Natura — Szwajcaria

Lac des Autannes

Anniviers

Lac des Autannes to wysokogórskie jezioro nad Grimentz w gminie Anniviers, w kantonie Valais w Szwajcarii. Leży na wysokości 2686 m n.p.m. i zajmuje około 4,5 hektara. To spokojny cel dla piechurów, którzy z doliny Moiry chcą wejść wyżej, w stronę przełęczy Col de Torrent. Gdzie leży Lac des Autannes? Jezioro znajduje się w Alpach Pennińskich, w Val d'Anniviers, powyżej wioski Grimentz. To wysoko położony akwen otoczony otwartym alpejskim krajobrazem, bez zabudowy w pobliżu. Jak dojść nad Lac des Autannes? Najwygodniejszy punkt wyjścia to zapora Moiry, której korona leży na wysokości 2248 m. Dojedziesz tam z Sierre: autostradą A9 do zjazdu 29 (Sierre-Est), potem przez Vissoie i Grimentz drogą Route de Moiry. Przy zaporze jest parking. Bez samochodu pojedziesz pociągiem do Sierre, a stamtąd autobusem pocztowym do Vissoie, gdzie przesiadasz się na linię do Moiry. Od zapory szlak przechodzi koroną i wspina się w stronę pastwiska Torrent. Mniej więcej w połowie drogi między pastwiskiem a przełęczą Col de Torrent stoi jezioro, a przy nim stoły i ławki, które nadają się na dłuższy postój. Dalszy odcinek do przełęczy jest bardziej stromy. Co jeszcze zobaczysz w okolicy? Zaporę Moiry – przy koronie działa restauracja z tarasem i widokiem na zbiornik, a po lewej stronie zapory biegnie via ferrata. Można też zwiedzać wnętrze zapory z przewodnikiem w ramach karty Pass Anniviers Liberté. Tour du Lac de Moiry – pętla o długości 13,4 km, z czasem przejścia około 4,5 godziny i podejściem 805 m. Mija m.in. jeziora Châteauré, Bayenna i Louché. Col de Torrent – z przełęczy można zejść w stronę Evolène, co zajmuje około 3 godzin. Trasa należy do etapu Matterhorn Circuit. Kiedy się wybrać? Wysokość prawie 2700 m oznacza, że szlak jest najprzyjemniejszy w sezonie letnim i wczesnojesiennym, gdy znika śnieg. Zabierz warstwę ocieplającą i ochronę przed słońcem, bo na tej wysokości pogoda zmienia się szybko. Wyjdź rano, żeby mieć zapas czasu na powrót do zapory. Najczęstsze pytania Jak wysoko leży Lac des Autannes? Na 2686 m n.p.m., powyżej Grimentz. Jak duże jest jezioro? Ma około 4,5 hektara powierzchni, więc to niewielki akwen. Skąd najłatwiej wyruszyć? Z zapory Moiry (2248 m), gdzie jest parking, restauracja i dojazd autobusem pocztowym. Czy jest tam miejsce na odpoczynek? Tak, przy jeziorze stoją stoły i ławki, a dalej szlak prowadzi do Col de Torrent.

Lej Nair

Pontresina

Lej Nair to niewielkie jezioro górskie na przełęczy Bernina, w gminie Pontresina w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Nazwa pochodzi z retoromańskiego i oznacza „czarne jezioro". Leży na wysokości około 2223 m n.p.m., tuż przy szczycie przełęczy, między Lago Bianco („białym jeziorem") a małym Lej Pitschen. Gdzie dokładnie leży Lej Nair? Jezioro znajduje się przy drodze przez przełęcz Bernina, która łączy Engadynę z włoskojęzyczną doliną Val Poschiavo. Współrzędne to około 46,416° N, 10,007° E. Nazwa „Lej Nair" pojawia się w Gryzonii kilkakrotnie, dlatego warto pamiętać, że chodzi o jezioro na Berninie, a nie o inne akweny o tej samej nazwie w Engadynie. Czym wyróżnia się to miejsce? Ciemna, spokojna tafla kontrastuje z pobliskim Lago Bianco, które zawdzięcza mleczny kolor wodzie z lodowca Cambrena. Obok biegnie wododział. Woda z Lej Nair trafia do dorzecza Innu, a więc ostatecznie do Morza Czarnego, podczas gdy Lago Bianco odwadnia się w stronę Adriatyku. To rzadki przypadek, gdy dwa sąsiednie jeziora należą do różnych mórz. Co zobaczysz w okolicy? Lago Bianco, zbiornik przy linii kolejowej Bernina Express, z widokiem na lodowcowe szczyty. Lej Pitschen, drugie małe jezioro tuż obok. Ospizio Bernina na wysokości około 2310 m, historyczny przystanek na wietrznej przełęczy. Granicę językową między retoromańską Engadyną a włoskojęzyczną doliną Poschiavo. Jak dotrzeć? Przełęcz Bernina jest dostępna drogą z Pontresiny oraz koleją Rhätische Bahn, a linia Bernina Express zatrzymuje się na stacji Ospizio Bernina. Z przystanku dojdziesz do jeziora pieszo w krótkim spacerze. Lej Nair leży też na szlaku Bernina-Tour, długiej trasy trekkingowej. Drugi etap, z przełęczy w stronę Diavolezzy, mija jezioro, a przy Lej Pitschen skręca w górę ku Lej d'Arlas i Lej da Diavolezza. Kiedy przyjechać? Wysokość ponad 2200 m oznacza krótki sezon. Najlepszy jest okres od czerwca do października, kiedy szlaki są wolne od śniegu, a drogę przez przełęcz łatwo pokonać. Zimą okolica pokrywa się śniegiem, a pogoda bywa surowa i wietrzna. Zabierz cieplejszą odzież nawet latem, bo na przełęczy wieje i szybko robi się chłodno. Najczęstsze pytania Czy Lej Nair to to samo co Schwarzer See? Tak, „Schwarzer See" to niemiecki odpowiednik retoromańskiej nazwy, czyli „czarne jezioro". Jezior o tej nazwie jest w Gryzonii kilka, a to leży na przełęczy Bernina. Czy można się tu kąpać? To zimne jezioro wysokogórskie przy szlaku i drodze, więc raczej służy jako cel spaceru i miejsce na zdjęcia niż do pływania. Jak długo trwa wizyta? Samo jezioro obejrzysz w kilkanaście minut. Z Lago Bianco i Lej Pitschen to wygodny postój na pół godziny do godziny. Czy dojadę tam pociągiem? Tak. Bernina Express zatrzymuje się na Ospizio Bernina, skąd jezioro leży w zasięgu krótkiego spaceru.

Lej Marsch

St. Moritz

Lej Marsch to niewielkie leśne jezioro kąpielowe w okolicach St. Moritz w Engadynie (kanton Gryzonia, Szwajcaria). Nazwa pochodzi z romanszu, w którym „lej" znaczy jezioro. Leży w lesie nad Champfèr i Surlej, więc jest łatwym celem na spacer, przejażdżkę rowerem albo krótką kąpiel w środku alpejskiego lata. Co zobaczysz nad Lej Marsch? To spokojne, osłonięte od wiatru oczko wodne otoczone drzewami. Brak tu wielkiej infrastruktury, jaką znasz z jezior w dolinie, dlatego miejsce ma charakter leśnej oazy. Lokalne opisy tras podkreślają, że jak na Engadynę woda jest przyjemnie ciepła, a brzeg nadaje się na piknik i grilla. Osłonięte położenie sprawia, że dobrze posiedzieć tu zarówno w wodzie, jak i na brzegu. Jak dojść do Lej Marsch? Najkrótsza droga prowadzi ze St. Moritz Bad. Przechodzisz za hotelem Kempinski do olimpijskiej skoczni narciarskiej, a stamtąd ścieżka wspina się do jeziora. Rowerzyści jadą tą samą trasą przez St. Moritz Bad obok skoczni. Z jeziora możesz iść dalej oznakowaną trasą rowerową nr 65 (Inn Cycle Path) w stronę Sils. Prowadzi ona nad jezioro Champfèr, jedno z jezior Górnej Engadyny. Inne warianty: krótka pętla Surlej – Champfèrersee – Crest'Alta (ok. 4,9 km, 1:25 h) z możliwością przedłużenia do Lej Marsch; dłuższa pętla Sils – Surlej – Lej Marsch – Lej Nair – Lej Zuppò – Sils (ok. 19,9 km, ok. 2:50 h, 559 m podejść). Kiedy przyjechać? Latem, gdy da się wejść do wody i urządzić piknik. Zimą wokół jeziora wytyczona jest trasa biegowa (winter trail running): od skoczni olimpijskiej do Lej Marsch, potem w dół nad Lej da Champfèr. Przy sprzyjających warunkach trasa przecina Champfèr z widokiem na Piz Corvatsch i Piz da la Margna. Lokalna organizacja turystyczna przestrzega, by nie wchodzić na zamarznięte jeziora, dopóki nie zostaną oficjalnie przygotowane i oznaczone jako otwarte. Co jeszcze jest w pobliżu? Champfèr (Lej da Champfèr) – jezioro na trasie rowerowej w stronę Sils. Lej Nair i Lej Zuppò – kolejne małe jeziora na dłuższej pętli ze Sils. Silvaplanersee – duże jezioro w dolinie, popularne wśród żeglarzy i windsurferów. Skocznia olimpijska w St. Moritz – punkt orientacyjny na podejściu. Najczęstsze pytania Czy w Lej Marsch można się kąpać? Tak, jezioro funkcjonuje jako leśne jezioro kąpielowe, a woda jest ciepła jak na standardy Engadyny. Jak dojść z centrum St. Moritz? Ze St. Moritz Bad przez teren za hotelem Kempinski do skoczni olimpijskiej i dalej ścieżką do jeziora. Czy dojadę tam rowerem? Tak, istnieją trasy rowerowe obok skoczni olimpijskiej, a stąd można kontynuować trasą nr 65 w stronę Sils. Czy zimą można chodzić po lodzie? Nie na własną rękę. Wchodź na zamarznięte jeziora dopiero wtedy, gdy trasy są oficjalnie przygotowane i oznaczone jako otwarte.

