Natura — Szwajcaria

Pfannenstiel Aussichtsturm

Hinteregg

Pfannenstiel Aussichtsturm to stalowa wieża widokowa na grzbiecie Pfannenstiel nad jeziorem Zuryskim, w gminie Egg niedaleko Hinteregg (kanton Zurych). Z wysokiej platformy widać jezioro, okoliczne wzgórza i łańcuch szwajcarskich Alp. Co to za wieża i skąd się tu wzięła? Konstrukcja ma około 35 metrów wysokości i powstała ze stali oraz żeliwa. Platforma widokowa znajduje się na wysokości ok. 33 metrów. Wieża ma ciekawą historię: w 1893 roku postawiono ją na szczycie Bachtel koło Hinwil, w 1985 roku rozebrano, a po renowacji elementów w 1992 roku złożono ponownie na Pfannenstiel. Nie stoi na samym szczycie, lecz nieco niżej. Władze kantonu preferowały najwyższy punkt, ale gmina Meilen sprzeciwiła się budowie w leśnym obszarze chronionym, więc wybrano lokalizację po stronie gminy Egg. W lutym 2025 roku zakończono remont: usunięto ogniska rdzy, wymieniono połączenia nitowe i śrubowe oraz poprawiono statykę. Co zobaczysz z góry? Panorama obejmuje jezioro Zuryskie, okoliczne pagórki Zürcher Oberland i, przy dobrej widoczności, szwajcarskie Alpy. Wejście na platformę wymaga pokonania wielu stopni, więc warto zaplanować chwilę na odpoczynek. Jak dotrzeć na wieżę? Samochodem: parking znajduje się przy restauracji Hochwacht, skąd do wieży idzie się około 250 metrów pieszo. Komunikacją publiczną: bezpośredniego dojazdu pod samą wieżę nie ma. Cały rejon Pfannenstiel jest jednak dobrze skomunikowany pociągami, autobusami i statkami, więc najczęściej dochodzi się pieszo z pobliskich miejscowości. Pieszo: popularny jest szlak Pfannenstiel Weg z Forch do Meilen wzdłuż grzbietu. Krótka pętla od Hochwacht liczy ok. 6 km, ma około 60 m przewyższenia i zajmuje około dwóch godzin; mija m.in. chatę Waldhütte Herrliberg z widokiem na jezioro. Dłuższa opcja to trasa przez wąwóz Küsnachter Tobel (ok. 11,5 km, około 3,5 godziny), a także przejścia z Erlenbach lub do Uetikon am See. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Wieża jest dostępna przez cały rok, a wstęp jest bezpłatny. Najlepsze widoki daje pogodny, przejrzysty dzień, kiedy Alpy są dobrze widoczne; wiosna i jesień sprzyjają też spacerom po grzbiecie. Najczęstsze pytania Czy wstęp na wieżę jest płatny? Nie, wejście jest bezpłatne i możliwe przez cały rok. Jak wysoka jest wieża? Ma około 35 m, a platforma widokowa leży na wysokości około 33 m. Czy dojadę tu komunikacją publiczną? Pod samą wieżę nie, ale okolica jest dobrze obsługiwana; ostatni odcinek pokonuje się pieszo. Od parkingu przy Hochwacht to około 250 m. Skąd wieża znalazła się na Pfannenstiel? Pierwotnie stanęła w 1893 roku na Bachtel, została rozebrana w 1985 roku i ponownie zbudowana w obecnym miejscu w 1992 roku.

