście, w których wciąż odbywają się regularne nabożeństwa. Czym jest Bishop Street Wesleyan Chapel? Budynek powstał na początku XIX wieku, gdy wesleyański metodyzm szybko rozprzestrzeniał się w angielskich miastach i potrzebował dużych domów kaznodziejskich. Zbór w Leicester zbudował kaplicę przy Bishop Street, w pobliżu okolic Town Hall Square. Jako projektant wymieniany jest metodystyczny duchowny William Jenkins, więc kaplicę zaplanował człowiek z samego ruchu, a nie odległy architekt z zewnątrz. Dlaczego warto zwrócić uwagę na architekturę? Kaplica reprezentuje wstrzemięźliwy georgiański neoklasycyzm, popularny w 1815 roku: uporządkowane proporcje, symetryczną fasadę i klasyczne detale zamiast gotyckiej ornamentyki, którą później chętnie stosowano w wiktoriańskich kaplicach. Dla osób zainteresowanych architekturą miejską to czytelny przykład tego, jak wspólnoty nonkonformistyczne przejmowały elegancki język klasycyzmu swojej epoki. Historic England wpisuje budynek jako Bishop Street Methodist Chapel pod numerem 1074061. Pierwszy wpis pochodzi z 5 stycznia 1950 roku, a kaplica należy do grupy zabytkowych budynków w rejonie Town Hall Square. Krótki spacer obok kaplicy łatwo więc połączyć ze zwiedzaniem innych historycznych miejsc w pobliżu. Co wyjątkowego jest w organach? Obudowa organów jest znacznie starsza niż sama kaplica. Wiąże się ją z „Fatherem” Smithem, budowniczym organów pracującym dla Karola II. Aby pomieścić instrument, dobudowano dodatkowe przęsło budynku. To nietypowy szczegół jak na kaplicę z tego okresu i dowód, jak dużą wagę zbór przykładał do muzyki w liturgii. Jak duża była wspólnota? Zapisy wesleyańskich metodystów pokazują skalę kaplicy. W 1868 roku miała miejsca siedzące dla 1600 osób. W 1873 roku podawano już 1260, a w 1940 roku 900 miejsc w ławkach. Liczby różnią się w zależności od źródła i roku, ale wskazują na duży obiekt, który służył znacznej części wesleyańskiej społeczności Leicester. W 1873 roku wzniesiono też szkoły na terenie na wschód od kaplicy, co rozszerzyło jej rolę poza niedzielne nabożeństwa o edukację. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano kaplicę? W 1815 roku. Kto ją zaprojektował? Jako architekt wymieniany jest metodystyczny duchowny William Jenkins. Czy nadal jest miejscem kultu? Tak, działa jako kościół metodystyczny, z niedzielnym nabożeństwem porannym. Czy jest chroniona? Tak, ma status Grade II, a wpis pochodzi z 1950 roku. Gdzie się znajduje? Przy Bishop Street w centrum Leicester, w pobliżu Town Hall Square.