Untersee

Innerarosa

Untersee to górskie jezioro w Arosie, w szwajcarskim kantonie Graubünden. Leży na wysokości około 1691 m n.p.m. i jest niższym z dwóch jezior w zabudowanej części kurortu. Wyżej znajduje się większe Obersee. Untersee uchodzi za naturalne kąpielisko Arosy, a jego głębokość podaje się na 17 m. Co to za jezioro i gdzie leży? Arosa ma w obrębie miejscowości dwa jeziora: górne (Obersee, ok. 1734 m) i dolne (Untersee). Łączy je strumień Mittelbach. Untersee leży niżej od centrum, w otoczeniu alpejskich łąk i lasów modrzewiowo-świerkowych. Współrzędne to około 46,779 N, 9,682 E. Nazwa jest popularna w Szwajcarii i Niemczech, więc przy planowaniu trasy sprawdź, że chodzi o jezioro w Arosie, a nie o część Jeziora Bodeńskiego. Czy można tu się kąpać? Tak, to główne zajęcie nad jeziorem. Nad brzegiem działa Strandbad Untersee, czyli w pełni wyposażone kąpielisko. Znajdziesz tu piaszczystą plażę, trawiaste trawniki do opalania, pomosty ze skocznią do skoków do wody oraz podgrzewany basen dla dzieci. Woda w górskim jeziorze jest chłodna nawet latem, więc kąpiel najlepiej planować na ciepłe, słoneczne dni. Sezon kąpieliskowy trwa latem, a godziny otwarcia warto sprawdzić na stronie Arosa Tourismus przed wyjazdem. Jaką trasą zacząć wędrówkę? Untersee jest punktem startowym kołowej wycieczki po czterech jeziorach. Szlak prowadzi od Untersee do zbiornika Stausee (zwanego też Iselsee, ok. 1606 m), następnie do jeziorka Grüenseeli (ok. 1811 m) i do Alteinsee. To dobra propozycja na cały dzień z dziećmi lub bez, bo trasa łączy kilka różnych krajobrazów: brzeg kąpieliska, zaporę, wyżej położone jeziorka i widoki na szczyty wokół Arosy. Zabierz wodę, okrycie na zmianę pogody i buty z dobrą podeszwą. Jak dojechać do Untersee? Arosa leży na końcu linii kolejowej z Chur, a podróż pociągiem Rhätische Bahn trwa około godziny i prowadzi serpentynami przez wiele mostów i tuneli. Z dworca w Arosie nad Untersee dojdziesz pieszo, a cały teren kurortu dobrze obsługują autobusy lokalne. Kto przyjeżdża samochodem, powinien zostawić go na parkingu w miejscowości, bo ruch w centrum jest ograniczony. Kiedy przyjechać? Na kąpiel i wędrówki najlepszy jest okres od czerwca do września, kiedy szlaki wokół jezior są wolne od śniegu, a kąpielisko jest czynne. Wysokość sprawia, że poranki bywają chłodne, a pogoda zmienia się szybko. Zimą Arosa jest ośrodkiem narciarskim, a jeziora zamarzają. Wtedy Untersee jest raczej częścią zimowego krajobrazu niż celem wycieczki. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Obersee to większe jezioro w centrum Arosy, z fontanną i letnim wypożyczaniem łodzi wiosłowych, rowerów wodnych i desek SUP. Z Untersee łatwo połączyć oba brzegi w jeden spacer wzdłuż potoku Mittelbach. W okolicy znajdziesz też kolejne jeziorka górskie, między innymi Grüenseeli i Scheideggseeli, do których prowadzą oznakowane szlaki. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Untersee w Arosie? Około 1691 m n.p.m., czyli nieco niżej niż Obersee. Czy nad Untersee jest plaża? Tak. Strandbad Untersee ma piaszczystą plażę, trawniki do opalania, skocznie do wody i podgrzewany basen dla dzieci. Czy Untersee i Obersee to to samo jezioro? Nie. To dwa osobne jeziora w Arosie połączone strumieniem Mittelbach. Obersee jest większe i leży w centrum, a Untersee jest niższym i naturalnym kąpieliskiem. Jak głębokie jest Untersee? Według źródeł turystycznych ma około 17 m głębokości.

Lac des Audannes

Ayent

Lac des Audannes to wysokogórskie jezioro w gminie Ayent w szwajcarskim kantonie Valais, położone ponad kurortem Anzère, u stóp masywu Wildhorn. Leży na wysokości około 2450 m n.p.m., a jego powierzchnia to mniej więcej 8–9 hektarów. To cel dla piechurów, którzy lubią otwarte, skaliste krajobrazy i ciszę z dala od zabudowy. Gdzie leży Lac des Audannes? Jezioro znajduje się w Alpach Berneńskich, w rejonie Anzère, nad doliną Rodanu. Wokół dominują hale, piargi i grzbiety prowadzące w stronę Wildhornu (3246 m). Nie należy go mylić z Lac des Autannes w dolinie Moiry (Val d'Anniviers) — to zupełnie inny zbiornik w innej części Valais. Jak dojść nad Lac des Audannes? Najwygodniejszy start to Pas de Maimbré, na który wjedziesz kolejką gondolową z Anzère. Stamtąd szlak prowadzi przez wysokogórski teren do jeziora i dalej do schroniska. Popularna pętla przez jezioro i Cabane des Audannes wraca do Anzère i liczy około 16,6 km, z podejściami łącznie rzędu 630 m, co zajmuje około 5 godzin 45 minut marszu. Inne warianty startują z Les Rousses albo znad jeziora Tseuzier; te trasy są dłuższe i oceniane jako trudne. Jezioro leży też na etapie wielodniowej wędrówki Tour du Wildhorn, który schodzi tu z Col des Eaux Froides w drodze do schroniska. Co zobaczysz na miejscu? Nad jeziorem, na wysokości ok. 2508 m, stoi Cabane des Audannes. To baza dla osób wchodzących na Wildhorn, a zarazem dobre miejsce na odpoczynek w trakcie wycieczki. Sam zbiornik leży w polodowcowym kotle, otoczonym skałami, więc dobrze widać stąd charakter wysokiej alpejskiej scenerii. Jeśli masz mniej czasu, w okolicy jest łatwiejszy cel: Lac du Luché na wysokości ok. 2264 m. Z górnej stacji kolejki na Pas de Maimbré dojdziesz do niego w około 45 minut (ok. 1,5 km w jedną stronę, 120 m podejścia). Kiedy jechać? Trasy wysokogórskie najlepiej planować na lato i wczesną jesień, gdy ze szlaków zejdzie śnieg. Przed wyjściem sprawdź godziny kursowania kolejki z Anzère i aktualne warunki, bo na tej wysokości pogoda zmienia się szybko. W okolicy odbywa się też bieg górski Trail des Audannes (25 km, start w Anzère), który prowadzi w stronę schroniska. Najczęstsze pytania Czy nad Lac des Audannes można dojechać samochodem? Nie. Do jeziora dochodzi się pieszo; najkrótszy dojazd zaczyna się od kolejki gondolowej z Anzère na Pas de Maimbré. Ile czasu zajmuje wycieczka? Pełna pętla z Pas de Maimbré przez jezioro i schronisko to około 5 godzin 45 minut marszu. Krótszy spacer do pobliskiego Lac du Luché to około 45 minut. Czy przy jeziorze jest schronisko? Tak, Cabane des Audannes na wysokości ok. 2508 m, położone nad jeziorem. Jest bazą wypadową na Wildhorn. Czy to to samo co Lac des Autannes? Nie. Lac des Autannes leży w dolinie Moiry i jest innym jeziorem; Lac des Audannes znajduje się nad Anzère w gminie Ayent.

Lago del Sambuco

Fusio

Lago del Sambuco to zaporowe jezioro nad wsią Fusio, w gminie Lavizzara, w szwajcarskim kantonie Ticino. Leży na wysokości około 1461 m n.p.m. w górnej części Valle Lavizzara, jednej z bocznych dolin Valle Maggia, i należy do systemu elektrowni wodnych na rzece Maggia. Czym jest Lago del Sambuco? Zbiornik powstał po wzniesieniu zapory na Maggii, którą zbudowano w latach 1954–1956. Zaporą łukowo-grawitacyjną o wysokości 130 m i długości korony 363 m zarządza spółka Ofima (Officine Idroelettriche della Maggia). Jezioro ma około 3 km długości i mniej więcej 500 m szerokości, a jego powierzchnia to około 1,1 km². Przy pełnym napełnieniu mieści ok. 64 mln m³ wody. Władze kantonalne rozważają podniesienie zapory do 145 m, co zwiększyłoby pojemność do ok. 80 mln m³, ale projekt jest dopiero na etapie planowania. Jak dotrzeć nad Lago del Sambuco? Najłatwiej dojechać do Fusio, na końcu doliny. Z Bignasco kursuje tam autobus nr 334. Od wsi do zapory prowadzi ścieżka, którą pokonasz w około 50 minut. Na brzegu działa punkt gastronomiczny, ostatni przed podejściem w wyższe partie gór, więc rozsądnie jest zabrać własny prowiant na dłuższe trasy. Co zobaczysz i co możesz tu robić? Główną atrakcją jest sama zapora i wąskie, długie jezioro otoczone stromymi zboczami. Stąd startuje kilka tras pieszych: Pętla przez Alpe di Campo la Torba wraca nad jezioro po 14 km. Zajmuje ok. 5 godzin, ma 851 m podejścia i stopień trudności T2 (średni). Krótsza pętla przy jeziorach Narèt wiedzie od zapory do Lago Piccolo del Narèt i Lago Cristallina, a wraca przez przełęcz w grani Sasso Nero. Zajmuje ok. 2 godzin i ma około 200 m przewyższenia. Przełęcz Passo del Narèt (2438 m) łączy Val Sambuco z Val Torta i Ossasco w dolinie Val Bedretto. Po drodze jest schronisko Capanna Cristallina (2349 m). Samo Lago del Narèt leży na wysokości 2310 m. W okolicy działają też schroniska Sasso Nero, Poncione di Braga i Basodino oraz Alpe Fontana, co pozwala planować wielodniowe wędrówki. Kiedy przyjechać? Wysoko położone szlaki są najlepsze latem i wczesną jesienią, gdy ustąpi śnieg. Przed wyjściem powyżej jeziora sprawdź aktualne warunki i godziny otwarcia schronisk, bo odcinek nad Narèt prowadzi już w terenie wysokogórskim. Najczęstsze pytania Gdzie leży Lago del Sambuco? Nad miejscowością Fusio w gminie Lavizzara, w dolinie Valle Lavizzara w kantonie Ticino, na wysokości ok. 1461 m n.p.m. Jak dojść do jeziora z Fusio? Ścieżką od wsi, w około 50 minut. Do Fusio dojedziesz autobusem nr 334 z Bignasco. Kto zarządza zaporą? Zaporą i elektrowniami na Maggii zarządza spółka Ofima. Zapora ma 130 m wysokości, a jej budowa trwała w latach 1954–1956. Czy nad jeziorem można coś zjeść? Tak, na brzegu jest punkt gastronomiczny. To ostatnia okazja do zakupu jedzenia przed dalszym podejściem w stronę przełęczy Narèt.

