Natura — Szwajcaria

Lago Retico

Blenio

Lago Retico to wysokogórskie jezioro w gminie Blenio w kantonie Ticino, położone w Valle di Campo, w Alpach Lepontyńskich, tuż przy granicy z kantonem Gryzonia. Leży na wysokości około 2373 m n.p.m., a jego powierzchnia to ok. 8,5 ha. Dojście zajmuje kilka godzin, więc to cel dla osób, które lubią górskie szlaki i ciszę. Gdzie leży Lago Retico? Jezioro znajduje się w bocznej dolinie Valle di Campo, odnodze Valle di Blenio. Od północy dolina graniczy z Gryzonią, a nad okolicą wznoszą się szczyty, z których kilka można zdobyć z brzegu jeziora. Region jest znany z surowego, skalistego krajobrazu i jezior polodowcowych. Jak dotrzeć do jeziora? Szlak zaczyna się przy Alpe Predasca (ok. 1738 m), gdzie zostawisz samochód. Stamtąd czerwono-niebieski szlak prowadzi w nieco ponad pół godziny do schroniska Capanna Bovarina (ok. 1870 m). Dalszy odcinek do jeziora jest wyraźnie bardziej stromy. Cała trasa to około 634 m przewyższenia i mniej więcej 3 godziny marszu w jedną stronę z parkingu. Wyprawa jest wymagająca kondycyjnie, ale nie wymaga sprzętu wspinaczkowego. Co zobaczysz na miejscu? Płytkie, wysoko położone lustro wody w otoczeniu kamienistych stoków. Z okolicy jeziora można wyruszyć dalej na Cima della Bianca, Cima Garina i Scopi, więc wielu turystów traktuje Lago Retico jako przystanek w dłuższej wycieczce. Z Capanna Scaletta, położonej w rejonie Greiny, łączy je trasa przez Pian Geirett i przełęcz przy granicy kantonów. Gdzie przenocować? Przy szlaku stoi Capanna Bovarina, w której można zanocować i zjeść posiłek. To wygodna baza, jeśli chcesz rozłożyć wyjście na dwa dni albo ruszyć o świcie w stronę szczytów. Przed wyjazdem sprawdź godziny otwarcia schroniska. Kiedy przyjechać? Na tej wysokości szlak jest wolny od śniegu zwykle od lata do wczesnej jesieni. Wcześniej w wyższych partiach mogą leżeć płaty śniegu. Wyruszaj rano, bo po południu w górach częściej pojawiają się burze. Zabierz ciepłe ubranie, wodę i dobre buty trekkingowe. Najczęstsze pytania Jak wysoko leży Lago Retico? Na około 2373 m n.p.m. Niektóre karty informacyjne podają 2372 m. Ile trwa dojście? Około 3 godzin z Alpe Predasca, przy 634 m podejścia, z przystankiem przy Capanna Bovarina. Czy można tam nocować? Tak, w schronisku Capanna Bovarina na trasie dojścia. Jaki szlak wybrać po drodze powrotnej? Najprościej wrócić tą samą ścieżką do Alpe Predasca. Doświadczeni piechurzy mogą połączyć wycieczkę z dalszymi celami w okolicy, np. Scopi.

Champfer

Surlej

Lej da Champfèr (Champfèrersee) to jezioro w Górnej Engadynie w szwajcarskim kantonie Gryzonia, leżące między wsią Champfèr a Silvaplaną, tuż obok osady Surlej. To jedno z jezior doliny, położonych na wysokości około 1800 m n.p.m., w otoczeniu Piz Corvatsch i Piz da la Margna. Gdzie leży jezioro Champfèr? Jezioro znajduje się w paśmie jezior Górnej Engadyny, między St. Moritz a Silvaplaną. Łączy się wąskim przesmykiem z większym jeziorem Silvaplana i stanowi jego odpływ. Nie myl go z sąsiednim Silvaplanersee (Lej da Silvaplauna) – to osobny zbiornik, położony dalej w górę doliny. Sam Champfèr to wieś, której zachodnia część należy do gminy Silvaplana, a część do St. Moritz; granicą jest strumień Ova da Suvretta. Współrzędne jeziora to około 46,467° N, 9,803° E. Jak dojechać i gdzie zaparkować? Najwygodniej zacząć w Surlej lub w Silvaplanie. Parking znajduje się przy moście Surlej albo w parkingu wielopoziomowym Munterots w Silvaplanie. Dolinę obsługują autobusy z St. Moritz, więc samochód nie jest konieczny. Adres kontaktowy obiektu w materiałach regionu wskazuje na Silvaplanę (7513). Co zobaczysz i co robić latem? Dookoła jeziora prowadzi spacerowa pętla, którą przejdziesz w około 1 godzinę 15 minut. Dłuższa trasa startuje przy moście Surlej, biegnie wzdłuż brzegu i wraca przez Crest'Alta; ma około 4,9 km i zajmuje około 1 godziny 25 minut. Widoki obejmują masyw Piz Corvatsch i Piz da la Margna, a spacer łatwo połączyć z innymi odcinkami szlaku jezior między St. Moritz a Malojà. Czy warto przyjechać zimą? Zimą okolica jest częścią sieci tras do spacerów i biegania. Jedna z tras, o długości około 9,9 km i czasie około 1 godziny 10 minut, prowadzi od centrum biegowego w St. Moritz obok skoczni olimpijskiej do małego jeziora Lej Marsch, następnie nad Lej da Champfèr i z powrotem przez Lej Nair. Przejście przez zamarznięte jezioro jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy trasa jest oznakowana i przygotowana. Poza oznaczonym szlakiem lód nie jest bezpieczny. Kiedy jechać? Lato i wczesna jesień nadają się na spokojne spacery z widokiem na góry. Zima to wędrówki po przygotowanych ścieżkach, o ile warunki na to pozwalają. W sezonie warto sprawdzić stan szlaków w lokalnym biurze turystycznym Engadin St. Moritz. Najczęstsze pytania Czy Lej da Champfèr to to samo co Silvaplanersee? Nie. To dwa osobne jeziora połączone wąskim miejscem; Champfèr leży bliżej St. Moritz i przyjmuje wodę z Silvaplany. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Spokojna pętla zajmuje około 1 godziny 15 minut. Wariant z Crest'Alta od mostu Surlej to około 1 godziny 25 minut. Gdzie zostawić samochód? Przy moście Surlej lub w parkingu Munterots w Silvaplanie. Czy można chodzić po zamarzniętym jeziorze? Tylko po oznakowanych i przygotowanych zimowych szlakach, gdy warunki na to pozwalają.

Berglimattsee

Glarus Süd

Berglimattsee to niewielkie jezioro górskie w gminie Glarus Süd, w szwajcarskim kantonie Glarus. Leży na wysokości około 2157 m n.p.m., na małym płaskowyżu w obrębie rezerwatu Freiberg Kärpf, niedaleko przełęczy Gandfurggele. To cel dla piechurów, którzy lubią alpejską ciszę i nie boją się podejścia po górskiej ścieżce. Gdzie leży Berglimattsee? Jezioro znajduje się w Alpach Glarneńskich, pomiędzy górną częścią doliny Niderental a doliną Sernftal. Wypływający z niego potok zasila Niderenbach, a ten wpada dalej do rzeki Sernf. Okolica należy do Freiberg Kärpf, najstarszego rezerwatu dzikiej zwierzyny w Europie, gdzie polowania zakazano już w 1548 roku. Współrzędne jeziora to około 46,96° N, 9,12° E. Jak dojść nad Berglimattsee? Najpopularniejsza trasa zaczyna się przy górnej stacji kolejki linowej Kies–Mettmen. Stamtąd szlak prowadzi obok zbiornika Garichti, a następnie górską ścieżką na wschód w stronę jeziora. Centrum przyrodnicze Naturzentrum Glarnerland podaje około 3 km, ok. 1,5 godziny marszu i około 550 m przewyższenia. Trasa ma charakter górskiego szlaku i wymaga przeciętnej kondycji. Dłuższe warianty startują z Engi lub Matt. Takie podejście zajmuje około 4 godzin i oznacza około 1300 m w pionie, więc to propozycja dla zaawansowanych. Można też połączyć dojście w pętlę od zbiornika Garichti. Według wpisu w serwisie Komoot ma ona około 12 km i około 840 m podejść, a oceniono ją jako trudną. Co zobaczysz na miejscu? Spokojną taflę jeziora na wysokogórskim płaskowyżu, otoczoną skalnymi graniami typowymi dla masywu Kärpf. Po drodze mijasz zbiornik Garichti i widoki na dolinę. To miejsce raczej do kontemplacji i odpoczynku niż do atrakcji z infrastrukturą: nad jeziorem nie ma usług, więc zapas wody i prowiantu zabierz ze sobą. Kiedy przyjechać? Naturzentrum Glarnerland poleca wyprawy głównie od lipca do października. Wcześniej na wysokości ponad 2000 m może jeszcze leżeć śnieg, dlatego przed wyjściem sprawdź jego warunki. Wyruszaj rano, by wrócić do kolejki przed zamknięciem. Na początku szlaku w Mettmen działa Berghotel Mettmen, gdzie zjesz przed lub po wędrówce. Praktyczne wskazówki Obuwie trekkingowe jest konieczne, ścieżka bywa kamienista i stroma. Zabierz warstwy ubrań: pogoda w górach zmienia się szybko. Zaplanuj powrót tak, aby zdążyć na ostatni kurs kolejki Kies–Mettmen. Rezerwat Freiberg Kärpf rządzi się swoimi zasadami, więc nie schodź ze szlaku i nie płosz zwierząt. Najczęstsze pytania Ile trwa dojście nad Berglimattsee? Z górnej stacji kolejki Kies–Mettmen około 1,5 godziny w jedną stronę, przy około 3 km trasy. Czy to trudna trasa? To górski szlak o umiarkowanych wymaganiach kondycyjnych. Wersja z Engi lub Matt trwa około 4 godzin i jest zdecydowanie trudniejsza. Kiedy jest najlepszy sezon? Od lipca do października. Poza tym oknem zwykle zalega śnieg. Czy nad jeziorem można kupić jedzenie? Nie. Posiłek zjesz w Berghotel Mettmen przy początku szlaku, więc resztę zapasów zabierz ze sobą.