Bois de la Bâtie

Genewa

Bois de la Bâtie to park leśny na wzgórzu w Genewie, tuż nad Jonction, czyli miejscem, w którym Rodan łączy się z Arve. Naturalny las dębowy, ścieżki spacerowe, darmowy park zwierząt i największy plac zabaw w mieście sprawiają, że to ulubiony zielony zakątek mieszkańców i rodzin z dziećmi. Co zobaczysz w Bois de la Bâtie? Trzonem parku jest las z naturalnym drzewostanem dębowym, poprzecinany alejkami i ścieżkami. Po gruntownej renowacji w latach 2020–2021 pojawiły się tu trzy punkty widokowe, ławki panoramiczne, stoły piknikowe, nowy bufet oraz budynki do edukacji przyrodniczej. Teren ma też największy plac zabaw w Genewie, więc dobrze sprawdza się na rodzinną wyprawę na pół dnia. Czy w parku jest mini-zoo? Tak. Park zwierząt (parc animalier) zajmuje około 2,5 hektara i jest bezpłatny. Mieszka w nim blisko 300 osobników rodzimych gatunków, m.in. kozy rasy Pfauenziege, owce rasy Spiegelschaf i pawie. Dwie pierwsze rasy są zagrożone wyginięciem, a park uczestniczy w programach ochrony prowadzonych z fundacją ProSpecieRara. Początki sięgają 1945 roku, gdy ogrodnik Maréchal zaczął przyjmować ranne zwierzęta z regionu w prowizorycznych schronieniach; oficjalnie miasto utworzyło park w 1982 roku. Zwierząt nie wolno dokarmiać, a psy nie mają wstępu do części zwierzęcej. Skąd nazwa i jaka jest historia? Teren został podarowany miastu w 1868 roku przez braci Turrettini. Pierwszą publiczną inwestycją był staw z lat 70. XIX wieku, sfinansowany z zapisu księcia Brunszwiku; park urządzono około 1874 roku. Nazwa pochodzi od dawnego fortu Bastie-Mellié. Dar ten zapoczątkował serię podobnych darowizn od bogatych genewskich rodzin, dzięki którym Genewa zyskała miano „miasta parków”. Kiedy przyjechać i jakie są godziny? Sam park jest dostępny cały czas. Park zwierząt otwarty jest codziennie: od listopada do marca w godzinach 8:00–18:00, od kwietnia do października 8:00–20:00. Wiosną i latem zieleń jest najgęstsza, a długie wieczory pozwalają zjeść piknik z widokiem. Jesienią las przyciąga spacerowiczów kolorami liści. Jak zorganizować wizytę? Zacznij od spaceru od strony Jonction, gdzie widać zbieg Rodanu i Arve, a potem wejdź na wzgórze do lasu. Zabierz jedzenie na piknik albo skorzystaj z bufetu na terenie parku. Psy trzymaj na smyczy na ścieżkach. Przed wizytą sprawdź komunikaty miasta: w 2026 roku dostęp od chemin Fief-de-Chapitre bywa czasowo zamykany z powodu budowy kładki nad potokiem Nant Manant. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Bois de la Bâtie jest płatny? Nie. Park i park zwierząt są bezpłatne. Czy można wejść z psem? Do lasu tak, pod warunkiem smyczy na ścieżkach. Do części ze zwierzętami psy nie wchodzą. Czy jest tu miejsce na piknik? Tak, są stoły piknikowe, ławki i bufet. Plac zabaw jest największy w Genewie. Czy można karmić zwierzęta? Nie, dokarmianie jest zabronione.