-
St Augustine's Abbey
Thanet
Opactwo św. Augustyna w Ramsgate to dawny klasztor benedyktynów w nadmorskim Ramsgate, w hrabstwie Kent, na wschodnim krańcu Anglii. Budynek jest wpisany na brytyjską listę zabytków z klasyfikacją Grade II, a jego historia silnie łączy się z nazwiskiem Pugin, jednej z najbardziej wpływowych rodzin architektów epoki wiktoriańskiej. Czym jest opactwo w Ramsgate? Kompleks wzniesiono w 1860 roku jako klasztor benedyktyński. Według dostępnych źródeł projekt przypisuje się rodzinie Pugin, a opactwo uznaje się za pierwszy klasztor benedyktynów zbudowany w Anglii od czasów reformacji. To ważny szczegół: po kasacie klasztorów w XVI wieku życie zakonne tego nurtu przez stulecia nie miało w kraju nowych, wznoszonych od podstaw siedzib. Kto tu mieszkał i co dzieje się z budynkiem dziś? Benedyktyni mieszkali w Ramsgate do 2010 roku. Wtedy wspólnota przeniosła się do opactwa św. Augustyna w Chilworth w hrabstwie Surrey. Teren dawnego klasztoru należy obecnie do Zgromadzenia Wincentów z Kerali w Indiach. Jest to więc miejsce, które pokazuje, jak zmieniała się mapa życia religijnego w Wielkiej Brytanii: od angielskich benedyktynów po wspólnotę z południowych Indii. Kościół naprzeciwko opactwa Po drugiej stronie ulicy stoi kościół św. Augustyna, który należy do archidiecezji Southwark. Pełni on funkcję sanktuarium św. Augustyna z Canterbury, misjonarza, który w końcu VI wieku rozpoczął chrystianizację Anglosasów. Z kościołem wiąże się też osoba Augustusa Pugina, który jest tu pochowany. Kościół jest czynną świątynią parafialną, dlatego podczas nabożeństw zwiedzanie bywa ograniczone. Co warto zobaczyć w okolicy? Dla miłośników architektury neogotyckiej Ramsgate to jedno z ciekawszych miejsc w hrabstwie Kent. W pobliżu znajduje się dom The Grange, dawna rezydencja Pugina, a także ośrodek poświęcony jego dorobkowi. Zwiedzanie wnętrz domu odbywa się według źródeł w formie wycieczek z przewodnikiem, które trzeba wcześniej zarezerwować. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny i zasady na oficjalnych stronach, bo mogą się zmieniać. Samo opactwo nie jest już klasztorem, więc traktuj je przede wszystkim jako punkt na trasie spaceru po zachodnim klifie Ramsgate: zobaczysz bryłę budynku z zewnątrz, a następnie możesz przejść do kościoła po drugiej stronie drogi. Najczęstsze pytania Czy opactwo w Ramsgate nadal jest klasztorem? Nie. Benedyktyni opuścili je w 2010 roku i przenieśli się do Chilworth w Surrey. Obecnie teren należy do Zgromadzenia Wincentów z Kerali. Kiedy zbudowano opactwo? W 1860 roku. Było to pierwsze od czasów reformacji nowo zbudowane opactwo benedyktyńskie w Anglii. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II na liście brytyjskich budynków zabytkowych. Czym jest kościół naprzeciwko? To kościół św. Augustyna, należący do archidiecezji Southwark, będący sanktuarium św. Augustyna z Canterbury. Czy można zwiedzać wnętrza? Kościół jest czynny jako parafialny, a dom Pugina oferuje wycieczki po wcześniejszej rezerwacji. Szczegóły sprawdź u organizatorów.
-
Congregational Church
South Oxfordshire
Kościół kongregacjonalistyczny w Henley-on-Thames to neogotycka świątynia z początku XX wieku, stojąca przy Reading Road w hrabstwie South Oxfordshire. Dziś funkcjonuje jako Christ Church i należy do United Reformed Church, ale wielu mieszkańców wciąż używa dawnej nazwy. Budynek wyróżnia się czerwoną cegłą i smukłą wieżą, którą widać z wielu punktów miasta. Czym jest ten kościół? Kongregacjonalizm to nurt protestantyzmu wywodzący się z tradycji reformowanej, w którym każda wspólnota samodzielnie zarządza własnymi sprawami. Zasady te spisano w XVII wieku w dokumentach takich jak Cambridge Platform z 1648 roku i Deklaracja Savoyska z 1658 roku. Tradycja ta nawiązuje do dziedzictwa purytan, a jej początki wiążą się z takimi postaciami jak Robert