Natura — Szwajcaria

Jürgensen Tower

Le Locle

Wieża Jürgensena (Tour Jürgensen) to niewielka wieża widokowa w okolicach Le Locle, w kantonie Neuchâtel, wzniesiona w latach 70. XIX wieku w lesie na wzgórzu zwanym Caroline, ponad miejscowością Les Brenets. Z platformy na szczycie widać jezioro Lac des Brenets i dolinę Doubs, a sama budowla pełni też funkcję pomnika grobowego. Czym jest Wieża Jürgensena? To neośredniowieczna budowla o wysokości około 14 metrów, ustawiona w głębi lasu. Zbudowała ją rodzina Jürgensenów, zegarmistrzów duńskiego pochodzenia związanych z Le Locle. Najsłynniejszym z nich był Jules Jürgensen (1808–1877), który w Le Locle prowadził własną manufakturę zegarków, a po dorobieniu się znacznego majątku kupił posiadłość Le Châtelard w Les Brenets. Źródła, do których dotarliśmy, nie podają, czyj dokładnie grób znajduje się przy wieży. Co zobaczysz ze szczytu? Na platformę widokową prowadzą kręcone schody liczące 66 stopni. Z góry otwiera się panorama obejmująca okolicę jeziora Lac des Brenets, dolinę Doubs oraz zalesione wzgórza Jury. Wieża wystaje ponad korony drzew, więc widok jest szeroki we wszystkich kierunkach. Jak dojść do wieży? Do wieży nie dojedziesz samochodem pod same drzwi. Prowadzi do niej leśna ścieżka, a dojście zajmuje zwykle od 10 do 20 minut, zależnie od punktu startu. Popularne są trasy piesze z Les Brenets oraz pętle łączące wieżę ze skałą Roche Moron, startujące od przełęczy Col des Roches. Le Locle leży kilka kilometrów dalej i jest dobrą bazą wypadową; miasto, razem z La Chaux-de-Fonds, jest wpisane na listę UNESCO jako zegarmistrzowskie miasto-planta. Kiedy przyjechać? Wstęp jest bezpłatny, a wieża dostępna przez cały rok. Najlepsza widoczność jest w pogodne dni późną wiosną, latem i wczesną jesienią, gdy ścieżki są suche. Zimą w Jurze leży śnieg, więc zabierz odpowiednie buty. Najlepsze światło na zdjęcia bywa przed południem i późnym popołudniem. Jak połączyć wizytę z innymi atrakcjami? Z wieżą dobrze łączy się spacer nad jeziorem Lac des Brenets i rejs po Doubs do wodospadu Saut du Doubs, a także zwiedzanie Le Locle: miasta zegarmistrzów, w którym nadal działa przemysł zegarkowy. Wizyta w samej wieży zajmuje kilkadziesiąt minut, więc całą wycieczkę z dojściem zaplanuj na 1,5–2 godziny. Najczęstsze pytania Czy wstęp na Wieżę Jürgensena jest płatny? Nie. Wejście jest bezpłatne, a wieża stoi otwarta przez cały rok. Ile stopni trzeba pokonać? Na platformę prowadzi 66 stopni kręconych schodów, a wieża ma około 14 metrów wysokości. Czy da się dojechać autem pod wieżę? Nie, ostatni odcinek pokonuje się pieszo leśną ścieżką w około 10–20 minut. Kto zbudował wieżę? Rodzina Jürgensenów, zegarmistrzów duńskiego pochodzenia z Le Locle, w latach 70. XIX wieku. Czy to tylko punkt widokowy? Nie. Obiekt pełni również funkcję pomnika grobowego, a jednocześnie jest wieżą panoramiczną.

Lysser Aussichtsturm

Lyss

Lysser Aussichtsturm to wieża widokowa stojąca w lesie nad miejscowością Lyss w kantonie Berno, w szwajcarskiej krainie Seeland. Konstrukcja ma 38 metrów wysokości i góruje nad wzgórzem Kreuzhöhe. Z platformy widać zarówno Jurę, jak i Alpy, dlatego to jeden z najlepszych celów krótkiej wycieczki w okolicach Lyss. Co to za wieża i skąd się wzięła? Wieżę zbudowano w 2009 roku na tysiąclecie gminy Lyss. Postawiło ją stowarzyszenie Verein Lysser Aussichtsturm wraz z korporacją leśną Personalwaldkorporation Lyss. Pieniądze pochodziły od lokalnych firm i prywatnych darczyńców. Oficjalne otwarcie odbyło się 12 grudnia 2009 roku i zamknęło obchody jubileuszu miasta. Wieża ma bliźniaczy odpowiednik w okolicy: Chutzenturm, który stoi na najwyższym punkcie pasma Frienisberg. Jeśli lubisz takie cele, obie wieże dobrze łączą się w jednym weekendzie. Co zobaczysz z góry? Z góry rozciąga się widok dookoła, czyli 360 stopni. Na północnym zachodzie ciągnie się łańcuch Jury, na południu i południowym wschodzie widać Alpy Berneńskie. Poniżej leży Lyss z otaczającymi je polami Seelandu. Wysokość wzgórza podawana jest w różnych źródłach różnie, w przedziale od około 500 do 560 m n.p.m., więc nie warto polegać na jednej liczbie. Kiedy przyjechać? Najładniej jest rano, gdy mgła zalega nad Lyss, a wieża wystaje ponad nią. Drugi dobry moment to późny wieczór, kiedy słońce zachodzi za Jurą. Zimą mgła nad doliną jest częsta, więc szansa na takie inwersje rośnie. Zabierz aparat i cieplejszą kurtkę, bo na platformie wieje. Jak dotrzeć? Wieża stoi w lesie, poza zabudową, więc najlepiej dojść do niej pieszo. Okolica jest ułożona w sieć leśnych ścieżek, a Komoot opisuje ją jako popularną na spacery i pętle piesze. Wystarczą wygodne, mocniejsze buty. Weź wodę i coś do jedzenia, bo na szlaku nie ma sklepów. Współrzędne wieży to około 47,082 N i 7,310 E. Dlaczego warto tu zajrzeć? To leśny cel spacerowy z widokiem na dwa pasma górskie. Wieża dobrze sprawdza się jako punkt pośredni dłuższego spaceru po okolicznych wzgórzach. Rodziny z dziećmi, fotografowie i spacerowicze znajdą tu widok, który nagradza niewielki wysiłek podejścia. Dla gości mieszkających w Lyss lub w pobliskim Biel/Bienne to prosta propozycja na pół dnia, którą łatwo dopasować do pogody i pory roku. Najczęstsze pytania Ile ma wysokości Lysser Aussichtsturm? Wieża ma 38 metrów. Kiedy ją zbudowano? W 2009 roku, na tysiąclecie gminy Lyss. Otwarcie odbyło się 12 grudnia 2009 roku. Co widać z wieży? Panoramę dookoła: Jurę, Alpy Berneńskie i miasto Lyss w dolinie. Czy w pobliżu jest podobna wieża? Tak, Chutzenturm na najwyższym punkcie Frienisbergu uchodzi za jej bliźniaczkę.

Lachner Aahorn Turm

Lachen

Lachner Aahorn Turm to wieża obserwacyjna w Lachen, w kantonie Schwyz, stojąca w rezerwacie przyrody Lachner Aahorn na brzegu Górnego Jeziora Zuryskiego (Obersee). Z platformy widać teren zamknięty dla zwiedzających, więc to najlepszy sposób, by zobaczyć ptaki bez płoszenia ich. Czym jest Lachner Aahorn? To odtworzona, renaturyzowana równina zalewowa u ujścia rzeki Aa do jeziora. Obszar przylega do Obersee, które znajduje się w szwajcarskim federalnym inwentarzu krajobrazów i pomników przyrody o znaczeniu krajowym (BLN 1406). Ochroną objęto prawie naturalną linię brzegową z szuwarami oraz funkcję jeziora jako miejsca lęgowego, odpoczynku i żerowania ptaków wędrownych. Co zobaczysz z wieży i na szlaku? Wieża służy do obserwacji ptaków. Dzięki niej zajrzysz w części rezerwatu niedostępne dla zwiedzających. Przez szuwary w zatoce Brachsmenbucht prowadzi podniesiona kładka z tablicami informacyjnymi. Obszar słynie z ptaków wodnych i szuwarowych. Zimą zobaczysz tu kilka gatunków kaczek, między innymi hełmiatkę i gągoła. Jak dotrzeć do wieży? Samochód zostawisz w pobliżu małej przystani po południowej stronie rezerwatu. Alternatywą są parkingi przy szkole podstawowej i oczyszczalni wody. Dalej idziesz pieszo. Komoot opisuje łatwą pętlę z przystani w Lachen przez rezerwat, o długości około 5,3 km, na którą potrzeba mniej więcej 1 godziny 20 minut. Kiedy przyjechać i na co uważać? W okresie lęgowym przejście jest całkowicie zamknięte, żeby nie niepokoić ptaków. Poza nim ścieżka prowadzi do żwirowej łachy nad jeziorem. Pobliska elektrownia może wypuścić dużo wody do rzeki Aa, a żwirowa łacha zalewa się wtedy szybko, dlatego wchodzenie do koryta rzeki jest zabronione. Ptaki wodne najłatwiej obserwować zimą i w czasie przelotów, a przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne ograniczenia dostępu. Najczęstsze pytania Gdzie leży wieża Aahorn? W Lachen, w gminie nad Górnym Jeziorem Zuryskim w kantonie Schwyz, w Szwajcarii. Czy można wejść do całego rezerwatu? Nie. Część terenu jest zamknięta, a w okresie lęgowym przejście zamyka się w całości. Zamknięte fragmenty ogląda się z wieży. Co można tu zobaczyć zimą? Ptaki wodne, na przykład hełmiatki i gągoły. Ile trwa spacer z przystani w Lachen? Łatwa pętla przez rezerwat ma około 5,3 km i zajmuje mniej więcej 1 godzinę 20 minut.