Szwajcarski Park Narodowy

Zernez

Szwajcarski Park Narodowy (niem. Schweizerischer Nationalpark, ret. Parc Naziunal Svizzer) leży w Dolnej Engadynie w kantonie Gryzonia, a jego bramą jest miejscowość Zernez. To jedyny park narodowy w Szwajcarii i najstarszy obszar tej rangi w Alpach. Powstał 1 sierpnia 1914 roku. Jego głównym celem jest ochrona przyrody, a nie rekreacja, dlatego obowiązują tu zasady surowsze niż w typowych parkach narodowych. Czym wyróżnia się ten park? Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody zalicza go do kategorii I, czyli ścisłych rezerwatów, a więc wyżej niż większość parków narodowych (kategoria II). Teren graniczy z włoskim Parkiem Narodowym Stelvio. Przez dolinę biegnie droga przez przełęcz Ofenpass (Pass dal Fuorn) i to jedyna forma użytkowania obszaru poza szlakami pieszymi. Przyroda rozwija się tu bez ingerencji człowieka. Co zobaczysz? Na szlakach spotkasz koziorożce, kozice, jelenie szlachetne i świstaki, a także liczne gatunki alpejskich ptaków. Krajobraz tworzą lasy sosny górskiej, hale i wysokogórskie piargi. Park oferuje 21 oznakowanych tras pieszych oraz 18 miejsc odpoczynku, więc można wybrać zarówno krótki spacer, jak i całodniową wędrówkę. Jak dotrzeć i od czego zacząć? Wyprawę zacznij w Zernez. Centrum Parku Narodowego (Nationalparkzentrum) mieści się w budynku oddanym do użytku w 2008 roku. Znajdziesz tu wystawę o dzikiej przyrodzie, wystawy czasowe, wypożyczalnię lornetek oraz punkt informacyjny, w którym dowiesz się o stanie szlaków i wycieczkach z przewodnikiem. Zarząd parku ma siedzibę w zamku Wildenberg w Zernez. Wstęp na wystawę kosztuje dla dorosłych 9 CHF. Od połowy maja do końca października centrum czynne jest codziennie w godz. 8.30–18.00, poza sezonem godziny są krótsze, więc sprawdź je na nationalpark.ch przed przyjazdem. Jakie zasady obowiązują w parku? Wolno poruszać się wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach i wyznaczonych miejscach odpoczynku. Psy są zakazane, także na smyczy. Nie wolno rozpalać ognisk, jeździć rowerem ani używać dronów. Najczęstsze pytania Czy można wejść do parku z psem? Nie. Zakaz dotyczy wszystkich psów, nawet prowadzonych na smyczy. Psy nie wejdą też do sali wystawowej w Zernez. Czy mogę zejść ze szlaku, żeby zrobić zdjęcie? Nie. Opuszczanie oznakowanych ścieżek i miejsc odpoczynku jest surowo zabronione. Ile kosztuje wejście? Sam park jest dostępny bez opłaty za wstęp na szlaki. Płatna jest wystawa w centrum w Zernez (dla dorosłych 9 CHF). Gdzie uzyskam informacje o trasach? W centrum w Zernez, telefonicznie pod numerem +41 81 851 41 41 lub na stronie nationalpark.ch.

Münster platform

Berno

Münsterplattform w Bernie to rozległy taras tuż przy katedrze (Berner Münster), w samym sercu Starego Miasta. Z wysokiej skarpy nad rzeką Aare rozciąga się widok na dolne dzielnice miasta, a dla mieszkańców to jedno z ulubionych miejsc na odpoczynek w cieniu drzew. Co to za miejsce? Plac ma kształt prostokąta o głębokości około 66–70 m i szerokości około 85 m. Od strony południowo-wschodniej mur oporowy wznosi się około 31,5 m nad uliczką Badgasse. Całość jest sztucznym nasypem, więc to bardziej wysoko położony skwer niż naturalne wzgórze. Jak powstał taras? Kamień węgielny pod konstrukcję położono w 1334 roku, a mury oporowe ukończono w 1514 roku; przy budowie dużą rolę odegrał mistrz budowlany Erhart Küng. Nasyp za murami dokończono dopiero po reformacji z 1528 roku. Do 1531 roku na tym terenie znajdował się cmentarz, potem urządzono tu park. Do XVIII wieku rosły tu lipy, później zastąpiły je kasztanowce. Wieża katedry, zwana potocznie najwyższą w Szwajcarii, została ukończona w 1893 roku. Co zobaczysz na miejscu? Aleje kasztanowców i ławki z widokiem na Aare i dzielnicę Matte. Tablicę na południowej balustradzie, upamiętniającą studenta Theobalda Weinzäpflego, który w 1654 roku spadł z koniem przez mur i przeżył. Instalację artystyczną Carla E. Lischettiego „Münster-Plattform”, wpuszczoną w trawnik. Pamięć o wykopaliskach z 1986 roku, podczas których odnaleziono tzw. Berner Skulpturenfund, czyli rzeźby wyrzucone na gruzowisko po reformacji. Pomnik Bertolda V von Zähringen stał tu w latach 1847–1961; dziś znajdziesz go przy Nydegghöfli. Jak dotrzeć? Plac leży przy katedrze, w Starym Mieście, które zwiedza się pieszo. Na dół, do dzielnicy Matte nad Aare, zjedziesz publiczną windą Mattelift, otwartą w 1897 roku. Kiedy przyjechać? Taras jest otwartym placem, więc najlepiej wybrać dzień z dobrą pogodą, gdy kasztanowce dają cień, a widok na rzekę jest wyraźny. Połącz wizytę z wejściem na wieżę katedry; tam według serwisu ADAC prowadzi 254 stopnie do pierwszego tarasu i 344 do drugiego (sezon kwiecień–październik). Najczęstsze pytania Czy wstęp na Münsterplattform jest płatny? Nie, to ogólnodostępny plac miejski. Do czego służył plac wcześniej? Do 1531 roku był cmentarzem, potem parkiem. Jak zejść do dzielnicy Matte? Najwygodniej windą Mattelift z 1897 roku, która łączy taras z brzegiem Aare. Czy stał tu pomnik założyciela Berna? Tak, pomnik Bertolda V von Zähringen stał na tarasie w latach 1847–1961, a obecnie jest przy Nydegghöfli.