Browne, Henry Barrowe i John Greenwood. Henley-on-Thames to jedno z miejsc, w których ten ruch zostawił trwały ślad w architekturze. Kiedy i przez kogo został zbudowany? Obecny budynek powstał w 1907 roku według projektu architekta Hampdena Pratta. Zastąpił starszą kaplicę niezależnych (Independent Chapel), która służyła miejscowej wspólnocie wcześniej. Pratt zaprojektował też sąsiednią salę parafialną z 1903 roku, dzięki czemu cały zespół tworzy spójną całość. Jak wygląda architektura? Kościół zbudowano w stylu neogotyckim. Ściany wykonano z czerwonej cegły, a detale, takie jak obramienia i ozdobne elementy, z kamienia. Najbardziej charakterystyczny jest narożnik południowo-wschodni: stoi tam wieża zwieńczona ośmioboczną latarnią i smukłą iglicą. To ważny punkt orientacyjny w okolicy i dobry motyw do zdjęć podczas spaceru po mieście. Wnętrze zdobią witraże w stylu secesyjnym (Art Nouveau). Dla miłośników architektury sakralnej to ciekawe zestawienie: gotycka bryła z elementami pochodzącymi z zupełnie innej estetyki, typowej dla przełomu XIX i XX wieku. Czy budynek jest chroniony? Tak. Kościół i sąsiednia sala zostały wpisane na listę zabytków Anglii z klasą ochrony Grade II dnia 28 października 1974 roku. Obok stoi również dawna plebania (manse) z początku XIX wieku, wzniesiona na miejscu domu inżyniera Humphreya Gainsborougha. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się kościół? Przy Reading Road w Henley-on-Thames, w hrabstwie South Oxfordshire w Anglii. Współrzędne to około 51,5346 N, 0,9032 W. Czy to nadal kościół kongregacjonalistyczny? Obecnie budynek znany jest jako Christ Church i jest związany z United Reformed Church. Dawna nazwa pozostaje w użyciu w opisach historycznych i rejestrach. Czy warto go zobaczyć? Jeśli interesuje cię architektura edwardiańska, neogotyk albo witraże secesyjne, to wygodny przystanek podczas zwiedzania Henley. Sam budynek najlepiej oglądać z zewnątrz, a wejście do środka zależy od godzin nabożeństw i wydarzeń wspólnoty. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Obejrzenie zewnętrznej bryły, wieży i sąsiednich zabytkowych budynków zajmuje zwykle od kwadransa do pół godziny. Całość łatwo połączyć ze spacerem nad Tamizą, która płynie w pobliżu centrum miasta. Czy jest w pobliżu coś jeszcze wartego uwagi? W okolicy znajdują się inne zabytkowe budynki Henley, a miasto słynie z nadrzecznych promenad i krajobrazu doliny Tamizy. Kościół dobrze wpisuje się w trasę pieszą po historycznym centrum.
-
Parish Church of St Peter
Leicester
Kościół parafialny św. Piotra w Belgrave to jedna z najstarszych zachowanych budowli w północnej części Leicester w Anglii. Dawniej stanowił serce osobnej wsi, a dziś stoi w obrębie zabudowy miejskiej i pozwala prześledzić dziewięć wieków angielskiej architektury kościelnej w jednym miejscu. Gdzie stoi kościół św. Piotra? Świątynia znajduje się przy Church Road w Belgrave, dzielnicy Leicester. Belgrave było niegdyś samodzielną wsią, którą miasto stopniowo wchłonęło pod koniec XIX wieku. Kościół jest głównym śladem tamtej wiejskiej osady. Ile lat ma kościół? Lokalne źródła dziedzictwa wywodzą budowlę z XI wieku i uznają ją za najstarszy obiekt dawnej wsi. Oficjalny wpis Historic England jest ostrożniejszy: za pozostałości XII-wiecznej świątyni uznaje dolne kondygnacje wieży oraz ponownie osadzony portal południowy. Obie wersje różnią się co do dokładnej daty, ale zgadzają się, że najstarsza substancja pochodzi z okresu normańskiego lub bardzo wczesnego średniowiecza. Jak budynek zmieniał się w czasie? Kościół rozbudowywano etapami, co jest typowe dla angielskich świątyń parafialnych: XIII wiek: dodano nawy boczne, poszerzające korpus. XIV wiek: powiększono prezbiterium. XV wiek: pojawił się obiegający nawę rząd górnych okien, który wpuścił do wnętrza więcej światła. Wieża pierwotnie wieńczona była drewnianą