Lago Tremorgio

Rodi

Lago Tremorgio to górskie jezioro nad miejscowością Rodi w dolinie Valle Leventina, w gminie Prato Leventina w szwajcarskim kantonie Ticino. Leży na wysokości 1830 m n.p.m., a jego powierzchnia wynosi około 39 hektarów. To jeden z najłatwiej dostępnych alpejskich akwenów w tej części Szwajcarii, bo na brzeg wjeżdża się kolejką z Rodi-Fiesso. Jak dotrzeć do Lago Tremorgio? Dolna stacja kolejki linowej Teleferica del Tremorgio znajduje się w Rodi, na wysokości około 940 m. Przejazd na górę zajmuje około 5 minut. Kabiny są dwie, a każda zabiera osiem osób. Kolejka kursuje sezonowo, mniej więcej od czerwca do połowy października, zwykle od rana do wieczora i tylko przy sprzyjającej pogodzie. Terminy i godziny bywają zmieniane po remontach, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład na stronie Ticino Turismo. Do Rodi-Fiesso dojedziesz samochodem lub koleją głównej linii przez Gotthard. Stacja Faido i okoliczne przystanki leżą w tej samej dolinie. Co zobaczysz nad jeziorem? Wokół jeziora biegnie łatwa ścieżka, prawie płaska, odpowiednia także dla dzieci i rodzin. Nad wodą stoi Capanna Tremorgio, schronisko zaledwie kilka minut od górnej stacji kolejki. Należy do firmy Azienda Elettrica Ticinese, otwarto je w 1922 roku i ma 34 miejsca noclegowe. Jezioro służy też od niemal stu lat do produkcji energii wodnej, o czym przypomina zabudowa przy brzegu. Widoki obejmują okoliczne granie Alp Leponckich i stoki doliny Leventina. Latem woda przyciąga spacerowiczów, a poranna cisza sprzyja fotografii. Jakie trasy zaczynają się przy jeziorze? Spacer wokół jeziora to najkrótsza opcja, na godzinę lub mniej, bez większych podejść. Capanna Leit (około 2260 m) to cel dla zaprawionych piechurów. Marsz z Tremorgio zajmuje około 1,5 do 2 godzin. Schronisko prowadzi sekcja SAT Mendrisio, zbudowano je w 1981 roku w miejsce starszego obiektu i ma 64 miejsca. Obsługa jest obecna sezonowo, od czerwca do października. Nazwa Leit pochodzi z dialektu Leventiny i wiąże się ze słowem oznaczającym małe jeziora. Pętla przez Alpe Campolungo i Passo Vanit liczy około 8,5 km i 550 m podejścia, w skali T2, a wraca obok Capanna Tremorgio. Campo Tencia, Garzonera, Fusio lub zejście do Dalpe to trasy górskie z oznaczeniem biało-czerwono-białym, dla dobrze wytrenowanych. Na Campo Tencia trzeba około 3 godzin. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas to okres działania kolejki, od czerwca do października. Lipiec i sierpień dają najpewniejszą pogodę i otwarte schroniska, a początek jesieni przynosi czyste powietrze i mniej turystów. Poza sezonem wejście z doliny jest długie i wymaga dobrej kondycji. Praktyczne wskazówki Zabierz warstwę ciepłą, bo na 1830 m wieje chłodniej niż w dolinie, oraz buty z dobrą podeszwą na trasy poza pętlą. W schronisku można zjeść posiłek, ale na dłuższe wyprawy weź własną wodę. Przed podjęciem decyzji o godzinie powrotu sprawdź ostatni kurs kolejki w dół. Najczęstsze pytania Czy do Lago Tremorgio można wejść pieszo? Tak, ale to długie podejście z Rodi na ponad 900 metrów różnicy wysokości. Większość turystów wybiera kolejkę, a siły zostawia na trasy z jeziora. Ile trwa przejazd kolejką? Około 5 minut z Rodi na wysokość 1830 m. Czy spacer wokół jeziora jest trudny? Nie. Ścieżka jest łatwa i niemal płaska, więc poradzą sobie z nią dzieci. Czy można tu przenocować? Tak. Nad jeziorem działa Capanna Tremorgio, a wyżej, na około 2260 m, Capanna Leit.

Lag da Breil

Breil/Brigels

Lag da Breil (niem. Brigelser See) to niewielkie jezioro we wschodniej części gminy Breil/Brigels w szwajcarskim kantonie Gryzonia, w regionie Surselva. Leży na wysokości 1255 m n.p.m., ma około 500 m długości i słynie z turkusowej barwy wody. Od centrum wsi dzieli je krótki spacer, więc to jeden z najłatwiej dostępnych celów w okolicy. Gdzie leży Lag da Breil i jak tam dojść? Jezioro znajduje się na wschód od zabudowy Breil/Brigels. Nazwa pochodzi z języka retoromańskiego, używanego w tej części Gryzonii, a po niemiecku miejsce nazywa się Brigelser See. Samochodem dojedziesz do parkingu i ośrodka po zachodniej stronie zbiornika. Pieszo najwygodniej ruszyć z placu Postplatz w Brigels: trasa w stronę pola golfowego, obok placu zabaw i minigolfa, a potem wzdłuż brzegu i z powrotem do wsi liczy około 2,7 km, zajmuje około 45 minut i ma tylko 47 m przewyższenia. Ścieżka nadaje się dla wózków dziecięcych. Co zobaczysz i co robić nad jeziorem? Samo okrążenie zbiornika zajmuje około 20 minut. Od południa znajdziesz minigolf i kort tenisowy, a w pobliżu plac zabaw i punkty gastronomiczne, między innymi kiosk przy kąpielisku. Większość odwiedzających nocuje we wsi i przychodzi tu na krótki spacer. Rowerzyści mają do dyspozycji trudną pętlę Brigels – Lag da Breil o długości około 26 km, a bardziej rekreacyjna, łatwa trasa o długości 9 km prowadzi z Waltensburga w stronę jeziora. Czy można się kąpać w Lag da Breil? Oficjalna strona turystyczna Surselva podaje, że woda jest wykorzystywana do produkcji energii, dlatego kąpiel w jeziorze jest zakazana, a użytkownicy Komoot również odradzają pływanie. Do kąpieli służy osobne kąpielisko w pobliżu: ma około 35 m szerokości i do 1,60 m głębokości, a wodę podgrzewają kolektory słoneczne do 20–22 stopni. Są tam brodzik dla dzieci, trawiasta łąka z miejscami na ognisko, przebieralnie, toalety, prysznice i bar. Nad jeziorem psy muszą być na smyczy, a do wody wchodzić nie mogą. Kiedy przyjechać? Najlepiej latem, gdy kąpielisko działa, a trasy są suche. Jezioro leży na 1255 m, więc poranki bywają chłodne nawet w sezonie. Aktualne zasady kąpieli sprawdź na stronie regionu przed wyjazdem. Najczęstsze pytania Jak duże jest Lag da Breil? Ma około 500 m długości i leży na wysokości 1255 m n.p.m. Czy można obejść jezioro z dzieckiem w wózku? Tak. Trasa spacerowa z Brigels ma 2,7 km i niewielkie przewyższenie, a ścieżki nadają się dla wózków. Gdzie się wykąpać w okolicy? W osobnym kąpielisku w Brigels, z podgrzewaną wodą, brodzikiem i barem. W samym jeziorze kąpiel jest zakazana. Jak długo trwa spacer dookoła jeziora? Około 20 minut samego okrążenia; spacer z centrum wsi i z powrotem zajmuje około 45 minut.

Lac Brenet

Le Pont

Lac Brenet to niewielkie jezioro w szwajcarskim kantonie Vaud, tuż przy miejscowości Le Pont w Vallée de Joux, w górach Jura. Leży na wysokości 1002 m n.p.m., około 200 metrów na północ od znacznie większego Lac de Joux. Gdzie leży Lac Brenet i czym jest? Jezioro zajmuje około 0,8 km², ma około 1,5 km długości, do 500 m szerokości i do 18 m głębokości. Dolina Vallée de Joux nie ma naturalnego odpływu na powierzchni, więc woda od wieków odpływała podziemnymi szczelinami i wypływała dopiero w źródle rzeki Orbe. Dziś Brenet pełni też funkcję zbiornika elektrowni wodnej w Vallorbe, a to oznacza, że poziom wody się zmienia. Jak Brenet ma się do Lac de Joux? Oba jeziora dzieli dosłownie wąski pas lądu, a lustro Brenet jest o 2 m niższe niż Joux. Dawniej łączyła je swobodnie rzeka Orbe. Badania Eawag zlecone przez kanton Vaud pokazały, że przez nieco ponad sto lat Joux straciło około jednej czwartej objętości, a Brenet około jednej trzeciej, ponieważ eksploatacja hydroenergetyczna obniżyła poziomy wody o 4 i 6 m. Zmieniony reżim przepływu sprawił, że oba zbiorniki są dziś całkowicie rozłączone. Granicę między nimi wyznacza w przepisach o rybołówstwie śluza Joux. Co zobaczysz i co możesz robić? Spokojny spacer brzegiem i widoki na zalesione zbocza doliny, bez tłumów typowych dla alpejskich kurortów. Obserwację ptaków i przyrody nad wodą, z Le Pont jako wygodną bazą wypadową. Wędkarstwo: inwentaryzacja z 2011 roku potwierdziła w obu jeziorach pięć gatunków historycznie notowanych: pstrąga, okonia, miętusa, szczupaka i jednego przedstawiciela karpiowatych. Zasady połowów regulują prawo federalne oraz przepisy kantonu Vaud, więc przed wyprawą sprawdź wymagane zezwolenie. Połączenie wizyty z drugim, większym jeziorem, czyli Lac de Joux, które jest najlepszą bazą do dłuższego pobytu w dolinie. Jak dojechać? Najwygodniejszym punktem wyjścia jest Le Pont, położone między oboma jeziorami. Dolina leży w Jurze Szwajcarskiej, w głębi kantonu Vaud, a dojazd samochodem lub koleją prowadzi od strony Vallorbe. Z wiosek nad jeziorem do wody dojdziesz pieszo. Kiedy przyjechać? Wysokość ponad 1000 m n.p.m. oznacza chłodne lato i długą zimę, więc w ciepłych miesiącach spacery nad wodą są najprzyjemniejsze. Poziom wody bywa niższy lub wyższy zależnie od gospodarki zbiornikiem, co zmienia wygląd brzegów. Najczęstsze pytania Czy Lac Brenet to naturalne jezioro? To jezioro naturalne, które dodatkowo wykorzystuje się jako zbiornik retencyjny elektrowni wodnej w Vallorbe. Jak daleko jest Lac Brenet od Lac de Joux? Oba jeziora dzieli około 200 metrów lądu. Brenet leży na północ od Joux i jest o 2 m niżej. Jak głębokie jest Lac Brenet? Maksymalna głębokość to około 18 m, powierzchnia około 0,8 km². Czy można tu łowić ryby? Tak, ale obowiązują przepisy federalne i kantonalne, w tym zezwolenia. W jeziorze żyją między innymi pstrąg, okoń, miętus i szczupak.