Bostg

Disentis/Mustér

Bostg (zwany też Piz Plaun Grond) to zalesiony szczyt widokowy w Surselvie, nad miejscowością Disentis/Mustér w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Nazwa pochodzi z retoromańskiego i oznacza las, co trafnie opisuje zbocza porośnięte gęstym świerkowym borem aż pod samą kulminację. Wierzchołek leży nieco poniżej 2000 m n.p.m., a różne publikacje podają wartości z przedziału 1955–1995 m. Co zobaczysz na Bostg? Z grzbietu otwiera się panorama na dolinę Renu Przedniego, okolice Disentis i Sedrun oraz otaczające je szczyty Alp Lepontyńskich i Glarneńskich. Na trasie wędrowcy mijają też łąki pełne górskich kwiatów w rejonie Caischavedra, uchodzącym za jedno z lepszych miejsc na obserwację wiosenno-letniej flory. Poniżej szczytu wyznaczono punkty widokowe, m.in. nad osadą Laus, na wysokości około 1590 m. Jak wejść na Bostg? Klasyczna trasa panoramiczna ma około 8,8 km i zajmuje ok. 3,5 godziny. Prowadzi wysokogórskim szlakiem Senda Pauli do Caischavedra, a stamtąd na szczyt. Operator regionalny ocenia ją jako trasę o średnim stopniu trudności. Wersja dla bardziej wytrwałych startuje od klasztoru w Disentis i przez las prowadzi do Caischavedra, a dalej na wierzchołek. Zejście można zaplanować przez Mompé Tujetsch albo skrócić, korzystając z kolei linowej lub transportu szynowego. Czy da się wjechać kolejką? Tak, na Caischavedra kursuje kolej linowa, ale sezonowo: według jednego z operatorów od początku lipca do połowy października. Przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład, bo daty mogą się zmieniać. Czy po Bostg jeżdżą rowerzyści? Tak. W okolicy biegnie szlak Bostg Trail i trasy enduro z Disentis, dlatego na niektórych odcinkach szlak pieszy dzielisz z rowerami górskimi. Zachowaj ostrożność i ustępuj miejsca na zakrętach. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas na piesze wędrówki to lato i wczesna jesień, gdy działa kolej, a szlaki są wolne od śniegu. Zimą od strony Segnas wyznaczono oznakowaną trasę rakiet śnieżnych. Najczęstsze pytania Jak się nazywa Bostg w innych źródłach? Spotkasz też nazwę Piz Plaun Grond; oba określenia dotyczą tego samego szczytu widokowego. Ile trwa wędrówka panoramiczna? Około 3,5 godziny na dystansie ok. 8,8 km, z najwyższym punktem około 1995 m według jednego z serwisów turystycznych. Czy Bostg jest trudny? Szlak ma średni stopień trudności. Wymaga kondycji i wygodnego obuwia, ale nie techniki wspinaczkowej. Czy zimą można tu wejść? Tak, na rakietach śnieżnych, oznakowaną trasą od strony Segnas.

Fulberg

Emmetten

Fulberg to punkt widokowy i przełęczowo-grzbietowy w Alpach Nidwaldeńskich nad miejscowością Emmetten w kantonie Nidwalden w Szwajcarii. Leży na wysokości około 1777 m n.p.m. i stanowi jeden z wyższych punktów Nidwaldner Höhenweg, szlaku wysokogórskiego prowadzącego wzdłuż grani nad Jeziorem Czterech Kantonów i Urnersee. Gdzie leży Fulberg? Fulberg znajduje się w paśmie górskim ponad Emmetten, między okolicami Klewenalp i Seelisberg a szczytem Niederbauen. Na ostatnim, szóstym etapie Nidwaldner Höhenweg szlak biegnie od schroniska Brisenhaus przez Scheidegg, Klewenalp-Stafel, chatę Ronen i Wandeli, a następnie wspina się na Fulberg (1777 m). Stąd schodzi do gospody Berggasthaus Niederbauen na wysokości 1570 m. Jak dojść na Fulberg? Do Emmetten dojedziesz autobusem ze Stans w kierunku Seelisberg. Dolna stacja kolejki linowej Niederbauen znajduje się około pięć minut pieszo od przystanku „Emmetten, Post". Druga kolejka, sześcioosobowa, wywozi turystów z Emmetten do stacji Stockhütte. Popularna jest też trasa Wildbeobachtungspfad (ścieżka obserwacji zwierząt): Niederbauen, Fulberg, Langhütte i Stockhütte. Z Stockhütte do Emmetten można zejść w około 1 godz. 15 min (4,2 km) lub zjechać kolejką. Jak trudna jest trasa? Opisy szlaków określają wędrówkę jako sportową. Zejście z Fulbergu prowadzi stromymi schodami, miejscami zabezpieczonymi linami stalowymi, więc potrzebujesz pewnego kroku. Trasa nie jest polecana dzieciom poniżej 10 lat. Przejście całej trasy Emmetter Alpen szwajcarskie szlaki wyceniają na T2: około 4 godz. 45 min, 12,9 km, 750 m podejścia i 1040 m zejścia. Szósty etap Höhenweg to około 4 godz. i 12 km. Kiedy jechać? Szlaki są dostępne od czerwca do października. W tym okresie czynne są też schroniska na trasie: Berggasthaus Niederbauen i Berggasthaus Stockhütte. Zabierz solidne buty, bo odcinki schodów bywają śliskie po deszczu, oraz zapas wody i ciepłą warstwę ubrania, ponieważ na grani wieje wiatr. Co jeszcze warto wiedzieć? Okolica to teren chroniony z pastwiskami bydła, dlatego psy muszą iść na smyczy przez całą trasę. Wędrówkę możesz zaplanować jako pętlę lub jako przejście jednokierunkowe z powrotem kolejką linową do doliny, co oszczędza około tysiąca metrów zejścia. Najczęstsze pytania Jak wysoki jest Fulberg? Około 1777 m n.p.m. Czy potrzebuję doświadczenia górskiego? Wystarczy kondycja i pewny krok. Trasa ma stopień T2, ale na zejściu są strome schody z linami. Jak wrócić do Emmetten bez schodzenia? Z Niederbauen zjedziesz kolejką linową, a ze Stockhütte drugą kolejką do Emmetten. Czy mogę iść z psem? Tak, ale pies musi być prowadzony na smyczy ze względu na ochronę przyrody i wypas bydła.