iglicą, odnotowaną jeszcze w 1824 roku. W 1826 roku dobudowano południowy ganek, a w 1911 roku północny. Kto go restaurował? XIX stulecie przyniosło intensywne wiktoriańskie prace restauratorskie. Prowadzono je w 1860 roku, w latach 1861–1867 oraz w 1877 roku. W związku z nimi wymienia się architektów Ewana Christiana, Williama Gilletta i George'a Gilberta Scotta, jednego z najsłynniejszych projektantów kościołów tamtej epoki. Dlaczego obiekt jest chroniony? Kościół figuruje w rejestrze zabytków w stopniu II*, zarezerwowanym dla budowli szczególnie ważnych, o znaczeniu wykraczającym poza zwykłą wartość zabytkową. Jego siłą jest połączenie średniowiecznej substancji z kilku stuleci z późniejszymi wiktoriańskimi przeróbkami. Jakie ma znaczenie dla historii okolicy? Przez wieki świątynia była ośrodkiem życia religijnego i społecznego Belgrave. Część autorów określa Belgrave także jako kolebkę odrodzenia katolicyzmu w Leicester, co dodaje kolejną warstwę do historii dzielnicy. Czy można go dziś zwiedzać? W 2010 roku kościół uznano za zbędny i zamknięto dla regularnych nabożeństw. Jego dalsze użytkowanie i własność są niepewne, więc nie należy zakładać dostępu do wnętrza. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje. Z ulicy zwykle można podziwiać zewnętrzną bryłę: wieżę, ganki i ogólną sylwetkę budynku. Najczęstsze pytania Czy w kościele św. Piotra w Belgrave odbywają się jeszcze nabożeństwa? Nie. W 2010 roku uznano go za zbędny i zamknięto. Z jakiego okresu pochodzi najstarsza część kościoła? Historic England wskazuje dolną część wieży i południowy portal jako dzieło z XII wieku, a lokalne źródła umieszczają początki w XI wieku. Czy kościół jest zabytkiem? Tak, ma status obiektu chronionego w stopniu II*. Kto prowadził wiktoriańską restaurację? W związku z XIX-wiecznymi pracami wymienia się Ewana Christiana, Williama Gilletta i George'a Gilberta Scotta. Czym jest Belgrave? To dzielnica w północnym Leicester, która była osobną wsią, dopóki miasto nie rozrosło się wokół niej pod koniec XIX wieku.
-
Bunyan Meeting And School
Bedford
Bunyan Meeting and School to wolny kościół protestancki (free church) przy Mill Street w Bedford, w hrabstwie Bedfordshire w Anglii. Wspólnota związana z osobą Johna Bunyana, autora „Wędrówki pielgrzyma", działa w tym miejscu od XVII wieku, a obecny budynek pochodzi z połowy XIX wieku. Jak powstała wspólnota? Początki zboru sięgają około 1650 roku. Grupa mieszkańców Bedford zaczęła wtedy spotykać się na nabożeństwach poza strukturami Kościoła anglikańskiego. W 1672 roku, niedługo po wybraniu Johna Bunyana na pastora, wspólnota kupiła sad przy dawnej Mill Lane, dziś Mill Street. Stojąca w nim stodoła otrzymała licencję na nabożeństwa. Akt własności terenu nosi datę 20 sierpnia 1672 roku. Jak zmieniała się zabudowa? W 1707 roku stodołę zastąpił dom modlitwy. Obecny kościół ukończono w 1849 roku, choć część źródeł podaje otwarcie w 1850. Budynki szkolne od strony Castle Lane dołożono w 1866 roku. Archiwum hrabstwa Bedfordshire przechowuje dokumenty szkółki niedzielnej przy Mill Street z lat 1865–1962, co pokazuje, jak długo miejsce pełniło też rolę edukacyjną. Co warto zobaczyć? Najbardziej znanym elementem są masywne brązowe drzwi ze scenami z „Wędrówki pielgrzyma". Wykonał je rzeźbiarz Frederick Thrupp, a podarował je książę Bedford. Dla miłośników literatury i historii religii to jeden z ciekawszych punktów w mieście. Czy to nadal żywe miejsce? Tak. W kościele odbywają się regularnie dwa nabożeństwa niedzielne, a budynek gości także grupy społeczne, wśród nich organizację Sight Concern i Bedford Town Band. W 2014 roku wspólnota ogłosiła zbiórkę na remont: rachunek za naprawy przekraczał 660 tysięcy funtów, głównie z powodu dachu nad dawnymi salami szkolnymi. Najczęstsze pytania Gdzie leży Bunyan Meeting? Przy Mill Street w centrum Bedford, w hrabstwie