Lüsgersee

Blatten b. Naters

Lüsgersee to niewielkie jezioro górskie na tarasie Belalp, nad miejscowością Blatten bei Naters w szwajcarskim kantonie Valais. Leży na wysokości nieco ponad 2100 m n.p.m. (źródła podają od 2094 do 2170 m), w regionie Aletsch Arena. Spacer od górnej stacji kolejki gondolowej zajmuje około kwadransa, dlatego miejsce wybierają rodziny z dziećmi i osoby szukające łatwej wycieczki z widokiem na wysokie Alpy. Czasem spotyka się też zapis Lüsgensee. Jak dojechać do Lüsgersee? Wyjdź od Blatten bei Naters, do którego dojedziesz transportem publicznym z Brig i Naters. Belalp jest strefą bez ruchu samochodowego, więc ostatni odcinek pokonasz kolejką gondolową z Blatten. Z górnej stacji idzie się łagodnym szlakiem przez alpejskie łąki. Droga jest krótka i nie wymaga sprzętu, wystarczą porządne buty turystyczne. Co robić nad jeziorem? Latem nad wodą odpoczywają spacerowicze, a część odwiedzających decyduje się na szybką kąpiel w zimnej, górskiej wodzie. Dzieci chętnie wypatrują w okolicy drobnych zwierząt. Brzegi dobrze nadają się na piknik i postój w trakcie dłuższej wędrówki. Jezioro jest też punktem na kilku trasach okrężnych: pętla z górnej stacji przez Lüsgersee i Färricha na punkt widokowy Aletschbord, z którego widać Wielki Lodowiec Aletsch, trudniejsza pętla z Blatten, około 15 km, prowadząca obok kaplicy w Lüsgen i zajmująca około pięciu godzin, dłuższe przejście Aletsch-Panoramaweg w stronę wiszącego mostu przy bramie lodowca, 14–16 km, najlepsze od czerwca do października. Czy Lüsgersee można odwiedzić zimą? Tak. Z górnej stacji Belalp prowadzi do jeziora trasa do wędrówek w rakietach śnieżnych. Powrót do Blatten możliwy jest szlakiem przez Holzji. Zimą jezioro leży w śniegu, więc to cel spokojnej wyprawy w rakietach, a nie kąpieli. Kiedy przyjechać? Najwygodniej od czerwca do października, gdy szlaki są wolne od śniegu i działa kolejka. Rano panuje mniejszy ruch, a widoczność na lodowiec bywa lepsza. Zabierz warstwę na zmianę, bo na dwóch tysiącach metrów pogoda zmienia się szybko. Najczęstsze pytania Ile czasu zajmuje dojście do Lüsgersee od kolejki? Około 15 minut spokojnym spacerem od górnej stacji Belalp. Czy trasa nadaje się dla dzieci? Tak, odcinek do jeziora jest łatwy i krótki, a dzieci lubią obserwować zwierzęta przy wodzie. Czy można się kąpać w Lüsgersee? Latem odwiedzający pływają w jeziorze. Woda w górach jest zimna, więc zwykle kończy się na krótkim ochłodzeniu. Czy da się dojść z jeziora na punkt widokowy nad lodowcem? Tak, pętla przez Färricha prowadzi na Aletschbord, skąd roztacza się widok na Wielki Lodowiec Aletsch. Czy dotrę tu samochodem? Do Blatten tak, ale Belalp jest wolna od samochodów. Wjazd na górę odbywa się kolejką gondolową.

Guraletschsee

Vals

Guraletschsee to wysokogórskie jezioro nad miejscowością Vals w kantonie Gryzonia (Graubünden) w Szwajcarii. Leży na wysokości około 2400 m n.p.m. (jedno ze źródeł podaje 2409 m), w całości na terenie gminy Vals, w bocznej dolinie Valsertal. To pierwsze z trzech jezior na popularnej trasie, która łączy je w jedną całodzienną wycieczkę. Gdzie leży Guraletschsee? Jezioro znajduje się powyżej zapory Zervreila, na północ od centrum Vals, w pobliżu współrzędnych 46,561 N, 9,138 E. Okolicę wyznaczają szczyty Guraletschhorn i Fanellahorn. Zbiornik leży powyżej linii lasu, więc dookoła widać głównie skały, murawy alpejskie i szczyty. Jak dojechać i dojść do jeziora? Bazą wypadową jest Vals. Stamtąd kursuje PostAuto do zapory Zervreila, a stamtąd zaczyna się szlak. Połączenie na tym odcinku działa według jednego ze źródeł tylko latem, dlatego rozkład sprawdź przed wyjazdem. Do Vals dojedziesz autobusem z Ilanz. Z okolic restauracji Zervreila idzie się obok kaplicy w górę do jeziora. Podejście zajmuje około 1 godziny 45 minut. Co zobaczysz na trasie trzech jezior? Guraletschsee otwiera całą pętlę. Dalej szlak prowadzi do jeziora Ampervreilasee, potem do Selvasee i do Peiltal, gdzie stoi mały górski bufet. Trasa ma około 12,7 km. Czas przejścia podawany jest różnie, od 5,5 do 7 godzin, a poziom trudności oceniany jest jako średni. Najwyższy punkt szlaku leży według źródeł na wysokości około 2460–2470 m. Z Peiltal wraca się do Vals autobusem dla wędrowców. Trzeba go wcześniej zarezerwować. Kiedy jechać? Wysoko położone szlaki nadają się do chodzenia latem, gdy działa komunikacja do Zervreila i śnieg zszedł z trasy. Wyjdź rano, bo trasa jest długa, a dzień w górach potrafi się zmienić. Zabierz ubranie na zmianę pogody, wodę i jedzenie na cały dzień. Co jeszcze zrobić w Vals? Po wycieczce warto zajrzeć do term Therme Vals, jednego z najbardziej znanych punktów miejscowości. Wielu turystów kończy tak dzień na szlaku. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Guraletschsee? Około 2400 m n.p.m. Jedno ze źródeł podaje dokładnie 2409 m. Ile idzie się do jeziora z Zervreila? Około 1 godziny 45 minut. To pierwszy odcinek trasy trzech jezior. Jak długa jest cała trasa trzech jezior? Około 12,7 km. Źródła podają od 5,5 do 7 godzin marszu, trudność średnia. Czy można dojechać autobusem? Tak, PostAuto jedzie z Vals w stronę Zervreila, ale według jednego ze źródeł tylko latem. Powrotny autobus z Peiltal do Vals wymaga rezerwacji.

Lai Tigiel

Surses

Lai Tigiel to jezioro górskie w gminie Surses w szwajcarskim kantonie Graubünden. Leży na wysokości około 2462 m n.p.m., w granicach parku przyrody Parc Ela, nad doliną Savognin. Po niemiecku nazywa się Tigielsee, a lokalna nazwa pochodzi z języka surmirańskiego, jednego z wariantów retoromańskiego. Gdzie leży Lai Tigiel? Jezioro znajduje się we wschodniej części gminy Surses, wśród skalistych szczytów Piz Mitgel, Tinzenhorn i Pizza Grossa. Współrzędne to około 46,60° N i 9,66° E. Surses powstała 1 stycznia 2016 roku z połączenia dziewięciu dawnych gmin, wśród nich Savognina i Bivio. Dziś to właśnie te dwie miejscowości reklamują jezioro jako cel wycieczek. Jak dotrzeć na miejsce? Do jeziora prowadzą tylko szlaki piesze. Najczęstsze punkty startu to: Plang la Curvanera – od parkingu do jeziora idzie się około 2,5 godziny, z Savognina około 4,5 godziny w jedną stronę; Pensa – od tego parkingu droga zajmuje około 2 godzin i 15 minut, z Tinizong około 3 godzin i 45 minut; trzecia trasa wiedzie od strony schroniska Ela-Hütte, w pobliżu Bergün, Alvaneu Bad i Filisur. Trasy są oceniane jako wymagające (stopień B). Do parkingów Plang la Curvanera i Pensa kursuje z Savognina autobus, ale tylko w wybrane dni tygodnia, więc rozkład warto sprawdzić przed wyjazdem. Jaką pętlę wybrać? Dla dobrze wytrenowanych turystów jest trasa okrężna z Pensy o długości 14,2 km, która mija jezioro i prowadzi przez przełęcze Pass digls Orgels i Pass d'Ela. Zajmuje około 6 godzin i jest oceniana jako trudna. Alternatywą jest pętla z Savognina, licząca 12,6 km i około 680 m podejścia, na którą trzeba przeznaczyć około 5,5 godziny. Obie trasy mogą prowadzić przez techniczny, trudny teren, dlatego potrzebna jest dobra kondycja i pewny krok. Co warto wiedzieć o okolicy? W pobliżu jeziora, powyżej hali pasterskiej Alp Tussagn, w 1894 roku Giovanni Segantini namalował obraz „Le cattive madri” („Złe matki”). W dolinie Val d'Err od początku czerwca do połowy września pasie się bydło, także krowy z cielętami, więc na szlaku należy zachować dystans i nie zbliżać się do stad. Kiedy jechać? Jezioro leży wysoko, dlatego najlepszy czas na wycieczkę to miesiące letnie, gdy szlaki są wolne od śniegu. Wyruszaj wcześnie rano, bo dojście zajmuje wiele godzin, a w górach pogoda zmienia się szybko. Zabierz mapę, wodę i odzież na zmianę pogody. Najczęstsze pytania Czy do Lai Tigiel można dojechać samochodem? Nie. Samochodem dojedziesz tylko na parking w Plang la Curvanera lub w Pensie, a dalej idzie się pieszo. Ile trwa dojście do jeziora? Z Plang la Curvanera około 2,5 godziny, z Pensy około 2 godzin i 15 minut. Z samego Savognina to około 4,5 godziny w jedną stronę. Czy trasa jest łatwa? Nie, szlaki mają stopień trudności B i wymagają dobrej kondycji oraz doświadczenia w terenie górskim. Gdzie szukać informacji o szlakach? Aktualne opisy tras prowadzi biuro turystyczne Val Surses Savognin Bivio, a mapy i opisy znajdziesz też w serwisach Graubünden i Komoot.