Wisenbergturm

Häfelfingen

Wisenbergturm to stalowa wieża widokowa na szczycie góry Wisenberg w szwajcarskiej Jurze, na terenie gminy Häfelfingen w kantonie Basel-Landschaft. Szczyt wznosi się na około 1001 m n.p.m., a sama wieża ma około 24,5 m wysokości. To jeden z najpopularniejszych celów jednodniowych wędrówek w okolicy Bazylei. Co to za miejsce? Wisenberg to zalesiony grzbiet Jury, leżący między miejscowościami Häfelfingen i Wisen. Przez stulecia góra była pozbawiona drzew i służyła jako strategiczny punkt obserwacyjny. W czasie I wojny światowej urządzono tu stanowisko obserwacyjne artylerii. Dziś na szczycie stoi kratownicowa wieża ze stali, posadowiona na betonowym cokole. Wieża była podwyższana dwukrotnie, w 1953 i 1987 roku, bo rosnące drzewa zasłaniały panoramę. W 2017 roku przeszła remont. Źródła podają różne wartości wysokości platformy widokowej, dlatego najbezpieczniej przyjąć, że całość ma ok. 24,5 m, a wejście to ponad sto stopni. Co zobaczysz ze szczytu? Z platformy rozciąga się panorama obejmująca grzbiety Jury, okolice Bazylei i, przy dobrej widoczności, Alpy. Przy wieży powiewają flagi siedmiu gmin, które graniczą z górą. Ciekawostka: najwyższy punkt masywu należy do Häfelfingen, a nie do sąsiedniego Wisen. Granicę wyznaczył w 1461 roku sąd krajowy w Sissach i obowiązuje ona do dziś. Jak dotrzeć na Wisenberg? Najpopularniejsza trasa zaczyna się na stacji Läufelfingen (ok. 559 m n.p.m.), do której dojedziesz pociągiem S9 z Olten lub Sissach. Szlak prowadzi obok cmentarza zwierząt i schroniska Hupp (ok. 800 m), potem przez punkt Hochwacht (ok. 880 m) do wieży. Przewyższenie to około 440 m, a podejście zajmuje zwykle od 1 godz. 15 min do 1 godz. 30 min. Na dół możesz wrócić inną drogą, przez Bad Ramsach i ruinę zamku Homburg, do Läufelfingen lub Buckten. Alternatywą jest szlak tematyczny „wisenbergwärts” z Sommerau przez Läufelfingen, wyposażony w 18 tablic informacyjnych. Kiedy przyjechać? Wieża jest dostępna dla pieszych, a najlepsze widoki zapewnia pogodny dzień po przejściu frontu, kiedy powietrze jest przejrzyste. Wiosną i jesienią łatwo trafić na dobrą widoczność, a lato nadaje się na dłuższe pętle z odcinkiem przez las. Zimą sprawdź warunki na szlaku, bo wyższe partie Jury bywają oblodzone. Co jeszcze warto wiedzieć? Na szczycie nie szukaj dużej infrastruktury, więc zabierz wodę i prowiant, a schronisko Hupp traktuj jako przystanek po drodze. Na platformę prowadzi ponad sto stopni, więc przyda się kondycja i brak lęku wysokości. Wędrówkę można połączyć ze zwiedzaniem ruin Homburg. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Wisenbergturm? Ma około 24,5 m i stoi na szczycie położonym na wysokości ok. 1001 m n.p.m. Ile trwa podejście z Läufelfingen? Zwykle od 1 godz. 15 min do 1 godz. 30 min, w zależności od tempa i wybranej wersji trasy. Jak dojechać bez samochodu? Pociągiem S9 z Olten lub Sissach do stacji Läufelfingen, skąd zaczyna się szlak na szczyt. Czy wieża zawsze jest otwarta? Dostępność i warunki na szlaku warto sprawdzić przed wyjazdem w Baselland Tourismus lub w gminie Häfelfingen.

Hörnliturm

Uhwiesen

Hörnliturm w Uhwiesen to drewniana wieża widokowa w gminie Laufen-Uhwiesen, w północnej części kantonu Zurych. Stoi na wzniesieniu zwanym Uhwieser Hörnli i należy do 16 wież widokowych kantonu. Jest wśród nich najmniejsza, ale właśnie dlatego łatwo ją zaliczyć w trakcie krótkiego spaceru. Co to za wieża? Konstrukcja jest w całości drewniana i mierzy około 12,5 metra. Obecny obiekt wzniesiono od nowa w 2021 roku, więc schody i balustrady są w dobrym stanie. Na wzgórzu, w rejonie określanym jako Cholfirst, teren leży mniej więcej 570 metrów nad poziomem morza. Wieża wystaje ponad drzewa i otwiera widok, którego z samej ziemi nie ma. Co zobaczysz ze szczytu? Platforma widokowa znajduje się na wysokości około 9,5 metra. Prowadzi do niej 55 stopni. Widok skierowany jest głównie na południe. Tablica panoramiczna na platformie podpowiada, które szczyty rozpoznać na horyzoncie: lista sięga od Säntis we wschodniej Szwajcarii aż po Hohgant w Alpach Berneńskich. Odwiedzający wspominają też o widoku w kierunku zachodnim. Dobra widoczność robi tu największą różnicę, bo bez niej tablica zostaje tylko ciekawostką. Jak zaplanować wizytę? Wieża leży poza zabudową Uhwiesen, na wzgórzu, więc dojście odbywa się pieszo. Tuż obok jest miejsce odpoczynku z infrastrukturą do grillowania, dlatego dobrze łączyć wejście na wieżę z krótkim postojem na posiłek. Najlepiej wybrać dzień o dobrej przejrzystości powietrza, kiedy Alpy są wyraźnie widoczne. Okolica oferuje również inne trasy spacerowe po Weinlandzie i w dolinie Renu, więc wieża dobrze sprawdza się jako cel krótkiej pętli lub przystanek podczas dłuższej wędrówki. Wejście na wieżę nie wymaga specjalnego przygotowania, wystarczy zwykła sprawność na 55 schodów. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Hörnliturm? Cała konstrukcja ma około 12,5 metra, a platforma widokowa znajduje się na wysokości około 9,5 metra. Ile schodów prowadzi na górę? Na platformę prowadzi 55 stopni. Co widać z wieży? Widok jest zwrócony na południe. Tablica panoramiczna wskazuje szczyty od Säntis po Hohgant w Alpach Berneńskich. Czy wieża jest nowa? Tak, drewnianą konstrukcję zbudowano na nowo w 2021 roku. Czy w pobliżu można odpocząć? Tak, obok znajduje się miejsce odpoczynku z infrastrukturą do grillowania.

Möösliturm

Düdingen

Möösliturm to drewniana wieża obserwacyjna w gminie Düdingen (franc. Guin) w kantonie Fryburg, w okręgu Sense. Stoi przy rezerwacie torfowisk Düdinger Moos, na wysokości około 580 m n.p.m., i służy głównie do podglądania ptaków oraz krajobrazu mokradeł. Wejście jest bezpłatne, a sama wizyta zajmuje zwykle godzinę lub dwie razem z marszem. Czym jest Möösliturm? To konstrukcja z drewna o wysokości około 11 metrów. Platforma widokowa znajduje się na poziomie 8 metrów. Prowadzą do niej trzy drabiny, w sumie 44 stopnie, więc wejście przypomina raczej wspinaczkę po drabinie niż spacer po schodach. Adres, który podają wykazy, to Ottisbergstrasse w Düdingen (kod 3186). Co zobaczysz z wieży? Widok obejmuje przede wszystkim pas trzcin, większy staw oraz otaczające go żywopłoty i fragmenty lasu. Obszar Düdinger Moos tworzy kilka mniejszych stawów, które lubią płazy, oraz jeden większy zbiornik. Miejsce uchodzi za jedno z lepszych w okolicy do obserwacji ptaków, więc przyda się lornetka. Jak dotrzeć na miejsce? Z dworca kolejowego w Düdingen dojdziesz do rezerwatu pieszo lub dojedziesz rowerem w około 20 minut. Dojazd samochodem też jest możliwy, w pobliżu wyznaczono parking. Teren leży blisko autostrady A12, dlatego hałas ruchu bywa słyszalny; spokojniej jest poza godzinami szczytu. Co jeszcze zaplanować w okolicy? Düdinger Moos jest popularne wśród spacerowiczów, a serwis Komoot ocenia rezerwat jako cel pieszy na 4,8 na 5 (80 ocen). Wieża pojawia się też jako punkt widokowy na trasach rowerów górskich, na przykład pętlach od wiaduktu Grandfey o długości około 31 do 45 km. Użytkownicy piszą, że samo torfowisko nie jest duże, ale dobrze sprawdza się jako przystanek w dłuższej wycieczce. W pobliżu znajdziesz też punkt widokowy na jezioro Schiffenensee i leśną ścieżkę Galm. Kiedy przyjechać? Ptaki najłatwiej obserwować wczesnym rankiem i w sezonach przelotów, wiosną i jesienią. Ubierz się stosownie do pogody i zabierz buty, które znoszą wilgotny grunt. Drabiny są strome, więc z małymi dziećmi wchodź ostrożnie. Najczęstsze pytania Ile ma wysokości Möösliturm? Wieża mierzy około 11 metrów, a platforma widokowa leży na wysokości 8 metrów. Czy wejście na wieżę jest płatne? Źródła nie podają żadnej opłaty. Wieża jest elementem ogólnodostępnego terenu rezerwatu. Jak długo idzie się z dworca w Düdingen? Dojście pieszo lub dojazd rowerem zajmuje około 20 minut. Czy wieża nadaje się do obserwacji ptaków? Tak. Widać z niej trzciny, staw i okoliczne zarośla, a Düdinger Moos jest uznawane za dobre miejsce do birdwatchingu.