Bedfordshire, w Anglii. Kiedy zbudowano obecny kościół? W 1849 roku; poprzedni dom modlitwy pochodził z 1707 roku. Z kim wiąże się to miejsce? Z Johnem Bunyanem, pastorem zboru od 1672 roku i autorem „Wędrówki pielgrzyma". Co jest najciekawsze w architekturze? Brązowe drzwi autorstwa Fredericka Thruppa, przedstawiające sceny z powieści Bunyana. Czy budynek jest używany dziś? Tak, jako kościół i miejsce spotkań lokalnych grup społecznych. Bunyan Meeting to dobry przystanek podczas spaceru po Bedford, zwłaszcza dla osób zainteresowanych literaturą angielską, historią protestantyzmu nonkonformistycznego i lokalnym dziedzictwem. Warto zaplanować wizytę poza godzinami nabożeństw i sprawdzić wcześniej, kiedy budynek jest otwarty dla zwiedzających, bo godziny mogą się zmieniać. Kościół leży w pobliżu centrum, więc łatwo połączyć go ze zwiedzaniem innych miejsc związanych z Bunyanem oraz z krótkim spacerem nad rzeką Great Ouse, która przepływa przez miasto. Wspólnota jest otwarta na gości, a wnętrza oraz historia miejsca dobrze nadają się na spokojną, godzinną wizytę.
-
St Pancras and Islington Cemetery
Londyn
St Pancras and Islington Cemetery to rozległy cmentarz w East Finchley, w północnym Londynie. Choć leży w granicach gminy Barnet, na co dzień funkcjonuje jako dwa osobne cmentarze, należące do innych dzielnic: Camden (St Pancras Cemetery) i Islington (Islington Cemetery). To jedno z miejsc, które pokazuje wiktoriańską historię miasta od mniej oczywistej strony. Jak powstał ten cmentarz? Cmentarz założono w 1854 roku jako pierwszy w Londynie cmentarz komunalny. Zarząd pochówków parafii St Pancras kupił wówczas około 88 akrów ziemi po dawnej Horseshoe Farm na Finchley Common. W 1877 roku dokupiono kolejne 94 akry, a cały teren podzielono między Islington i Camden. Do dziś obie części są zarządzane oddzielnie. Płot biegnący z zachodu na wschód wzdłuż granicy między częściami został usunięty, ale jego przebieg nadal jest oznaczony w terenie. Spacerując, można więc przejść z jednej dzielnicy do drugiej, nie zauważając formalnej granicy. Kto tu spoczywa? Na cmentarzu pochowano wiele osób związanych z historią Londynu: Henry Croft, uznawany za pierwszego „Pearly Kinga" – zamiatacz ulic i łowca szczurów, który obszywał ubranie perłowymi guzikami, by zbierać pieniądze na cele dobroczynne. Tradycja „perłowych królów" jest dziś jednym z symboli londyńskiej kultury ulicy. Ford Madox Brown (1821–1893), malarz znany z obrazów „The Last of England" i „Work". Ludwig Mond, lord Melchett (1839–1909), dla którego wzniesiono mauzoleum w stylu greckim, wpisane na listę zabytków II stopnia (Grade II). Groby wojenne i przeniesione szczątki Na cmentarzu znajduje się około tysiąca grobów wojennych państw Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych: 334 żołnierzy z pierwszej i 265 z drugiej wojny. Do Finchley trafiały też szczątki z zamykanych cmentarzy przykościelnych. W 1866 roku budowa linii Midland Railway wymusiła ekshumację tysięcy ciał, a część z nich przeniesiono właśnie tutaj. Czy warto tu przyjść? To miejsce dla osób zainteresowanych historią Londynu, architekturą funeralną i spokojnym spacerem poza turystycznym centrum. Cmentarz jest duży, z alejami i zabytkowymi pomnikami, a część układu jest wpisana do rejestru dziedzictwa. Warto zaplanować więcej czasu, bo teren jest rozległy. Najczęstsze pytania Gdzie leży cmentarz? W East Finchley w północnym Londynie, administracyjnie w gminie Barnet. Kto zarządza cmentarzem? Dwie dzielnice: Camden zarządza częścią St Pancras, a Islington częścią Islington. Kiedy go założono? W 1854 roku, jako pierwszy komunalny cmentarz w Londynie. Czy są tu znane groby? Tak, m.in. Henry'ego Crofta, malarza Forda Madoxa Browna oraz mauzoleum Ludwiga Monda. Czy są tu groby wojenne? Tak, około tysiąca grobów żołnierzy Wspólnoty Narodów z obu wojen światowych.
