Monkwearmouth-Jarrow Abbey

Opactwo Monkwearmouth-Jarrow to bliźniaczy klasztor benedyktyński w dawnym Królestwie Northumbrii, jedno z najważniejszych miejsc wczesnego chrześcijaństwa w Anglii. Tworzą go dwa oddalone od siebie kościoły: św. Piotra w Monkwearmouth (dziś część Sunderland) oraz św. Pawła w Jarrow w South Tyneside. Ten drugi to punkt, który najczęściej odwiedzają turyści szukający śladów Bedy Czcigodnego.

Jak powstało opactwo?

Klasztor św. Piotra w Monkwearmouth ufundował w 674 roku Benedict Biscop, szlachcic z Northumbrii, który podróżował do Rzymu i sprowadzał stamtąd książki, relikwie i rzemieślników. Siostrzany klasztor św. Pawła w Jarrow powstał kilka lat później, około 681–682 roku, na ziemi przekazanej przez króla. Obie wspólnoty traktowano jako jedną instytucję w dwóch miejscach, a Beda opisywał je właśnie jako „jeden klasztor w dwóch miejscach".

Dlaczego to miejsce jest ważne?

Do klasztoru jako dziecko, około 680 roku, trafił Beda, późniejszy autor „Historii kościelnej narodu Anglów". Spędził tu praktycznie całe życie, pisząc dzieła historyczne, teologiczne i naukowe. Dzięki jego pracom Monkwearmouth-Jarrow stało się jednym z głównych ośrodków nauki w ówczesnej Europie. Opactwo było też brytyjską kandydaturą do wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO, zgłoszoną w 2011 roku.

Co zobaczyć w Jarrow?

W kościele św. Pawła zachowała się część anglosaskiej budowli, czyli prezbiterium. Nawa pochodzi z czasów wiktoriańskich. W ścianie wieży wmurowano oryginalną kamienną płytę dedykacyjną z informacją o poświęceniu kościoła 23 kwietnia 685 roku. Obok stoją pozostałości średniowiecznego klasztoru, odnowionego w XI wieku. Warto też zajrzeć do pobliskiego Bede's World, czyli muzeum i gospodarstwa z rekonstrukcją życia w anglosaskiej Anglii.

Co zobaczyć w Monkwearmouth?

Kościół św. Piotra wywodzi się z końca VII wieku i do dziś jest czynną świątynią parafialną. W 1984 roku dach prezbiterium zniszczył pożar wywołany podpaleniem, po czym został odbudowany. Miejsce leży niedaleko ujścia rzeki Wear, tuż przy drodze A1231.

Najczęstsze pytania

Czy opactwo to jeden budynek? Nie. To dwa osobne miejsca: kościół św. Piotra w Monkwearmouth (Sunderland) i kościół św. Pawła wraz z ruinami klasztoru w Jarrow.

Kto tu mieszkał? Beda Czcigodny, średniowieczny mnich i historyk, który trafił do klasztoru jako siedmiolatek.

Jak dojechać? Kościół św. Piotra znajdziesz przy drodze A1231 w Sunderland, a kościół św. Pawła i Bede's World w Jarrow, przy drodze A19, na południe od Newcastle upon Tyne.

Czy da się zobaczyć oba miejsca w jeden dzień? Tak, leżą po przeciwnych stronach rzeki Tyne i Wear w odległości zaledwie kilku kilometrów, więc łatwo połączyć je w jednodniową wycieczkę po anglosaskiej Northumbrii. Warto sprawdzić godziny otwarcia przed wizytą, bo jest to czynny kościół.

Dlaczego warto tu przyjechać? To jedno z niewielu miejsc w Anglii, gdzie można zobaczyć mury i kamienne inskrypcje sprzed ponad tysiąca trzystu lat, związane z człowiekiem uznawanym za ojca angielskiej historiografii.