Tour de Sauvabelin

Lausanne

Tour de Sauvabelin to drewniana wieża widokowa w lesie Sauvabelin, na wzgórzach nad Lozanną w kantonie Vaud w Szwajcarii. Konstrukcja ma około 35 metrów wysokości i należy do najchętniej odwiedzanych punktów widokowych w mieście. Wejście na nią jest bezpłatne, a nagrodą jest panorama obejmująca miasto, Jezioro Genewskie i łańcuch Alp. Czym jest wieża w Sauvabelin? Obecną wieżę otwarto dla publiczności pod koniec 2003 roku. Zastąpiła starszą budowlę z 1904 roku. Konstrukcję wykonano z drewna pozyskanego w lasach należących do miasta, głównie z daglezji, uzupełnionej świerkiem i modrzewiem. Lozanna prezentuje wieżę jako przykład podejścia miasta do zrównoważonego budownictwa. Górna platforma znajduje się na wysokości ok. 30 m, a całość mierzy około 35 m. Co zobaczysz ze szczytu? Widok jest dookólny, 360 stopni. Lokalna organizacja turystyczna wymienia trzy krajobrazy Szwajcarii, które łączą się w jednym kadrze: Alpy, Jurę i Plateau. Przy dobrej widoczności nad jeziorem wyraźnie rysują się góry po francuskiej stronie, a według relacji odwiedzających dostrzec można nawet Mont Blanc. Poniżej leży zabudowa Lozanny, a tuż obok wieży rozciąga się las i jezioro Sauvabelin. Jak wygląda wejście? Schody mają formę spirali przypominającej śrubę Archimedesa. Belki stopni zamocowano do centralnej osi, a osobna spirala służy do schodzenia, więc ruch w górę i w dół nie krzyżuje się. W źródłach pojawiają się dwie liczby: 151 stopni w jedną stronę oraz 302 łącznie, jeśli policzyć wejście i zejście. Wspinaczka jest prosta technicznie, ale wymaga przeciętnej kondycji. Osoby z lękiem wysokości powinny wiedzieć, że konstrukcja jest ażurowa. Jak dotrzeć? Wieża stoi w lesie Sauvabelin na północ od centrum Lozanny, przy trasie spacerowej prowadzącej wokół jeziora. Miejsce jest włączone do „Balade des panoramas”, spacerowej ścieżki widokowej polecanej przez lozańską informację turystyczną. Dojście z centrum miasta jest możliwe pieszo, a dojazd skraca komunikacja miejska. Wejście na wieżę zaplanuj tak, by połączyć je ze spacerem wokół jeziora. Kiedy przyjechać? Najlepsza widoczność jest w pogodne dni, po południu i przed zachodem słońca, gdy światło podkreśla kontury Alp. W ciepłej porze roku wieża jest dostępna w ciągu dnia do wieczora, według odwiedzających do około 18:00. Zimą i przy mgle widok bywa ograniczony, dlatego przed wyprawą sprawdź prognozę i aktualne informacje na stronie miasta Lozanna. Najczęstsze pytania Czy wejście na wieżę jest płatne? Nie, wieża jest ogólnodostępna i bezpłatna. Ile ma wysokości? Około 35 metrów, a najwyższa platforma widokowa znajduje się na ok. 30 m. Z czego jest zbudowana? Z drewna z lokalnych lasów miejskich, głównie daglezji, świerka i modrzewia. Czy to dobry punkt na spacer z dziećmi? Tak, okolica jest leśna i spacerowa, a schody są szerokie i bezpieczne. Wspinaczka po ponad stu stopniach może jednak zmęczyć najmłodszych.

Aussichtsturm Sonnenberg

Maisprach

Aussichtsturm Sonnenberg (Sonnenbergturm) to 22-metrowa kamienna wieża widokowa nad wsią Maisprach w kantonie Bazylea-Okręg, w północno-zachodniej Szwajcarii. Stoi na polanie w lesie na wzniesieniu Grosser Sunneberg i należy do najpopularniejszych celów krótkich wycieczek w regionie Baselbiet. Co zobaczysz z wieży Sonnenberg? Z górnej platformy rozciąga się panorama dookoła: na Baselbiet, sąsiedni kanton Argowia i niemieckie tereny za Renem. Przy czystym powietrzu na horyzoncie widać także Alpy. Platforma jest zadaszona, więc można tu przeczekać lekki deszcz, a sama wieża jest dobrym punktem na zdjęcia pagórkowatego krajobrazu Jury Tabelowej. Jak wejść na wieżę i czy trzeba płacić? Wieża jest dostępna bez opłat przez cały rok. Na szczyt prowadzi 99 drewnianych stopni rozłożonych na 13 podestach, więc wejście zajmuje kilka minut i nie wymaga specjalnego przygotowania. Osoby z lękiem wysokości powinny pamiętać, że konstrukcja jest ażurowa. Jak dojść z Maisprach? Najkrótszy wariant to pętla z Maisprach o długości ok. 5 km z przewyższeniem około 240 m, opisywana jako łatwa. Dłuższa, prowadzona trasa łączy Rheinfelden z Maisprach przez wieżę: ok. 9,4 km, około 400 m podejść i mniej więcej 2 godziny 40 minut marszu. Obok wieży przebiega szlak Fricktaler Höhenweg, a w pobliżu znajdują się pozostałości prehistorycznych umocnień. Niektóre odcinki są strome, a po deszczu bardzo śliskie, więc przyda się obuwie z dobrym bieżnikiem. Czy przy wieży jest gastronomia? Przy wieży działa Turmbeizli, czyli niewielka wiejska gospoda. Według opisów szlaków otwarta jest w niedziele, dlatego w inne dni zabierz własny prowiant i wodę. Kiedy przyjechać? Wieża jest otwarta cały rok, ale najlepsze widoki dają dni po przejściu frontu, gdy powietrze jest przejrzyste, oraz jesień i wczesna wiosna. Latem lepiej wybrać poranek, by uniknąć upału na podejściu. Niedziela to dzień, kiedy czynna jest gastronomia, ale też większy ruch na szlakach. Najczęstsze pytania Ile ma wysokości wieża Sonnenberg? Wieża ma 22 metry. Wysokość wzgórza podawana jest w źródłach różnie (ok. 630–680 m n.p.m.). Ile kosztuje wejście? Nic. Wieża jest ogólnodostępna przez cały rok. Ile stopni trzeba pokonać? 99 drewnianych stopni, z 13 podestami po drodze. Czy widać stąd Alpy? Tak, przy dobrej widoczności. Panorama obejmuje też Baselbiet, Argowię i Niemcy. Czy jest tu bufet lub restauracja? Turmbeizli przy wieży działa w niedziele; w pozostałe dni nie licz na zaopatrzenie na miejscu.

Bryndli

Gimmelwald

Bryndli to trawiasty punkt widokowy na trawiastym grzbiecie nad Gimmelwald, w dolinie Lauterbrunnen w Berneńskim Oberlandzie. Z wierzchołka widać trzy sztandarowe szczyty regionu: Eiger, Mönch i Jungfrau. Cel jest popularny wśród piechurów, którzy chcą połączyć widoki z mniej uczęszczanym szlakiem. Gdzie leży Bryndli? Wzniesienie wznosi się ponad dwiema bezsamochodowymi wioskami, Gimmelwald (1367 m n.p.m.) i Mürren, na stoku po wschodniej stronie doliny Lauterbrunnen. Do Gimmelwald dojeżdża się wyłącznie kolejką linową z Stechelberg, więc cała wyprawa zaczyna się od przejażdżki w górę. Od strony Mürren grzbiet leży po drodze w stronę Schilthornu. Jak dojść z Gimmelwald? Najczęściej opisywana trasa to półdniowa wędrówka: Gimmelwald, wodospad Sprutz, hala Spielbodenalp i szczyt. Do wodospadu idzie się około 40 minut, kolejne 15 minut dzieli go od szałasu na Spielbodenalp, a ostatni odcinek podejścia zajmuje następne 40 minut. Łącznie to około półtorej godziny marszu w górę. Wielu turystów wybiera kierunek z Gimmelwald w dół do Mürren, bo uchodzi za łatwiejszy niż odwrotny. Czy to trudna trasa? Sam szlak nie jest techniczny, ale ostatnie fragmenty biegną wąską ścieżką po wąskim, trawiastym grzbiecie. Piechurzy porównują go do grani Hardergrat nad Jeziorem Brienz. Miejsce jest eksponowane, dlatego wymaga pewnego kroku i braku lęku wysokości. Przy mokrej trawie zejście bywa śliskie. Czy Bryndli da się połączyć ze Schilthornem? Tak. Przy trasie z Mürren na Schilthorn (Piz Gloria) Bryndli jest dodatkowym, krótkim odgałęzieniem, które nie leży bezpośrednio na szlaku do schroniska Rotstockhütte. Opisy tej trasy zalecają odbicie tylko osobom o pewnym kroku. Cała wędrówka Mürren – Schilthorn ma około 9,7 km, trwa ok. 4 h 40 min i jest oznaczona jako trudna. Kiedy jechać? Szlaki w tej części Alp są wolne od śniegu zwykle latem i wczesną jesienią. Najlepsze widoki daje pogodny dzień, kiedy chmury nie zasłaniają trójki szczytów. Warto wyruszyć rano, aby mieć czas na spokojny powrót do wioski i zdążyć na ostatnią kolejkę. Najczęstsze pytania Czy trzeba mieć sprzęt wspinaczkowy? Nie. Wystarczą buty trekkingowe, kijki i dobra kondycja, ale trzeba czuć się pewnie na wąskiej ścieżce. Ile trwa wejście z Gimmelwald? Około 1,5 godziny w jedną stronę, licząc przystanki przy wodospadzie Sprutz i na Spielbodenalp. Całość z powrotem to wycieczka na pół dnia. Z której strony łatwiej? Większość relacji poleca start w Gimmelwald i zejście do Mürren, bo ten wariant jest łagodniejszy. Czy to miejsce dla osób z lękiem wysokości? Nie jest to najlepszy wybór. Grzbiet jest wąski i eksponowany, więc osoby z lękiem wysokości powinny wybrać łatwiejszy punkt widokowy w okolicy.

Monte Diggelmann

Zurych

Monte Diggelmann to sztuczne wzgórze widokowe w Zurychu, na skraju parku Irchelpark przy kampusie Uniwersytetu Zuryskiego (Uni Irchel), w dzielnicy Oberstrass. Mieszkańcy mówią na nie po prostu „Monte". To niewysoka górka z grupą drzew i ławkami, z której widać miasto, dolinę Limmat i okolice lotniska. Skąd się wzięło to wzgórze? Pagórek usypano w latach 70. XX wieku z ziemi pochodzącej z wykopów pod nowy kampus Uni Irchel. Nie jest więc naturalnym szczytem, choć w bazach geograficznych figuruje jako góra. Nazwa nawiązuje do Waltera Diggelmanna, dawnego przewodniczącego stowarzyszenia dzielnicy Oberstrass, który ostro sprzeciwiał się zabudowie terenu dawnego Strickhofu w ramach rozbudowy uniwersytetu. Według opisów użytkowników serwisu Komoot to właśnie jemu mieszkańcy zawdzięczają potoczną nazwę. Oficjalnego opracowania historii wzgórza brak, więc szczegóły sporu najlepiej traktować jako lokalną tradycję. Gdzie leży i jak tam trafić? Wzgórze znajduje się w północnej części Zurychu, w okolicy Letzistrasse (8006 Zürich), w obrębie parku Irchelpark. Współrzędne to około 47,393 N i 8,550 E. Najłatwiej połączyć wizytę ze spacerem po parku wokół kampusu uniwersyteckiego: wystarczy dojść w stronę najwyższego, zadrzewionego punktu z ławkami. Nie ma tu biletów ani kas, to zwykła część zielonej przestrzeni miejskiej. Co zobaczysz ze szczytu? Panorama obejmuje zabudowę Zurychu i dolinę rzeki Limmat. W dobrą pogodę widać też lotnisko i wzgórze Lägern, a w stronę przeciwną Uetliberg. Dolina Glatt rozciąga się po wschodniej stronie. To dobre miejsce na krótki postój z widokiem, bez konieczności wspinaczki w góry. Ławki pod drzewami pozwalają usiąść i spokojnie obserwować miasto. Czy można tu zjeżdżać na sankach? Tak. Według serwisu Famigros najdłuższy stok do zjazdu w całym Irchelparku znajduje się tuż poniżej Monte Diggelmann. Zimą, gdy leży śnieg, wzgórze zamienia się w lokalną górkę saneczkową, popularną wśród rodzin z dziećmi z okolicznych dzielnic. Kiedy przyjechać? Widoki zmieniają się z porą roku. Wiosną i latem park jest zielony, a z ławek pod drzewami wygodnie podziwiać zachód słońca nad miastem. Zimą, po opadach śniegu, liczy się przede wszystkim stok dla sanek. Wzgórze dobrze nadaje się na krótki wypad po wizycie w parku lub na terenie kampusu. Co jeszcze warto połączyć z wizytą? Monte Diggelmann to część większego założenia parkowego, więc naturalnym uzupełnieniem jest spacer alejkami Irchelparku i okolicy Uni Irchel. Na jednym wyjściu można zobaczyć sztuczne wzgórze, zieleń parku i panoramę z jego najwyższego punktu. Wzgórze nie wymaga specjalnego przygotowania ani sprzętu, wystarczą wygodne buty. Najczęstsze pytania Czy Monte Diggelmann to naturalna góra? Nie. Wzgórze usypano w latach 70. XX wieku z ziemi wydobytej przy budowie kampusu Uni Irchel. Skąd wzięła się nazwa? Od Waltera Diggelmanna, dawnego przewodniczącego stowarzyszenia dzielnicy Oberstrass, który sprzeciwiał się zabudowie terenu Strickhofu przez uniwersytet. Informacja pochodzi z opisów użytkowników, nie z dokumentu urzędowego. Co widać ze wzgórza? Zurych, dolinę Limmat, lotnisko, Lägern i Uetliberg oraz dolinę Glatt. Czy zimą można zjeżdżać na sankach? Tak, poniżej wzgórza znajduje się najdłuższy stok do zjazdu w Irchelparku.

Hagenturm

Merishausen

Hagenturm to czterdziestometrowa stalowa wieża widokowa na szczycie Hage (912 m n.p.m.) w paśmie Randen, kilka kilometrów od wsi Merishausen w szwajcarskim kantonie Szafuza. Wzgórze jest najwyższym punktem całego kantonu, a wieża wystaje ponad korony drzew i otwiera widok, którego z leśnej ścieżki nie zobaczysz. Co zobaczysz z Hagenturm? Na platformę prowadzi około 225 stopni. Na górze czekają tablice informacyjne i miejsca do siedzenia. Panorama obejmuje okolice Szafuzy, równinę Klettgau, grzbiety Randen i stożek wulkaniczny Hohentwiel po niemieckiej stronie granicy. Wyżej na horyzoncie widać Schwarzwald, a przy dobrej przejrzystości także łańcuch Alp. Konstrukcja jest stalowa, a podłoga z krat. Jeśli nie lubisz patrzeć w dół przez ażurowe stopnie, miej to na uwadze. Jak dotrzeć do Hagenturm? Najczęstszy wariant to piesza wycieczka z Merishausen. Całość zajmuje zwykle od dwóch do czterech godzin, zależnie od wybranej pętli i tempa. Wieża leży na szlaku Randen Weg, który prowadzi z Schleitheim doliną Randental na najwyższy punkt Randen, a stamtąd przez Hagen schodzi do Merishausen. Wzgórze leży też między Merishausen a Beggingen, więc można dojść od strony obu miejscowości. Obok wieży urządzono miejsce na piknik z paleniskiem, dobre na przerwę przed zejściem. Skąd wzięła się wieża? Obecna stalowa konstrukcja pochodzi z 1989 roku. Zastąpiła starszą wieżę triangulacyjną stojącą w pobliżu. Hagenturm jest najbardziej wysuniętą na północ z czterech szwajcarskich wież widokowych na Randen. Pozostałe stoją m.in. w Siblingen, około piętnastu minut marszu od Randenhaus. Kiedy przyjechać? Najlepszy jest dzień z dobrą widocznością, gdy powietrze po przejściu frontu jest czyste. Wtedy Alpy są wyraźne. Latem warto wyjść rano, a jesienią liczyć na przejrzyste powietrze i kolory lasu. Zimą zabierz ciepłe rzeczy, bo na szczycie wiatr jest odczuwalny. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Hagenturm? Ma 40 metrów, a stoi na wzgórzu o wysokości 912 m n.p.m. Na platformę prowadzi około 225 stopni. Czy z wieży widać Alpy? Tak, ale tylko przy dobrej widoczności. Zawsze widać Klettgau, Randen i Hohentwiel, a w pogodne dni także Schwarzwald i Alpy. Ile czasu potrzeba na wycieczkę? Od dwóch do czterech godzin, jeśli wychodzisz z Merishausen i wracasz tą samą okolicą lub pętlą po Randen. Czy przy wieży jest miejsce na odpoczynek? Tak. Obok stoi miejsce piknikowe z grillem, a na platformie są ławki i tablice opisujące panoramę.

Fürhörnli

Chur

Fürhörnli to punkt widokowy na wysokości 1888 m n.p.m., wznoszący się nad miastem Chur w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Skalna półka wysunięta ponad przepaść daje widok na starówkę Chur i dolinę Renu, a dojście na nią należy do ulubionych jednodniowych wycieczek mieszkańców miasta. Co zobaczysz na Fürhörnli? Szczyt tworzy niewielki, odsłonięty występ, przypominający balkon zawieszony nad doliną. Z góry widać zabudowę Chur, meandrujący Ren i okoliczne grzbiety Alp. Krzyża szczytowego nie ma, więc nie szukaj typowego znaku na wierzchołku. Bardzo wąskie miejsce widokowe jest eksponowane, dlatego z krawędzi trzeba korzystać ostrożnie. Jak dotrzeć na Fürhörnli? Klasyczna pętla zaczyna się na starówce w Chur. Trasa prowadzi obok szkoły kantonalnej do wsi Maladers, a dalej drogą leśną do Alp Saldein. Stamtąd odchodzi słabo oznakowana ścieżka na sam szczyt. Wracasz przez Ochsenberg i Mittenberg do miasta. Biuro turystyczne Chur ocenia trasę jako trudną: ma około 16,4 km, ok. 1295 m podejścia i wymaga mniej więcej 6,5 godziny. Możesz skrócić wysiłek. Autobus pocztowy z Chur do Maladers oszczędza około 400 m podejścia, a start z tej wsi pozwala zmieścić wycieczkę w krótszym czasie. Czy da się połączyć Fürhörnli z Montalinem? Tak. Z rejonu Alp Saldein idzie się dalej na Montalin (2266 m), najwyższy punkt w granicach miasta Chur. Dodatkowe przewyższenie to około 360 m, a marsz zajmuje około godziny. Odcinek między Fürhörnli a Montalinem ma stopień T4 (wymagająca wędrówka alpejska), więc wybieraj go tylko przy dobrej kondycji i pogodzie. Kiedy jechać? Szlak pieszy ma sens mniej więcej od czerwca do października, gdy ścieżki są wolne od śniegu. Wybierz stabilną pogodę z dobrą widocznością, bo cała nagroda to panorama. Zacznij rano: podejście jest strome, a powrót do miasta zajmuje sporo czasu. W okolicy zimą uprawia się też wędrówki po śniegu, ale ostatni odcinek na szczyt wymaga wtedy dużej ostrożności. Rowerzyści i trasa Fürhörnli Trail Na wzniesieniu działa osobna trasa zjazdowa dla rowerów górskich, Fürhörnli Trail, o długości 2,2 km. Piesi jej nie używają, a dojście na szczyt opisują oddzielne materiały. Kolarze szosowi znają natomiast podjazd drogą z Chur w stronę Arosy, ze stromym odcinkiem na końcu. Ostatni fragment do punktu widokowego pokonuje się pieszo. Co zabrać? Zabierz solidne buty trekkingowe, zapas wody i jedzenia, bo na trasie jest niewiele miejsc, gdzie można coś kupić. Przydadzą się kijki oraz warstwa chroniąca przed wiatrem na odkrytej półce. Sprawdź prognozę przed wyjściem. Najczęstsze pytania Czy Fürhörnli jest trudne? Pętla z Chur jest oceniana jako trudna ze względu na długość i przewyższenie. Końcówka jest eksponowana i nie nadaje się dla osób z lękiem wysokości. Ile trwa wycieczka? Pętla ze starówki Chur zajmuje około 6,5 godziny. Z Maladers jest krócej. Jak wysoki jest szczyt? Fürhörnli ma 1888 m n.p.m. Czy można pójść dalej na Montalin? Tak, dodaj około godziny i 360 m podejścia. Odcinek ma stopień T4.

Faux d'Enson lookout tower

Haute-Ajoie

Wieża widokowa Faux d'Enson (fr. Tour d'observation de la Faux d'Enson) stoi na szczycie Faux d'Enson w gminie Haute-Ajoie, w kantonie Jura w Szwajcarii. To betonowa platforma na wysokości 927 m n.p.m., z której Ajoie widać jak na dłoni. Gdzie leży wieża Faux d'Enson? Szczyt wznosi się na południe od miejscowości Roche-d'Or, w północno-zachodniej części Jury szwajcarskiej, tuż przy granicy z Francją. Faux d'Enson należy do pasma Mont Terri i jest jednym z najwyższych wzniesień regionu Ajoie. Współrzędne wieży to około 47,363 N, 6,959 E. Co to za wieża? Konstrukcję wzniosła w 1989 roku jurajska sekcja Szwajcarskiego Klubu Alpejskiego. Wieża ma około 9 metrów wysokości, jest betonowa i prowadzą na nią metalowe schody. Na szczycie umieszczono tablicę orientacyjną, która pomaga rozpoznać punkty na horyzoncie. Co zobaczysz z góry? Przy dobrej widoczności panorama obejmuje całą dolinę Ajoie oraz dolinę Doubs po francuskiej stronie. Sięga dalej, na Pays de Montbéliard, Wogezy i Schwarzwald, a w najczystsze dni także na Alpy Berneńskie. Jak dojść na wieżę? Najkrótsza droga prowadzi z parkingu: na szczyt idzie się pieszo około 15 minut. Popularna jest też pętla z Roche-d'Or o długości około 3,7 km, z przewyższeniem rzędu 60 m i czasem przejścia około godziny. Szlak ma umiarkowany poziom trudności i nie wymaga specjalnej kondycji. Dłuższa trasa w kształcie ósemki startuje z Damvant i biegnie wzdłuż granicy francusko-szwajcarskiej. Mija po drodze Park Prehistoryczny i jaskinie w Réclère, przechodzi przez Roche-d'Or i wspina się na Faux d'Enson. Na całą pętlę trzeba zarezerwować około 6 godzin. Kiedy przyjechać? Najlepszy jest dzień po przejściu frontu lub chłodny, bezchmurny poranek, kiedy powietrze jest przejrzyste i widać odległe pasma. Wiosną i jesienią szlaki są suche i mniej uczęszczane niż latem. Zimą warto sprawdzić warunki, bo na wysokości ponad 900 m może leżeć śnieg. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? W pobliżu leżą jaskinie Grottes de Réclère i Park Prehistoryczny, dobre uzupełnienie wycieczki z dziećmi. Wieżę łatwo połączyć z innymi punktami widokowymi nad Ajoie i spacerem po wioskach regionu. Najczęstsze pytania Czy wejście na wieżę jest płatne? Nie znaleźliśmy informacji o opłatach. Wieża stoi na otwartym szczycie szlaku turystycznego. Ile czasu zajmuje dojście? Z parkingu około 15 minut. Pętla z Roche-d'Or to około godziny marszu. Jak wysoka jest wieża i kiedy ją zbudowano? Ma około 9 m wysokości i powstała w 1989 roku z inicjatywy sekcji Jura Szwajcarskiego Klubu Alpejskiego. Czy widać stąd Alpy? Tak, przy dobrej pogodzie widać Alpy Berneńskie, a także Wogezy i Schwarzwald.

Fünfländerblick

Eggersriet

Fünfländerblick to punkt widokowy na wzgórzu Rossbüchel w okolicy Eggersriet, w kantonie St. Gallen we wschodniej Szwajcarii. Nazwa, czyli po polsku „widok na pięć krajów", odnosi się do panoramy, w której mieszczą się Szwajcaria, Austria oraz dawne państwa niemieckie: Bawaria, Wirtembergia i Badenia. Na pierwszym planie leży Jezioro Bodeńskie. Gdzie dokładnie leży Fünfländerblick? Punkt znajduje się na Rossbüchel, na pograniczu gmin Eggersriet i Grub SG; w źródłach turystycznych pojawiają się obie miejscowości. Współrzędne to około 47,457 N i 9,514 E. Adres używany w serwisach turystycznych to Rossbüchelstrasse w Grub SG. Od Rorschach i brzegu jeziora dzieli go podejście przez lasy i łąki Appenzellerlandu. Co zobaczysz na miejscu? Przede wszystkim rozległy widok na Jezioro Bodeńskie i jego brzegi. Przy samym punkcie stoi kaplica Maria Lourdes z 1892 roku, dobre miejsce na krótki odpoczynek. Okolica jest spokojna, bez dużej infrastruktury, dlatego warto zabrać własny prowiant. Miejsce lubią rodziny na piknikach, a latem jest tu najwięcej odwiedzających. Jak dojść? Fünfländerblick to cel pieszych wycieczek, nie atrakcja dla zmotoryzowanych. Pętla z Eggersriet: około 6,7 km, ok. 150 m przewyższenia, mniej więcej 1 godz. 35 min, trasa łatwa. Pętla z Grub SG: krótsza, ok. 3,7 km, także łatwa. Kaien/Heiden – Kaienspitz – Grub – Fünfländerblick – Rorschach: ok. 9,1 km i 2 godz. 45 min marszu, poziom T1, polecana od marca do listopada. Po drodze mija się szczyt Kaienspitz. Heiden – Rheineck: ok. 11 km i 3 godz. 15 min; trasa przechodzi przez most wiszący w Grub, zbudowany w kwietniu 2019 r., łączący Grub AR i Grub SG. Wariant z kolejką: z Rorschach Hafen można wjechać pociągiem zębatym do Heiden i wracać pieszo w dół. Kiedy przyjechać? Najlepiej w pogodne dni od wiosny do jesieni. Nad jeziorem często zalega mgła, która potrafi całkowicie zasłonić panoramę, więc przed wyjściem sprawdź prognozę i widoczność. Szlaki mają charakter górskich ścieżek na niskiej wysokości i nie wymagają specjalnego sprzętu poza wygodnym obuwiem. Najczęstsze pytania Jakie pięć krajów widać z Fünfländerblick? Według lokalnej informacji turystycznej są to Szwajcaria, Austria oraz historyczne kraje niemieckie Bawaria, Wirtembergia i Badenia. Czy do punktu widokowego można dojechać autem? Punkt jest opisywany głównie jako cel wędrówek; planuj dojście pieszo z Eggersriet, Grub SG lub Heiden. Ile czasu zajmuje spacer z Eggersriet? Łatwa pętla liczy około 6,7 km i zajmuje około półtorej godziny z krótkimi przystankami. Czy trasa jest trudna? Nie. Szlaki są klasyfikowane jako łatwe (T1) i nadają się dla rodzin z dziećmi.

Gottertli

Ingenbohl

Gottertli to punkt widokowy na wysokości około 1396 m n.p.m., wznoszący się nad Brunnen w gminie Ingenbohl, w kantonie Schwyz w środkowej Szwajcarii. Z grzbietu widać Jezioro Czterech Kantonów i doliny sąsiednich kantonów, a dojście z górnej stacji kolejki na Urmiberg zajmuje niewiele czasu. To jedna z łatwiejszych wycieczek z widokiem w okolicy Brunnen. Gdzie leży Gottertli? Wzniesienie jest położone nad Brunnen, osadą nad Jeziorem Czterech Kantonów, należącą do gminy Ingenbohl. Gmina obejmuje wieś Ingenbohl oraz przysiółki Brunnen, Wilen, Schränggigen i Unterschönenbuch. Brunnen jest jej największym ośrodkiem gospodarczym. Współrzędne punktu to około 47,011° N i 8,578° E, w paśmie, do którego należy też Urmiberg. Jak dotrzeć na Gottertli? Najwygodniej wjechać kolejką linową Brunnen–Urmiberg. Dolna stacja leży na wysokości około 436 m, górna na 1128–1137 m (źródła podają nieco różne wartości). Z górnej stacji do punktu widokowego prowadzi krótka wędrówka. Alternatywą jest trasa przez przełęcz Gätterli, położoną na wysokości około 1180 m. Popularna pętla zaczyna się i kończy przy górnej stacji kolejki. Ma około 3,3 km długości, a przejście zajmuje mniej więcej 1 godzinę 22 minuty. Portal luzern.com klasyfikuje ją jako łatwą, inne źródło jako trasę średniej trudności. Na szlaku jest platforma widokowa. Co zobaczysz? Główną atrakcją jest panorama: tafla Jeziora Czterech Kantonów, zabudowa Brunnen w dole oraz alpejskie doliny i szczyty kilku kantonów. W pobliżu szlaku leży Egg (około 1288 m), a w okolicy wznosi się Rigi Hochflue (1698 m), widoczna w opisach tras przez przełęcz Gätterli. Z Urmibergu widać też Frohnalpstock, na którego szczycie działa najwyżej położona restauracja w kantonie Schwyz. Jak zaplanować wycieczkę? Czas: pętla od górnej stacji wymaga nieco ponad godziny, więc wystarczy pół dnia z przejazdem kolejką. Dłuższy wariant: wycieczka przez Gätterli z powrotem do dolnej stacji to około 10,2 km i ponad 4 godziny marszu. Pogoda: widoki są najlepsze przy bezchmurnym niebie, dlatego przed wyjściem sprawdź prognozę i godziny kursowania kolejki. Ubiór: na szlaku potrzebne są buty trekkingowe, bo ścieżki prowadzą po stromych fragmentach zbocza. Najczęstsze pytania Jak wysoko leży Gottertli? Według kilku opisów tras punkt leży na wysokości około 1396 m n.p.m. Czy dojście na Gottertli jest trudne? Nie. Pętla od górnej stacji kolejki Urmiberg ma około 3,3 km i zajmuje nieco ponad godzinę. Dłuższe warianty przez Gätterli są wyraźnie bardziej wymagające. Jak dojechać do Brunnen? Brunnen leży nad Jeziorem Czterech Kantonów w kantonie Schwyz. Stąd kolejka linowa Brunnen–Urmiberg wywozi turystów w góry, a dalej prowadzi szlak na punkt widokowy. Co widać z Gottertli? Jezioro Czterech Kantonów, okolice Brunnen oraz doliny i szczyty kilku kantonów.