Ampervreilsee

Vals

Ampervreilsee to zbiornik zaporowy nad miejscowością Vals w kantonie Gryzonia w Szwajcarii. W systemie widnieje pod nazwą Ampervreilsee, ale oficjalnie i na większości tablic i w przewodnikach nazywa się go Zervreilasee (także Zervreilastausee lub Zerfreilasee). Ampervreila to wariant spotykany na mapach, związany z dawną wsią Zervreila, która leży pod wodą. Jezioro znajduje się w dolinie Valsertal, na wysokości 1862 m n.p.m. Czym jest Zervreilasee? To sztuczne jezioro powstałe po wybudowaniu zapory Zervreila, ukończonej w 1957 roku. Zapora łukowa ma 151 m wysokości i około 504 m długości korony. Zbiornik mieści około 100 mln m³ wody, ma powierzchnię około 1,6 km² i do 140 m głębokości. Woda zasila elektrownie spółki Kraftwerke Zervreila, a budowę całego systemu prowadzono w latach 50. XX wieku. Co kryje się pod wodą? Wraz z napełnieniem zbiornika zalana została niewielka osada Zervreila (lokalnie także Zerfreila), położona w głębi doliny. Dziś przypomina o niej nazwa jeziora. Nad taflą wody wznosi się szczyt Zervreilahorn, który z brzegu tworzy charakterystyczne tło dla zdjęć. Jak dotrzeć? Jezioro leży w górnej części doliny, powyżej wsi Vals. Dojazd prowadzi górską drogą z Vals do parkingu przy zaporze. Zimą w okolicy działa trasa spacerowa z widokiem na jezioro i Zervreilahorn, a do jej początku można wjechać gondolą z Vals. Przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki drogowe i rozkład komunikacji, bo wysoko w górach zależą od pory roku. Co zrobić nad jeziorem? Spacer przy zaporze i koroną. Dobry na krótką wizytę, z widokiem na ścianę zapory i wodę. Pętla Vals – Zervreilasee. Wariant letni to według serwisu Bergwelten około 16,7 km i prawie 1000 m podejść, z najwyższym punktem na 1995 m. Zajmuje około 5 h 45 min. Zimowy Panoramaweg. Około 5,4 km i 240 m podejścia, w sumie około 2 godzin marszu. Kronenwanderung, etap 6. Trasa z Zervreili wzdłuż jeziora, a potem doliną Valser Rhein do schroniska Läntahütte na 2090 m. Ma około 10,4 km i zajmuje około 3 godzin. Kiedy przyjechać? Najlepsze warunki do wędrówek panują w lecie i wczesną jesienią, gdy szlaki są wolne od śniegu. Zimą dolina nadaje się na spacery po przygotowanych trasach, ale zakładaj spore ilości śniegu i krótszy dzień. Przy wysokości prawie 1900 m pogoda zmienia się szybko, więc zabierz warstwę ciepłej odzieży także w pogodny dzień. Gdzie nocować i zjeść? Najbliższa baza to Vals, znane z termalnych kąpielisk i wyposażone w noclegi oraz restauracje. Z jeziora do wsi jest niedaleko, więc jezioro dobrze łączyć z dłuższym pobytem w dolinie. Najczęstsze pytania Czy Ampervreilsee i Zervreilasee to to samo jezioro? Tak. Zervreilasee to nazwa używana oficjalnie i w przewodnikach, a Ampervreilsee to wariant z map. Oba odnoszą się do zbiornika nad Vals. Czy jezioro jest naturalne? Nie. To zbiornik zaporowy powstały po ukończeniu zapory Zervreila w 1957 roku, który zalał dawną osadę. Jak wysoka jest zapora? Ma 151 m wysokości, a jej korona ma około 504 m długości. Czy to to samo co Guraletschsee? Nie. Guraletschsee to inne jezioro w okolicy Vals. Opisywany tu zbiornik leży w głębi doliny, pod szczytem Zervreilahorn.

Marscholsee

Rheinwald

Marscholsee to niewielkie jezioro górskie w szwajcarskim kantonie Gryzonia, położone na wysokości 2053 m n.p.m. w rejonie przełęczy San Bernardino, w okolicach gminy Rheinwald. To cel dla osób, które lubią alpejskie krajobrazy bez tłumów i wielkiej infrastruktury. Gdzie leży Marscholsee? Jezioro znajduje się w Alpach Lepontyńskich, w pobliżu przełęczy San Bernardino, która łączy dolinę Renu Tylnego (Rheinwald) z włoskojęzyczną doliną Mesolcina. Współrzędne to około 46,51° N i 9,17° E. Okolica należy do chronionego krajobrazu torfowisk i terenów podmokłych, a nazwa nawiązuje do pobliskiego masywu Marscholhorn, nazywanego też Piz Moesola. Nazwa Marscholsee bywa w źródłach zestawiana z Lago Marschola, a w sąsiedztwie wymienia się też jeziorko Moesola. Są to osobne nazwy w różnych opracowaniach, dlatego na miejscu warto sprawdzić mapę topograficzną swisstopo. Jak dotrzeć? Najwygodniejszy punkt wyjścia to przełęcz San Bernardino. Droga przez przełęcz jest przejezdna zwykle od maja do listopada. Latem w rejonie przełęczy kursuje Postauto linii 541, a w miejscowości San Bernardino, przy schronisku młodzieżowym, jest duży parking. Z wioski San Bernardino (1608 m) na przełęcz prowadzi stara droga wybrukowana rzymskim brukiem: około 5 km, niecałe 2 godziny marszu i około 500 m przewyższenia. Z okolic szczytu przełęczy nad jezioro dochodzi się już krótkim spacerem. Co zobaczysz? Wysokogórskie jezioro na 2053 m n.p.m., otoczone halami i skałami. Okoliczne szczyty, w tym Marscholhorn. Pobliskie jezioro Moesola, z którego wypływa rzeka Moesa. Pozostałości rzymskiej drogi i szlak przełęczy, uczęszczany od wieków. Jezioro jest zarybiane pstrągiem potokowym, więc w okolicy można spotkać wędkarzy. Przed łowieniem sprawdź lokalne zasady i wymagane zezwolenia w Gryzonii. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas to lato i wczesna jesień, gdy droga przez przełęcz jest otwarta, a szlaki wolne od śniegu. Na wysokości ponad 2000 m pogoda zmienia się szybko: weź ciepłą warstwę, kurtkę przeciwdeszczową i okulary przeciwsłoneczne. Zimą przełęcz jest zamknięta dla ruchu, a dojście wymaga sprzętu i doświadczenia śnieżnego. Co zabrać i jak zaplanować wyjście? Wystarczą wygodne buty trekkingowe, woda i przekąska. Przy przełęczy, w Ospizio, działa restauracja, ale przed wyjściem sprawdź godziny otwarcia. Pętla z wioski San Bernardino przez przełęcz i z powrotem drogą dojazdową zajmuje według serwisów turystycznych około 4 godzin przy dystansie ok. 12 km i 600 m podejścia. Jeśli planujesz dłuższą wycieczkę, zerknij na prognozę dla przełęczy, bo burze letnie po południu są w Alpach częste. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Marscholsee? Na 2053 m n.p.m. W którym kantonie jest jezioro? W Gryzonii (Graubünden), w rejonie przełęczy San Bernardino. Czy można tam dojechać autobusem? Latem kursuje Postauto linii 541 przez rejon przełęczy, jednak rozkład sprawdź przed wyjazdem. Ostatni odcinek pokonuje się pieszo. Kiedy przełęcz jest otwarta? Droga przez przełęcz San Bernardino jest otwarta zwykle od maja do listopada. Co żyje w jeziorze? Jezioro jest zarybiane pstrągiem potokowym.

Alteinsee

Arosa

Alteinsee to jezioro górskie w okolicach Arosy w szwajcarskim kantonie Gryzonia, położone na wysokości około 2251 m n.p.m. Leży na płaskowyżu Altein Tiefenberg w paśmie Strela, na południe od zbiornika Aroser Stausee. Z jego brzegów otwiera się widok na wiele okolicznych szczytów, a sama woda jest celem jednej z bardziej urokliwych wędrówek w dolinie. Gdzie leży Alteinsee? Jezioro znajduje się w wysokogórskim terenie nad Arosą, współrzędne to mniej więcej 46,75 N i 9,70 E. Nie dojedziesz tu samochodem ani koleją linową – ostatni odcinek trzeba pokonać pieszo po oznakowanych szlakach. Pobliskie atrakcje to wodospady Alteiner Wasserfälle oraz mniejsze jezioro Grüenseeli. Jak dojść nad Alteinsee? Najpopularniejsza trasa zaczyna się przy jeziorze Untersee w Arosie. Szlak prowadzi przez osadę Isel, gdzie dociera się do zbiornika Stausee, a następnie dalej do Grüenseeli i na płaskowyż z Alteinsee. Droga powrotna wiedzie obok wodospadów Alteiner. Parametry tak zwanej pętli czterech jezior to około 15,5 km, prawie 6 godzin marszu i blisko 950 m sumarycznego podejścia. Regionalne źródła oceniają ją różnie, od „wymagającej” po „trochę trudnej”, więc przygotuj się na solidny dzień w górach. Krótsza opcja, około 12 km i 5 godzin, łączy jezioro z wodospadami i półkolem wokół szczytu Aroser Schiesshorn. Są też warianty dłuższe, dla osób z dobrą kondycją i pewnym krokiem. Co zobaczysz na miejscu? Spokojną taflę jeziora na wysokości ponad 2200 m, otoczoną alpejskimi halami. Panoramę górskich szczytów pasma Strela i okolic Arosy. Szumiące wodospady Alteiner Wasserfälle na trasie dojścia lub powrotu. Po drodze zbiornik Stausee, Grüenseeli i jezioro Untersee, dzięki czemu wycieczka łączy kilka akwenów. Jeśli masz jeszcze siły, z trasy wokół Schiesshorn można dodatkowo wejść na jego szczyt (2431 m). Kiedy jechać? Szlaki są dostępne w sezonie letnim i wczesnojesiennym, gdy znika śnieg. Wysokość sprawia, że pogoda zmienia się szybko, dlatego rano sprawdź prognozę, zabierz ciepłą warstwę, kurtkę przeciwdeszczową i buty trekkingowe. Zimą okolica ma inny charakter i przeważnie wymaga sprzętu oraz doświadczenia, a część dróg nie jest wtedy przygotowana dla pieszych. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Alteinsee? Jezioro leży na wysokości około 2251 m n.p.m. Czy można dojechać nad jezioro samochodem? Nie. Do Alteinsee prowadzą wyłącznie szlaki piesze, a start najwygodniej zaplanować przy Untersee w Arosie. Ile trwa wycieczka z Arosy? Pętla czterech jezior zajmuje około 6 godzin (ok. 15,5 km). Wariant z Schiesshorn to około 5 godzin i 12 km. Czy trasa jest łatwa? Nie jest to spacer. Różnica wysokości sięga około 950 m, a opisy szlaków wskazują na średni lub wysoki poziom trudności, więc potrzebna jest dobra kondycja. Co jeszcze zobaczę po drodze? Wodospady Alteiner, jezioro Grüenseeli, zbiornik Stausee oraz Untersee, a przy dobrej widoczności szczyty wokół Arosy.

Lej da las Culuonnas

Silvaplana

Lej da las Culuonnas to niewielkie jezioro górskie na przełęczy Julier (Julierpass) w pobliżu Silvaplany w Engadynie, w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Leży kilka metrów na południe od najwyższego punktu drogi, na wysokości zbliżonej do 2284 m n.p.m. przełęczy, przy współrzędnych 46,470 N, 9,728 E. Nazwa jest romańska i zapisywana bywa także jako Lej da las Coluonnas. Co to za miejsce? Jezioro jest małe i położone tuż przy drodze, więc nie jest celem osobnej wyprawy, tylko przystankiem w trakcie przejazdu. Otacza je otwarty, wysokogórski krajobraz powyżej granicy lasu: trawiaste stoki, skały i szeroki widok na przełęcz. Według informacji TCS (Touring Club Schweiz) razem z Czerwoną Wieżą (Roter Turm) tworzy charakterystyczny pejzaż samej przełęczy. Nazwa nawiązuje do kolumn, które stoją przy drodze obok jeziora. Co zobaczysz w okolicy? Przełęcz Julier łączy Bivio w dolinie Oberhalbstein z Silvaplaną w Engadynie. Na szczycie przełęczy archeolodzy odkryli rzymskie sanktuarium. Do niego należały dwie kolumny, które do dziś stoją wzdłuż drogi. Już dokument z 1396 roku wspominał kolumnę jako znak graniczny między posiadłościami biskupa Chur a hrabiami Werdenberg-Sargans. W XVI wieku runęła i pękła, a dwa jej segmenty ustawiono ponownie w XVII wieku. Przez przełęcz prowadził szlak już w czasach rzymskich. Znaleziska monet oraz resztki rzymskiej drogi na północ od szczytu przełęczy i powyżej Sils i Silvaplany wskazują, że poruszano się nią dwukołowymi wozami. Dla miłośników wędrówek ciekawy jest też sąsiedni masyw Piz da las Coluonnas, popularny wśród narciarzy skiturowych zimą. Kto chce zobaczyć inne jezioro w okolicy, może wybrać się z Silvaplany na wycieczkę do Lej da la Tscheppa, ukrytego jeziora na trasie liczącej około 12 km. Jak dojechać? Do jeziora dojedziesz samochodem drogą przez przełęcz Julier, która łączy Silvaplanę z Bivio. Z Silvaplany to krótki podjazd w górę doliny. Zatrzymaj się na poboczu przy szczycie i podejdź do brzegu kilka kroków. Komunikacją publiczną dojedziesz do Silvaplany, a dalej przez przełęcz kursuje transport regionalny. Rozkłady sprawdź przed wyjazdem. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas to lato i wczesna jesień, gdy droga jest sucha i przejezdna, a widoki są najczystsze. Na wysokości ponad 2200 m pogoda zmienia się szybko, dlatego weź ciepłą warstwę ubrania nawet w lipcu. W sezonie zimowym okolica pokryta jest śniegiem, a stan drogi warto sprawdzić na stronie TCS. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży Lej da las Culuonnas? Na przełęczy Julier, kilka metrów na południe od szczytu drogi, między Silvaplaną w Engadynie a Bivio w Oberhalbstein. Czy trzeba iść długim szlakiem? Nie. Jezioro leży przy drodze, więc wystarczy zatrzymać się na przełęczy i przejść kilka kroków. Co jeszcze warto zobaczyć na przełęczy? Rzymskie kolumny przy drodze, pozostałości rzymskiego sanktuarium oraz Czerwoną Wieżę, która wraz z jeziorem kształtuje krajobraz przełęczy. Jak zapisuje się nazwę jeziora? Spotkasz warianty Culuonnas i Coluonnas. Obie formy oznaczają to samo jezioro w romańskim Engadynie.

Lej da Gravatscha

Samedan

Lej da Gravatscha to niewielkie sztuczne jezioro tuż przy rzece Inn, w okolicach Samedan i Bever w Górnej Engadynie (kanton Gryzonia, Szwajcaria). Leży na wysokości około 1700 m n.p.m. i należy do najbardziej znanych w dolinie miejsc obserwacji ptaków. Nazwa pochodzi z retoromańskiego: „lej” oznacza jezioro. Co to za miejsce? Jezioro powstało jako zbiornik obok koryta Innu i dziś stanowi część mozaiki mokradeł w dolinie. Rzeka płynie tu zmiennym nurtem, tworzy odnogi, płycizny, mielizny i miejsca z zalegającym martwym drewnem. Taki układ siedlisk sprawia, że w niewielkim obszarze spotkasz zarówno wodę płytką, jak i głęboką. Szwajcarskie portale rodzinne nazywają to miejsce rajem dla ptaków Engadyny. Jakie ptaki można tu zobaczyć? Na liście obserwacji z okolicznych mokradeł Innu znajduje się około 180–210 gatunków, głównie w czasie przelotów. Najlepszy okres to kwiecień i początek maja, gdy trwa wiosenna migracja. Wśród ptaków lęgowych wymienia się: dudka, który w innych częściach kraju jest rzadki, a tutaj łatwo go wypatrzyć, cyraneczkę, która znajduje nad jeziorem dobre warunki do gniazdowania, czernicę, regularnie wyprowadzającą tu pisklęta, co w Szwajcarii zdarza się nielicznym wodom, skowronka, gila i kowalika. Lornetka jest tu najważniejszym wyposażeniem. Jak dojść nad Lej da Gravatscha? Najwygodniej dojechać pociągiem Kolei Retyckiej do Samedan lub Celerina i przejść pieszo przez łąki i brzegi Innu. Trasa przez mokradła między Samedan a Celerina jest oznakowana i prowadzi przez pola, płytkie stawy i wzdłuż rzeki. W okolicy działa też kemping Gravatscha w Samedan, a przy jeziorze są miejsca na grilla, więc spacer łatwo zamienić w rodzinną wycieczkę z piknikiem. Kiedy przyjechać? Dla ornitologów najciekawsza jest wiosna, od kwietnia do początku maja. Latem jezioro to spokojny cel spaceru w dolinie, z widokiem na góry Engadyny. Pamiętaj, że na wysokości 1700 m poranki bywają chłodne także w sezonie letnim. Co jeszcze warto połączyć z wizytą? Trasę nad jezioro dobrze łączyć ze spacerem po równinie Innu między Samedan, Celerina i Bever. Wszystkie te miejscowości mają stacje kolejowe, więc możesz zacząć w jednej, a skończyć w drugiej, bez wracania tą samą drogą. Dolina jest płaska, dlatego nadaje się na krótką, spokojną wyprawę dla rodzin z dziećmi i dla osób, które nie chcą wchodzić na strome szlaki. Najczęstsze pytania Gdzie leży Lej da Gravatscha? Przy rzece Inn w Górnej Engadynie, w pobliżu Samedan i Bever, na wysokości około 1700 m n.p.m. Co oznacza nazwa? „Lej” w języku retoromańskim oznacza jezioro, więc nazwa znaczy po prostu jezioro Gravatscha. Czy można tu grillować? Tak, przy jeziorze znajdują się miejsca na grilla, popularne wśród rodzin. Kiedy najlepiej obserwować ptaki? W kwietniu i na początku maja, w czasie wiosennych przelotów. Lęgi dudka, cyraneczki i czernicy obserwuje się w sezonie lęgowym.

Lago di Poschiavo

Le Prese

Lago di Poschiavo (po niemiecku Puschlavsee) to jezioro w dolinie Val Poschiavo w szwajcarskim kantonie Gryzonia, tuż przy wsi Le Prese. Leży w gminie Poschiavo, w południowej, włoskojęzycznej części kantonu. Co to za jezioro? Zwierciadło wody znajduje się na wysokości około 962 m n.p.m. Jezioro ma ok. 2,5 km długości, około kilometra szerokości i niespełna 2 km² powierzchni. Maksymalna głębokość to według różnych źródeł 80–84 m. Wodę dostarcza i odprowadza rzeka Poschiavino, która wpływa do jeziora przy Le Prese. To jezioro naturalne, a jedno z opracowań wiąże jego powstanie z gigantycznym osuwiskiem skalnym, które w przeszłości zagrodziło dolinę. Gdzie leży i jak dojechać? Le Prese (ok. 965 m n.p.m.) znajduje się na północnym krańcu jeziora, a Miralago na południowym. Obie miejscowości dzielą ok. 2,5 km linii brzegowej, więc łatwo je połączyć w jedną wycieczkę. W okolicy działa kolej Retyjska na linii Bernina, a z Le Prese jest blisko do centrum Poschiavo. Dojazd samochodem prowadzi doliną od strony przełęczy Bernina. Co zobaczysz i co zrobisz? Najpopularniejsza atrakcja to piesza pętla dookoła jeziora, znana jako Giro del Lago. Szlak prowadzi dolną ścieżką od Le Prese wzdłuż brzegu, a powrót możliwy jest drugą stroną. Trasa jest płaska, krótka i nadaje się dla rodzin z dziećmi. Z brzegu widać okoliczne zbocza doliny porośnięte lasem oraz zabudowę obu wsi odbijającą się w wodzie. Dlaczego warto zajrzeć nad jezioro? Lago di Poschiavo to spokojny, niewielki akwen, którego atutem jest położenie w samym środku alpejskiej doliny. Łatwo połączyć je ze zwiedzaniem miasteczka Poschiavo, a dzięki kolejowemu dojazdowi można zostawić samochód i skorzystać z komunikacji publicznej. Dla osób szukających krótkiego, niewymagającego spaceru z widokiem na wodę i góry to dobry wybór na pół dnia. Kiedy przyjechać? Spacer wokół jeziora wygodnie zaplanować od późnej wiosny do jesieni, kiedy ścieżki są suche. Zimą dolina bywa śnieżna, a przy niskich temperaturach warto sprawdzić stan szlaku przed wyjściem. Na obchód jeziora wystarczy około godziny do dwóch, zależnie od tempa i liczby postojów. Najczęstsze pytania Czy Lago di Poschiavo jest jeziorem naturalnym? Tak, to jezioro naturalne, choć część baz danych klasyfikuje je jako zbiornik retencyjny. Według jednego z opracowań powstało przez zatamowanie doliny osuwiskiem. Jak głębokie jest jezioro? Maksymalna głębokość to około 80–84 m, zależnie od źródła. Gdzie zacząć spacer dookoła jeziora? Najwygodniej w Le Prese na północnym brzegu. Stamtąd dolną ścieżką dojdziesz do Miralago i wrócisz drugą stroną. Jak nazywa się jezioro po niemiecku? Puschlavsee. Nazwy Lago di Poschiavo i Puschlavsee oznaczają ten sam zbiornik.

Lac de la Bayenna

Anniviers

Lac de la Bayenna to wysokogórskie jeziorko w gminie Anniviers, w szwajcarskim kantonie Valais. Leży na wysokości 2546 m n.p.m. w Val de Moiry, bocznej dolinie Val d'Anniviers, tuż nad polodowcowym przedpolem lodowca Moiry. To spokojny cel dla piechurów, którzy chcą połączyć alpejski krajobraz z niezbyt długim podejściem. Gdzie leży jezioro Bayenna? Zbiornik znajduje się na zachód od Lac de Châteaupré, nieco wyżej w tej samej dolinie. Okolica to surowy teren wysokogórski: skały, rumowiska i młode grunty odsłonięte przez cofający się lodowiec Moiry. Współrzędne jeziora to około 46,102 N i 7,573 E. Administracyjnie należy do gminy Anniviers, a najbliższą dużą miejscowością jest Grimentz. Jak dojść nad Lac de la Bayenna? Najprostsza droga prowadzi z okolic zapory Moiry. Dojeżdża tam autobus z Grimentz, a wysiada się na przystanku Barrage. Stamtąd górskim szlakiem dochodzi się do Lac de Châteaupré, do którego dociera komunikacja publiczna, a od niego nad Bayennę idzie się około 30 minut. Odpływ jeziora kieruje się do potoku Gougra, który spływa do doliny po około 800 metrach, w okolicy Châteaupré. Jakie trasy prowadzą obok jeziora? Tour du Lac de Moiry (Chemin 2500) – pętla wokół sztucznego jeziora Moiry. Według portalu valais.ch ma około 13,4 km i zajmuje niecałe pięć godzin, a inne opisy podają 14 km i około 840 m przewyższenia. Start i koniec wypadają przy koronie zapory. Col du Tsaté – szlak na przełęcz na wysokości 2867 m, prowadzący do Val d'Hérens, również mija jezioro. Cabane de Moiry – trudniejsza wycieczka całodniowa, z przewyższeniem rzędu 1850 m, wpisana w kilkudniowy wielki obwód. Kiedy przyjechać? Na tej wysokości szlaki są przydatne głównie w miesiącach bez śniegu, zwykle od końca czerwca do września. Przed wyjściem sprawdź prognozę pogody: wyższe odcinki są odsłonięte, a w górach pogoda zmienia się szybko. Warto zabrać odpowiednie obuwie, warstwy ubrania i wodę, bo przy jeziorze nie ma zaplecza gastronomicznego. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Dolina Moiry słynie z wielkiej zapory i turkusowego zbiornika, a z wyższych partii widać lodowiec Moiry i otaczające go szczyty. W Grimentz znajdziesz zabytkową zabudowę z ciemnego drewna, noclegi i restauracje. Z tego samego rejonu startują też wycieczki w stronę schroniska Cabane de Moiry. Najczęstsze pytania Czy do jeziora Bayenna można dojechać samochodem? Nie. Samochodem lub autobusem dojeżdża się w rejon zapory Moiry albo do Châteaupré, a dalszy odcinek trzeba przejść pieszo górskim szlakiem. Ile trwa podejście? Z Lac de Châteaupré około pół godziny. Cała wycieczka od zapory zajmuje dłużej i zależy od wybranego wariantu. Na jakiej wysokości leży jezioro? 2546 m n.p.m., więc nawet latem bywa tu chłodno i wietrznie. Czy jezioro jest częścią popularnej pętli? Tak, leży przy trasie Tour du Lac de Moiry (Chemin 2500) oraz przy szlaku na Col du Tsaté.

Lej da Staz

Celerina/Schlarigna

Lej da Staz (niem. Stazersee) to małe jezioro w gminie Celerina/Schlarigna w szwajcarskiej Engadynie, w kantonie Gryzonia. Leży w lesie Stazerwald, tuż obok jeziora St. Moritz, na wysokości około 1809 m n.p.m. Okoliczni mieszkańcy i turyści cenią je jako jedno z najcieplejszych miejsc do kąpieli w dolinie. Co to za jezioro? Lej da Staz to płytki zbiornik o głębokości maksymalnej około 4,7 m, otoczony świerkowo-modrzewiowym lasem. Nazwa pochodzi z języka retoromańskiego, którym posługują się mieszkańcy Engadyny. Woda ma ciemną, torfową barwę, a dookoła rozciągają się leśne ścieżki i polany piknikowe. Dlaczego woda jest tu cieplejsza niż w innych jeziorach Engadyny? Zbiornik jest bardzo płytki, więc słońce szybko go nagrzewa. Latem temperatura wody dochodzi do około 20°C, podczas gdy większe jeziora doliny rzadko przekraczają 17°C. To powód, dla którego w upalne dni nad Lej da Staz robi się tłoczno. Jak dotrzeć do jeziora? Nad jezioro nie dojedziesz samochodem. Można dojść pieszo albo dojechać rowerem. Z dworców w Celerinie, Pontresinie lub St. Moritz to około 20 minut jazdy rowerem albo 45–50 minut spaceru leśną drogą. Trasa jest łagodna i nadaje się też dla rodzin z dziećmi. Co jest na miejscu? Nad brzegiem znajdziesz przebieralnie, pomost, platformę pływającą, toalety, plac zabaw i miejsca na ognisko. Leżaki i miejsca piknikowe na trawie są bezpłatne, a za plażowe krzesła trzeba zapłacić. Przy jeziorze działa restauracja sezonowa. Kąpielisko nie ma ratownika, więc kąpiesz się na własną odpowiedzialność, a dzieci wymagają stałej opieki. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas na kąpiel to lipiec i sierpień, w ciepłe, słoneczne dni. Kąpielisko jest dostępne przez cały dzień. Poza sezonem las wokół jeziora to dobry cel na spacer lub wycieczkę rowerową, a zimą okolica zmienia się w teren do wędrówek i narciarstwa biegowego. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Z Lej da Staz łatwo połączyć wizytę ze spacerem przez Stazerwald do Pontresiny albo z objazdem jezior wokół St. Moritz. W pobliżu leży też Alp Staz. Cała okolica należy do regionu Engadin St. Moritz. Najczęstsze pytania Czy w Lej da Staz można się kąpać? Tak. Jezioro jest oficjalnym kąpieliskiem, ale bez ratownika, więc kąpiel odbywa się na własne ryzyko. Czy dojadę nad jezioro autem? Nie. Ostatni odcinek pokonuje się pieszo lub rowerem z Celeriny, Pontresiny albo St. Moritz. Jaka jest temperatura wody? Latem około 20°C, czyli więcej niż w większych jeziorach Engadyny, które rzadko przekraczają 17°C. Czy są tu toalety i gastronomia? Tak, nad jeziorem są toalety, przebieralnie i sezonowa restauracja.

Madseeli

Flums

Madseeli (pisane też Maadseeli) to niewielkie jezioro górskie w masywie Flumserberg, w okolicach Flums w kantonie St. Gallen. Leży na wysokości 2188 m n.p.m., u stóp charakterystycznego szczytu Spitzmeilen, tuż przy szlaku Sardona-Welterbe-Weg, nieco powyżej schroniska Spitzmeilenhütte. To cel dla osób, które lubią krótkie odbicie od głównej trasy i widok na czerwone skały. Gdzie dokładnie leży Madseeli? Jezioro znajduje się w szwajcarskich Alpach Glarneńskich, w regionie turystycznym Heidiland. Jego otoczenie tworzy czerwonawy kamień verrucano, który przebija spod roślinności na dużych powierzchniach. W szczelinach skał rosną goryczki i skalnice, a w tle widać szczyt Spitzmeilen, sięgający około 2500 m. Jak dojść do Madseeli? Najprostsza droga zaczyna się na Maschgenkamm. Wjeżdżasz tam kolejką gondolową z Flumserberg-Tannenboden. Z górnej stacji idziesz początkowo płaską ścieżką do przełęczy Zigerfurgglen, a następnie szlakiem przez Calans w stronę Spitzmeilenhütte. Ten odcinek do schroniska liczy około 7,2 km i zajmuje mniej więcej 2,5 godziny, a najwyższy punkt trasy leży na 2111 m. Krótkie odbicie do jeziora polecają lokalne organizacje turystyczne. Jest też droga od strony wschodniej. Drugi etap Sardona-Welterbe-Weg prowadzi z Murgseehütte przez przełęcz Wissmeilenpass, obok Madseeli, do Spitzmeilenhütte. Według opisu na portalu wegwandern.ch to około 12,5 km i 4,5 godziny marszu, w skali T2 (szlak górski). Co jeszcze zobaczysz w pobliżu? Spitzmeilenhütte to schronisko Szwajcarskiego Klubu Alpejskiego (SAC), a wizyta w nim należy w okolicy niemal do obowiązkowych punktów programu. Dla wytrwałych istnieje pętla o długości około 18 km i czasie około 6 godzin: z Maschgenkamm przez schronisko, Alp Fursch i Prodalp z powrotem do Alp Tannenboden. Portal Bergfex ocenia ją jako trudną. Dlaczego warto zabrać aparat? Jezioro w otoczeniu czerwonych skał i z sylwetką Spitzmeilen w tle to jeden z ulubionych kadrów fotografów w tej części Flumserbergu. Dobrze wyglądają zwłaszcza zdjęcia robione od strony wody, gdy szczyt odbija się w tafli. Kiedy przyjechać? Wędrówki w tej strefie wysokościowej planuj na miesiące, gdy szlaki są wolne od śniegu i działa kolejka na Maschgenkamm. Przed wyjściem sprawdź aktualne warunki na szlakach i godziny otwarcia schroniska, bo opisy tras w różnych źródłach różnią się czasem i długością. Najczęstsze pytania Czy Madseeli i Maadseeli to to samo jezioro? Tak. To dwa warianty zapisu tej samej nazwy, używane w materiałach turystycznych regionu. Na jakiej wysokości leży jezioro? Na 2188 m n.p.m., powyżej Spitzmeilenhütte. Skąd najłatwiej zacząć wędrówkę? Z górnej stacji kolejki na Maschgenkamm, do której wjedziesz z Flumserberg-Tannenboden. Czy trasa jest trudna? Dojście z Maschgenkamm do schroniska to wędrówka na około 2,5 godziny z najwyższym punktem na 2111 m. Dłuższe pętle w okolicy ocenia się jako trudne.

Laaxersee

Laax

Laaxersee (retoromańska nazwa: Lag Grond) to niewielkie jezioro w samym centrum wsi Laax w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Leży na wysokości około 1016 m n.p.m., w regionie Flims Laax Falera, i pełni rolę wiejskiego kąpieliska. Czym jest Laaxersee? To jezioro małe: ma około 5 ha powierzchni i najwyżej 5,5 m głębokości. Zimą zwykle zamarza. Nie jest to więc alpejski zbiornik wysokogórski, tylko spokojna woda tuż przy zabudowie, oddalona od tras wspinaczkowych i stoków. Laax to najważniejsza miejscowość regionu Surselva, a Laaxersee jest jej wizytówką. Według relacji lokalnej turystyki jezioro w istotnym stopniu przyczyniło się do powstania nazwy wsi. Najstarsza wzmianka o Laax pochodzi z lat 1290/1298 i brzmi „Lages”. Co robić nad jeziorem latem? Kąpielisko przy jeziorze obejmuje: dużą łąkę z drzewami do leżakowania, trampolinę do skoków do wody, boisko do siatkówki plażowej, osobną strefę dla dzieci, tratwę na środku jeziora, kiosk z przekąskami, mini zoo z hodowlą zwierząt dla najmłodszych. Dobrze sprawdza się jako przystanek dla rodzin z dziećmi. Na brzegu działa też łowisko, a sezon wędkarski trwa od 1 maja do 15 września. Jaka jest historia okolicy? Osada powstała dopiero w pełnym średniowieczu, gdy wolni romańscy chłopi wykarczowali tu ziemię. Nad Lag Grond działały później zakłady rzemieślnicze, w tym garbarnia i dwie farbiarnie. Turystyka zaczęła się pod koniec XIX wieku: w 1880 roku otwarto przy jeziorze hotel Seehof z kąpieliskiem. Prawdziwy rozwój kurortu przyniosły lata 60. XX wieku i budowa kolejek górskich. Jak dotrzeć i gdzie to jest? Jezioro znajduje się w środku wsi Laax, adres kąpieliska to Via Nova 62. Laax należy do obszaru narciarskiego Flims Laax Falera i leży obok Flims, które ma dłuższą tradycję turystyczną. Dojazd do wsi odbywa się lokalnymi drogami regionu Surselva, a aktualne połączenia sprawdź na stronie Flims Laax Falera. Kiedy przyjechać? Na kąpiel najlepiej wybrać miesiące letnie, kiedy działa pełna infrastruktura kąpieliska. Zimą jezioro zamarza, a wieś służy jako baza do jazdy na nartach. Godziny otwarcia i ceny wejścia zmieniają się z sezonu na sezon, więc zajrzyj na oficjalną stronę regionu. Najczęstsze pytania Jak duże jest Laaxersee? Powierzchnia wynosi około 5 ha, a maksymalna głębokość 5,5 m. Czy nad Laaxersee można się kąpać? Tak. Jest tu kąpielisko z trampoliną, tratwą, strefą dla dzieci i boiskiem do siatkówki plażowej. Czy w jeziorze można łowić ryby? Tak, sezon wędkarski trwa od 1 maja do 15 września. Czy Laaxersee i Lag Grond to to samo jezioro? Tak. Lag Grond to retoromańska nazwa jeziora, a Laaxersee to nazwa niemiecka.

Hallwilersee

Birrwil

Hallwilersee to największe jezioro kantonu Argowia, a miejscowość Birrwil leży bezpośrednio nad jego brzegiem w dolinie Seetal. Południowy skrawek akwenu zajmuje już kanton Lucerna, więc woda dzieli dwa kantony. Jezioro ma około 8,4 km długości, do 1,5 km szerokości i maksymalnie 47 m głębokości (średnio ok. 28 m). Gdzie leży Hallwilersee i co je zasila? Akwen rozciąga się na południowym skraju Argowii, głównie w okręgach Lenzburg i Kulm, na współrzędnych około 47°17′ N, 8°12′ E. Główna rzeka, która do niego wpada, to Aabach płynąca z sąsiedniego jeziora Baldegg. Nad wodą leżą m.in. Birrwil i Beinwil am See, a na północnym krańcu stoi zamek Hallwyl. Co zobaczysz i czym się zająć? Największą atrakcją jest spacer brzegiem jeziora. Ścieżka prowadzi przez Birrwil i Boniswil do zamku Hallwyl; odcinek z Beinwil am See do zamku liczy około 8,3 km i zajmuje mniej więcej dwie godziny. Pętlę przez Birrwil można skrócić rejsem statku lokalnego armatora Hallwilersee AG. Latem nad brzegiem wypoczywają kąpiący się i amatorzy sportów wodnych, a spokojniejsze wybrzeża sprzyjają obserwacji ptaków. Czy nad jeziorem obowiązują ograniczenia? Jezioro wpisano do federalnego inwentarza krajobrazów o znaczeniu narodowym (BLN). Brzeg jest w dużej części niezabudowany, a w rezerwacie przyrody psy trzeba trzymać na smyczy. Warto zostać na wyznaczonych ścieżkach i nie płoszyć ptaków w szuwarach. Jak dojechać do Birrwil? Birrwil znajduje się w Seetal, kilkadziesiąt minut od większych miast Szwajcarii centralnej i północnej. Nad jezioro dojedziesz samochodem lub komunikacją publiczną z Aarau, Lenzburga albo Lucerny; na miejscu najwygodniej poruszać się pieszo lub rowerem po nadbrzeżnych drogach. Rozkład rejsów statków sprawdź na stronie armatora przed wyjazdem. Kiedy przyjechać? Najlepsza pora to późna wiosna, lato i wczesna jesień: ścieżki są suche, statki pływają regularnie, a woda nadaje się do kąpieli. Poza sezonem jezioro jest cichsze i dobre na długi spacer, ale rejsy kursują wtedy rzadziej, więc sprawdź rozkład przed wyjazdem. Najczęstsze pytania Jak duże jest Hallwilersee? Ma około 8,4 km długości, do 1,5 km szerokości i 47 m głębokości w najgłębszym miejscu. W którym kantonie leży jezioro? Głównie w Argowii; najbardziej na południe wysunięty fragment należy do kantonu Lucerna. Ile trwa spacer z Beinwil am See do zamku Hallwyl? Trasa ma około 8,3 km i zajmuje około dwóch godzin marszu. Czy można wejść tu z psem? Tak, ale w rezerwacie przyrody pies musi być na smyczy. Czy da się skrócić pieszą wycieczkę? Tak, część trasy wokół Birrwil można zastąpić rejsem statkiem po jeziorze.

St. Moritz

Jezioro St. Moritz (Lej da San Murezzan, St. Moritzersee) leży w miejscowości St. Moritz w Górnej Engadynie, w szwajcarskim kantonie Gryzonia. To najbardziej wysunięte na północny wschód i najmniejsze z jezior engadyńskiej krainy jezior, na wysokości około 1770 m n.p.m. Nad brzegiem leży centrum kurortu, więc nad wodę dojdziesz pieszo z większości hoteli. Co to za jezioro i jak jest duże? Zbiornik ma maksymalnie około 44 m głębokości i leży w dolinie, przez którą biegnie szlak łączący St. Moritz z kolejnymi jeziorami Engadyny. Sąsiaduje z mniejszymi akwenami w okolicy, takimi jak Champfèrersee. Nie myl go z Silvaplanersee, które jest większe i leży dalej w górę doliny. Jak dotrzeć? Z dworca kolejowego St. Moritz (linie Rhätische Bahn) nad jezioro schodzi się w kilkanaście minut. Kto jedzie samochodem, zostawia go w parkingach miejskich i dalej idzie pieszo. W sezonie jeździ też autobus lokalny. Co robić nad jeziorem latem? Wokół wody biegnie łatwa ścieżka spacerowa. Oficjalne źródła turystyczne podają około 5 km i około godziny marszu, a w przewodnikach spotkasz też wariant około 4,3 km. Trasa jest prawie płaska, dlatego nadaje się na rodzinny spacer albo bieg. Jezioro to także popularne miejsce sportów wiatrowych. Dzięki słynnemu wiatrowi Maloja trafiają tu żeglarze, kitesurferzy i osoby na deskach SUP. Działa szkoła żeglarska, a St. Moritz Sailing Club wypożycza łodzie żaglowe, wiosłowe i deski SUP. Akwen nie jest nadzorowany, a aktywności odbywają się na własne ryzyko, więc woda wymaga rozwagi, zwłaszcza przy silnym wietrze. Co dzieje się na jeziorze zimą? Powierzchnia zamarza zwykle już w grudniu i pozostaje pod lodem aż do wiosny, według Wikipedii od grudnia do maja. Lód służy jako arena wydarzeń. Wyścigi koni White Turf organizowane są tu od 1907 roku, odbywają się też mecze polo na lodzie. Zimą spacer po zamarzniętej tafli jest jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji kurortu. Kiedy przyjechać? Latem (czerwiec-wrzesień): spacery, żeglowanie, SUP, kitesurfing. Zimą (styczeń-luty): imprezy na lodzie, w tym White Turf, zwykle w lutym. Jesienią i wiosną: mniej turystów, ale część usług nad wodą może być zamknięta. Najczęstsze pytania Czy da się obejść jezioro dookoła? Tak. Ścieżka ma około 4,3-5 km i zajmuje około godziny spokojnym krokiem. Jak głębokie jest jezioro St. Moritz? Maksymalna głębokość wynosi około 44 m. Czy można pływać łódką lub żaglówką? Tak. St. Moritz Sailing Club oferuje wypożyczalnię żaglówek, łodzi wiosłowych i desek SUP, a przy tutejszym wietrze to dobre miejsce do żeglowania. Czy jezioro zamarza? Tak, zwykle od grudnia do wiosny. Na lodzie organizowane są wyścigi koni White Turf i polo.

Steinsee

Innertkirchen

Steinsee to polodowcowe jezioro w gminie Innertkirchen w kantonie Berno, tuż przy drodze na przełęcz Susten. Leży na wysokości 1934 m n.p.m., w górnym końcu doliny Gadmertal, u stóp lodowca Steingletscher. Skąd się wzięło jezioro? Steinsee powstało po 1940 roku. Lodowiec Steingletscher, długi na około 4 km, zaczął wtedy szybko się cofać. W zagłębieniu po jego dawnym jęzorze zebrała się woda roztopowa. Dziś główne ramię lodowca kończy się zaraz za taflą jeziora, na wysokogórskiej hali Steinalp. Wody z tego obszaru spływają do rzeki Aare i dalej w stronę Innertkirchen. Jak dojechać do Steinsee? Najłatwiej dojechać przez Meiringen. Stamtąd jedzie Postauto do Innertkirchen, a dalej w górę doliny do przystanku przy Hotel Steingletscher, który leży przy drodze na Susten, na wysokości około 2030 m. Z hotelu i pobliskiego parkingu do jeziora idzie się spacerem. Dla kierowców jest też prywatna droga prowadząca bliżej jeziora, płatna. Cennik sprawdź na miejscu, bo opłaty się zmieniają. Autobus relacji Gadmen–Göschenen kursuje tylko latem. Co zobaczysz na miejscu? Lodowiec Steingletscher zsuwający się do kotliny, a przed nim jezioro o mlecznym, polodowcowym kolorze. Halę Steinalp z serowarnią i ścieżką edukacyjną o lodowcu. Skalne ściany Alp Uryjskich wokół kotliny. Schronisko hotelowe Steingletscher jako punkt wypadowy na kilkudniowe trasy. Jakie są trasy piesze? Krótki spacer z hotelu nad brzeg jeziora zajmuje niewiele czasu i nie wymaga przygotowania. Dłuższy wariant prowadzi dawnym szlakiem mułów, odnowionym w latach 1992–93, z Gadmen do Steingletscher (około 10 km, mniej więcej 4 godziny z podejściem na przełęcz, z możliwym zboczeniem nad Steinsee). Dwudniowa trasa wiedzie z Innertkirchen do Hotel Steingletscher z noclegiem. Z przełęczy Susten (około 2260 m) można zejść do Innertkirchen w ok. 7,5 godziny (21 km). Kiedy przyjechać? Sezon trwa latem, gdy droga przez Susten jest otwarta, a autobusy kursują. Najlepsza pogoda do oglądania lodowca bywa rano. Na tej wysokości zakładaj chłodny wiatr nawet w lipcu, więc zabierz warstwę ciepłej odzieży. Najczęstsze pytania Gdzie leży Steinsee? W gminie Innertkirchen w kantonie Berno, przy przełęczy Susten, na wysokości 1934 m n.p.m. Czy do jeziora można dojść piechotą? Tak. Spacer z okolicy Hotel Steingletscher jest krótki, a szlak z Gadmen jest dłuższy i wiedzie historycznym traktem. Czy to jezioro naturalne? Tak, powstało naturalnie po 1940 roku na terenie, który opuścił cofający się lodowiec. Czy dojadę tu komunikacją publiczną? Tak, pociągiem do Meiringen, potem Postauto do Innertkirchen lub bezpośrednio do przystanku Hotel Steingletscher, w sezonie letnim.

Partnunsee

Luzein

Partnunsee to górskie jezioro w gminie Luzein w dolinie Prättigau (kanton Gryzonia, Szwajcaria), położone na wysokości około 1868 m n.p.m. w paśmie Rätikon. Z trzech stron otaczają je pionowe wapienne ściany Sulzfluh i Schijenflue, a niedaleko leży osada Partnun, ostatnie zabudowania w głębi doliny St. Antönien. To jeden z najczęściej odwiedzanych celów krótkich wypraw w tej części Gryzonii. Jakie jest jezioro Partnunsee? Zbiornik jest niewielki: ma około 3 ha powierzchni, mniej więcej 410 m długości i do 35 m głębokości. Leży na północny wschód od wsi St. Antönien. Woda ma intensywny, zielonkawoniebieski kolor, a wapienne urwiska nad brzegiem odbijają się w niej przy bezwietrznej pogodzie. Nad brzegiem urządzono miejsca na grilla, a latem można wypożyczyć łódkę; przejazd kosztuje kilka franków od osoby i można zapłacić przez TWINT. Jak dojść nad Partnunsee? Najkrótsza droga prowadzi z osady Partnun (ok. 1760 m): spacer zajmuje około 25 minut, a od schronisk Sulzfluh i Alpenrösli około kwadransa. Piesza trasa od przystanku PostAuto w St. Antönien Platz trwa około dwóch godzin, od St. Antönien Rüti około półtorej godziny. Jeśli wolisz dłuższy dzień, wybierz pętlę przez jeziora Carschina, Carschinafurgga i Brunnenegg do Partnunsee (około 12 km, ok. 5 godzin 15 minut, najwyższy punkt ok. 2230 m). Dojazd transportem publicznym: pociągiem Kolei Retyckiej (RhB) do Schiers lub Küblis, następnie autobusem PostAuto do St. Antönien. Dalej do Partnun kursuje Bus alpin, ale w ograniczonych terminach i z obowiązkową rezerwacją. W sezonie 2026 jeździ codziennie od 27 czerwca do 16 sierpnia, a od 22 sierpnia do 25 października tylko w weekendy. Rezerwacji dokonasz przez stronę gminy Luzein. Co jeszcze zobaczysz w okolicy? Nad jeziorem wznosi się Sulzfluh (2817 m), klasyczny cel wycieczek skiturowych w Rätikonie z panoramą 360 stopni ze szczytu. Zejście standardową trasą prowadzi wąwozem Gemstobel z powrotem do Partnun. Przy Berghaus Alpenrösli można wypożyczyć hulajnogę typu trottinett i zjechać nią do doliny. Zimą doliną prowadzi szlak spacerowy z St. Antönien Rüti do Partnun. Kiedy przyjechać? Najlepiej latem i wczesną jesienią, gdy szlaki są wolne od śniegu, a Bus alpin kursuje najczęściej. Weź ze sobą ciepłą warstwę ubrania, bo na prawie 1900 m wieje chłód nawet w upalne dni. Zimą okolica jest popularna wśród skiturowców i piechurów na śnieżnych ścieżkach. Najczęstsze pytania Ile czasu zajmuje dojście z Partnun nad jezioro? Około 25 minut spokojnym krokiem. Czy nad Partnunsee można nocować pod namiotem? Nie przy sąsiednich jeziorach Carschina, gdzie kemping i biwak są zabronione. Noclegi znajdziesz w schroniskach i berghausach w Partnun. Czy można wypożyczyć łódkę? Tak, latem nad jeziorem działa wypożyczalnia łódek, a opłatę można uiścić przez TWINT. Jak dojechać bez samochodu? Pociągiem RhB do Schiers lub Küblis, potem PostAuto do St. Antönien i, po wcześniejszej rezerwacji, Bus alpin do Partnun.

Lake Sarnen

Sarnen

Jezioro Sarnen (Sarnersee) leży w szwajcarskim kantonie Obwalden, tuż przy miasteczku Sarnen. To największe jezioro tego kantonu: lustro wody znajduje się na wysokości około 469 m n.p.m., a powierzchnia wynosi około 7,5 km². Jezioro ma około 6 km długości, a największa głębokość sięga około 51 m. Dla podróżnych to spokojny przystanek w sercu Szwajcarii, kilkanaście kilometrów od Jeziora Czterech Kantonów. Gdzie leży Jezioro Sarnen? Zbiornik zajmuje dolinę ukształtowaną przez lodowiec, między masywem Jänzi po północno-zachodniej stronie a granią Arnigrat po południowo-wschodniej. Brzegi są w dużej mierze płaskie, więc łatwo zejść nad wodę. Nad jeziorem leżą gminy Sarnen, Sachseln i Giswil. Wody dostarcza rzeka Sarner Aa, która wypływa z Jeziora Lungern, przepływa przez Sarnen i dalej kieruje się ku Jezioru Czterech Kantonów. Jak dotrzeć? Wschodnim brzegiem biegnie linia kolejowa Brünig, więc dojedziesz pociągiem z Lucerny lub z kierunku Interlaken. Stacje w Sarnen i Sachseln leżą blisko wody, a spacer od peronu do promenady zajmuje kilka minut. Samochodem trafisz tu drogą wzdłuż jeziora, a w miejscowościach znajdziesz parkingi przy nabrzeżu. Co zobaczysz i co robić? Spacer wzdłuż brzegu. Płaskie wybrzeże sprzyja spokojnym przechadzkom i jeździe na rowerze, a z wielu miejsc widać okoliczne wzniesienia. Sarnen. Stolica kantonu ma klasztor Sarnen i zadbane centrum, dobre na krótki postój. Sachseln. Znajdziesz tu Muzeum Brata Klausa, poświęcone patronowi Szwajcarii, oraz bazylikę, do której przyjeżdżają pielgrzymi. Torfowisko Langis. Wysokie torfowisko nad lewym brzegiem jeziora to dobry cel dla osób lubiących przyrodę. Woda. Latem jezioro służy do kąpieli i wypoczynku, a letnia temperatura wody jest przyjemna. Pamiętaj, że to woda alpejska, więc poza sezonem bywa chłodna. Kiedy przyjechać? Najwygodniej od późnej wiosny do początku jesieni: dni są długie, a ścieżki suche. Wczesnym latem warto zaplanować kąpiel, a we wrześniu i październiku spacery wśród jesiennych barw. Zimą okolica jest cicha, a widoki na ośnieżone szczyty zostają. Najczęstsze pytania Czy w Jeziorze Sarnen można się kąpać? Tak, latem korzystają z niego plażowicze i pływacy. Wejścia do wody znajdziesz w miejscowościach nad brzegiem; sprawdź lokalne informacje o strefach kąpieliskowych. Jak długo trwa spacer wokół jeziora? Obwód jest dość długi, dlatego wiele osób wybiera fragment, na przykład odcinek między Sarnen a Sachseln, i wraca pociągiem. Czy dojadę na jezioro koleją? Tak. Linia Brünig biegnie wschodnim brzegiem i zatrzymuje się w miejscowościach nad jeziorem. Jaka jest różnica między Sarnen a Sarnersee? To ta sama nazwa w różnych językach: Lake Sarnen to wersja angielska, a Sarnersee to nazwa niemiecka, używana na miejscu.

Lagh de Calvaresc

Rossa

Lagh de Calvaresc to niewielkie jezioro wysokogórskie nad miejscowością Rossa w dolinie Val Calanca (kanton Graubünden, Szwajcaria). Leży na wysokości około 2200 m n.p.m., w grzbiecie rozdzielającym doliny Calanca i Mesolcina, a z góry jego zarys przypomina serce. Dlatego w opisach tras często nazywa się je „sercowatym jeziorkiem". Gdzie leży Lagh de Calvaresc? Jezioro znajduje się w paśmie biegnącym od przełęczy San Bernardino, na granicy dwóch włoskojęzycznych dolin Gryzonii. Nazwa pochodzi z dialektu lombardzkiego; w materiałach turystycznych spotkasz też formy Laghet de Calvaresc i Lagh da Calvaresc. Punkt wyjścia to Rossa, najwyżej położona wieś doliny Calanca. Jak dojść z Rossy? Główna trasa startuje we wsi. Przy moście działa duży parking, a do Rossy dojeżdża transport publiczny. Oficjalny opis kantonalnego biura turystyki podaje około 5 km, 2,5 godziny marszu w jedną stronę i około 1130 m przewyższenia, poziom trudności średni. Ścieżka prowadzi najpierw przez gęsty las iglasty, potem wychodzi na łąki w okolicy Alp de Calvaresc Sott. Najtrudniejszy odcinek to podejście do Alp de Calvaresc Sora na wysokości około 1950 m. Skała bywa tam mokra, a w kilku miejscach zamontowano łańcuch, którego możesz się przytrzymać. Czy da się dojść od strony Soazzy? Tak. Alternatywą jest start w Soazzy w dolinie Mesolcina, przez Alp de Bec. To około 6,4 km, mniej więcej 3 godziny i około 870 m podejścia. Jezioro pojawia się w polu widzenia krótko po minięciu Alp de Calvaresc Desora. Można też dojść od strony Capanna Buffalora, jedynej obsługiwanej chaty w tej części doliny, położonej między jeziorem a przełęczą Buffalora. Sezon chaty to maj–październik. Co zobaczysz na miejscu? Samo jezioro jest małe, ale położenie robi wrażenie: wokół kamienne zbocza i wysokogórskie pastwiska. Warto wejść kilka minut na lewą przełęczkę nad brzegiem. Stamtąd tafla wody układa się w kształt serca i właśnie z tego punktu powstają najczęściej oglądane zdjęcia. Co dalej, jeśli masz więcej czasu? Jezioro leży na Sentiero Alpino Calanca, wielodniowej wysokogórskiej trasie. Za nim szlak wspina się do Bocchetta di Calvaresc i prowadzi dalej do schroniska Rifugio Ganan. Kantonalna oferta opisuje też pętlę przez Piz de Ganan o długości około 22 km, z przewyższeniem ponad 1600 m i najwyższym punktem około 2400 m. To wycieczka dla osób z kondycją, a nie spacer. Kiedy przyjechać i o czym pamiętać? Najlepszy czas to lato i wczesna jesień. Płaty śniegu mogą zalegać na wysokościach nawet latem, więc przed wyjściem sprawdź warunki. Trasa wymaga pewnego kroku i braku lęku wysokości. W dolinie Calanca wypasane są stada chronione przez psy pasterskie, dlatego zapoznaj się z mapą ich występowania, do której odsyła strona turystyczna Graubünden. Zabierz wodę i ciepłą warstwę ubrania. Najczęstsze pytania Ile trwa wejście do Lagh de Calvaresc? Z Rossy około 2,5 godziny w jedną stronę. Z Soazzy około 3 godzin. Czy szlak jest trudny? Ocena to średni poziom. Najbardziej wymagający jest odcinek z mokrymi skałami i łańcuchem pod Alp de Calvaresc Sora. Czy można dojechać do Rossy komunikacją publiczną? Tak, w Rossie i w Soazzie są przystanki transportu publicznego. W Rossie jest też duży parking przy moście. Gdzie najlepiej zobaczyć serce? Wejdź kilka minut na lewą przełęczkę nad jeziorem. Stamtąd widać charakterystyczny kształt.

Lac d'Arpitettaz

Anniviers

Lac d'Arpitettaz to górskie jezioro w gminie Anniviers, w szwajcarskim kantonie Valais, na końcu doliny Val d'Anniviers. Leży na wysokości około 2230 m n.p.m., powyżej wsi Zinal, w otoczeniu lodowców i czterotysięczników. To jeden z łatwiej dostępnych celów jednodniowych w tej części Alp Pennińskich. Gdzie leży jezioro? Akwen znajduje się w bocznej dolinie nad Zinal, na współrzędnych około 46,105 N i 7,644 E. Nad nim wznosi się Weisshorn, a wyżej, na zachodnim stoku tej góry, leży schronisko Cabane d'Arpitettaz (2786 m), należące do Szwajcarskiego Klubu Alpejskiego (SAC). Lodowiec Arpitettaz i sąsiednie lodowce zasilają potoki spływające w stronę Zinal. Jak dojść z Zinal? Marsz z Zinal zajmuje około dwóch godzin w jedną stronę. Z jeziorem można połączyć pętlę o długości około 11 km, na którą trzeba przeznaczyć mniej więcej 4,5 godziny. Dostępne są dwa warianty: Lewym brzegiem potoku, w kierunku Cabane du Petit Mountet, a stamtąd do jeziora. Ta trasa jest spokojniejsza i lepsza dla rodzin z dziećmi. Prawym brzegiem przez Pas du Chasseur, czyli krótszą, ale trudniejszą drogą ze stromym odcinkiem zabezpieczonym łańcuchami i linami. Dalsza droga do schroniska ma według SAC trudność T3 (szlak górski), wymaga około 4,5 godziny podejścia i pokonania ok. 1180 m przewyższenia. Co zobaczysz na miejscu? Nad taflą jeziora widać lodowce okolicznych masywów, w tym lodowce Moming i Blanc de Moming pod Weisshornem. Okolica nadaje się na piknik i odpoczynek przed powrotem. Kto ma ochotę na dłuższą wycieczkę, może dołożyć wodospad Roc de la Vache lub wejść do schroniska. Kiedy przyjechać? Szlaki są wolne od śniegu głównie od lipca do września. Na początku sezonu i po opadach śnieg może zalegać wyżej. Sprawdź prognozę pogody oraz warunki na szlaku, a także termin otwarcia schroniska, jeśli planujesz tam nocleg lub posiłek. Co jeszcze warto wiedzieć? Zinal jest główną bazą wypadową: stąd startują trasy w stronę lodowca Zinal, który rozciąga się od około 2000 do 3450 m n.p.m. Wysokość jeziora podawana jest w źródłach różnie (około 2229–2288 m), dlatego traktuj ją jako orientacyjną. Najczęstsze pytania Czy dojście nad Lac d'Arpitettaz jest trudne? Trasa ma charakter wędrówki górskiej, ale lewy brzeg potoku jest łatwy i popularny wśród rodzin. Trudniejszy jest wariant przez Pas du Chasseur. Ile trwa wycieczka z Zinal? Dojście zajmuje około dwóch godzin, a cała pętla około 4,5 godziny. Czy można nocować w pobliżu? Tak, w schronisku Cabane d'Arpitettaz na wysokości 2786 m, które leży wyżej niż samo jezioro. Kiedy najlepiej wybrać się nad jezioro? Od lipca do września, kiedy szlaki są zwykle wolne od śniegu.

Spaneggsee

Glarus Nord

Spaneggsee to niewielkie jezioro górskie w gminie Glarus Nord w kantonie Glarus, w górach nad miejscowością Filzbach i Kerenzerbergiem. Lustro wody zajmuje około 4,7 hektara, więc to raczej oczko wodne niż jezioro z infrastrukturą turystyczną. Wynagradza to ciszą i widokiem na otaczające go hale pasterskie. Do jeziora nie dojedziesz samochodem, trzeba dojść pieszo. Gdzie leży Spaneggsee? Jezioro znajduje się w okolicy Filzbach, w północnej części kantonu Glarus, w rejonie masywu Mürtschenstock. Leży na szlaku między jeziorem Talalpsee a przełęczą Mürtschenfurggel (1840 m n.p.m.). W opisach tras pojawia się też pisownia Spanneggsee, a hala pasterska w pobliżu nosi nazwę Talalp-Spanegg. Współrzędne to około 47,075° N, 9,131° E. Jak dotrzeć do jeziora? Najwygodniejszy start to górna stacja wyciągu krzesełkowego w Habergschwänd nad Filzbach. Stamtąd drogą pasterską dochodzi się w około 20 minut w stronę Talalpsee i szałasów Unterstafel. Dalej ścieżka prowadzi przez Oberstafel Spanegg do ukrytego w zagłębieniu jeziora. Odcinek od Talalpsee do Spaneggsee jest stromo pod górę, więc potrzebne są porządne buty i podstawowa kondycja. Co zobaczysz po drodze? Trasa wiedzie przez pastwiska alpejskie z szałasami serowarskimi. Szlak jest częścią kilku popularnych wędrówek: jednodniowa pętla wokół Mürtschenstock, z odcinkiem nad zielonkawą taflą Spaneggsee i przełęczą Mürtschenfurggel, trasa z Habergschwänd przez Talalpsee i Spannegger-Höhe z pętlą wokół Glarner Fronalpstock, licząca około 6,5 godziny i około 1190 m podejść, etap „trzech jezior" Sardona Welterbe Weg, który mija Spaneggsee i przez przełęcze Mürtschenfurggel i Murgseefurggel prowadzi do jeziora Murgsee. Kiedy przyjechać? Jezioro leży w wysokich partiach gór, więc najlepszy czas na wędrówkę to lato i wczesna jesień, gdy znikną płaty śniegu. Przed wyjściem sprawdź prognozę pogody i godziny kursowania wyciągu w Habergschwänd. W szczycie sezonu ruch na szlaku do Talalpsee jest większy niż na odcinku do Spaneggsee, który jest spokojniejszy. Co zabrać? Weź wodę, ochronę przed słońcem i warstwę na zmianę pogody. Na trasie nie ma sklepów, a na odcinkach bliżej jeziora trudno liczyć na zasięg sieci. Mapę topograficzną swisstopo lub aplikację SchweizMobil warto mieć pobraną offline. Najczęstsze pytania Czy do Spaneggsee da się dojechać samochodem? Nie. Dojście jest piesze, najczęściej od górnej stacji wyciągu w Habergschwänd. Jak duże jest jezioro? Ma około 4,7 hektara powierzchni, jest więc niewielkie. Czy można je połączyć z innymi jeziorami? Tak. Szlak łączy Talalpsee, Spaneggsee i dalej Murgsee w ramach etapu Sardona Welterbe Weg. Czy trasa jest trudna? Początek drogą pasterską jest łatwy, ale podejście z Talalpsee w stronę Spaneggsee jest strome. Całe trasy z pętlą wokół Fronalpstock zajmują około 6,5 godziny.

Natura w Szwajcarii

Lago Retico

Champfer

Berglimattsee

Lüsgersee

Guraletschsee

Lai Tigiel

Ampervreilsee

Marscholsee

Alteinsee

Lej da las Culuonnas

Lej da Gravatscha

Lago di Poschiavo

Lac de la Bayenna

Lej da Staz

Madseeli

Laaxersee

Hallwilersee

St. Moritz

Steinsee

Partnunsee

Lake Sarnen

Lagh de Calvaresc

Lac d'Arpitettaz

Spaneggsee

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca