Church of the Divine Unity and Durant Hall

Church of the Divine Unity and Durant Hall to unitariański kościół w Newcastle upon Tyne, położony przy Ellison Place, w pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta. Budynek z 1940 roku to rzadki w północnej Anglii przykład kościelnej architektury art déco, wpisany na listę zabytków II stopnia (Grade II).

Jak powstał ten kościół?

Korzenie wspólnoty sięgają XVII wieku. Po uchwaleniu Aktu Jednolitości w 1662 roku część duchownych odmówiła podporządkowania się Kościołowi anglikańskiemu i zaczęła prowadzić własne zbory dysydenckie. W Newcastle takie wspólnoty tworzyli między innymi pastor William Durant oraz doktor Richard Gilpin, działający niezależnie od siebie. Z tej tradycji wywodzi się późniejsza społeczność unitarian miasta.

Od 1726 roku wierni spotykali się przy Hanover Square. W 1854 roku przy New Bridge Street otwarto okazały neogotycki kościół projektu Johna Dobsona. Nazwę „Church of the Divine Unity” nadano mu w nawiązaniu do unitariańskiego pojmowania jednego Boga. Gdy zachodni fundament zaczął osiadać, budynek stał się zagrożony i ostatecznie go rozebrano.

Czym wyróżnia się obecny budynek?

Nowy kościół i połączona z nim sala zebrań powstały w latach 1938–1940 według projektu pracowni Cackett, Burns Dick & Mackellar. Stylistyka art déco, oszczędna i geometryczna, mocno kontrastuje z wiktoriańską zabudową wielu innych części Newcastle. Uroczyste otwarcie odbyło się w niedzielę 21 stycznia 1940 roku. Obiekt wpisano na listę zabytków 7 sierpnia 1997 roku.

W przedsionku zewnętrznym znajduje się Durant Stone, czyli nagrobek Williama Duranta, przeniesiony do nowego kościoła w 1939 roku. To namacalny łącznik między dzisiejszą wspólnotą a jej XVII-wiecznymi początkami. Źródła podają różne daty śmierci Duranta, 1681 lub 1683, więc w opisach historycznych warto zachować ostrożność.

Czym jest Durant Hall?

Durant Hall, nazwana na cześć wspomnianego pastora, to sala przylegająca do kościoła. Zyskała renomę jako miejsce wykładów i spotkań, a w całym kompleksie odbywały się także wydarzenia lokalne. Dzięki temu budynek pełnił rolę nie tylko miejsca kultu, lecz także przestrzeni życia społecznego miasta.

Czy warto tu przyjść?

Dla miłośników architektury XX wieku to ciekawy przystanek, zwłaszcza przy spacerze po okolicy Ellison Place. Warto przyjrzeć się fasadzie i proporcjom bryły. Wnętrza bywają dostępne podczas nabożeństw lub wydarzeń, dlatego przed wizytą dobrze sprawdzić aktualne informacje wspólnoty.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano obecny kościół? W latach 1938–1940; otwarto go 21 stycznia 1940 roku.

Kto go zaprojektował? Pracownia Cackett, Burns Dick & Mackellar, w stylu art déco.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, ma status Grade II od 7 sierpnia 1997 roku.

Co to jest Durant Stone? Nagrobek pastora Williama Duranta, przeniesiony do kościoła w 1939 roku i umieszczony w zewnętrznym przedsionku.

Skąd nazwa kościoła? Nawiązuje do unitariańskiej wiary w jedność Boga; tę nazwę nosił już XIX-wieczny kościół Dobsona.