Homberg tower

Reinach

Wieża widokowa Homberg stoi na wzgórzu Hochwacht w gminie Reinach w kantonie Argowia, na wysokości 787 m n.p.m. Betonowa konstrukcja ma około 17 m i góruje nad rolniczą okolicą między dolinami Seetal i Wynental. Wejście jest bezpłatne, a wieża otwarta przez cały rok. Co zobaczysz z wieży? Na platformę prowadzi 91 stopni, ułożonych w trzech różnych konstrukcjach. Z góry widać aargauskie Oberwynental, lucerneńskie Michelsamt oraz dwa jeziora: Hallwilersee i Baldeggersee. Przy dobrej widoczności na horyzoncie pojawia się łańcuch Alp. Wzgórze bywa nazywane „Aargauer Rigi", bo panorama jest szeroka jak na tak niewielką wysokość. Jak wygląda historia wieży? Konstrukcję w formie betonowej kratownicy wzniesiono w 1910 roku na dawnym punkcie obserwacyjnym Hochwacht, który wysunięty jest na południe od głównego grzbietu Homberg. W 1991 roku wieżę odnowiono. Dane o wysokości różnią się nieznacznie: podaje się 16,90 m lub w zaokrągleniu 17 m. Jak dojść na Homberg? Najpopularniejsze trasy to spacery z jeziora Hallwilersee: Birrwil – Hochwacht Homberg – Beinwil am See: około 4,8 km i 1,5 godziny, łatwa trasa w skali T1. Boniswil – Homberg – Beinwil am See: około 8 km i 2 godziny 20 minut, trudność średnia; trasa prowadzi przez Leutwil i Birrwil. Z Teufenthal do Beinwil am See: około 4 godzin 45 minut i 650 m podejść, z mijanym po drodze lokalem przy wieży. Wycieczkę można zacząć także z Reinach, skąd szlak wiedzie na grzbiet do Gasthof Homberg. Gdzie odpocząć? W pobliżu wieży działa Gasthof Homberg z tarasem i placem zabaw, więc miejsce nadaje się na postój z dziećmi. Lokal i trasy łączą wieżę w prostą całodniową wycieczkę z kąpielą w Hallwilersee. Kiedy przyjechać? Wieża jest dostępna cały rok. Najlepszą widoczność na Alpy dają jasne dni po przejściu frontu, wiosną i jesienią. Latem warto zaplanować zejście do Beinwil am See, gdzie czeka plaża nad jeziorem. Najczęstsze pytania Czy wejście na wieżę jest płatne? Nie, wieża jest bezpłatna i dostępna całą dobę przez cały rok. Ile stopni trzeba pokonać? Na platformę prowadzi 91 stopni. Jak wysoko leży wieża? Hochwacht, na którym stoi, znajduje się na 787 m n.p.m., a sama wieża ma około 17 m. Czy da się dojść z dziećmi? Tak, trasa z Birrwil do Beinwil am See ma stopień T1 i zajmuje około 1,5 godziny, a przy wieży jest plac zabaw.

Schleifenbergturm

Liestal

Schleifenbergturm to stalowa wieża widokowa na wzgórzu Schleifenberg, nad miastem Liestal w kantonie Basel-Landschaft. Ma około 30 m wysokości i stoi na wysokości ok. 606 m n.p.m., więc szczyt konstrukcji sięga mniej więcej 636 m n.p.m. To jeden z najpopularniejszych celów krótkich wypraw w okolicach Bazylei. Co zobaczysz ze szczytu wieży? Platforma widokowa znajduje się na wysokości około 28,5 m. Przy dobrej pogodzie widać stąd Schwarzwald, Wogezy i łańcuch Alp. Wzgórze leży w paśmie Jury Tabelowej, dlatego dookoła rozciągają się lasy, łąki i szerokie doliny północno-zachodniej Szwajcarii. Jaka jest historia wieży? Pierwszą, drewnianą wieżę postawiono w 1891 roku. Sześć lat później uderzył w nią piorun i konstrukcja uległa zniszczeniu. W 1900 roku w tym samym miejscu stanęła nowa wieża, tym razem ze stali, i to ona stoi do dziś. Jak dotrzeć na Schleifenberg? Najkrótsza droga prowadzi z przystanku Windentalhöhe, do którego dojeżdża autobus linii 83. Stąd na wieżę idzie się około 25 minut. Z Liestal pieszo trzeba liczyć mniej więcej godzinę i pięć minut marszu. Popularne trasy: Liestal – Rheinfelden (T1, ok. 17 km, ok. 4 h 40 min): wieża leży mniej więcej w połowie szlaku. Pętla z Liestal przez Roti Flue (ok. 2 h 40 min, ok. 330 m podejścia): wejście od strony stacji, powrót doliną Windental. Krótka pętla z Lausen (ok. 3,8 km, ok. 1 h): łatwa trasa dla rodzin, prowadząca przez wieżę. Kiedy można wejść i ile to kosztuje? Wieża jest otwarta codziennie od 6:00 do 20:00. Wejście kosztuje 50 centymów i płaci się przy obrotowej bramce. Restauracja przy wieży działa tylko w niedziele i święta, więc w pozostałe dni zabierz własny prowiant i wodę. Kiedy przyjechać? Najlepszą widoczność dają dni po przejściu frontu i jesienne poranki, gdy powietrze jest przejrzyste. Wtedy widać najdalsze pasma górskie. Latem warto przyjść wcześnie rano lub wieczorem, a zimą sprawdzić, czy na ścieżkach nie leży oblodzony śnieg. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Schleifenbergturm? Ma około 30 m, a platforma widokowa jest na wysokości ok. 28,5 m. Czy wstęp jest płatny? Tak, bilet kosztuje 50 centymów i kupuje się go przy bramce wejściowej. Czy da się dojechać blisko wieży? Tak. Autobus linii 83 zatrzymuje się na przystanku Windentalhöhe, skąd na wieżę idzie się około 25 minut. Co widać z wieży? Przy czystym powietrzu Schwarzwald, Wogezy i Alpy.

Rabenflue

Thun

Rabenflue (w lokalnych materiałach najczęściej Rabeflue) to leśne wzgórze z tarasem widokowym nad miastem Thun w kantonie Berno. To najwyższy punkt popularnej pętli spacerowej na zboczu nad Jeziorem Thuńskim, wygodny na półdniową wycieczkę z centrum miasta. Co zobaczysz na Rabenflue? Z punktu widokowego patrzysz z góry na dachy Thun i jezioro. Na trasie jest kilka wcześniejszych miejsc z podobną panoramą, a w dobrą pogodę widać też łańcuch Stockhorn oraz dolinę Aaru w stronę Steffisburga. Na górze stoją palenisko i stół piknikowy, a kilkaset metrów dalej szlakiem leży schronisko Rabeflüehütte, które przydaje się, gdy ławki przy widoku są zajęte. Po drodze mija się też pawilon widokowy Jakobshübeli. Jak dojść? Najpopularniejsza pętla zaczyna się przy przystanku Thunerhof w Thun. Ma około 8 km, łącznie ok. 320 m podejścia i zajmuje mniej więcej 2,5 godziny. Trasa jest łatwa: ok. 54% to ścieżki, reszta to ulice. Wariant od strony dzielnicy Göttibach ma stromy początek, bo na pierwszych 2 km pokonuje się ok. 300 m przewyższenia wąską leśną ścieżką z korzeniami i drewnianymi schodami. Na szczyt dojdziesz po godzinie marszu. Krótszy wariant startuje z Goldiwil, ma ok. 5 km i około 1,5 godziny marszu. Na pociąg do Thun wsiądziesz z Berna, a dalej wystarczy spacer lub autobus do ulicy Hofstettenstrasse. Autem zjedź z autostrady A6 na węźle Thun-Nord i zostaw samochód na parkingu Göttibach. Opłata to 2 CHF za godzinę od poniedziałku do soboty oraz 1 CHF w niedziele i święta, a miejsc jest niewiele. Jak wrócić? Można schodzić przez wąwóz Cholerenschlucht w stronę Hünibach i dalej do przystani, skąd wraca się statkiem lub autobusem linii 21 z przystanku Hünibach, Chartreuse. Wąwóz jest zamknięty od 1 listopada do 31 marca z powodu spadających kamieni. Druga opcja to powrót promenadą Brahms-Quai wzdłuż Aaru, bez ruchu samochodowego. Kiedy jechać i co zabrać? Najlepiej w suche dni między wiosną a jesienią. Po deszczu leśne korzenie i ziemia są śliskie, więc potrzebne są buty trekkingowe. Przydadzą się też kijki i ochrona przed słońcem lub deszczem. Na samej trasie nie ma restauracji ani kiosków, dlatego zabierz jedzenie i wodę. Najczęstsze pytania Czy Rabenflue nadaje się dla dzieci? Tak, dzieci dobrze znoszą pętlę, ale trasa nie jest przystosowana do wózków. Strome fragmenty prowadzą leśną ścieżką ze schodami. Ile czasu zajmuje wycieczka? Pełna pętla z Thun to ok. 2,5 godziny marszu. Do samego punktu widokowego idzie się mniej więcej godzinę. Czy można zrobić grilla? Przy punkcie widokowym jest palenisko i stół piknikowy, a trasa mija także miejsce grillowe z widokiem na skałę. Czy Rabenflue ma jedną, pewną wysokość? Materiały turystyczne podają różne wartości, więc przed wyjściem sprawdź ją na mapie swisstopo. Wysokość nie jest potrzebna, by dojść, bo szlak jest dobrze oznakowany.

Seeburgturm

Kreuzlingen

Seeburgturm w Kreuzlingen to drewniana wieża widokowa na północnym skraju parku Seeburg, niedaleko portu w Kreuzlingen (kanton Turgowia, Szwajcaria). Stoi tuż nad Jeziorem Bodeńskim, w otoczeniu zieleni i zabytkowego zespołu pałacowego. Czym jest Seeburgturm? To publiczna wieża widokowa należąca do gminy Kreuzlingen. Powstała w 2000 roku z drewna daglezji i jodły białej, a jej dach porasta roślinność. Konstrukcja ma 15,4 m wysokości. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 10,4 m i prowadzi do niej 53 stopnie. Co zobaczysz z wieży i wokół niej? Z platformy obejmiesz wzrokiem okolice Kreuzlingen oraz brzeg jeziora. Sama wieża jest jednak tylko jednym z punktów spaceru po parku Seeburg, więc warto zaplanować więcej czasu. Park założył w latach 1894–1895 August Amman. W jego głębi stoi Schloss Seeburg, obiekt uznany za dobro kultury o znaczeniu krajowym. Pierwszy budynek, mały dom zwany Neuhorn, wzniesiono w 1598 roku. Pożar w 1633 roku zniszczył go niemal doszczętnie, a odbudowę zakończono w 1664 roku pod kierunkiem opata Augustina I Gimmiego; budynek służył opatom klasztoru augustianów z Kreuzlingen jako letnia rezydencja. W 1833 roku mieściło się tu seminarium nauczycielskie kantonu Turgowia, a obecny historyzujący wygląd pałac zawdzięcza przebudowie z 1870 roku. Od 1958 roku należy do miasta Kreuzlingen. Dziś działają w nim restauracja i sale na wydarzenia. Jak dotrzeć? Wieża leży w pobliżu portu w Kreuzlingen, przy brzegu jeziora, więc najłatwiej dojść tu pieszo z nabrzeża lub z centrum miasta. Adres pałacu to Seeweg 5, co ułatwia nawigację po parku. Kreuzlingen graniczy bezpośrednio z niemiecką Konstancją, dlatego wieżę można połączyć ze spacerem między oboma miastami. Kiedy przyjechać? Park Seeburg jest dostępny przez całą dobę i bezpłatnie. Najprzyjemniejszy jest od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy można połączyć widok z wieży z kąpielą lub odpoczynkiem nad wodą. Na wieżę wejdziesz po schodach, więc planuj wizytę przy dobrej widoczności, najlepiej w ciągu dnia. Najczęstsze pytania Ile kosztuje wejście na Seeburgturm? Nie znaleźliśmy informacji o opłatach za wejście. Park jest bezpłatny i otwarty całą dobę. Jak wysoka jest wieża i ile ma stopni? Wieża mierzy 15,4 m, platforma widokowa leży na 10,4 m, a dostęp zapewniają 53 stopnie. Czy Seeburgturm to wieża ciśnień lub część zamku? Nie. To samodzielna drewniana wieża widokowa z 2000 roku, stojąca na skraju parku. Pałac Seeburg jest oddzielnym, znacznie starszym obiektem. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Schloss Seeburg z restauracją, park nad jeziorem oraz port w Kreuzlingen. Blisko jest też granica z Konstancją.

Chuderhüsi Tower

Röthenbach im Emmental

Wieża widokowa Chuderhüsi w Röthenbach im Emmental to drewniana konstrukcja o wysokości 42 metrów, wznosząca się nad lasem w szwajcarskim kantonie Berno. Z platformy widać Alpy Berneńskie i, przy dobrej pogodzie, daleko położone pasmo Jury. Co warto wiedzieć o wieży? Obiekt zbudowano z drewna jodły białej. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 37 metrów, a na górę prowadzą 195 schodów. Pierwszą wieżę postawiono w 1998 roku, w czasie obchodów jubileuszu gminy. Pożar zniszczył ją w 2001 roku, a odbudowana wersja stoi od 2002 roku. Przez pewien czas była to najwyższa drewniana wieża widokowa w Szwajcarii, do 2010 roku, kiedy wyprzedziła ją wieża na Frienisbergu. Czasem spotkasz też nazwę Aussichtsturm Gauchernwald, od pobliskiego lasu. Co zobaczysz ze szczytu? Platforma oferuje panoramę 360 stopni. Na południu rysują się szczyty Alp Berneńskich, a wokół rozciągają się zalesione wzgórza i pastwiska typowe dla Emmentalu. W wyjątkowo przejrzyste dni widoczna jest linia Jury na północnym zachodzie. Najlepsze warunki bywają rano i po przejściu frontu, gdy powietrze jest czyste. Jak dojechać do wieży? Wieża leży ok. 15 km na północny wschód od Thun. Sezonowo kursuje tu BLS Wanderbus: w sezonie 2026 (od 25 kwietnia do 1 listopada) linia 271 z Signau dojeżdża w soboty, niedziele i święta do przystanku Chuderhüsi. Od przystanku dochodzi się do wieży w kilka minut leśną ścieżką. Własnym samochodem warto sprawdzić dostępność miejsc parkingowych przy dojeździe, bo dojazd prowadzi lokalnymi drogami. Jakie trasy piesze zaczynają się przy wieży? Chuderhüsi – Würzbrunnen – Röthenbach – Eggiwil: ok. 11,4 km, ok. 3 godzin, trasa łatwa; mija kościół pielgrzymkowy Würzbrunnen. Chuderhüsi – Würzbrunnen – Röthenbach – Vorder Naters – Süderen: ok. 9,9 km, ok. 3 godzin 10 minut. Linden – Chuderhüsi – Röthenbach: ok. 9,4 km, ok. 3 godzin, około 390 m podejścia. Dłuższa trasa grzbietowa z Oberdiessbach przez Churzenberg zajmuje ok. 4 godzin 45 minut. Najczęstsze pytania Czy wejście na wieżę jest płatne? Nie. Wieża jest dostępna bezpłatnie i otwarta przez cały rok. Ile schodów trzeba pokonać? 195 stopni prowadzi na platformę na wysokości 37 metrów. Kiedy najlepiej przyjechać? W sezonie kursuje autobus Wanderbus (weekendy i święta od końca kwietnia do 1 listopada). Na widoki najlepiej wybrać bezchmurny dzień, zwłaszcza rano. Czy to dobre miejsce na wycieczkę z dziećmi? Tak, dojście od przystanku jest krótkie, a trasy w okolicy mają łagodny charakter. Wspinaczka po schodach wymaga jednak kondycji.

Directional beam antenna tower Ulmizberg

Köniz

Wieża Ulmizberg (Richtstrahlturm Ulmizberg) w Köniz to stalowa wieża antenowa z platformą widokową, stojąca w miejscowości Schliern, w gminie Köniz, tuż pod Bernem w kantonie Berno. Konstrukcja ma około 95 metrów wysokości i należy do najbardziej charakterystycznych punktów na wzgórzu, od którego bierze nazwę. Co to za wieża? Ulmizberg to wzniesienie w gminie Köniz, a wieża bywa też nazywana Ulmizturm lub Ulmizbergturm. Stalową instalację antenową zbudowano w 1974 roku. Początkowo służyła do odciążenia sieci telefonicznej, dlatego w nazwie pojawia się słowo „Richtstrahl”, czyli radiolinia. Dziś na wieży działają anteny radiolinii, telefonii komórkowej oraz nadajniki radia cyfrowego DAB. Emisję telewizji naziemnej DVB-T z tego obiektu zakończono 3 czerwca 2019 roku. Czy można wejść na platformę widokową? Wieża ma platformę widokową na wysokości około 13 metrów nad ziemią. To znacznie mniej niż cała konstrukcja, więc widok obejmuje przede wszystkim okolicę Spiegel bei Bern i okoliczne wzgórza. Sama wieża jest widoczna z daleka i dobrze służy jako punkt orientacyjny podczas spaceru. Jak dojechać? Adres wieży to Ulmizbergstrasse w Spiegel bei Bern (kod pocztowy 3095), w południowo-zachodniej części aglomeracji Berna. Obiekt leży w granicach gminy Köniz, jednej z największych gmin kantonu pod względem liczby mieszkańców. Wzgórze Ulmizberg jest znane także kolarzom, bo prowadzi na nie osobny podjazd opisywany w serwisach rowerowych, startujący z Oberulmiz. Dlaczego warto odwiedzić to miejsce? Wieża łączy dwie funkcje: jest działającym obiektem telekomunikacyjnym i celem krótkich wycieczek. Okolica nadaje się na letnie spacery i piknik, a sama konstrukcja, podobna do innych wież radiowych w Szwajcarii, jest ciekawostką dla osób interesujących się techniką i architekturą inżynieryjną. Na platformę wychodzi się z poziomu terenu, a krajobraz z góry pokazuje typowy dla Mittelland układ pól, lasów i osiedli. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Ulmizberg? Całkowita wysokość wynosi około 94–95 metrów, zależnie od źródła i od tego, czy liczy się antenę. Kiedy zbudowano wieżę? W 1974 roku, jako stalową instalację antenową. Do czego służy wieża dzisiaj? Obsługuje radiolinię, telefonię komórkową i radio DAB. Telewizja DVB-T została z niej wyłączona w czerwcu 2019 roku. Gdzie dokładnie stoi? W miejscowości Schliern w gminie Köniz, w kantonie Berno, przy Ulmizbergstrasse koło Spiegel bei Bern. Współrzędne to około 46,90 N i 7,43 E.