Bire

Beatenberg

Bire to skalisty cypel nad Beatenbergiem w Alpach Berneńskich, na wschodnim krańcu wsi, tuż powyżej osady Waldegg. Z niewielkiego płaskowyżu skalnego patrzy się w dół na Jezioro Thuneńskie, a w dali widać wysokie szczyty Alp Berneńskich. Nazwa pochodzi z miejscowego dialektu i oznacza gruszkę. Skalną ścianę poniżej wierzchołka nazywa się Bireflue. Gdzie leży Bire? Wzniesienie znajduje się w okręgu administracyjnym Interlaken-Oberhasli w kantonie Berno, na współrzędnych około 46,707 N i 7,803 E. Beatenberg leży na tarasie słonecznym wysoko nad północnym brzegiem Jeziora Thuneńskiego, na wysokości około 1150 m n.p.m. Najbliższym dużym szczytem jest Niederhorn (1963 m). Jak dojść na Bire? Najwygodniej zacząć w Beatenbergu. Ścieżka prowadzi przez las Spirenwald, a w okolicy punktu 1325 idzie się bezpośrednio pod potężnymi półkami skalnymi Bireflue. Na szczyt wchodzi się stromymi schodami. Trasa tarasem słonecznym Beatenbergu osiąga najwyższy punkt na wysokości 1352 m, a według operatora jej długość to około 10,7 km, choć turyści, którzy dodają zejście, podają nawet 15 km. Druga możliwość to wariant z góry. Zjeżdżasz kolejką z Beatenbucht na Niederhorn, idziesz granią do hali Oberburgfeld (ok. 1830 m), mijasz Unterburgfeld i dochodzisz do Bire. Całość to około 9 km, mniej więcej trzy godziny marszu i ponad 1000 m przewyższenia (wg opisu trasy „Die unbekannte Bireflue"). Powrót autobusem z przystanku Beatenberg Wydi. Dojazd publiczny: pociągiem do Thun, dalej autobusem do Beatenbucht, potem kolejką linową i gondolą na Niederhorn. Rozkłady i terminy pracy kolei sprawdź u operatora, bo w ostatnim czasie gondola była wyłączona z ruchu. Co zobaczysz? Na małym skalnym płaskowyżu stoją ławki. Widok obejmuje Jezioro Thuneńskie i wysokie szczyty Alp Berneńskich. Po drodze na trasie z Niederhornu otwierają się też widoki w głąb doliny Justistal, a hala Oberburgfeld latem, w lipcu i sierpniu, bywa czynna jako miejsce na posiłek. Czy trasa jest trudna? Szlaki prowadzą miejscami tuż przy ścianie skalnej, więc potrzebna jest pewność kroku i brak lęku wysokości. Wybierz suchy dzień, bo mokra skała i leśne ścieżki robią się śliskie. Zabierz porządne buty trekkingowe i wodę. Kiedy przyjechać? Najlepiej w okresie bez śniegu, od późnej wiosny do jesieni, przy stabilnej pogodzie i dobrej widoczności. Rano jest największa szansa na czyste powietrze nad jeziorem. Najczęstsze pytania Czy Bire to szczyt? To raczej skalny cypel z punktem widokowym nad Beatenbergiem, nie samodzielny szczyt wysokogórski. Ile trwa dojście z Niederhornu? Około trzech godzin marszu, trasa liczy około 9 km. Czy jest tam schronisko? Na samym cyplu nie. W lipcu i sierpniu można zjeść na hali Oberburgfeld po drodze z Niederhornu. Czy to trasa dla początkujących? Nie do końca. Wymaga pewnego kroku i odporności na ekspozycję, szczególnie przy skalnych odcinkach.

Schwammegg

Eschenbach (SG)

Schwammegg to punkt widokowy na grzbiecie nad Eschenbach (SG) w kantonie St. Gallen, położony na wysokości około 1240 m n.p.m. To jeden z przystanków na szlaku Toggenburger Höhenweg, w paśmie nagelfluhowych wzgórz łączących Zürcher Oberland z regionem Jeziora Zuryskiego. Gdzie leży Schwammegg? Wzniesienie znajduje się na współrzędnych 47,280 N, 9,018 E, w górach nad Eschenbach, niedaleko ośrodka Atzmännig i szczytu Tweralpspitz (1332 m), najwyższego wzniesienia pasma nagelfluhowego w Zürcher Oberland. To spokojne, lokalne miejsce, bez infrastruktury typowej dla dużych atrakcji turystycznych. Co zobaczysz ze szczytu? Turyści oceniają Schwammegg jako bardzo ładny punkt widokowy. Rozciąga się stąd panorama na Obersee, czyli górną część Jeziora Zuryskiego, na równinę regionu March oraz na łańcuch Alp. Dobrą widoczność dają pogodne dni, szczególnie wczesną jesienią i na wiosnę, gdy powietrze jest przejrzyste. Jak dojść na Schwammegg? Najprostszy wariant zaczyna się przy kolejce krzesełkowej w Atzmännig. Trasa rozpoczyna się krótkim podejściem na Schwammegg, a następnie biegnie grzbietem, prawie bez zmiany wysokości, obok Tweralpspitz aż do Chrüzegg. Cały odcinek ma około 7 km i zajmuje mniej więcej 3,5 godziny. Odcinek Hulftegg–Chrüzegg–Atzmännig jest oznakowany jako Toggenburger Höhenweg nr 48, więc orientacja w terenie nie sprawia trudności. Dla chcących wejść od dołu dostępna jest też pętla z Eschenbach (SG) przez Atzmännig, długości około 6,3 km, z przewyższeniem około 430 m, oceniana jako trasa średniej trudności. Kiedy przyjechać? Szlak sprawdzi się od późnej wiosny do jesieni, gdy ścieżki grzbietowe są wolne od śniegu. Wybierz dzień z dobrą widocznością, aby zobaczyć Alpy i jezioro. Zabierz solidne buty trekkingowe i warstwę na wiatr, bo na wysokości ponad 1200 m jest chłodniej niż nad jeziorem. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Z Schwammegg łatwo połączyć wędrówkę z Tweralpspitz oraz schroniskiem Chrüzegg, do którego prowadzi pętla o długości około 9,6 km z przewyższeniem około 570 m. Na dole czeka Eschenbach, a dalej Rapperswil-Jona z zamkiem nad jeziorem. Najczęstsze pytania Czy Schwammegg to szczyt? To wzniesienie na grzbiecie, uznawane za punkt widokowy. Użytkownicy tras traktują je przede wszystkim jako balkon widokowy. Czy trzeba mieć doświadczenie górskie? Nie, trasy z Atzmännig i z Eschenbach mają średni stopień trudności. Przydaje się podstawowa kondycja i obuwie turystyczne. Co widać z Schwammegg? Obersee, równinę March oraz Alpy. Ile czasu zajmuje wędrówka? Spacer z Atzmännig przez Schwammegg i Tweralpspitz do Chrüzegg trwa około 3,5 godziny przy długości około 7 km.

Tanzboden

Ebnat-Kappel

Tanzboden nad Ebnat-Kappel to wzniesienie w Toggenburgu, w kantonie St. Gallen, o wysokości około 1443 m n.p.m. Szczyt jest jednym z najpopularniejszych punktów widokowych tej doliny: stąd widać Churfirsten, masyw Säntis i całe Toggenburg aż po przedgórze Alp. Nazwa jest w Szwajcarii dość częsta, ale ten Tanzboden leży na grzbiecie nad Ebnat-Kappel, w sąsiedztwie masywu Speer. Co zobaczysz na Tanzboden? Z wierzchołka rozciąga się szeroka panorama. Na południu wznoszą się zęby Churfirsten, na zachodzie widać okolice Jeziora Zuryskiego, a na wschodzie masyw Säntis. Poniżej leży rozległa dolina Toggenburga z rozproszonymi gospodarstwami. Grzbiet jest trawiasty i otwarty, więc widok towarzyszy przez większą część wędrówki. Na górze stoi mała górska gospoda (Bergbeiz). Przed wyjściem sprawdź, czy jest otwarta w dniu wycieczki, bo w relacjach turystów bywała zamknięta poza sezonem i w dni powszednie. Jak dotrzeć na Tanzboden? Najczęstszy punkt startu to stacja kolejowa Ebnat-Kappel. Popularna pętla ma około 14,5 km i około 770 m podejścia. Prowadzi przez Büchel i Nestenberg do przysiółka Nestel, potem ścieżką naturalną na szczyt. Powrót wiedzie przez Oberbächen i Unterbächen. Pierwsze około 570 m przewyższenia pokonujesz od razu na początku trasy, więc zaplanuj tempo. Tanzboden jest też częścią Toggenburger Höhenweg, szlaku wysokogórskiego, którego odcinek prowadzi od Oberchäseren wokół Speer. Z Tanzboden można iść dalej grzbietem w stronę Speer (1950 m, najwyższy szczyt Europy zbudowany ze zlepieńców) i zejść w kierunku Kaltbrunn lub Stein. Co robić poza pieszą wędrówką? Rowerzyści górscy wykorzystują stoki: jedna z tras prowadzi z Tanzboden w dół do Ebnat-Kappel, częściowo singletrackami. Zimą okolica służy do wypraw na rakietach śnieżnych; opisana trasa osiąga około 1435 m. Dawniej Tanzboden był ośrodkiem narciarskim, dziś działa tu już tylko kilka niewielkich wyciągów. Kiedy jechać? Letnia wędrówka najlepiej sprawdza się od późnej wiosny do jesieni, w pogodny dzień, gdy widać Alpy. Zimą trasa nadaje się na rakiety, jeśli lubisz ciszę i dobrą widoczność. W górach Toggenburga pogoda zmienia się szybko; w relacjach z grzbietu Speer pojawia się opis burzy podczas zejścia, więc wyjdź rano. Najczęstsze pytania Gdzie leży Tanzboden? W Toggenburgu, w kantonie St. Gallen, nad miejscowością Ebnat-Kappel, na grzbiecie w pobliżu masywu Speer. Ile trwa wędrówka z Ebnat-Kappel? Pętla z dworca liczy około 14,5 km i około 770 m podejścia, co zajmuje większą część dnia z postojami. Czy na szczycie jest gdzie zjeść? Tak, działa tu mała górska gospoda. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu, więc zabierz własny prowiant na wszelki wypadek. Czy można tu jeździć na rowerze? Tak, z Tanzboden prowadzi trasa MTB do Ebnat-Kappel, częściowo singletrackami.

Tour de Pierre

Boudry

Tour de Pierre w Boudry to niewielka wieża widokowa wśród winnic w kantonie Neuchâtel w Szwajcarii. Z zewnątrz wygląda jak fragment średniowiecznej warowni, ale powstała w XIX wieku jako ozdobny pawilon w posiadłości winiarskiej. Dziś mieści winiarnię z degustacją win okolicy. Czym jest Tour de Pierre? Wieżę zbudowano w 1876 roku dla Louisa-Philippe'a de Pierre'a, właściciela majątku Trois-Rods. Zaprojektowano ją w duchu neośredniowiecznym: ma blanki, wieżyczkę oraz wysuniętą na wspornikach wieżyczkę obserwacyjną. Na tle licznych neogotyckich pawilonów tamtej epoki wyróżnia ją użycie autentycznych elementów średniowiecznych. Nazwa pochodzi od nazwiska fundatora, a nie od materiału budowy. Co zobaczysz na miejscu? Budowla stoi pośród rzędów winorośli, więc spacer w jej stronę to jednocześnie spacer przez region winiarski. Sama wieża jest niewielka, dlatego najciekawsza jest jej sylwetka na tle zboczy oraz panorama okolicy. W środku działa piwnica degustacyjna, w której próbuje się wina lokalnych producentów z regionu Boudry. Co jeszcze zwiedzić w Boudry? Boudry leży w kantonie Neuchâtel, w strefie winiarskiej nad jeziorem Neuchâtel. W miasteczku warto zajrzeć do zamku z XIII wieku, zbudowanego przez hrabiów Neuchâtel. Od 1957 roku mieści on Muzeum Winorośli i Wina, a po gruntownej renowacji w latach 1955–1958 służy też jako centrum promocji win kantonu. Wieża i zamek dobrze łączą się w jedną trasę o tematyce winiarskiej. Kiedy przyjechać? Wieża najlepiej wygląda w sezonie wegetacyjnym, gdy winnice są zielone, a jesienią, w czasie winobrania, zbocza zmieniają kolory. Godziny otwarcia piwnicy degustacyjnej sprawdź przed wyjazdem na stronie lokalnej informacji turystycznej, bo mogą zależeć od pory roku. Najczęstsze pytania Kto zbudował Tour de Pierre? Wieżę wzniesiono w 1876 roku na zlecenie Louisa-Philippe'a de Pierre'a, właściciela posiadłości Trois-Rods. Czy to prawdziwa średniowieczna wieża? Nie w całości. To XIX-wieczny pawilon w stylu neośredniowiecznym, który wykorzystuje jednak autentyczne elementy z czasów średniowiecza. Czy można tu spróbować wina? Tak. W wieży działa piwnica degustacyjna, oferująca wina producentów z okolic Boudry. Czy Tour de Pierre to to samo co zamek w Boudry? Nie. Zamek w Boudry to osobna, znacznie starsza budowla w centrum miasteczka, z muzeum winiarskim. Tour de Pierre stoi wśród winnic.

Natura w Szwajcarii