Ausee

Wädenswil

Ausee to niewielkie jezioro na zachodnim krańcu półwyspu Au, w gminie Wädenswil nad Jeziorem Zuryskim w kantonie Zurych. Leży na wysokości około 405 m n.p.m., ma około 350 m długości i niespełna 150 m szerokości. Zbiornik jest sztuczny, a wodę dostaje kanałem z Jeziora Zuryskiego. Łatwo go pomylić z jeziorem o tej samej nazwie w Górnej Austrii, ale to zupełnie inne miejsce. Jak dojechać nad Ausee? Z dworca głównego w Zurychu jedzie się tu pociągiem S-Bahn około 26 minut do stacji Au. Dworzec leży tuż naprzeciw jeziora, więc dojście zajmuje chwilę. Samochód nie jest potrzebny, a sama okolica to teren spacerowy. Co zobaczysz wokół jeziora? Wokół wody biegnie ścieżka, którą obejdziesz w mniej więcej pół godziny. Brzegi porastają szuwary i to one przyciągają ptactwo wodne. Tereny wokół jeziora to zrewitalizowane mokradła, w których żyje wiele rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Trasa prowadzi przez obszar chroniony, dlatego trzymaj się wyznaczonych ścieżek i stosuj do lokalnych zasad. Półwysep Au jest chroniony. Większość terenu należy do kantonu Zurych oraz do konsorcjum Au, które w 1911 roku założyli przemysłowcy z Wädenswil. Kupili oni środkową część wzgórza razem z gospodą i dzięki temu półwysep nie został zabudowany. Do dziś pełni funkcję miejsca wycieczkowego dla wszystkich. Według zapisów kantonalnych to największy rezerwat przyrody w mieście. Co jeszcze warto zobaczyć na półwyspie Au? Na półwyspie stoi Schloss Au, willa z połowy XVII wieku, którą wzniósł Hans Rudolf Werdmüller, a w latach 1928–1929 odbudowano ją w stylu neobarokowym. Przy brzegu Jeziora Zuryskiego leży też stanowisko Wädenswil–Vorder Au, osada palafitowa z epoki kamienia. Należy do 56 szwajcarskich stanowisk wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako prehistoryczne osady palafitowe w Alpach. Znaleziska pochodzą z okresu przejściowego między kulturą Pfyn a kulturą Horgen oraz z kultury pucharów dzwonowatych. Kiedy przyjechać? Dla obserwacji ptaków najlepsza jest wiosna, ale jesień i lato także się sprawdzają. Lunety nie są konieczne, bo brzeg jest blisko. Spacer bez problemu wpiszesz w jednodniową wycieczkę z Zurychu nad jezioro. Najczęstsze pytania Czy Ausee jest naturalnym jeziorem? Nie. To zbiornik utworzony sztucznie, zasilany kanałem z Jeziora Zuryskiego. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Około pół godziny w spokojnym tempie. Jak dojechać z Zurychu? Pociągiem S-Bahn do stacji Au, podróż trwa około 26 minut. Stacja leży naprzeciw jeziora. Czy można tu obserwować ptaki? Tak. Szuwary wokół wody są siedliskiem ptactwa, a najlepszą porą jest wiosna.

Bettmersee

Betten

Bettmersee to niewielkie jezioro górskie nad wioską Betten, w gminie Bettmeralp w szwajcarskim kantonie Valais. Zajmuje 5,5 hektara i leży na wysokości 2006 m n.p.m. Jest jednym z najłatwiej dostępnych punktów w regionie Aletsch Arena, wpisanym w obszar Światowego Dziedzictwa UNESCO Jungfrau-Aletsch. Gdzie leży Bettmersee? Jezioro znajduje się powyżej osady Bettmeralp, położonej na słonecznym tarasie nad doliną Rodanu. Wioska jest wolna od samochodów, więc cała okolica ma spokojny, pieszy charakter. Od centrum Bettmeralp nad wodę idzie się około dziesięciu minut. Jak dojechać nad Bettmersee? Pociągiem dojedziesz do stacji dolnej kolejki Bettmeralp w dolinie (połączenia od strony Brig i Oberwaldu). Stamtąd gondolą wjeżdżasz na górę, na wysokość około 1923 m. Samochód zostawisz na parkingu przy dolnej stacji, ale jest on płatny. W samej Bettmeralp ruch samochodowy nie jest dozwolony. Co zobaczysz i co robić nad jeziorem? Wokół wody biegnie łatwa ścieżka okrężna, którą pokonasz także z wózkiem dziecięcym. Przy brzegu urządzono plac zabaw oraz naturalny basen kąpielowy, dlatego miejsce wybierają rodziny z dziećmi. Z jeziora i trasy dojścia widać górskie otoczenie typowe dla Alp Walijskich. Dla bardziej wytrwałych wytyczono pętlę Bettmersee – Alpstallung, zaczynającą się i kończącą przy górnej stacji kolejki Bettmeralp. Łączne podejście to około 131 m, a trasa jest rodzinna. Dłuższe wędrówki prowadzą w stronę Bettmerhorn i jeziora Märjelensee wzdłuż Wielkiego Lodowca Aletsch, ale to osobne, wymagające wyprawy. Kiedy przyjechać? Latem jezioro nadaje się na spacer i piknik, a w sezonie ciepłych dni także na kąpiel w naturalnym basenie. Zimą wokół Bettmersee prowadzi przygotowany, oznakowany szlak dla pieszych, jeden z kilku w okolicy. Sezon narciarski i zimowe spacery zmieniają krajobraz, ale dojście pozostaje równie krótkie. Najczęstsze pytania Ile czasu zajmuje dojście z Bettmeralp? Około dziesięciu minut pieszo od centrum wioski. Czy da się obejść jezioro z wózkiem? Tak, ścieżka okrężna jest przystosowana do wózków dziecięcych. Czy nad Bettmersee są atrakcje dla dzieci? Tak, przy jeziorze znajduje się plac zabaw i naturalny basen kąpielowy. Czy można dojechać nad jezioro samochodem? Nie. Bettmeralp jest wolna od samochodów. Auto zostawia się przy dolnej stacji kolejki w dolinie, na parkingu płatnym, a dalej jedzie się gondolą.

Oberblegisee

Glarus Süd

Oberblegisee to górskie jezioro w gminie Glarus Süd, w kantonie Glarus we wschodniej Szwajcarii. Leży na wysokości około 1420 m n.p.m., nad wioską Luchsingen i w pobliżu kurortu Braunwald, u stóp masywu Glärnisch. Zajmuje około 17 hektarów, a jego tamą jest dawny wał morenowy. Zaliczane jest do najładniejszych jezior górskich Szwajcarii i należy do najchętniej odwiedzanych celów spacerowych w Glarnerlandzie. Co zobaczysz nad Oberblegisee? Jezioro leży w płytkiej kotlinie, wśród łąk alpejskich i lasu, a nad wodą wznoszą się skaliste ściany Glärnischa. Przy dobrej pogodzie masyw odbija się w tafli, co czyni z brzegu popularne miejsce na zdjęcia. Nad wodą są miejsca do rozłożenia koca i punkty piknikowe. Po drodze mijasz górskie hale i gospody, więc zwykle można zjeść coś na miejscu, choć godziny otwarcia zależą od sezonu. Jak dojść nad Oberblegisee? Najpopularniejsza trasa zaczyna się w Braunwaldzie, do którego z Linthal wjeżdża kolejka linowo-terenowa (Braunwaldbahn). Z górnej stacji Grotzenbüel ścieżka prowadzi łagodnie w dół do jeziora. Dalej szlak wiedzie do stacji Brunnenberg, skąd kolejka gondolowa zjeżdża do Luchsingen. Przejście zajmuje około 2,5 godziny czystego marszu i ma umiarkowany stopień trudności. Bywają też warianty okrężne, dłuższe o około godzinę, przez hale Bächialp i Bösbächialp. Ponieważ trasa jest jednokierunkowa, wygodnie jest przyjechać pociągiem do Linthal i wrócić z Luchsingen-Hätzingen. Osoby jadące samochodem mogą zostawić auto przy stacji Luchsingen-Hätzingen i zacząć od wjazdu kolejką Brunnenberg. Długość trasy różni się w opisach (około 7,5–9 km), więc przed wyjściem sprawdź aktualne dane na stronie braunwald.ch lub glarnerland.ch. Kiedy przyjechać? Kolejki zwykle kursują od połowy maja lub czerwca do października, a dokładne terminy zmieniają się co roku. Czerwiec–wrzesień to najlepszy czas na spacer i kąpiel, a w październiku okolica przybiera jesienne barwy. Zimą do jeziora można dojść na rakietach śnieżnych po wyznaczonej trasie. Wyjście najlepiej zaplanować tak, by zdążyć na ostatni kurs kolejki w dolinie. Czy można się kąpać w Oberblegisee? Tak, jezioro nadaje się do kąpieli, ale woda jest zimna, nawet latem. Większość odwiedzających poprzestaje na krótkim zanurzeniu lub moczeniu stóp po marszu. Zabierz ręcznik i ciepłą warstwę, bo w górach pogoda zmienia się szybko. Dla kogo jest ta trasa? Szlak jest łagodny i nie wymaga sprzętu wspinaczkowego, dlatego sprawdza się u rodzin z dziećmi i osób o przeciętnej kondycji. Potrzebne są solidne buty, ochrona przeciwsłoneczna i zapas wody. Pamiętaj, że przy dłuższych wariantach przewyższenia są odczuwalne. Najczęstsze pytania Gdzie leży Oberblegisee? W kantonie Glarus, w gminie Glarus Süd, na wysokości ok. 1420 m, nad Luchsingen i w pobliżu Braunwaldu. Ile trwa dojście do jeziora? Przejście ze stacji Grotzenbüel przez jezioro do stacji Brunnenberg zajmuje około 2,5 godziny. Warianty okrężne trwają dłużej. Czy w jeziorze można pływać? Tak, ale woda jest chłodna. Nad brzegiem są miejsca na piknik i odpoczynek. Kiedy działają kolejki? Zwykle od połowy maja lub czerwca do października. Aktualny rozkład znajdziesz na braunwald.ch.