Maiengrünturm

Hägglingen

Maiengrünturm to stalowa wieża widokowa w gminie Hägglingen w kantonie Argowia, wznosząca się na wzgórzu Maiengrün. Konstrukcja z końca lat dwudziestych XX wieku należy do wpisanych na kantonalną listę zabytków i jest jednym z symboli miejscowości. Gdzie stoi Maiengrünturm? Wieża stoi na grzbiecie między dolinami rzek Reuss i Bünz, w środkowej Szwajcarii. Maiengrün ma 589 metrów n.p.m. i jest najwyższym z siedmiu wzgórz należących do Hägglingen. Na szczyt prowadzi asfaltowa droga dojazdowa, więc w pobliże wieży można dotrzeć także samochodem. Dla osób lubiących spacery wzgórze jest wygodnym celem krótkiej wycieczki z miejscowości. Jak powstała wieża? Pierwsza wieża na wzgórzu była drewniana i pochodziła z 1913 roku. Obecną budowlę, stalową kratownicę, zbudowano w 1929 roku. W 1936 roku podwyższono ją o 8 metrów, dzięki czemu osiągnęła około 35 metrów. Projekt nawiązuje do dawnych wzorców inspirowanych wieżą Eiffla. Według kantonalnej inwentaryzacji zabytków należy do nielicznych szwajcarskich wież widokowych, które zachowały niemal w całości pierwotną substancję. Powstała na prywatnym gruncie z prywatnej inicjatywy, a w czasie drugiej wojny światowej bywała używana jako punkt obserwacyjny wojska. Co zobaczysz ze szczytu? Na najwyższą platformę prowadzi ponad 170 schodów. Z góry widać Hägglingen i okolicę, a pogodny dzień pozwala dostrzec łańcuch Alp. Panoramę Alp podziwiać można zresztą już z drogi dojazdowej, zanim wejdziesz na wieżę. Obok wieży działa gospoda, w której można odpocząć po spacerze. Kiedy przyjechać? Najlepiej wybrać dzień z dobrą widocznością, gdy powietrze jest przejrzyste, a Alpy wyraźnie odcinają się na horyzoncie. Wejście na wieżę jest płatne, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne ceny i godziny otwarcia na stronie gminy Hägglingen. Najczęstsze pytania Jak wysoka jest wieża Maiengrünturm? Ma około 35 metrów po podwyższeniu w 1936 roku. Wzgórze, na którym stoi, osiąga 589 metrów n.p.m. Czy wejście na wieżę jest płatne? Tak, wejście na wieżę jest odpłatne. Aktualny cennik podaje gmina. Ile schodów trzeba pokonać? Na najwyższą platformę prowadzi ponad 170 stopni. Czy można dojechać na górę samochodem? Tak, na wzgórze Maiengrün prowadzi asfaltowa droga, która sama w sobie oferuje widoki na Alpy. Czy przy wieży jest gastronomia? Tak, na szczycie działa gospoda obok wieży.

Gempenturm

Gempen

Gempenturm to stalowa wieża widokowa na płaskowyżu Gempenplateau, nad wsią Gempen w szwajcarskim kantonie Solura. Stoi na krawędzi Schartenflue, skąd roztacza się panorama na kilka pasm górskich i trzy kraje. Czym jest Gempenturm? Wieża powstała w 1897 roku jako konstrukcja z kratownicy stalowej i ma pięć kondygnacji. Platforma widokowa znajduje się na wysokości 28 metrów, a prowadzi do niej 115 stopni. Całość wznosi się na wzgórzu położonym według portali turystycznych na około 759 m n.p.m. Najwyższy punkt płaskowyżu, Schartenflue, bywa podawany z wysokością 753 m, a różnica wynika zapewne z innego punktu pomiaru. Co zobaczysz z platformy? Przy dobrej widoczności wzrok sięga po Jurę, Sundgau i Wogezy we Francji, a także po Schwarzwald w Niemczech. Widać też okolice Bazylei i fragment Alzacji. Dzięki temu miejsce jest popularnym celem jednodniowych wypraw z aglomeracji bazylejskiej. Jak dojść do wieży? Najczęściej zaczyna się trasę na stacji Dornach-Arlesheim. Szlak prowadzi przez Ermitage i ruiny zamku Dorneck albo przez Schönmatt na Schartenflue. Pętla z Dornach-Arlesheim przez Schartenflue, Schlosshof i Dorneck liczy około 11,6 km i zajmuje mniej więcej 3 godziny 20 minut. Można też wyjść z samego Gempen lub z okolic Bad Schauenburg. Od przystanku autobusowego Gempen Steinacker idzie się do wieży około 25 minut. Co jeszcze jest na miejscu? Obok wieży działa restauracja Bärgbeiz Gempenturm, polecana przez Switzerland Tourism. To wygodny przystanek po podejściu. Aktualne godziny otwarcia wieży i lokalu sprawdź przed wyjazdem na stronach gminy lub restauracji. Kiedy jechać? Najlepszy jest dzień z czystym powietrzem, najlepiej po przejściu frontu, gdy widać daleko. Wiosną i jesienią łatwo o dobrą widoczność, a trasy są wtedy przyjemne do marszu. Zimą na szczycie bywa zimno i wietrznie, więc zabierz cieplejszą warstwę. Najczęstsze pytania Ile stopni ma Gempenturm? 115 stopni prowadzi na platformę położoną na wysokości 28 metrów. W którym kantonie leży wieża? Płaskowyż Gempenplateau należy do kantonu Solura, tuż przy granicy z Bazyleą-Okręgiem. Czy z wieży widać Schwarzwald? Tak, przy dobrej pogodzie widać Schwarzwald, Wogezy, Jurę i Sundgau. Czy na miejscu można zjeść? Tak, tuż przy wieży działa restauracja Bärgbeiz Gempenturm.

Hohwacht

Reisiswil

Hohwacht to wieża widokowa nad wsią Reisiswil w szwajcarskim kantonie Berno, na grzbiecie Ghürn. Leży na wysokości około 780 m n.p.m. i jest najwyższym punktem wschodniego Oberaargau. Z platformy na szczycie widać szeroką panoramę środkowej Szwajcarii, więc to cel dla osób, które lubią łączyć spacer po lesie z widokiem na Alpy. Czym jest Hohwacht? Nazwa oznacza dawny punkt strażniczy. W 1798 roku, gdy wojska francuskie uderzyły na Berno, cały kanton został ostrzeżony w ciągu kilku godzin dzięki sieci stosów sygnałowych rozpalanych na szczytach. Hohwacht należała do tego systemu alarmowego. Jedno ze źródeł podaje, że pierwszą wieżę zbudowano z drewna w 1886 roku, a w 1911 roku zastąpiono ją konstrukcją betonową. Obecna wieża ma około 20 m (niektóre opisy podają 21,5 m). Co zobaczysz ze szczytu? Panorama obejmuje Napf, dolinę Aary, wzgórza Jury oraz, przy dobrej widoczności, łańcuch Alp. Tablica panoramiczna na wieży wymienia około 150 szczytów, od Säntis po Alpy Fryburskie. Na dole, tuż obok wieży, stoi Waldhaus Hochwacht, leśna gospoda czynna od Wielkanocy do końca października w niedziele; dodatkowe terminy możliwe po uzgodnieniu. Jak dotrzeć na Hohwacht? Najprościej samochodem: przy skraju lasu jest bezpłatny parking na około 20 miejsc, skąd na wieżę idzie się krótko. Adres pocztowy to 4919 Reisiswil. Piechurzy mają kilka opcji: z Melchnau przez Rüppiswil i Ghürn, pętla trwa około 4 godzin (ok. 13 km, ok. 395 m podejścia), trasa Melchnau – Hohwacht – Madiswil, około 8,5 km w jedną stronę. Kiedy przyjechać? Wieża jest dostępna przez cały rok, ale widok zależy od pogody. Najlepsze są pogodne dni wiosną, jesienią i zimą po przejściu frontu, gdy powietrze jest przejrzyste, a Alpy wyraźnie widoczne. Jeśli chcesz zjeść w Waldhaus, zaplanuj wizytę na niedzielę między Wielkanocą a końcem października. Co jeszcze warto wiedzieć? Okolica to spokojny, leśny fragment Oberaargau na pograniczu z Emmentalem. Wieża dobrze sprawdza się jako punkt pośredni dłuższej wędrówki z Melchnau do Madiswil lub Huttwil, a przy niewielkiej wysokości podejścia nadaje się także dla rodzin. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży Hohwacht? Nad Reisiswil w kantonie Berno, na grzbiecie Ghürn, na wysokości ok. 780 m n.p.m. Współrzędne to około 47,166 N, 7,833 E. Czy dojazd samochodem jest możliwy? Tak. Przy skraju lasu znajduje się bezpłatny parking na ok. 20 aut, a stamtąd na wieżę idzie się kawałek lasem. Jak wysoka jest wieża? Około 20 m; część źródeł podaje 21,5 m. Czy przy wieży można coś zjeść? Obok działa Waldhaus Hochwacht, otwarty od Wielkanocy do końca października w niedziele oraz po wcześniejszym uzgodnieniu.

Natura w Szwajcarii