St Illtyd's Church

St Illtyd's Church to średniowieczny kościół w wiosce Oxwich, na wybrzeżu półwyspu Gower w południowej Walii. Stoi tuż przy jednej z najładniejszych plaż regionu i należy do tych zabytków, które łatwo połączyć ze spacerem po wydmach i klifach. Świątynia jest wpisana do rejestru zabytków jako obiekt Grade II*.

Kim był święty Illtyd i dlaczego ten kościół nosi jego imię?

Illtyd to celtycki święty, założyciel klasztoru w Llantwit Major w Vale of Glamorgan. Na Gower znajdują się trzy kościoły poświęcone jemu, a kościół w Oxwich jest jednym z nich. Część źródeł datuje miejsce kultu na VI wiek. Legenda głosi, że sam Illtyd przywiózł do Oxwich chrzcielnicę z kamienia z Sutton.

Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz?

Prezbiterium to najstarsza część budowli. Opracowania różnią się w jego datowaniu, a część z nich wskazuje na pierwotną celę z VI wieku. Łuk tęczowy między prezbiterium a nawą ma styl normański. Sama nawa oraz wieża zachodnia pochodzą z XIV wieku. Niektóre opisy datują najstarszy murowany kościół na XII wiek i wczesny styl angielski, a późniejsze elementy na dekorowany styl XIV stulecia.

W niszy w północnej ścianie spoczywają rzeźbione postaci rycerza i jego damy. Identyfikuje się je jako Sir Johna Penrice'a (ok. 1350–1410) i jego żonę Margaret Fleming. Nowsze badania wskazują jednak, że figury pierwotnie znajdowały się w różnych miejscach kościoła i dopiero później zestawiono je razem.

Wnętrze prezbiterium zdobiono dopiero w 1931 roku. Z inicjatywą wystąpił Leslie Young, dyrektor artystyczny teatru Sadler's Wells, który spędzał wakacje w okolicy. Pod koniec XIX wieku kościół przeszedł renowację, a wcześniej przetrwał reformację i wojny domowe.

Jakie historie wiążą się z cmentarzem?

Na przykościelnym cmentarzu znajduje się studnia. Według miejscowej legendy nawiedza ją duch. Jest tam także grób nieznanego marynarza z I wojny światowej z napisem „Known unto God", czyli „Znany Bogu". To prosty, poruszający akcent, który przypomina o morskiej historii tego odcinka wybrzeża.

Jak zaplanować wizytę?

Oxwich leży na południowym wybrzeżu Gower, w pobliżu Oxwich Bay i rezerwatu przyrody Oxwich. Kościół dobrze wpisuje się w trasę łączącą plażę, wydmy i okoliczne klify. Wizyta zajmuje zwykle krótką chwilę, więc najlepiej potraktować ją jako przystanek w dłuższym spacerze po okolicy. Warto zwrócić uwagę na kontrast między prostą, surową bryłą a zdobionym prezbiterium oraz na nagrobne postaci w północnej ścianie.

Godziny otwarcia mogą się zmieniać, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje na lokalnych stronach parafii lub społeczności Gower. Nawet gdy drzwi są zamknięte, sam teren przy kościele i cmentarz są ciekawe do obejrzenia z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Czy kościół St Illtyd's w Oxwich jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II* na liście zabytków Walii i Anglii.

Z jakiego okresu pochodzi kościół? Część źródeł datuje miejsce kultu na VI wiek. Łuk prezbiterium jest normański, a nawa i wieża pochodzą z XIV wieku.

Kogo przedstawiają rzeźby w północnej ścianie? Identyfikuje się je jako Sir Johna Penrice'a i Margaret Fleming; nowsze badania podważają jednak pierwotne ustawienie figur.

Czy w Gower są inne kościoły św. Illtyda? Tak, na półwyspie są trzy kościoły poświęcone temu świętemu, w tym kościół w Oxwich.