Gräppelensee

Wildhaus-Alt St. Johann

Gräppelensee to niewielkie jezioro górskie w gminie Wildhaus-Alt St. Johann, w dolinie Toggenburg w kantonie St. Gallen. Leży w bocznej dolinie za przełęczą Spisslen, między Toggenburgiem a masywem Säntis, a nad okolicą dominują siedem szczytów Churfirsten. Współrzędne jeziora to około 47,211° N, 9,288° E. Gdzie leży Gräppelensee i czym się wyróżnia? Jezioro znajduje się w obrębie krajobrazu Gräppelen, który figuruje w Federalnym Inwentarzu Krajobrazów Torfowiskowych (obiekt nr 387). Chroniony obszar zajmuje ponad 438 hektarów i leży na wysokości około 1415 m n.p.m. Według opisu inwentarza o charakterze okolicy decydują torfowiska niskie: tak rozległych w przedgórzu Alp próżno szukać gdzie indziej w tym typie krajobrazu. Torfy powstały na nieprzepuszczalnej warstwie morenowej, a roślinność tworzą głównie turzycowiska i podmokłe łąki w dobrym stanie zachowania. Dla turysty oznacza to spokojną, otwartą scenerię: woda, mokradła i pastwiska, a w tle góry. Co zobaczysz nad jeziorem? Z okolic jeziora widać Churfirsten, których szczyty sięgają od Selun (2205 m) po Chäserrugg (2262 m), a także Säntis i Altmann. To jedno z miejsc, gdzie łatwo zrobić zdjęcie ze wszystkimi tymi szczytami w jednym kadrze. Teren jest chroniony, więc warto trzymać się szlaków i nie wchodzić na podmokłe łąki. Jak dotrzeć na miejsce? Pieszo. Najłatwiejsza wędrówka prowadzi do jeziora obok wodospadów Thur (Thurwasserfälle). Popularna pętla z Unterwasser, od górnej stacji kolejki Iltios, liczy według portalu Komoot około 12,5 km i 470 m sumy podejść, z widokiem na Säntis. Rowerem. Podjazd jest wymagający. Od strony Unterwasser lub Alt St. Johann trafiają się odcinki o nachyleniu zbliżonym do 20 procent, a trasy z Alt St. Johann i od Wildmannlisloch oceniono jako trudne. Zimą. Okolica nadaje się na wycieczki w rakietach śnieżnych, a trasy zaczynają się w pobliskich ośrodkach Toggenburga. Kiedy przyjechać? Latem szlaki są najwygodniejsze, a pastwiska i torfowiska są wtedy zielone. Zimą okolica zamienia się w teren do rakiet śnieżnych. Wybierając termin, sprawdź otwarcie kolejek w Unterwasser i Wildhaus, bo skracają dojście, i pamiętaj, że dłuższa pętla zajmuje zwykle większą część dnia. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? W sąsiedztwie leżą jeziora Schwendi (Schwendiseen) nad Unterwasser, również w krajobrazie torfowisk. Prosty szlak przyrodniczy prowadzi do nich od górnej stacji Iltios w Unterwasser lub od górnej stacji Oberdorf w Wildhaus, a pełna wycieczka zajmuje od 4 do 8 godzin. Można go połączyć z wizytą nad Gräppelensee. Najczęstsze pytania Czy Gräppelensee nadaje się do kąpieli? Nie ma tu infrastruktury kąpieliskowej. To mały zbiornik w chronionym torfowisku, więc główną atrakcją są widoki i spacer. Czy dojście jest trudne? Piesza wycieczka przez wodospady Thur jest łatwa. Trudniejsze są trasy rowerowe z doliny, z podjazdami blisko 20 procent. Jakie szczyty widać znad jeziora? Churfirsten (od Selun po Chäserrugg), Säntis i Altmann. Czy można tu przyjechać zimą? Tak, okolica jest opisywana jako teren na wycieczki w rakietach śnieżnych.

Lützelsee

Feldbach

Lützelsee to małe jezioro w gminie Hombrechtikon w kantonie Zurych, tuż przy Feldbach, kilka kilometrów od Jeziora Zuryskiego. Leży na płaskowyżu Pfannenstiel na wysokości około 519 m n.p.m., a jego powierzchnia to około 13 hektarów. To spokojny cel na jednodniową wycieczkę z Zurychu: woda, łąki, ptaki i pętla spacerowa wokół brzegu. Co to za jezioro? Misę jeziora ukształtowało zlodowacenie, a otaczający krajobraz zbudowany z mołasy uznano w Szwajcarii za geotop o znaczeniu krajowym. Od 1966 roku akwen objęto ochroną. Teren jest dziś obszarem ochrony przyrody i krajobrazu o randze krajowej, ważnym lęgowiskiem wielu gatunków ptaków. W okolicy gniazdują bociany. Tuż obok rozciągają się torfowiska Uetziker Ried oraz niewielki Seeweidsee. Co zobaczysz na miejscu? Przy jeziorze stoi mała osada Lützelsee, wpisana do federalnego inwentarza miejscowości chronionych ISOS. Wyróżniają się w niej dwa osiemnastowieczne domy winiarzy znad Jeziora Zuryskiego: Menzihaus z 1733 roku i Hürlimannhaus z lat 1703–1709. Cała ścieżka wokół jeziora prowadzi przez łąki i skraj trzcinowisk, dlatego warto zabrać lornetkę. Jak wygląda spacer wokół jeziora? Pętla ma około 3 km i zajmuje od 45 minut do godziny spokojnym krokiem. Popularny punkt startu to parking w Lutikon. Dłuższa, oznaczona w skali T1 trasa liczy 7,4 km i zajmuje około 1 godziny 50 minut: prowadzi z Grüningen przez Ogród Botaniczny i Lützelsee do Feldbach nad Jeziorem Zuryskim. Szlak jest łatwy, bez trudnych podejść. Czy można się kąpać? Tak, nad jeziorem działa kąpielisko (Badi) z pomostem i pływającą platformą, trampolinami o wysokości 1 i 2 m, brodzikiem dla dzieci, placem zabaw, miejscem na grilla i wypożyczalnią łódek. Strefa pływania jest wyznaczona bojami. Dla ochrony przyrody zabronione są dmuchane zabawki, deski SUP, drony i modele łodzi. Sezon trwa mniej więcej od 1 maja do 20 września, a kąpielisko jest czynne od rana do zachodu słońca. Jakość wody oceniana jest konsekwentnie jako dobra. Kiedy przyjechać? Na plażowanie najlepsze są letnie miesiące, ale w weekendy jezioro przyciąga tłumy. Jeśli zależy ci na ciszy i obserwacji ptaków, wybierz dzień powszedni, wiosnę lub wczesną jesień. Zimą ścieżka nadal jest dostępna, choć infrastruktura kąpieliskowa nie działa. Najczęstsze pytania Gdzie leży Lützelsee? W gminie Hombrechtikon, w kantonie Zurych, na północ od centrum Hombrechtikon i niedaleko Feldbach nad Jeziorem Zuryskim. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Około 3 km, czyli od 45 do 60 minut w spokojnym tempie. Czy w Lützelsee można pływać? Tak, w strefie wyznaczonej bojami przy kąpielisku, w sezonie letnim. Sprzęt pneumatyczny, SUP-y i drony są zakazane. Czy jezioro jest chronione? Tak. Od 1966 roku obowiązuje ochrona, a okolica jest uznana za obszar ochrony przyrody i krajobrazu o znaczeniu krajowym.

Lago di Muzzano

Muzzano

Lago di Muzzano to niewielkie jezioro w gminie Muzzano, w szwajcarskim kantonie Ticino, tuż obok Lugano. Ma około 22–23 hektarów powierzchni i jest rezerwatem przyrody, a nie kąpieliskiem. Przyjeżdża się tu na spacer, obserwację ptaków i płazów oraz po ciszę kilka kilometrów od miejskiego zgiełku. Gdzie leży Lago di Muzzano? Jezioro położone jest na wzgórzach w okolicach Lugano. Jego brzegi dotykają terenów trzech gmin: Muzzano, Sorengo i Collina d'Oro. Woda odpływa stąd do Jeziora Lugańskiego (Lago di Lugano), które jest zupełnie osobnym, dużo większym zbiornikiem. Skąd się wzięło jezioro? Zbiornik powstał pod koniec ostatniego zlodowacenia, w miejscu, gdzie spotkały się lodowce Ticino i Addy. Dziś to jeden z cenniejszych mokradłowych fragmentów regionu. W 1945 roku teren wykupiła organizacja Pro Natura Svizzera i od tamtej pory chroni go jako rezerwat. Co zobaczysz na miejscu? Siedliska wodne i podmokłe – szuwary, mokre łąki i podmokły las otaczają taflę wody. Platforma obserwacyjna – pozwala oglądać rośliny i zwierzęta bez płoszenia ich. Ścianka lęgowa zimorodków – sztuczna skarpa przygotowana dla tych ptaków. Ścieżka wokół jeziora – oznaczona na mapie Pro Natura jako „Passeggiata del Laghetto”. Przy odpływie stoi domek rybaków. Rezerwat jest ważnym miejscem rozrodu płazów. Najliczniejsza jest ropucha szara, a wiosną, podczas wędrówki do wody, wolontariusze pomagają jej przejść przez drogę. Jeśli trafisz na ten okres, jedź ostrożnie i patrz pod nogi. Czy jezioro ma swoją historię przyrodniczą? Tak. W Muzzano rosła kiedyś odmiana kotewki orzechowej, Trapa natans var. muzzanensis, znana wyłącznie stąd. Zniknęła pod koniec lat 60. XX wieku. Po latach ochrona objęła także odtwarzanie siedlisk: według planu zarządzania z 2005 roku powstały nowe szuwary i stawy w rejonie Campagna, a kantonalne władze informują, że zaplanowane działania zostały zrealizowane. Jak jezioro wygląda dziś? Rezerwat zmaga się z problemem nadmiaru fosforu, który dostawał się do wody ze ścieków i spływów rolniczych. Wysokie temperatury sprzyjają zakwitom glonów, a te ograniczają dopływ światła i szkodzą życiu w wodzie. Dlatego zachowuj się tu jak w każdym rezerwacie: nie wchodź do wody, nie karm zwierząt i nie schodź ze ścieżek. Kiedy przyjechać? Wiosna to czas migracji płazów i śpiewu ptaków. Lato i wczesna jesień dają dobre światło do zdjęć nad wodą. Szukaj rano lub pod wieczór, kiedy zwierzęta są najaktywniejsze. Najczęstsze pytania Czy można się tu kąpać? Nie. To rezerwat przyrody, a woda ma swoje problemy z jakością. Jezioro służy do obserwacji i spacerów. Czy to to samo co Lago di Lugano? Nie. Muzzano to małe, osobne jezioro, które odprowadza wodę do dużo większego Jeziora Lugańskiego. Co jest najciekawsze dla obserwatorów przyrody? Platforma widokowa, ścianka lęgowa zimorodków i płazy, zwłaszcza ropucha szara podczas wiosennej wędrówki. Ile czasu zajmuje wizyta? Na spokojny spacer i obserwacje wystarczy zwykle godzina lub dwie, zależnie od tego, jak długo zostaniesz przy platformie.

Egelsee

Berno

Egelsee w Bernie (lokalnie zwany też Egelmösli) to niewielkie jeziorko w południowo-wschodniej części szwajcarskiej stolicy. Leży w parku, który sięga aż do Zentrum Paul Klee, i jest cichym miejscem na krótki oddech od miejskiego zgiełku. Gdzie leży Egelsee i jak duże jest? Jeziorko znajduje się w granicach miasta Berno, w kantonie Berno, na wysokości około 550 m n.p.m. (współrzędne 46°56′40″N 7°27′54″E). Ma powierzchnię około 1,5 ha, a jego maksymalna głębokość wynosi 3,4 m. Zasila je potok Wysslochbach, a zlewnia obejmuje około 0,5 km². To akwen o skali osiedlowej, nie atrakcja na pół dnia. Co zobaczysz nad Egelsee? Główną atrakcją jest sam park wokół wody: zielona, spokojna okolica z taflą jeziorka i ścieżkami spacerowymi. Park ciągnie się w stronę Zentrum Paul Klee, więc spacer nad Egelsee dobrze łączy się z wizytą w tym muzeum poświęconym szwajcarsko-niemieckiemu malarzowi. Miejsce odwiedzają głównie mieszkańcy pobliskich dzielnic, dlatego zwykle jest tu cicho i spokojnie. Czy da się tu jeździć na łyżwach? Tak, ale nie co roku. W mroźne zimy woda zamarza na tyle, że powstaje naturalne lodowisko, znane w Bernie pod nazwą Egelmösli. Lód zależy od pogody, więc przed wyjazdem z łyżwami sprawdź aktualne warunki. Kiedy przyjechać? Na spacer najlepiej wybrać wiosnę, lato i wczesną jesień, gdy park jest zielony, a dni długie. Zimą warto zajrzeć po silnych mrozach, kiedy jeziorko pokrywa się lodem. Ze względu na niewielkie rozmiary wystarczy godzina, aby obejść okolicę; dłuższą wycieczkę zbudujesz, dodając trasę pieszą w stronę Zentrum Paul Klee lub inne szlaki w południowo-wschodnim Bernie. Jak zaplanować wizytę? Egelsee dobrze pasuje do trasy poza ścisłym centrum: przed lub po zwiedzaniu starego miasta Berna możesz wybrać się do wschodnich dzielnic na zieloną przerwę. Zabierz wygodne buty i, jeśli planujesz muzeum, połącz oba punkty w jednym wypadzie. W internecie znajdziesz opisy tras pieszych w okolicy, np. w serwisach z mapami szlaków; dojazd miejską komunikacją sprawdź w rozkładzie jazdy Bernu. Najczęstsze pytania Czy nad Egelsee można pływać? Źródła opisują jeziorko jako miejsce spacerów i wypoczynku oraz zimowego ślizgania się po lodzie. Informacji o kąpieliskach brak, więc nie traktuj go jako miejsca do pływania. Jak duże jest jeziorko? Ma około 1,5 ha powierzchni i do 3,4 m głębokości, leży na wysokości około 550 m n.p.m. Czy Egelsee leży blisko Zentrum Paul Klee? Tak, park wokół jeziorka rozciąga się aż do centrum Paula Klee, więc oba miejsca łatwo połączyć w jednym spacerze. Czy zimą można tu jeździć na łyżwach? W niektórych latach tak. Gdy zima jest wystarczająco mroźna, woda zamarza i tworzy naturalne lodowisko.

Oeschinen

Kandersteg

Oeschinen (Oeschinensee) to górskie jezioro nad wsią Kandersteg w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich. Leży na wysokości 1578 m n.p.m., a jego turkusowa woda otoczona skalnymi ścianami należy do najczęściej fotografowanych widoków w Oberlandzie Berneńskim. Co to za jezioro? Oeschinensee zajmuje około 1,1 km² i sięga 56 m głębokości. To jezioro oligotroficzne, czyli ubogie w składniki odżywcze, dlatego woda jest tak przejrzysta. Zasilają je liczne górskie strumienie, a powierzchniowego odpływu brak: woda ucieka z niecki przez szczeliny w podłożu. Zbiornik powstał po prehistorycznych osuwiskach, które zamknęły dolinę. Od 2007 roku akwen wchodzi w skład wpisanego na listę UNESCO obszaru Szwajcarskie Alpy Jungfrau-Aletsch. Jak dotrzeć nad Oeschinensee? Wyjściem jest Kandersteg, do którego dojedziesz pociągiem lub samochodem. Z miejscowości kursuje kolejka gondolowa do stacji górnej, skąd nad brzeg jeziora prowadzi spokojna ścieżka, na którą wystarczy kilkanaście minut. Można też wejść pieszo od samej wsi szlakiem przez las, co zajmuje wyraźnie więcej czasu i wymaga kondycji. Zejście z górnej stacji kolejki pieszo to dobry sposób na połączenie obu wariantów. Co zobaczysz i co robić na miejscu? Spacer brzegiem jeziora i sesja zdjęciowa na tle skalnych ścian ponad taflą wody. Odpoczynek na kamienistych plażach i w schroniskach z gastronomią przy brzegu. Rejs łódką wiosłową w sezonie letnim. Dłuższe wędrówki szlakami wokół akwenu dla osób z doświadczeniem górskim. Zimą spacery po przygotowanych trasach, gdy okolica jest pokryta śniegiem. Kiedy przyjechać? Najwygodniejszy jest okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni, kiedy szlaki są wolne od śniegu, a infrastruktura działa. Latem woda ma najintensywniejszy kolor, a w ciągu dnia robi się tłoczno, więc poranek daje spokojniejsze warunki i lepsze światło do zdjęć. Jesienią zmienia się paleta barw w lasach nad doliną. Warunki w górach bywają zmienne, dlatego zabierz warstwę ciepłej odzieży i wygodne obuwie nawet w ciepły dzień. Najczęstsze pytania Gdzie leży Oeschinensee? Nad miejscowością Kandersteg w szwajcarskim kantonie Berno, w Oberlandzie Berneńskim. Jak głębokie jest jezioro? Maksymalna głębokość wynosi 56 m, a powierzchnia około 1,1 km². Czy jezioro ma odpływ? Nie ma powierzchniowego odpływu. Zasilają je górskie strumienie, a woda odpływa pod ziemią. Czy to miejsce jest objęte ochroną UNESCO? Tak, od 2007 roku jezioro należy do obszaru Szwajcarskie Alpy Jungfrau-Aletsch wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Czy da się dotrzeć bez wspinaczki? Tak. Kolejka z Kandersteg skraca podejście, a z górnej stacji do jeziora prowadzi łatwa ścieżka spacerowa.

Daubensee

Leukerbad

Daubensee to górskie jezioro przy przełęczy Gemmi, w pobliżu Leukerbad w kantonie Valais w Szwajcarii. Leży na wysokości około 2200 m n.p.m., ma powierzchnię 69 hektarów i jest jednym z największych jezior tej części Alp Berneńskich. Wokół rozciąga się surowa, wysokogórska dolina, a nad wodą wznoszą się skaliste ściany. Gdzie leży Daubensee i czym jest to miejsce? Jezioro znajduje się na trasie między Leukerbad a Kandersteg, tuż pod przełęczą Gemmi, która łączy Valais z kantonem Berno. Współrzędne to około 46,41°N i 7,62°E. Brzegi są prawie bezdrzewne, więc widoki są szerokie, a pogoda zmienia się szybko. To dobry cel dla osób, które chcą zobaczyć wysokogórski krajobraz bez trudnej wspinaczki. Jak dojechać do Daubensee? Najwygodniej wjechać z Leukerbad kolejką linową na przełęcz Gemmi. Stacja górna leży na około 2350 m, czyli wyżej niż jezioro, więc do wody schodzi się lekko w dół. Można też wejść pieszo zabezpieczoną ścieżką, co zajmuje mniej więcej dwie godziny. Przed wyjazdem sprawdź aktualne godziny kursowania kolejki, bo zależą od sezonu. Co robić nad jeziorem? Najpopularniejsza jest pętla wokół Daubensee. W zależności od wariantu ma od około 6 do 8 km i wymaga około dwóch do dwóch i pół godziny marszu, z przewyższeniem rzędu 140–175 m. Trasa jest łagodna i nadaje się dla większości turystów w dobrej kondycji. Dłuższa opcja to przejście przełęczy Gemmi do Kandersteg: około 8,5 km i trzy godziny, z jeziorem po drodze. Zimą zamarznięta powierzchnia i okolica służą jako trasa do narciarstwa biegowego. Co to za święto pasterzy? Nad Daubensee co roku, w ostatnią niedzielę lipca, odbywa się Święto Pasterzy (Schäferfest). To lokalna tradycja związana z wypasem owiec w wysokich partiach gór. Jeśli planujesz wizytę w tym terminie, spodziewaj się większej liczby gości. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas to lato i wczesna jesień, gdy szlaki są wolne od śniegu. Warto wiedzieć, że jezioro jest płytkie i późną jesienią jego woda odpływa pod ziemią. Od listopada może więc nie być go widać. Wiosną wypełnia się ponownie wodą z topniejącego śniegu. Na wysokości ponad 2000 m zabierz ciepłą warstwę, okulary przeciwsłoneczne i ochronę przed słońcem, nawet w lipcu. Najczęstsze pytania Czy Daubensee jest w Szwajcarii? Tak. Jezioro leży w kantonie Valais, przy przełęczy Gemmi, niedaleko uzdrowiska Leukerbad. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Pętla zajmuje zwykle od dwóch do dwóch i pół godziny, zależnie od wybranej trasy i tempa. Czy jezioro jest cały rok pełne wody? Nie. Płytkie jezioro późną jesienią opróżnia się podziemnymi odpływami, a wiosną napełnia wodą z roztopów. Zimą bywa zamarznięte. Czy trzeba iść od dołu pieszo? Nie. Kolejka z Leukerbad wwozi na przełęcz Gemmi, skąd do jeziora jest już krótkie, łagodne zejście. Piesze podejście jest dla chętnych. Czy Daubensee i Oeschinensee to jedno jezioro? Nie. Oeschinensee leży po stronie Kandersteg, a Daubensee po stronie przełęczy Gemmi. Oba można odwiedzić podczas jednej wyprawy w regionie, ale to osobne jeziora.