-
Bar Convent
York
Bar Convent w Yorku to zabytkowy klasztor tuż za bramą Micklegate Bar, przy Blossom Street, a zarazem najstarszy zachowany klasztor katolicki na Wyspach Brytyjskich. Założony w 1686 roku, dziś działa jako centrum dziedzictwa: z muzeum, georgiańską kaplicą, kawiarnią i pokojami do wynajęcia. Czym jest Bar Convent? Bar Convent Living Heritage Centre wyrósł ze wspólnoty katoliczek, które osiedliły się w Yorku w czasach, gdy angielskie prawo zakazywało zakładania klasztorów katolickich. Wspólnota musiała więc powstać i działać w tajemnicy. Jej założycielki już w 1679 roku otworzyły szkołę dla dziewcząt w Hammersmith w Londynie, a szkoła w Yorku była drugą tego rodzaju w kraju. Według źródeł kobiety żyły dyskretnie i nosiły zwykłe ubrania, by nie zwracać na siebie uwagi. Dlaczego warto tu zajrzeć? Największym atutem jest historia cichego przetrwania w nieprzychylnym systemie prawnym. Wystawa muzealna opowiada o dziejach klasztoru oraz szerzej o historii chrześcijaństwa w północnej Anglii, w tym o doświadczeniu prześladowań religijnych. Jeśli wolisz historię zwykłych ludzi niż królów i bitew, to jeden z ciekawszych i mniej oczywistych przystanków w Yorku. Budynki zostały później przebudowane w stylu georgiańskim według projektu architekta Thomasa Atkinsona. Najsłynniejszą częścią jest neoklasycystyczna kaplica z kopułą wspartą na żłobkowanych kolumnach. Zaprojektowano ją tak, by wtapiała się w otoczenie, co przypomina o czasach, gdy katolickie nabożeństwa musiały odbywać się z dala od oczu. Źródła podają różne daty ukończenia kaplicy, więc jeśli zależy Ci na dokładnym roku, zapytaj w centrum. Co można tu zrobić? Obejrzeć wystawę muzealną o historii klasztoru. Zwiedzić kaplicę i historyczne wnętrza. Napić się kawy lub zjeść lekki posiłek w kawiarni, którą odwiedzający opisują jako prostą i niedrogą. Kupić pamiątkę w sklepiku. Zarezerwować nocleg ze śniadaniem. W kompleksie jest około 18 pokoi, więc można przenocować w klasztorze o ponad trzystuletniej historii. Wynająć salę na spotkanie lub konferencję, bo centrum służy także lokalnym grupom. Gdzie to jest i jak dojść? Bar Convent stoi tuż za murami miejskimi, obok Micklegate Bar, jednej z historycznych średniowiecznych bram Yorku. Z dworca kolejowego i centrum miasta dojdziesz pieszo, więc miejsce dobrze wpisuje się w spacer wzdłuż murów albo po starym mieście. Najczęstsze pytania Ile lat ma Bar Convent? Założono go w 1686 roku i jest opisywany jako najstarszy zachowany klasztor katolicki na Wyspach Brytyjskich. Czy można tu przenocować? Tak, centrum oferuje noclegi ze śniadaniem. Czy jest gdzie zjeść? Tak, na miejscu działa kawiarnia, jest też sklep z pamiątkami. Czy trzeba coś sprawdzić przed wizytą? Godziny otwarcia, dostęp do kaplicy i ceny biletów mogą się zmieniać, więc zajrzyj przed wizytą na oficjalną stronę Bar Convent.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.