Gerzensee

Mühledorf BE

Gerzensee to niewielkie jezioro polodowcowe w kantonie Berno, w gminie Gerzensee, położonej w okręgu administracyjnym Bern-Mittelland. Z Mühledorf (BE) dzieli je zaledwie kilka minut jazdy. Gmina wzięła nazwę właśnie od jeziora, a całe otoczenie od 1965 roku chroni rząd kantonalny jako rezerwat przyrody. Jakie jest jezioro Gerzensee? Lustro wody zajmuje około 25 hektarów i leży na wysokości około 603 m n.p.m. Największa głębokość to 11 m, a przy normalnym stanie wody średnia wynosi około 8,5 m. Według przewodników turystycznych to jedno ze średniej wielkości jezior przedalpejskich Szwajcarii. Brzegi porastają trzciny, a na wodzie leży wyspa. Całość tworzy spokojny, miękki krajobraz z widokiem na Alpy Berneńskie. Co robić nad Gerzensee? Jezioro nadaje się na krótki spacer i obserwację ptaków wodnych w trzcinowisku. W okolicy wytyczono łatwe trasy piesze i rowerowe, które łączą okoliczne wsie i przysiółki Gürbetal. Zabierz lornetkę i aparat: najlepsze kadry dają poranki, gdy nad wodą unosi się mgła, a w tle rysują się szczyty. Warto wiedzieć o dwóch rzeczach. Po pierwsze, ścieżka nie okrąża całego jeziora, bo część brzegów jest prywatna i niedostępna. Po drugie, w pobliżu przebiega autostrada, której szum bywa słyszalny nad wodą. Dlaczego jezioro jest chronione? Uchwała kantonu Berno z 1965 roku objęła jezioro i jego okolice ochroną, aby zachować krajobraz bez zmian. Obszar podzielono na dwie strefy. Strefa wewnętrzna (A) obejmuje taflę, porośnięte trzciną brzegi i wyspę. Strefa zewnętrzna (B) otacza ją od strony lądu. W praktyce oznacza to, że należy trzymać się dróg i ścieżek, nie wchodzić w trzciny i nie płoszyć ptaków. Jak dojechać do Gerzensee? Gerzensee leży między Bernem a Thun, w sąsiedztwie doliny Gürbe. Samochodem z Berna dojedziesz w kilkanaście minut. Komunikacją publiczną najwygodniej jechać do pobliskich miejscowości, np. Belp lub Kirchdorf, i dalej autobusem regionalnym lub pieszo. Rozkłady sprawdź w szwajcarskiej wyszukiwarce SBB. Kiedy przyjechać? Wiosną i wczesnym latem trzciny są zielone, a ptaki najaktywniejsze. Jesienią nad jeziorem często leży poranna mgła, a widoczność na Alpy bywa wtedy najlepsza. Zimą okolica jest cicha i niemal pusta. Najczęstsze pytania Czy można kąpać się w Gerzensee? Jezioro leży w rezerwacie przyrody, a dostęp do wody jest ograniczony. Użytkownicy map turystycznych wskazują kąpielisko w pobliskim Kirchdorf. Aktualne zasady sprawdź na stronie gminy Gerzensee. Jak głębokie jest jezioro? Maksymalnie 11 m, średnio około 8,5 m. Powierzchnia wynosi ok. 25 ha. Czy da się obejść jezioro dookoła? Nie w całości. Część brzegu jest prywatna, dlatego spacer prowadzi okolicznymi drogami i ścieżkami. Czy Gerzensee to jezioro, czy miejscowość? Jedno i drugie. Nazwę nosi zarówno jezioro, jak i gmina w kantonie Berno, nazwana od niego.

Türlersee

Hausen am Albis

Türlersee to jezioro w gminie Hausen am Albis, w szwajcarskim kantonie Zurych, kilkanaście kilometrów na południe od centrum miasta. Leży w paśmie Albis, na wysokości 643 m n.p.m., dokładnie na granicy gmin Hausen am Albis i Aeugst. Powierzchnia lustra wody to około 0,49 km², a długość akwenu wynosi około 1,4 km przy szerokości rzędu 500 m. To spokojny cel jednodniowej wycieczki z Zurychu. Co to za miejsce? Türlersee należy do powiatu Affoltern, w regionie zwanym lokalnie Säuliamt. Jezioro wraz z otaczającymi je trzcinowiskami i podmokłymi lasami znajduje się pod ochroną, a samo miejsce figuruje w federalnym inwentarzu krajobrazów i pomników przyrody o znaczeniu krajowym. Równina w okolicach Vollenweid to teren, który dawniej był zalany przez większy zbiornik. Co zobaczysz i co możesz robić? Najpopularniejsza jest spokojna pętla wokół jeziora. Trasa z Hausen am Albis liczy około 7,2 km, jest łatwa i prowadzi przez torfowiska oraz skraj lasu. Na północnym brzegu mieści się kąpielisko z polem kampingowym. Wejście na plażę w sezonie jest płatne, więc sprawdź aktualny cennik przed wyjazdem. Wędkarze potrzebują zezwolenia; łowić można z brzegu lub z łodzi, a w jeziorze występują m.in. szczupaki i sieje. Dłuższą wersję wycieczki zapewniają szlaki przez grzbiet Albis: z Hausen przez Albishorn i Hochwacht nad jezioro, a dalej do Aeugst (około 12 km). Ci, którzy wolą dłuższe dystanse, mogą wybrać Knonaueramt-Weg, który startuje w Hausen am Albis i prowadzi do Affoltern am Albis. Jak dojechać? Najwygodniej komunikacją publiczną: do Hausen am Albis dojeżdżają autobusy sieci ZVV, a stamtąd na brzeg jeziora to krótki spacer. Autem dojedziesz z Zurychu w okolice Hausen lub Aeugst; zaplanuj dojście pieszo od parkingu. Kiedy przyjechać? Lato to czas kąpieli i kempingu. Wiosną i jesienią spacer wokół jeziora jest cichszy, a trzcinowiska i las wyglądają najlepiej. Zimą ścieżki bywają mokre, więc przydadzą się solidne buty. Najczęstsze pytania Czy w Türlersee można się kąpać? Tak. Przy polu kampingowym działa kąpielisko, a wzdłuż brzegu są też inne dostępne plaże. Wejście do kąpieliska jest w sezonie płatne. Ile trwa spacer wokół jeziora? Łatwa trasa z Hausen am Albis ma około 7,2 km, więc na spokojne przejście wystarczy około dwóch godzin. Czy potrzebuję zezwolenia na wędkowanie? Tak, wędkowanie wymaga zezwolenia. Informacje podaje lokalne stowarzyszenie Türlerseefischer. Czy jezioro jest chronione? Tak. Akwen, trzcinowiska i podmokłe lasy są objęte ochroną, a krajobraz figuruje w krajowym inwentarzu Szwajcarii. Zachowaj trasy wyznaczone dla pieszych i nie wchodź w trzcinę.

Pfäffikersee

Pfäffikon

Pfäffikersee to jezioro w kantonie Zurych w Szwajcarii, położone tuż przy miejscowości Pfäffikon (Pfäffikon ZH). Akwen ma około 2,5 km długości i 1,3 km szerokości w najszerszym miejscu, a jego brzegi łączą spokojny spacer, ochronę przyrody i ślady bardzo dawnego osadnictwa. Współrzędne środka jeziora to około 47,35° N, 8,78° E. Skąd się wzięło jezioro? Zbiornik powstał pod koniec ostatniego zlodowacenia. Moreny lodowcowe zamknęły naturalny odpływ wody na północ, w stronę Winterthuru, więc woda zatrzymała się w zagłębieniu i utworzyła jezioro. Dzięki temu Pfäffikersee jest przykładem krajobrazu ukształtowanego przez lodowiec, jakich w Szwajcarii nie brakuje, a tu można go obejrzeć bez wspinaczki i w niewielkiej odległości od dużych miast. Co zobaczysz nad Pfäffikersee? Wokół jeziora biegnie ścieżka, którą chętnie wybierają piesi i rowerzyści. Obejście całego akwenu to wygodna, płaska wycieczka na pół dnia, bez potrzeby specjalnego sprzętu. Duża część okolicy jest objęta ochroną, w tym torfowisko i szuwary Robenhauser Ried na brzegu jeziora. To dobre miejsce na obserwację ptaków i roślinności podmokłej, dlatego warto trzymać się wyznaczonych dróg. Osada palafitowa Wetzikon–Robenhausen Nad jeziorem znajduje się stanowisko prehistoryczne Wetzikon–Robenhausen, czyli dawna osada na palach. Odkrył ją i badał Jakob Messikommer (1828–1917), lokalny badacz, którego prace uczyniły to miejsce znanym w archeologii. Dziś stanowisko należy do serii obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Prehistoryczne osady palafitowe w rejonie Alp. Same pozostałości leżą w gruncie i w dawnych strefach brzegowych, więc na miejscu liczy się raczej atmosfera i wiedza o historii niż okazałe ruiny. Ślady z czasów rzymskich W epoce rzymskiej nad jeziorem prowadziła droga łącząca osadę Centum Prata (dzisiejsze Kempraten nad Obersee, częścią Jeziora Zuryskiego) przez Vitudurum (Oberwinterthur) i Tasgetium (Eschenz) z Renem. Aby zabezpieczyć ten ważny szlak, wzniesiono obóz warowny Irgenhausen. Jeśli lubisz łączyć spacer z historią, to dobry pretekst, by rozszerzyć trasę o to stanowisko. Jak dotrzeć? Jezioro leży w Zürcher Oberland, w okolicy gmin Pfäffikon, Wetzikon i Seegräben. Dojazd z Zurychu jest prosty, bo region jest dobrze skomunikowany koleją regionalną, a stacje w Pfäffikon ZH i Wetzikon są punktami wyjścia na brzeg. Wybierając się samochodem, sprawdź zasady parkowania przy brzegu, ponieważ w słoneczne weekendy miejsc bywa mało. Kiedy przyjechać? Najlepiej latem i wczesną jesienią, gdy pogoda sprzyja spacerom i kąpielom, oraz wiosną, gdy w szuwarach robi się najbardziej ruchliwie od ptaków. Poza sezonem jezioro jest ciche, a ścieżka prawie pusta, co docenią osoby szukające spokoju. Najczęstsze pytania W którym kantonie leży Pfäffikersee? W kantonie Zurych, przy miejscowości Pfäffikon ZH. Nie należy mylić go z Pfäffikon w kantonie Schwyz nad Jeziorem Zuryskim. Jak duże jest jezioro? Ma około 2,5 km długości i 1,3 km szerokości w środkowej części. Czy można obejść jezioro dookoła? Tak. Wokół akwenu prowadzi ścieżka używana zarówno przez pieszych, jak i rowerzystów. Co jest tu wpisane na listę UNESCO? Stanowisko Wetzikon–Robenhausen, prehistoryczna osada palafitowa, która wchodzi w skład serii Prehistoryczne osady palafitowe w rejonie Alp.

Golzernsee

Silenen

Golzernsee to niewielkie jezioro górskie w gminie Silenen w kantonie Uri w Szwajcarii, położone przy osadzie Golzern w dolinie Maderanertal. Lustro wody zajmuje około 5,7 ha, a tafla leży na wysokości mniej więcej 1400 m n.p.m. Dojście jest łatwe, a otoczenie spokojne, dlatego miejsce lubią rodziny i piesi turyści. Jak dojechać do Golzernsee? Najwygodniej pociągiem do Erstfeld, a stamtąd autobusem pocztowym do wsi Bristen. Tuż za wsią stoi dolna stacja kolejki linowej Bristen–Golzern. Kabina wwozi pasażerów do Golzern na wysokość około 1395 m, skąd prawie płaską drogą dojdziesz nad wodę w około 25 minut. Kolejka służy też miejscowym rolnikom, więc warto przed wyjazdem sprawdzić aktualny rozkład kursów. Co zobaczysz nad jeziorem? Jezioro otaczają łąki alpejskie i zbocza Maderanertalu, a nad doliną wznosi się masyw Windgällen. Woda nagrzewa się latem na tyle, że zalicza się do cieplejszych jezior górskich w regionie i zachęca do kąpieli. Wędkarze znajdą tu pstrąga potokowego, pstrąga tęczowego i okonia, bo jezioro należy do popularnych łowisk. Nad brzegiem działa gastronomia, więc na odpoczynek nie trzeba nosić całego prowiantu. Jakie trasy zacząć w Golzern? Klasyczna pętla prowadzi od stacji kolejki obok schroniska Windgällenhütte, następnie ścieżką Trittweg w dół do Hotel Maderanertal i wzdłuż potoku Chärstelenbach z powrotem do Bristen. Przejście zajmuje około 5,5 godziny i bywa miejscami męczące, ale krajobrazowo wynagradza wysiłek. Krótszy wariant to spacer po Golzernalp i nad samo jezioro, po którym zjeżdżasz kolejką w dół. Osoby mniej wytrwałe mogą zostać nad wodą i odpocząć, a pozostała część grupy idzie dalej. Kiedy przyjechać? Sezon na górskie szlaki w tej okolicy trwa mniej więcej od czerwca do września. Latem jest najcieplej i najlepiej na kąpiel. Zabierz buty trekkingowe, ochronę przed słońcem i warstwę na zmianę pogody, bo w górach aura potrafi się szybko zmienić. Najczęstsze pytania Czy nad Golzernsee można się kąpać? Tak, latem woda jest na tyle ciepła, że wiele osób wchodzi do jeziora. Pamiętaj, że to woda górska i bywa chłodna po złej pogodzie. Czy można tu łowić ryby? Jezioro jest znanym łowiskiem. Występują w nim pstrąg potokowy, pstrąg tęczowy i okoń. Przed wędkowaniem sprawdź lokalne zasady i zezwolenia. Ile trwa dojście od kolejki do jeziora? Około 25 minut łagodną drogą gruntową od górnej stacji w Golzern. Czy dojadę tu samochodem? Golzern jest trudno dostępne drogą, a standardowym dojazdem jest kolejka linowa z Bristen, do której dotrzesz autobusem z Erstfeld.

Lake Davos

Davos

Davosersee (Lake Davos) to niewielkie naturalne jezioro położone na wysokości około 1560 m n.p.m., na północ od miasta Davos w kantonie Gryzonia w Szwajcarii. Dookoła prowadzi spokojna, płaska ścieżka spacerowa, a z północnego brzegu otwiera się szeroki widok na dolinę. Czym jest Davosersee? Zbiornik ma powierzchnię około 0,59 km², a jego największa głębokość sięga 54 m. Jak na alpejskie jezioro to niewiele, ale głębia robi wrażenie przy tak małej tafli. Jezioro powstało po osunięciu skalnym ze stoków Totalp w rejonie Parsenn. Zwały skał zatrzymały wody spływające wcześniej w stronę Prättigau. Dzisiejszy zbiornik jest pozostałością większego jeziora, które z czasem w dużej części zapełniły osady niesione przez potoki. Wodę dostarczają górskie strumienie, w tym Flüelabach i Totalpbach, oraz źródła z okolicznych stoków. Do czego służy jezioro dziś? Davosersee pełni funkcję zbiornika retencyjnego dla energetyki wodnej. Jego woda nie odpływa już do rzeki Landwasser, tylko jest kierowana do Landquart w okolicach Klosters. Wykorzystują ją elektrownie w Klosters i Küblis w dolinie Prättigau. Dawniej jezioro służyło także do pozyskiwania lodu: zachowało się zdjęcie z zimy 1903/1904, na którym widać pracę na zamarzniętej tafli. Co zobaczysz i jak spędzić czas? Główna atrakcja to Davosersee Rundweg, pętla dookoła jeziora. Ma około 5 km, biegnie po utwardzonym żwirze, miejscami przez las, miejscami po otwartym terenie. Przejście zajmuje zwykle około godziny i piętnastu minut, bez większych podejść. Szczególnie ładny widok na dolinę czeka na północnej stronie jeziora. Wzdłuż trasy znajdziesz wiele spokojnych miejsc na piknik. Na przerwę możesz wstąpić do Seecafé przy hotelu Seebüel. Kiedy przyjechać? Pętla jest najwygodniejsza w sezonie bez śniegu, kiedy ścieżka jest w pełni przejezdna. Zależnie od pory roku i pogody odcinki trasy bywają zamknięte lub przerwane, więc przed wyjściem sprawdź aktualne komunikaty na stronie davos.ch. Zimą okolica żyje w rytmie sezonu narciarskiego, a jezioro leży niedaleko stoków Parsenn. Najczęstsze pytania Jak głębokie jest Davosersee? Maksymalna głębokość to 54 m, przy powierzchni około 0,59 km². Ile trwa spacer dookoła jeziora? Pętla liczy około 5 km i zajmuje mniej więcej godzinę i kwadrans. Trasa jest płaska. Czy jezioro jest naturalne? Tak, powstało naturalnie po osunięciu skał z Totalp. Obecnie służy też jako zbiornik dla elektrowni wodnych. Gdzie odpływa woda z jeziora? Nie płynie do Landwasser. Jest odprowadzana do rzeki Landquart w Klosters i wykorzystywana do produkcji prądu. Czy można zjeść coś w pobliżu? Przy trasie działa Seecafé hotelu Seebüel, a po drodze nie brakuje miejsc na własny piknik.

Seewlisee

Silenen

Seewlisee to jezioro górskie w gminie Silenen w kantonie Uri, w środkowej Szwajcarii. Leży na wysokości 2028 m n.p.m., zajmuje około 9 hektarów i odbija ściany Gross Windgällen, których masyw wznosi się tuż nad brzegiem. To jeden z najbardziej znanych celów jednodniowych wycieczek w okolicy doliny Maderanertal. Gdzie leży Seewlisee? Jezioro znajduje się w Alpach Uryńskich, na współrzędnych około 46,81° N i 8,71° E. Administracyjnie należy do Silenen, a wędrówki zaczyna się zwykle od strony miejscowości Bristen i dolnego odcinka doliny Maderanertal. Nie należy go mylić z Seelisbergiem, miejscowością nad Jeziorem Czterech Kantonów, która ma zupełnie inny charakter i leży znacznie niżej. Jak dojść nad Seewlisee? Najpopularniejsza trasa startuje przy górnej stacji kolejki linowej Silenen–Chilcherbergen. Stamtąd do jeziora jest około 5,3 km, a marsz zajmuje zwykle 2–3 godziny, wliczając krótkie postoje. Podejście prowadzi przez alpejskie pastwiska i jest dość strome, więc przydają się buty trekkingowe i zapas wody. Można też zrobić trasę przelotową. Z jeziora prowadzi zejście w stronę Sittlisalp (około 7 km i około 3 godzin), skąd na dół zwozi kolejka linowa. Całość to pętla lub przejście o długości około 12 km. Co zobaczysz na miejscu? Lustro wody otoczone wysokogórskimi łąkami i skalnymi stokami. Tło z masywu Gross Windgällen, jednego z charakterystycznych szczytów tej części Uri. Widoki na dolinę Maderanertal, uznawaną za jedną z dzikszych dolin Szwajcarii centralnej. Spokój, bo mimo popularności jezioro leży z dala od dużych ośrodków narciarskich. W pobliżu znajduje się gospodarstwo alpejskie, w którym można zjeść lub przenocować, ale miejsce trzeba zarezerwować z wyprzedzeniem. Czy Seewlisee leży na szlaku długodystansowym? Tak. Jezioro jest punktem startowym 12. etapu Alpenkranz Luzern, czyli długiej trasy dookoła Lucerny. Etap z Seewlisee przez Kilcherberg do Golzern liczy około 10,6 km i około 4 godzin marszu. Początek jest eksponowany, a ścieżka w kierunku Kilcherberge bardzo stroma. Po drodze przechodzi się przez 48-metrowy most wiszący, a trasa kończy się przy wejściu do Maderanertal. Kiedy jechać? Jezioro leży powyżej 2000 m, więc sezon wędrówek trwa od lata do wczesnej jesieni. Wcześniej na szlaku mogą leżeć płaty śniegu. Wyruszaj rano, bo w górach popołudniami często pojawiają się burze, a dojście i powrót zajmują kilka godzin. Przed wyjściem sprawdź godziny kursowania kolejki linowej, która skraca podejście i zejście. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Seewlisee? Na 2028 m n.p.m. Powierzchnia jeziora to około 9 ha. Ile trwa dojście z kolejki Silenen–Chilcherbergen? Około 2–3 godzin w jedną stronę, na dystansie około 5,3 km. Czy można zejść inną drogą? Tak. Popularne jest zejście do Sittlisalp, skąd kursuje kolejka linowa, oraz etap Alpenkranz w stronę Golzern. Czy jest tu nocleg i jedzenie? W okolicy działa gospodarstwo alpejskie z możliwością posiłku i noclegu po wcześniejszej rezerwacji.

Natura w Szwajcarii

Lac des Autannes

Lej Nair

Lej Marsch

Untersee

Lac des Audannes

Lago del Sambuco

Lago Tremorgio

Lag da Breil

Lac Brenet

Ausee

Bettmersee

Oberblegisee

Gräppelensee

Lützelsee

Lago di Muzzano

Egelsee

Oeschinen

Daubensee

Gerzensee

Türlersee

Pfäffikersee

Golzernsee

Lake Davos

Seewlisee

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca