Natura — Szwajcaria

Hasensee

Uesslingen-Buch

Hasensee to niewielkie jezioro w gminie Uesslingen-Buch w kantonie Turgowia, w północno-wschodniej Szwajcarii. Leży w dolinie Seebachtal, w sąsiedztwie dwóch większych zbiorników: Hüttwilersee i Nussbaumersee. Cała trójka tworzy zespół zwany jeziorami Hüttwiler, a Hasensee jest z nich najbardziej odosobnione i ciche. Gdzie leży Hasensee i jak wygląda? Jezioro znajduje się na współrzędnych około 47,608° N i 8,830° E, w polodowcowej dolinie Seebachtal. Jego powierzchnia to 11,1 ha, a lustro wody leży na wysokości 434,16 m n.p.m. Poziom wody obniżono o około 1,5 m w czasie II wojny światowej, więc dzisiejsza linia brzegu różni się od dawnej. Brzegi porastają szuwary i drzewa, a całość sprawia wrażenie spokojnego, mało zagospodarowanego zakątka. Czym wyróżniają się jeziora Hüttwiler? Hasensee, Hüttwilersee i Nussbaumersee wraz ze strefami brzegowymi uznano za krajobraz o znaczeniu krajowym. Obszar chroni siedliska ptaków wodnych i błotnych, dlatego turyści powinni trzymać się wyznaczonych ścieżek i nie płoszyć zwierząt, zwłaszcza w okresie lęgowym. Dla odwiedzających oznacza to przede wszystkim obserwację przyrody, a nie klasyczny wypoczynek nad wodą. Czy można się tu kąpać? Nie. Nad Hasensee obowiązuje zakaz pływania. Kąpielisko znajdziesz przy sąsiednim Nussbaumersee, gdzie działa miejscowa plaża. W całej dolinie psy nie mogą wchodzić do wody, a w strefie chronionej obowiązuje obowiązek prowadzenia ich na smyczy. Wiosną dotyczy to także terenów blisko lasu. Jak zaplanować spacer? Popularna pętla zaczyna się w miejscowości Nussbaumen, w części zwanej Tobelbrunnen. Stamtąd ścieżka prowadzi do Nussbaumersee, potem północnym brzegiem do Hüttwilersee. Bez zatrzymywania się na kąpiel zajmuje to około godziny. Hasensee leży przy tej trasie na jej skraju, więc łatwo włączyć go do spaceru jako cichy przystanek. Wygodne obuwie wystarczy, a teren jest płaski i nadaje się także dla rodzin z dziećmi. Kiedy przyjechać? Najlepiej wiosną i wczesnym latem, gdy ptaki są najbardziej aktywne, oraz jesienią, kiedy brzegi mają intensywne barwy. Ranek daje największą szansę na spokój. Latem nad pobliskim Nussbaumersee robi się tłoczno, a nad Hasensee zwykle jest wyraźnie ciszej. Najczęstsze pytania Jak duże jest Hasensee? Jezioro ma 11,1 ha powierzchni i leży na wysokości 434,16 m n.p.m. Czy w Hasensee można pływać? Nie, pływanie jest tam zabronione. Do kąpieli służy sąsiednie jezioro Nussbaumersee. Czy mogę zabrać psa? Tak, ale tylko na smyczy. Psy nie mogą wchodzić do wody w żadnym z jezior doliny. Czy Hasensee to to samo co Hüttwilersee? Nie. To dwa osobne jeziora w tej samej dolinie, razem z Nussbaumersee tworzące zespół jezior Hüttwiler.

Laghetto d'Orbello

Arbedo-Castione

Laghetto d'Orbello to niewielkie jeziorko leśne w dolinie Val d'Arbedo, w gminie Arbedo-Castione w kantonie Ticino. Leży na wysokości 726 m n.p.m., poza zabudową miejscowości, w gęstym lesie nad Bellinzoną. Ma niecałe 500 m długości i około 100 m szerokości, więc to spokojny cel na jednodniową wycieczkę, a nie atrakcja z infrastrukturą. Skąd się wzięło jezioro? Jezioro jest młode, a jego historię da się opisać co do dnia. Osuwisko z 2 października 1928 roku zagrodziło bieg potoku Traversagna. Woda zatrzymała się za osypiskiem i wypełniła dolinę. Potok nadal wpływa do jeziorka i z niego wypływa, dlatego woda stale się wymienia. Zdarzenie przerwało też dawną drogę wojskową Tagliada – Monte di Cò, która biegła tym zboczem. Co zobaczysz na miejscu? Otoczenie jeziorka to las, a sama tafla jest schowana wśród drzew i widać ją dopiero po dojściu do brzegu. Obiekt ma status ważnego miejsca rozrodu płazów o znaczeniu krajowym. Dla odwiedzających oznacza to prostą zasadę: zachowuj się cicho, nie schodź w zarośla przy brzegu i trzymaj psa przy sobie. Można obejść jezioro dookoła, co polecają użytkownicy serwisu Komoot. Na miejscu nie ma kawiarni ani restauracji. Wodę i jedzenie zabierz ze sobą z Arbedo-Castione lub z Bellinzony. Jak dotrzeć do Laghetto d'Orbello? Do Arbedo-Castione dojedziesz komunikacją publiczną, a dalej idzie się pieszo. Przy punktach wejścia na szlak jest możliwość zaparkowania, ale warto przeczytać lokalne oznaczenia. Z Arbedo prowadzi też droga w stronę alpu Capanna Gesero, która jest innym sposobem wejścia w ten rejon doliny. Najczęściej opisywana trasa to pętla z Circolo di Arbedo-Castione. Ma około 9,5 km, daje około 540 m przewyższenia i według Komoot ma stopień średni (SAC 2–3). Wymaga dobrej kondycji i pewnego kroku. Opisy podają różne czasy przejścia, od około 3,5 godziny na całej pętli do 1,5–2,5 godziny na samo okrążenie jeziora, więc zaplanuj czas z zapasem. Kiedy przyjechać? Najwygodniej od późnej wiosny do jesieni, gdy szlaki są suche i bez śniegu. Wiosną możesz trafić na okres godów płazów, a w upalne dni las daje cień. Przed wyjściem sprawdź aktualny stan szlaku na mapie, bo trasy w dolinie prowadzą po stromych, leśnych ścieżkach. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Laghetto d'Orbello? Na 726 m n.p.m., w dolinie Val d'Arbedo. Czy jezioro jest naturalne? Powstało naturalnie w 1928 roku, gdy osuwisko zatamowało potok Traversagna. Nie jest to więc zbiornik zaporowy zbudowany przez człowieka. Czy przy jeziorze jest gastronomia? Nie. Zabierz własne zapasy i zabierz śmieci z powrotem. Czy trasa nadaje się dla początkujących? Pętla z Arbedo-Castione jest średnio trudna i ma 540 m przewyższenia, więc lepiej sprawdzi się u osób z doświadczeniem górskim i w dobrym obuwiu.

Wägitalersee

Innerthal

Wägitalersee to sztuczne jezioro w gminie Innerthal, w kantonie Schwyz w Szwajcarii. Leży w dolinie Wägital, między szczytami Gross Aubrig, Fluebrig, Zindlenspitz, Brünnelistock i Bockmattli. To spokojny cel jednodniowej wycieczki z okolic Jeziora Zuryskiego. Czym jest Wägitalersee? Jezioro powstało w latach 20. XX wieku jako zbiornik retencyjny elektrowni. Spółkę Kraftwerk Wäggital założono w 1921 roku, a napełnianie zbiornika rozpoczęło się w 1924. Zbiornik ma około 4,2 km² powierzchni, do 65 m głębokości i pojemność rzędu 150 mln m³. Pełni funkcję magazynu rocznego: zgromadzona woda służy głównie do produkcji prądu zimą i trafia rurociągiem ciśnieniowym do elektrowni Rempen. Odpływem jest rzeka Wägitaler Aa, która uchodzi do górnej części Jeziora Zuryskiego w Lachen. Co ma wspólnego jezioro z historią Innerthal? Woda zalała dawną wioskę Innerthal. Pod powierzchnią znalazły się kościół, plebania, szkoła i około 30 gospodarstw, a nową zabudowę wzniesiono obok zbiornika. Mieszkańcy trzykrotnie przegrywali sprawy sądowe, a elektrownia powstała głównie z myślą o zapotrzebowaniu na prąd w Zurychu. Zaporę Schräh o wysokości około 110 m uważano przez kilka lat za najwyższą na świecie. Co zobaczysz i co możesz robić? Spacer wokół jeziora. Pętla ma około 13 km i biegnie wyłącznie asfaltową drogą nad zbiornikiem. Zajmuje około 3 godzin, a ruch samochodowy jest niewielki i z ograniczoną prędkością. Trasa nadaje się dla wózków dziecięcych i osób na wózkach inwalidzkich. Zapora Schräh i wodospady. Po drodze miniesz zaporę oraz wodospady potoku Schrähbach o wysokości spadu bliskiej 50 m. Rower. Tą samą drogą jeżdżą rowerzyści. Kąpiel i piknik. Wzdłuż brzegu jest kilka miejsc do odpoczynku i kąpieli. Szlaki w góry. Ze wsi Innerthal wchodzi się do schroniska Bockmattlihütte w niecałe 2 godziny. Jak dojechać do Wägitalersee? Pociągiem dojedziesz do stacji Siebnen-Wangen, a stamtąd autobusem pocztowym (Postauto) do Innerthal, skąd zaczyna się i kończy typowa pętla. Samochodem dojedziesz doliną Wägital z okolic Siebnen. Kiedy przyjechać? Pętla nad jeziorem sprawdza się od późnej wiosny do jesieni, gdy droga jest sucha, a nad wodą da się odpocząć. Latem warto wykorzystać miejsca do kąpieli. Wyższe szlaki w stronę Bockmattli wymagają dobrej pogody. Najczęstsze pytania Gdzie leży Wägitalersee? W gminie Innerthal w kantonie Schwyz, w dolinie Wägital, w północno-wschodniej Szwajcarii. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Około 3 godzin; pętla liczy mniej więcej 13 km i prowadzi asfaltową drogą. Czy trasa jest odpowiednia z dziećmi? Tak. Nawierzchnia jest asfaltowa, więc przejedzie tu także wózek dziecięcy lub inwalidzki, a ruch samochodów jest niewielki. Czy to jezioro naturalne? Nie. To zbiornik zaporowy z lat 20. XX wieku, który zatopił dawną wieś Innerthal.

Oberer Murgsee

Quarten

Oberer Murgsee (Górne Jezioro Murg) leży w dolinie Murgtal w gminie Quarten, w kantonie St. Gallen. To najwyżej położone z trzech jezior Murgseen, na wysokości około 1820 m n.p.m. Odpływem jest potok Murgbach, który spływa doliną do jeziora Walensee w miejscowości Murg. Gdzie leży Oberer Murgsee? Trzy jeziora – Oberer, Mittlerer i Unterer Murgsee – ukryły się w górskiej niecce na samym końcu doliny Murgtal. Górne jezioro jest najdalej w głębi i najwyżej, a nad brzegiem stoi schronisko Murgseehütte, czyli Berggasthaus Murgsee. Obiekt leży na wysokości ok. 1830 m, między jeziorem górnym a środkowym, a jego historia sięga czasów wydobycia rudy w okolicy. Jak dotrzeć nad Oberer Murgsee? Punktem startu jest zwykle Mornen w dolinie Murgtal, do którego dojeżdża się z Murg am Walensee. Można podjechać samochodem (płatny parking Bachlaui) albo taksówką, którą trzeba zamówić z wyprzedzeniem. Kursuje też autobus Murgsee z Murg. W dolinie nie ma zasięgu telefonii komórkowej, więc transport warto rezerwować wcześniej. Popularna pętla zaczyna się w Mornen i prowadzi przez Merlen, Gspon, Unter Mürtschen i Ober Mürtschen na przełęcz Murgseefurggel (około 1984 m), skąd schodzi się do jeziora. Trasa ma stopień T2, około 14,4 km, ok. 890 m podejścia i zajmuje około 5 godzin. Co zobaczysz na miejscu? Dziki cyrk skalny z trzema jeziorami i schroniskiem nad wodą. Schronisko zaopatrywane jest w dużej mierze helikopterem, a przed wyjściem dalej można w nim zjeść i odpocząć. Jezioro leży na szlaku Sardona-Welterbe-Weg (obszar światowego dziedzictwa UNESCO Tektoniczna Arena Sardona). Pierwszy etap tego szlaku prowadzi z Habergschwänd koło Filzbach przez Murgseefurggel do Murgseehütte, drugi dalej do Spitzmeilenhütte. Z okolicy jeziora prowadzi też krótkie podejście na przełęcz Widersteinfurgglen. Kiedy przyjechać? Sezon wędrówkowy trwa od czerwca do października. Schronisko działa mniej więcej od maja do października, więc przed wyjściem sprawdź jego aktualne terminy na stronie obiektu. Zimowe wyprawy w ten rejon są dla doświadczonych turystów z odpowiednim sprzętem. Najczęstsze pytania Czy Oberer Murgsee to najwyższe z jezior Murgseen? Tak. Z trzech jezior (górne, środkowe, dolne) właśnie Oberer Murgsee leży najwyżej, około 1820 m n.p.m. Czy można tu zjeść i przenocować? Nad jeziorem działa Berggasthaus Murgsee (Murgseehütte), schronisko znane z czasów górnictwa rudy, otwarte mniej więcej od maja do października. Telefon do obiektu: +41 81 511 03 63. Jak trudna jest trasa? Pętla z Mornen jest oceniana na T2: to szlak górski, ale bez wymagającej techniki. Planuj około 5 godzin marszu i 890 m podejścia. Gdzie zostawić samochód? W Murg am Walensee działa płatny parking Bachlaui; dalej do Mornen można dojechać taksówką albo autobusem Murgsee.

Silvaplanersee

Surlej

Silvaplanersee (retoromańskie Lej da Silvaplauna) to jezioro w Górnej Engadynie w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Leży tuż przy osadzie Surlej, na wysokości około 1790 m n.p.m., między wsią Silvaplana a stokami Piz Corvatsch. To jedno z czterech jezior w biegu rzeki Inn, a jednocześnie jedno z najlepszych miejsc w Alpach do windsurfingu i kitesurfingu. Gdzie leży Silvaplanersee i czym się wyróżnia? Jezioro jest drugie z kolei w łańcuchu engadyńskich jezior, przez które płynie Inn. Wyżej leży większe Silsersee, niżej połączone z nim wodą Champfèrersee, a dalej St. Moritz. Nazwę zawdzięcza wsi Silvaplana na jego brzegu. Nad taflą wznoszą się szczyty powyżej 3000 m, wśród nich Piz Corvatsch, Piz Julier i Piz Surlej. Zlewnia sięga lodowców Piz Corvatsch, z których największy to Vadret dal Tremoggia. Przy brzegu przebiega droga na przełęcz Julierpass, zbudowana w 1826 roku jako trasa z Tiefencastel do Engadyny. Co robić nad Silvaplanersee? Windsurfing i kitesurfing. Jezioro słynie z regularnego, dość silnego wiatru, który wieje najczęściej po południu. Przyciąga to deskarzy i kitesurferów z całej Europy, a na brzegu działają szkoły i wypożyczalnie sprzętu. Początkujący powinni wybierać zajęcia z instruktorem, bo woda jest zimna, a wiatr potrafi się wzmocnić. Spacery i rowery. Wzdłuż brzegu biegnie wygodna ścieżka łącząca Silvaplanę z Surlej i dalej z okolicami Sils. Trasa jest płaska, nadaje się dla rodzin i na spokojną przejażdżkę rowerem. Wycieczka na Corvatsch. W Surlej startuje kolejka linowa na Piz Corvatsch. Z górnej stacji widać łańcuch jezior Engadyny i lodowce Bernina. Latem to punkt wyjścia na szlaki, zimą na narty. Zima. Gdy zamarza, jezioro staje się częścią zimowego krajobrazu doliny: wokół wytyczane są trasy biegowe i spacerowe, a płaska, otwarta powierzchnia i wiatr przyciągają także miłośników kite'u na nartach. Jak dojechać? Najbliższa duża stacja kolejowa to St. Moritz, około kilku kilometrów od jeziora. Stamtąd do Silvaplany i Surlej kursują autobusy PostBus. Samochodem dojedziesz z Chur przez przełęcz Julierpass albo z Włoch przez przełęcz Maloja. Przy brzegu i przy dolnej stacji kolejki są parkingi. Kiedy przyjechać? Na sporty wodne najlepszy jest okres od czerwca do września, kiedy wiatr jest stabilny, a woda najcieplejsza, choć nadal chłodna. Na spacery i widoki sprawdza się lato i wczesna jesień. Zimą okolica żyje narciarstwem, a jezioro bywa pokryte lodem i śniegiem. Najczęstsze pytania Czy Silvaplanersee to to samo co Silsersee? Nie. To dwa osobne jeziora, oddzielone odcinkiem doliny, którym płynie Inn. Silsersee jest większe i leży wyżej w dolinie, a Silvaplanersee jest znane z wiatru. Czy można pływać w jeziorze? Technicznie tak, ale woda jest lodowata nawet latem. Większość osób korzysta z jeziora na desce, z kitem albo spaceruje brzegiem. Windsurferzy i kitesurferzy noszą pianki. Czy to miejsce dla początkujących? Tak, jeśli zaczynasz z instruktorem. Szkoły oferują kursy windsurfingu i kitesurfingu, a wiatr bywa mocny, więc samodzielna nauka nie jest zalecana. Czy dojadę tu bez samochodu? Tak. Z St. Moritz kursują autobusy do Silvaplany i Surlej, a przy dolnej stacji kolejki Corvatsch jest przystanek.

Silsersee

Sils im Engadin/Segl

Silsersee (romansz. Lej da Segl) to największe jezioro Gryzonii, leżące w Górnej Engadynie w Szwajcarii, przy wsi Sils im Engadin/Segl. Lustro wody o powierzchni około 4,1 km² znajduje się na wysokości około 1797 m n.p.m., między przełęczą Maloja a jeziorem Silvaplana. Gdzie leży Silsersee i jak wygląda? Jezioro jest częścią łańcucha jezior Górnej Engadyny. Jego maksymalna głębokość to około 71 m, a średnia około 35 m. Nad brzegami leżą miejscowości Sils (Sils-Maria i Sils-Baselgia) oraz Maloja na południowo-zachodnim końcu. Do gminy Sils należą też Fex i Grevasalvas. Do głębi zbiornika wcina się wąski półwysep Chastè, jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów tutejszego krajobrazu. Jak dotrzeć? Najwygodniej dojechać do Sils-Maria, skąd do brzegu jeziora jest kilkanaście minut spaceru. Miejscowość leży przy drodze przez Górną Engadynę, w okolicy działają też autobusy łączące Sils z St. Moritz, Silvaplaną i Malojà. Na miejscu nie potrzeba samochodu, bo najciekawsze trasy zaczynają się w centrum wsi. Co zobaczysz i co robić nad jeziorem? Półwysep Chastè. Krótki spacer przez las zwykle łączy się z dalszą wędrówką w głąb doliny Fex. Dolina Fex. Spokojna dolina, którą można przejść pieszo albo przejechać powozem konnym. Dom Nietzschego w Sils-Maria. Filozof spędził tu siedem letnich sezonów w latach 1881–1888. Dziś w budynku działa muzeum z pierwszymi wydaniami, listami i rękopisami, a część opisów ma wersję angielską. Kościół św. Wawrzyńca w Sils-Baselgia. Wzmiankowany już w 1536 roku. Szlaki nad północnym brzegiem. Popularna jest okolica Plaun da Lej i Grevasalvas. Trasa Wasserweg. Wyrusza ze stacji górnej kolejki Furtschellas i prowadzi około 2,5 godziny wokół sześciu małych jeziorek. Kiedy przyjechać? Latem jezioro służy jako tło dla pieszych wędrówek i spacerów po brzegu. Jesienią i zimą krajobraz Górnej Engadyny wygląda zupełnie inaczej, ale warunki na szlakach zmieniają się z miesiąca na miesiąc, więc przed wyjściem sprawdź informacje lokalnej informacji turystycznej. Najczęstsze pytania Czy Silsersee to największe jezioro Gryzonii? Tak, z powierzchnią około 4,14 km² zajmuje pierwsze miejsce w kantonie. Jak głębokie jest jezioro? Maksymalnie około 71 m, średnio około 35 m. Czym różni się Silsersee od Silvaplanersee? To dwa osobne jeziora Górnej Engadyny. Silsersee leży wyżej, bliżej przełęczy Maloja, a Silvaplana położona jest dalej w stronę St. Moritz. Co warto połączyć ze spacerem nad jeziorem? Półwysep Chastè, dolinę Fex i muzeum w Domu Nietzschego w Sils-Maria.

Chapfensee

Mels

Chapfensee to zbiornik retencyjny na wysokości około 1030 m n.p.m., położony nad miejscowością Mels w kantonie St. Gallen, w regionie Heidiland. Zbudowany w latach 40. XX wieku, wygląda dziś jak naturalne jezioro górskie, a otaczający go teren objęto ochroną jako rezerwat przyrody. Co zobaczysz nad Chapfensee? Jezioro leży wśród lasów i torfowisk, na których rosną rzadkie gatunki roślin i zbiorowiska leśne. Woda nie służy tu tylko krajobrazowi: z jeziora spływa rurociągiem ciśnieniowym do elektrowni w Plons, a zbiornik został ukończony w latach 1946–1947. Mimo tej funkcji brzegi wyglądają bardzo naturalnie, dlatego miejsce chętnie odwiedzają rodziny, rowerzyści i wędkarze. Jak dotrzeć na miejsce? Najprostszy dojazd prowadzi z Mels w głąb doliny Weisstannental do przysiółka Vermol, gdzie znajduje się parking, a stamtąd na jezioro idzie się pieszo. Do Vermol i nad jezioro prowadzi też etap szlaku Via Alpina, który z Mels biegnie dalej do Weisstannen. Ambitniejsza opcja to całodniowa wędrówka z Flums przez Sässliwiesen i halę Alp Cafröa, a potem zejście do Mels. Trasa liczy około 15 km, zajmuje mniej więcej 6 godzin i obejmuje około 840 m podejścia, więc wymaga kondycji. Jaka trasa wokół jeziora jest najlepsza? Heidiland Tourismus poleca pętlę o długości około 4,3 km, którą przejdziesz w około 1 godzinę 20 minut. Start i meta są na parkingu w Vermol, a skala trudności jest niska (kondycja 2 w skali do 6). Najwyższy punkt trasy leży na 1128 m, najniższy na 1017 m. Po drodze mijasz chronione torfowisko. Krótszy wariant z Parmort ma około 2,7 km. Na szlaku i w jego pobliżu działają miejsca z gastronomią: w Vermol, nad samym jeziorem i w Wildenbergu. Co jeszcze można robić? Wędkowanie. Jezioro jest zarybiane pstrągiem tęczowym i przyciąga wędkarzy. Grill. Przy brzegu urządzono miejsca na ognisko. Kąpiel. Latem część osób korzysta z możliwości pływania. Ścieżka przyrodnicza. Heidiland Tourismus przygotował cyfrową ścieżkę w aplikacji Actionbound, z sójką Edi jako przewodnikiem. Opowiada o przyrodzie jeziora i o jego ochronie. Kiedy przyjechać? Najlepiej latem i wczesną jesienią, gdy szlaki są wolne od śniegu, a wokół Weisstannental jest zielono. Zimą dojście bywa utrudnione, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki na stronach Heidiland Tourismus. Najczęstsze pytania Czy Chapfensee to naturalne jezioro? Nie, to zbiornik retencyjny ukończony w 1946–1947 roku, ale wtopiony w krajobraz tak, że trudno to zauważyć. Ile czasu zajmuje spacer wokół jeziora? Pętla z parkingu w Vermol ma około 4,3 km i zajmuje około 1 godziny 20 minut. Czy można tu się kąpać i łowić ryby? Tak, jezioro słynie z pstrąga tęczowego, a latem część gości się kąpie. Obowiązują zasady ochrony rezerwatu, więc zostaw teren w porządku. Czy trasa nadaje się dla dzieci? Tak, pętla jest łatwa, a ścieżka przyrodnicza w aplikacji dobrze sprawdza się z rodziną.

Lac de Géronde

Sierre

Lac de Géronde to niewielkie jezioro w Sierre, w szwajcarskim kantonie Valais. Leży na wysokości 523 m n.p.m., a jego powierzchnia to zaledwie 0,055 km². Mimo skromnych rozmiarów jest jednym z ulubionych miejsc spacerów i wypoczynku mieszkańców miasta oraz turystów zatrzymujących się w dolinie Rodanu. Skąd się wzięło jezioro? Okolica ma burzliwą historię geologiczną. Pod koniec ostatniego zlodowacenia, około 15 tysięcy lat temu, z prawego brzegu Rodanu powyżej Sierre osunęła się ogromna masa skał. Rumowisko uformowało wzgórza otaczające dzisiejsze jezioro, a rzeka z czasem przecięła je własnym korytem. Zbiornik był kiedyś odnogą dzikiego, nieuregulowanego Rodanu. Na północ od niego leżą dwa mniejsze oczka wodne, zwane Petits Lacs. Co zobaczysz nad jeziorem? Wokół wody biegnie ścieżka wysypana zrębkami drewna, wygodna także dla rodzin z dziećmi. Najpopularniejsza pętla, Tour des lacs de Sierre, łączy główne jezioro z Petit-Lac i liczy około 4,2 km. Trasa jest łatwa i nie wymaga przygotowania. Okoliczne wzgórza Géronde są objęte ochroną kantonalną (decyzja z 1959 roku, obszar 54,1 ha). Choć sporą część zajmują winnice i zabudowa, zachowały się tu suche murawy stepowe, lasy dębowe i ciepłolubne piargi. Żyją na nich gatunki roślin i zwierząt typowe dla suchych siedlisk. Dlatego spacer dostarcza więcej niż samego widoku wody. Czy można się tu kąpać? Nad jeziorem działa kąpielisko Bains de Géronde z odkrytym basenem i zjeżdżalnią o długości 72 m. Z terenu basenu można wejść do jeziora, ale kąpiel w nim odbywa się bez nadzoru ratowników. Basen czynny jest codziennie od 10:00 do 19:00, a w czasie szkolnych ferii do 20:00. Sezon 2026 trwa od 4 czerwca do 6 września, a bilet normalny dla dorosłych kosztuje 8 CHF. Adres: Chemin du Grand Lac 14, 3960 Sierre. W jeziorze żyją m.in. pstrągi i karpie. W 2012 roku złowiono tu szczupaka o długości 1,14 m. Zasady wędkowania sprawdź w kantonalnym urzędzie rybackim lub w urzędzie miasta. Jak dojechać i dojść? Od dworca kolejowego w Sierre dojdziesz do jeziora pieszo w około 10 minut. Autobusem wysiądź na przystanku Chemin des Pins lub Petit-Lac i idź ulicą Chemin de la Plage. Parking jest płatny, a przy basenie wydzielono miejsca dla osób z niepełnosprawnościami. Kiedy przyjechać? Na kąpiel wybierz lato, gdy działa basen. Spacer wokół jeziora jest możliwy przez cały rok, a teren nad wodą jest dostępny całą dobę. Latem warto przyjść rano, zanim zrobi się tłoczno. Najczęstsze pytania Ile czasu zajmuje obejście jeziora? Pętla Tour des lacs de Sierre ma około 4,2 km, więc spokojny spacer trwa około godziny. Czy wstęp nad jezioro jest płatny? Spacer jest bezpłatny. Płaci się za wejście na basen Bains de Géronde, a parking również jest płatny. Czy można dojść z dworca? Tak, to około 10 minut pieszo. Czy w jeziorze są ryby? Tak, występują pstrągi, karpie i szczupaki. Przed wędkowaniem sprawdź obowiązujące zezwolenia.

Caumasee

Flims

Caumasee (retoromańskie Lag la Cauma) to jezioro w Flims w szwajcarskim kantonie Gryzonia, jedno z najczęściej odwiedzanych kąpielisk w całym regionie Flims Laax Falera. Leży w lesie, o kilka minut od centrum Flims, a jego powierzchnia wynosi nieco ponad 10 hektarów. Skąd się wzięło jezioro? Caumasee leży na rumowisku po Flimser Bergsturz, czyli osuwisku górskim, które według datowań zeszło około 9500 lat temu i zasypało dolinę Renu. To jedno z kilku jezior na tym rumowisku. Nie ma tu rzeki wpływającej ani wypływającej: wodę dostarczają źródła podziemne, które przesączają się przez rumosz skalny. Dlaczego woda jest tak zmienna? Ponieważ jezioro żywi się wodami gruntowymi, jego poziom zmienia się sezonowo nawet o 4–5 metrów. Najniżej woda stoi pod koniec kwietnia, zanim nadejdzie intensywne topnienie śniegu w górach. Kanton Gryzonia zatwierdził projekt, który ma stabilizować poziom wody przez doprowadzanie wody z potoku Platt Alva. Ekspertyza ETH Zürich uznała rozwiązanie za odpowiednie i zaleciła monitoring mętności, temperatury oraz źródeł fosforanów w zlewni. Czy można się tu kąpać? Tak. Przy jeziorze działa kąpielisko. Mały i płytki zbiornik nagrzewa się szybciej niż większość jezior regionu: latem temperatura wody to zwykle 17–24°C, w upalne dni średnio około 21°C. Woda ma charakterystyczny turkusowy odcień, a brzegi otaczają sosny i świerki. Ile kosztuje wstęp i kiedy jest otwarte? W sezonie 2026 (16 maja – 30 sierpnia) bilet kosztuje 18 CHF dla dorosłych i 9 CHF dla dzieci w wieku 6–17 lat. Bilety kupisz w aplikacji Inside Laax. Ratownicy pełnią dyżur codziennie od 8:30 do 17:00. Poza tymi godzinami teren jest dostępny bez opłaty, ale bez nadzoru. Jest też część publiczna, za którą nie płaci się wstępu. W strefie kąpieliska obowiązuje zakaz wprowadzania psów. Kiedy przyjechać? Na kąpiel najlepsze są lipiec i sierpień, gdy woda jest najcieplejsza. W weekendy w pełni sezonu przychodzi tłum, dlatego warto być przy jeziorze rano. Wiosną poziom wody bywa niski, więc krajobraz wygląda inaczej niż latem. Bilet z góry w aplikacji oszczędza czas przy wejściu. Jak dotrzeć? Jezioro leży w okolicy miejscowości Waldhaus, przy Flims. Z centrum Flims dojdziesz tu pieszo leśną ścieżką lub dojedziesz lokalnym transportem. Współrzędne to około 46,820 N, 9,296 E. Na miejscu trasy piesze prowadzą dalej przez rumowisko osuwiska. Najczęstsze pytania Czy Caumasee ma dopływ lub odpływ? Nie. Jezioro zasilają wody podziemne, a poziom zależy od pory roku i topnienia śniegów. Ile kosztuje wejście w 2026 roku? Dorośli płacą 18 CHF, dzieci w wieku 6–17 lat 9 CHF. Bilety sprzedaje aplikacja Inside Laax. Czy można wejść z psem? W strefie kąpieliska psy są zabronione. Jaka jest temperatura wody? Zazwyczaj od 17 do 24°C, w pełni lata średnio około 21°C.

lake Burgäschi (prehistoric lakeside settlement)

Aeschi (SO)

Jezioro Burgäschi (Burgäschisee) w Aeschi (SO) leży na granicy kantonów Solura i Berno, w miejscu, gdzie nad brzegiem stały neolityczne wioski. To niewielki zbiornik o powierzchni około 21 hektarów, otoczony szuwarami i lasem. Łączy spacer, kąpiel i zainteresowanie archeologią. Czym jest to miejsce? Brzegi jeziora dzielą dwie gminy: Aeschi po stronie Soluri oraz Seeberg po stronie Berna. Przyroda jest tu w dużej części chroniona, a pas trzcin i lilii wodnych pełni funkcję rezerwatu. Dlatego nie wszędzie wolno wchodzić do wody, rozbijać namiot czy rozpalać ogień. Co wiadomo o osadach palafitowych? Ślady neolitycznych wsi odkryto w czterech miejscach nad brzegiem: Nord, Ost, Südwest i Süd. Znaleziska pochodzą niemal wyłącznie z IV tysiąclecia p.n.e. Archeolodzy z Soluri mówią dziś nawet o dziesięciu wsiach w sześciu stanowiskach, które powstawały między 5300 a 2600 r. p.n.e. Największe prace wykopaliskowe prowadzono na stanowisku Süd w latach 1952, 1957 i 1958, po obniżeniu poziomu wody w 1943 roku. Pracował tu Bernisches Historisches Museum. Najczęstsze znaleziska to fragmenty ceramiki kultury Cortaillod z około 3800 r. p.n.e. Wyjątkowe są też przedmioty miedziane, w tym 54 miedziane paciorki nawleczone na dwa sznurki. W latach 2015–2017 Uniwersytet Berneński realizował projekt „Beyond Lake Villages”, a jego wyniki opublikowano w otwartej monografii. Czy to miejsce znajduje się na liście UNESCO? Tak, częściowo. W czerwcu 2011 roku komitet UNESCO wpisał 111 stanowisk palafitowych wokół Alp, w tym osadę Burgäschi Ost po stronie solurskiej. Stanowisko Süd nie wchodzi w skład wpisu. Nie spodziewaj się rekonstrukcji ani widocznych pali: ślady leżą w ziemi i pod wodą. Co robić nad jeziorem? Spacer dookoła jeziora. Ścieżka biegnie naturalnymi drogami, a pełne okrążenie zajmuje nieco ponad pół godziny. Kąpiel. Strandbad ma wydzieloną strefę dla nieumiejących pływać, tratwę, trampolinę, boiska do siatkówki plażowej i toalety. Sezon trwa zwykle od początku maja do początku września, a bilet w 2026 roku kosztuje 7 CHF dla dorosłych i 4 CHF dla dzieci. Łódka. Obok kąpieliska można wypożyczyć łódź wiosłową. Kajaki, pontony i SUP-y są zakazane. Dłuższa trasa. Z Bollodingen prowadzi trasa o długości 9,5 km i przewyższeniu 190 m, oceniana jako średnia. Najczęstsze pytania Czy nad Burgäschisee zobaczę prehistoryczne budowle? Nie. Pozostałości są ukryte w gruncie i pod wodą, a wartość miejsca polega na jego znaczeniu naukowym i krajobrazie. Czy można się tu kąpać poza kąpieliskiem? Przepisy ochrony przyrody dopuszczają kąpiel tylko w wyznaczonych miejscach. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Nieco ponad pół godziny w spokojnym tempie. Czy wolno pływać własnym kajakiem? Nie, dla kajaków, pontonów i desek SUP obowiązuje zakaz. Pozostaje wypożyczenie łodzi wiosłowej przy kąpielisku.

Moossee

Schönbühl

Moossee to jezioro w kantonie Berno, leżące tuż przy Schönbühl, kilkanaście minut jazdy od stolicy Szwajcarii. Zbiornik ma około 31 hektarów powierzchni, a nad jego południowym brzegiem rozłożyła się wieś Moosseedorf, od której pochodzi nazwa tej okolicy. To spokojny cel jednodniowej wycieczki dla osób, które lubią łączyć spacer, przyrodę i ślady prehistorii. Co to za jezioro i skąd się bierze jego woda? Właściwie są tu dwa zbiorniki: mniejszy Chli Moossee i większy Grosser Moossee. Rzeka Urtenen wpada najpierw do mniejszego jeziorka, a po około 400 metrach dopływa do większego. Na wschodnim brzegu, po stronie gminy Münchenbuchsee, działa pole golfowe. Część akwenu i jego otoczenia objęto ochroną przyrody; teren jest cenionym miejscem dla ptaków wodnych i miłośników obserwacji. Co zobaczysz nad Moossee? Główną atrakcją jest spacer brzegiem jeziora, ze ścieżkami wśród szuwarów i lasu. W okolicy trafisz też na ekspozycję łodzi wydrążonej z pnia, której wiek szacuje się na około 6500 lat. Przypomina ona, że ludzie osiedlali się tu od tysiącleci. Historia jest dłuższa, niż sugeruje spokojny krajobraz. Na południowo-wschodnim brzegu znajdują się stanowiska Moosbühl I i II z końca epoki paleolitu. Moosbühl I, odkryte w 1860 roku, dało około 70 tysięcy krzemiennych wyrobów i należy do największych szwajcarskich stanowisk kultury magdaleńskiej, datowanych na około 13 500 lat p.n.e. Później, w latach 1256–1257, bracia Ulrich i Berchtold von Seedorf przekazali swoje dobra w Moosseedorf joannitom z Münchenbuchsee, wraz z kościołem, jeziorem i potokiem. Wodny zamek stał około 100 metrów na północny wschód od kościoła. Jak obejść jezioro? Najprostsza trasa zaczyna się w Moosseedorf i okrąża jezioro w około godzinę; pętla ma niecałe 4 kilometry i jest łatwa, odpowiednia także dla rodzin. Podobną pętlę można zacząć w Schönbühl, od restauracji Seerose. Dłuższa wersja, około dwóch godzin, prowadzi przez las Bübeloowald w stronę Wiggiswil, mija rezerwat i kończy się w restauracji nad wodą. Jak dojechać? Z Berna dojedziesz pociągiem do stacji Moosseedorf lub do Schönbühl, a stamtąd dojdziesz pieszo nad jezioro. Samochodem dojazd z Berna zajmuje kilkanaście minut. Współrzędne jeziora to około 47,022 N, 7,480 E. Kiedy przyjechać? Pętlę da się przejść przez cały rok. Wiosną i jesienią najłatwiej zobaczyć ptactwo, latem sprawdza się spacer z przystankiem w jednej z restauracji przy brzegu, a w pogodne zimowe dni szlak jest równie wygodny. Zabierz lornetkę i trzymaj się wyznaczonych ścieżek, bo część brzegów to rezerwat. Najczęstsze pytania Czy nad Moossee można się kąpać? Jezioro jest przede wszystkim terenem przyrodniczym i spacerowym, a część brzegów podlega ochronie. Przed kąpielą sprawdź lokalne zasady w gminie. Ile trwa spacer dookoła jeziora? Najkrótsza pętla z Moosseedorf ma około 3,9 km i zajmuje około godziny. Dłuższa trasa przez las i Wiggiswil to około dwóch godzin. Gdzie najlepiej zacząć? W Moosseedorf przy stacji kolejowej lub w Schönbühl koło restauracji Seerose; z obu miejsc dojdziesz szybko nad wodę. Czy trasa nadaje się dla dzieci? Tak, jest płaska i łatwa, a ekspozycja prehistorycznej łodzi dodaje wycieczce dodatkowy ciekawy punkt.

Trüebsee

Wolfenschiessen

Trüebsee (pisane też Trübsee) to jezioro alpejskie w gminie Wolfenschiessen w kantonie Nidwalden w Szwajcarii. Leży na wysokości około 1764 m n.p.m., u stóp Titlis, nad kurortem Engelberg, na hali Ober Trüebsee. To jedna z najłatwiej dostępnych wysokogórskich wycieczek w regionie: na brzeg dojedziesz kolejką, bez długiego podejścia. Jak dojechać nad Trüebsee? Z Engelbergu jedziesz ośmioosobową gondolą TITLIS Xpress, która zatrzymuje się na stacji pośredniej Trübsee. Stamtąd do jeziora schodzi się spacerem. Są też szlaki piesze z doliny, na przykład przez Pfaffenwand. Pierwsza kolej linowa na tym odcinku powstała w 1927 roku, a jej dolna stacja znajdowała się na Gerschnialp. Parkingi przy dolnej stacji Titlis Bergbahnen są płatne. Co zobaczysz i co możesz robić? Najpopularniejsza jest trasa dookoła jeziora: około 3,4 km, mniej więcej 55 minut spokojnego marszu, o niskim stopniu trudności. Zaczyna się przy hotelu górskim Trübsee, mija trasę zjazdu tyrolskiego (zipline) i schodzi do brzegu. Dobrze sprawdza się z wózkiem dziecięcym. Przy ścieżce znajdziesz cztery miejsca na ognisko, więc możesz upiec kiełbaski na własnym ogniu. Nad wodą stoi pięć łódek wiosłowych na cztery osoby. Wypożyczenie kosztuje 10 franków za godzinę, a opłatę wrzuca się do skrzynki na pomoście. Dostępność zależy od pogody i śniegu. Dzieci mają do dyspozycji duży plac zabaw o tematyce nawiązującej do przemytników i poganiaczy mułów, a także mniejsze place przy restauracjach Alpstübli i Bergrestaurant Trübsee. Z jeziora można dodatkowo odbić do wodospadu Stäubi, zasilanego wodą z lodowca Steinberg. Trasa do jego podnóża jest dostępna z wózkiem. Dla bardziej wytrwałych zaczyna się tu etap szlaku Via Alpina: od Trübsee pod Titlis przez przełęcz Jochpass do Engstlenalp w Alpach Berneńskich. Kiedy przyjechać? Latem teren jest zielony, a wokół jeziora idzie się bez śniegu. Zimą działa wytyczona trasa spacerowa oraz osobna pętla dla rakiet śnieżnych (około 3,4 km); w sezonie otwarte są schroniska Hüethütte i Alpstübli. Warunki na trasach i godziny kolejek sprawdź przed wyjazdem na stronie Titlis Bergbahnen. Najczęstsze pytania Czy do Trüebsee trzeba się wspinać? Nie. Gondola TITLIS Xpress z Engelbergu zatrzymuje się na stacji Trübsee, a do jeziora dochodzi się krótkim spacerem. Ile trwa obejście jeziora? Około godziny: trasa ma około 3,4 km i jest łatwa. Czy można wypożyczyć łódkę? Tak. Pięć łódek wiosłowych kosztuje 10 CHF za godzinę, ale ich dostępność zależy od pogody i pokrywy śnieżnej. Czy to dobry cel z dziećmi? Tak. Ścieżka nadaje się dla wózków, jest plac zabaw, miejsca na ognisko i restauracje przy trasie.

Lac de Derborence

Conthey

Lac de Derborence to górskie jezioro w gminie Conthey, w szwajcarskim kantonie Valais, położone przy osadzie Derborence na północnym stoku doliny Rodanu, powyżej miejscowości Ardon. Jezioro nie jest dziełem lodowca, lecz katastrofy: powstało, gdy skalne zwały zamknęły bieg rzeki. Skąd się wzięło jezioro Derborence? Pierwsze wielkie obrywy skalne zeszły 24 września 1714 roku. Drugie, 23 czerwca 1749 roku, było jeszcze większe. Szacuje się, że około 50 milionów metrów sześciennych skał spadło wtedy ze zbocza i zagrodziło koryto rzeki Derbonne. Za zwałem zaczęła gromadzić się woda i tak narodziło się jezioro. Według źródeł szwajcarskich był to największy w historii kraju udokumentowany obryw skalny, a różnica wysokości między miejscem oderwania a podnóżem wynosiła około 1900 metrów. Zwały z 1749 roku poszły wzdłuż prawego boku rumowiska z 1714 roku. Co zobaczysz na miejscu? Dolina Derborence to dziś rezerwat przyrody. Pod ochroną jest od 1961 roku, a szczególnie cenny jest stary las porastający wzgórza z rumowiska. Opisuje się go jako jeden z ostatnich pierwotnych lasów górskich w tej części Alp. Krajobraz jest nierówny: głazy, pagórki i drzewa rosnące na dawnym zwale pokazują skalę wydarzeń sprzed ponad dwóch stuleci. Nad doliną wznosi się masyw Alp Vaudois, a jezioro odbija otaczające je ściany skalne. Jak dojechać do Derborence? Do doliny prowadzi wąska droga z Conthey. Podjazd jest częścią wyprawy: droga wspina się z doliny Rodanu ku rezerwatowi i wymaga ostrożnej jazdy. Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan trasy i dostępność dojazdu na stronie turystycznej Valais, bo w górach warunki zmieniają się z sezonu na sezon. Okolica leży na szlakach pieszych, m.in. w pobliżu trasy Sanetsch–Muveran. Kiedy przyjechać? Najwygodniej odwiedzać rezerwat w miesiącach bez śniegu, gdy droga jest otwarta i można swobodnie chodzić po ścieżkach wśród rumowiska i lasu. Zabierz buty z dobrą podeszwą i ciepłą warstwę ubrania, ponieważ w górach pogoda zmienia się szybko. Jako że to obszar chroniony, trzymaj się wyznaczonych dróg i nie zostawiaj śmieci. Dla kogo to miejsce? Dla osób, które chcą zobaczyć w Alpach coś innego niż klasyczny widok na szczyty: ślad po katastrofie naturalnej, który z czasem zarósł lasem. Spokojny spacer wokół jeziora i po okolicznych ścieżkach wystarczy na pół dnia. Miłośnicy fotografii, przyrody i geologii znajdą tu sporo tematów. Najczęstsze pytania Jak powstało Lac de Derborence? Po obrywach skalnych z 1714 i 1749 roku. Skały z 1749 roku zablokowały rzekę Derbonne i woda utworzyła jezioro. Czy Derborence jest rezerwatem? Tak. Dolina jest obszarem chronionym od 1961 roku, a jej stary las należy do najcenniejszych elementów przyrody. W której gminie leży jezioro? W gminie Conthey, w kantonie Valais, w Szwajcarii. Czy dojazd jest trudny? Droga z Conthey jest wąska i stroma, więc wymaga uwagi. Przed wyjazdem sprawdź aktualne informacje o dojeździe.

Great St Bernard Lake

Bourg-Saint-Pierre

Jezioro Wielkiego św. Bernarda (Lac du Grand-Saint-Bernard) leży tuż przy gminie Bourg-Saint-Pierre w szwajcarskim kantonie Valais, na wysokości około 2470 m n.p.m. To alpejskie jezioro w Alpach Pennińskich, tuż obok słynnej przełęczy łączącej Szwajcarię z Włochami. Linia granicy państwowej przecina akwen, więc jedną nogą stoisz w Szwajcarii, drugą we Włoszech. Gdzie dokładnie leży jezioro? Zbiornik znajduje się na południowy zachód od przełęczy Wielkiego św. Bernarda, na samym grzbiecie, a woda odpływa na stronę włoską, do dorzecza Dora Baltea. Niemiecka nazwa to Grosser-St.-Bernhard-See. Najbliższa stała miejscowość po szwajcarskiej stronie to Bourg-Saint-Pierre, ostatnia osada przed podjazdem na przełęcz. Po włoskiej stronie leży Dolina Aosty. Jak dojechać? Z Martigny jedzie się doliną Entremont do Bourg-Saint-Pierre, a stamtąd serpentynami na górę. Droga przez przełęcz jest zwykle przejezdna od czerwca do połowy października, zależnie od śniegu; źródła podają nieco różne daty, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki. Poza sezonem ruch kołowy obsługuje tunel pod przełęczą, a samą przełęcz zimą pokonuje się wyłącznie na nartach lub rakietach śnieżnych. Parking znajdziesz przy hospicjum, skąd do brzegu jest kilka minut spaceru. Co zobaczysz w okolicy? Główną atrakcją obok jeziora jest hospicjum Wielkiego św. Bernarda, założone według tradycji około 1050 roku i do dziś prowadzone przez kanoników. Mieszkańcy klasztoru od wieków pomagali podróżnym przekraczającym Alpy. Z hospicjum związane są słynne psy bernardyny; fundacja Barry hoduje je w Martigny, a latem część psów przebywa na przełęczy i bierze udział w spacerach z odwiedzającymi. Małe muzeum opowiada o historii i przyrodzie przełęczy: są tu rzymskie zabytki archeologiczne oraz ekspozycje o lokalnej faunie, florze i geologii. Przełęcz była używana już w czasach rzymskich, co potwierdzają te znaleziska. Czy można tu chodzić po górach? Tak. Okolica jest częścią szlaków pieszych kantonu Valais, w tym tras Cols du Grand-St-Bernard. Z Bourg-Saint-Pierre prowadzi też wielokilometrowa trasa piesza do hospicjum. Wysokość oznacza chłodne wiatry nawet w lecie, więc zabierz warstwę ciepłej odzieży i ochronę przeciwsłoneczną. Kiedy przyjechać? Najlepiej od lipca do września, gdy droga jest odśnieżona, a hospicjum i muzeum przyjmują gości. Wczesnym latem na zboczach mogą jeszcze leżeć płaty śniegu. Zimą dojazd na górę jest ograniczony, a okolica należy do skialpinistów i wędrowców na rakietach. Najczęstsze pytania Czy jezioro leży w Szwajcarii czy we Włoszech? W obu krajach: granica biegnie przez akwen, a miejscowość wyjściowa po stronie szwajcarskiej to Bourg-Saint-Pierre. Na jakiej wysokości jest jezioro? Około 2470 m n.p.m., czyli mniej więcej tyle, co sama przełęcz. Czy zobaczę psy bernardyny? Latem psy fundacji Barry przebywają na przełęczy i towarzyszą w spacerach; poza sezonem hodowla działa w Martigny. Czy dojadę tu zimą? Samochodem przez tunel pod przełęczą, ale droga górska i okolica jeziora zimą są dostępne tylko na nartach lub rakietach śnieżnych.

Nussbaumersee

Nussbaumen TG

Nussbaumersee to niewielkie jezioro polodowcowe w Nussbaumen w kantonie Turgowia, w północno-wschodniej Szwajcarii. Leży na wysokości 434 m n.p.m., zajmuje 25,2 ha i należy do gminy Hüttwilen. Razem z Hüttwilersee i Hasensee tworzy trio jezior doliny Seebachtal, objęte ochroną jako krajobraz o znaczeniu krajowym. Co zobaczysz nad Nussbaumersee? Jezioro leży między miejscowościami Nussbaumen i Uerschhausen. Płytki zbiornik otaczają pasy trzcin i łąki, a spokojne brzegi przyciągają ptaki wodne – dla wielu gatunków to miejsce lęgowe. Na wodzie widać niewielką wyspę zwaną Inseli. Archeolodzy wiążą ją z osadnictwem palafitowym, a stanowisko wchodzi w skład wpisu prehistorycznych osad palafitowych wokół Alp na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Sama dolina Seebachtal nie jest jednak obiektem UNESCO. Czy można tu pływać? Nad jeziorem działają trzy bezpłatne kąpieliska z miejscami na grilla. Gastronomii na brzegu nie ma, więc jedzenie i picie zabierz ze sobą. Najbliższą restaurację znajdziesz nad sąsiednim Hüttwilersee. Przepisy mogą się zmienić, dlatego aktualne zasady sprawdź na miejscu. W całej dolinie obowiązuje zakaz kąpieli psów, a w strefie rezerwatu psy muszą iść na smyczy. W Hasensee pływać nie wolno. Jak zaplanować spacer? Wokół Nussbaumersee prowadzą łatwe ścieżki, które nadają się dla rodzin z dziećmi. Popularna pętla zaczyna się w części Nussbaumen zwanej Tobelbrunnen, biegnie nad jezioro, a potem północnym brzegiem do Hüttwilersee. Bez przerwy na kąpiel zajmuje to około godziny. Dłuższa trasa łączy Nussbaumen z Kartause Ittingen, dawnym klasztorem kartuzów, i zajmuje niecałe trzy godziny w jedną stronę. Całą okolicę opisuje szlak tematyczny „Seebachtal”, który łączy kilka jezior doliny. Kiedy przyjechać? Najlepiej od późnej wiosny do początku jesieni. Latem sprawdza się kąpiel i piknik, wiosną i jesienią przyda się lornetka do obserwacji ptaków. Poza sezonem jest cicho, a trasy spacerowe prawie puste. Ze względu na lęgi trzymaj się wyznaczonych ścieżek i nie wchodź w trzciny. Najczęstsze pytania Gdzie leży Nussbaumersee? W gminie Hüttwilen w kantonie Turgowia, między Nussbaumen a Uerschhausen, na wysokości 434 m n.p.m. Jak duże jest jezioro? Ma 25,2 ha powierzchni i jedną niewielką wyspę. Czy nad jeziorem jest restauracja? Nie. Gastronomię znajdziesz przy sąsiednim Hüttwilersee, nad Nussbaumersee zabierz własny prowiant. Czy mogę wziąć psa? Tak, ale na smyczy w strefie ochronnej. Psom nie wolno się kąpać w jeziorach doliny. Jak długo trwa spacer wzdłuż jezior? Pętla do Hüttwilersee zajmuje około godziny, a trasa do Kartause Ittingen niecałe trzy godziny.

Lac Retaud

Ormont-Dessus

Lac Retaud to małe jezioro górskie w gminie Ormont-Dessus, w Alpach Vaudoiskich w Szwajcarii. Leży na wysokości około 1685 m n.p.m. nad miejscowością Les Diablerets, niedaleko przełęczy Col du Pillon. Powierzchnia lustra wody to około 1,5 ha, a po drugiej stronie tafli wznosi się masyw La Palette (2171 m). Latem to cel spacerów i kąpieli, zimą jedno z ulubionych miejsc na wycieczki w rakietach śnieżnych. Gdzie leży Lac Retaud? Jezioro znajduje się w kantonie Vaud, w górnej części doliny Ormonts, ponad Les Diablerets. Okolica należy do regionu Alpes vaudoises. Najbliższym punktem orientacyjnym jest Col du Pillon, przełęcz łącząca Vaud z kantonem Berno, skąd prowadzą do jeziora oznakowane szlaki. Jak dotrzeć nad Lac Retaud? Samochodem. Latem można dojechać wąską górską drogą w pobliże Col du Pillon i zostawić auto na parkingu tuż przy brzegu jeziora. Komunikacją. Autobusy dojeżdżają do Col du Pillon. W lipcu i sierpniu z Les Diablerets nad jezioro kursuje shuttle Diablobus, osiem kursów dziennie. Pieszo. Spacer z Col du Pillon zajmuje według różnych opisów od około 30 minut do godziny, zależnie od trasy i warunków. Z samego Les Diablerets, przez wodospad Dar i przełęcz, trzeba liczyć około dwóch i pół godziny. Dłuższe pętle zaczynają się na Col du Pillon: trasa przez Lac Retaud i drugie jezioro ma około 12 km i zajmuje blisko 4,5 godziny, a pętla dookoła La Palette to około 14 km i ponad 700 m podejść. Obie opisywane są jako wymagające. Co robić nad jeziorem latem? Kąpiel. Jezioro jest w sezonie popularnym miejscem pływania. Wędkowanie. Dozwolone latem w terminach wyznaczanych co roku przez kanton. W piątki łowić nie wolno. Gastronomia. Nad brzegiem działa restauracja, wygodny przystanek na trasie pętli. Wędrówki. Przez jezioro biegnie szlak łączący Pillon z Isenau. Co robić zimą? Zimą okolica zmienia się w teren do spacerów po śniegu. Do jeziora prowadzi oznakowana trasa dla rakiet śnieżnych i pieszych wędrówek z Col du Pillon. Popularna jest też trasa Rard, która biegnie obok chaty Chalet du Rard, przez lasy i zasypane łąki, i zajmuje około 3 godzin w obie strony. Kiedy przyjechać? Na kąpiel i wędrówki najlepsze są lipiec i sierpień, gdy działa Diablobus i otwarta jest restauracja. Miłośnicy ciszy i śniegu wybiorą zimę. Godziny otwarcia restauracji i dostępność tras zimą sprawdź przed wyjazdem na stronach regionu. Najczęstsze pytania Czy można dojechać nad Lac Retaud samochodem? Tak, latem. Parking znajduje się bezpośrednio przy jeziorze, a dojazd prowadzi górską drogą w okolicy Col du Pillon. Czy w Lac Retaud można się kąpać? Tak, jezioro jest latem popularne wśród pływających. Woda w górskim jeziorze jest jednak chłodna. Czy można tu łowić ryby? Tak, w terminach ustalanych co roku przez kanton Vaud. W piątki wędkowanie jest zabronione. Jak dojść z Col du Pillon? Oznakowanym szlakiem, który zimą służy jako trasa dla rakiet śnieżnych. Zależnie od opisu zajmuje to od około 30 minut do godziny. Czy jest tu gdzie zjeść? Tak, nad brzegiem jeziora działa restauracja.

Lac de Morgins

Morgins

Lac de Morgins to małe jezioro w miejscowości Morgins w szwajcarskim kantonie Valais, położone na wysokości około 1366 m n.p.m. tuż przy Pas de Morgins, czyli przełęczy prowadzącej do Francji. Wokół stoją świerkowe lasy i pasą się krowy na górskich łąkach, a znad brzegu widać szczyty Dents du Midi. To cichy przystanek w sercu regionu Portes du Soleil. Gdzie leży Lac de Morgins? Jezioro znajduje się przy wiosce Morgins, w dolinie na zachodnim skraju Valais. Granica z Francją jest tu bardzo blisko: przełęcz Pas de Morgins łączy szwajcarską dolinę ze stroną francuską. Morgins należy do obszaru narciarskiego Portes du Soleil, a latem przez okolicę prowadzi pieszy szlak Tour des Portes du Soleil. Z centrum wioski nad wodę dojdziesz krótkim spacerem. Co zobaczysz nad jeziorem? Obiekt nie ma charakteru kurortu, tylko spokojnego górskiego akwenu. Tafla jest otoczona ciemnym lasem świerkowym i otwartymi pastwiskami. W pogodny dzień na horyzoncie odcinają się wapienne turnie Dents du Midi, które dają najlepsze tło do zdjęć. Teren objęto ochroną w 1978 roku. Według serwisu valais.ch to miejsce o znaczeniu krajowym jako siedlisko rozrodu płazów. W praktyce oznacza to, że warto trzymać się ścieżek, nie hałasować i nie płoszyć zwierząt przy brzegu. Jakie trasy zaczynają się przy jeziorze? Spacer tematyczny do Lac de Vonnes. Ścieżka łączy jezioro w Morgins z jeziorem Vonnes w Châtel we Francji. Trasę wyznacza około dwunastu tablic w kształcie kropli wody. Pętla przez trzy jeziora. Opisana w serwisach turystycznych trasa liczy 15,4 km i prowadzi z Morgins obok Lac de Morgins, Lac de la Mouille i Lac de Conche. Jest długa, a podejście w stronę granicy bywa strome, za to widoki wynagradzają wysiłek. Pętlę można skrócić. Rower elektryczny. Trasa e-bikowa Morgins–Châtel przechodzi przez oba jeziora, więc nadaje się na całodniową wycieczkę przez granicę. Krótki spacer. Jeśli masz godzinę, zrób samą rundę przy wodzie i wróć do wioski. Kiedy przyjechać? Najlepszy na spacery jest sezon letni, kiedy szlaki w dolinie są wolne od śniegu, a pastwiska zielone. Morgins zimą żyje nartami w ramach Portes du Soleil, ale jezioro jest wtedy częścią zimowego krajobrazu, a nie głównym celem wyjazdu. Wiosną i na początku lata uważaj na płazy w pobliżu brzegu. Jak zaplanować wizytę? Nad jezioro dotrzesz pieszo z wioski Morgins albo w ramach dłuższej wędrówki po Portes du Soleil. Zabierz wygodne buty, warstwy ubrań na zmienną pogodę w górach oraz wodę. Wybierając się do Francji, miej przy sobie dokument tożsamości, bo szlaki przecinają granicę. Najczęstsze pytania Na jakiej wysokości leży Lac de Morgins? Około 1366 m n.p.m., przy przełęczy Pas de Morgins. Czy jezioro jest pod ochroną? Tak. Teren chroniony jest od 1978 roku, a valais.ch opisuje go jako obiekt o znaczeniu krajowym ze względu na rozród płazów. Dokąd prowadzi ścieżka tematyczna? Do jeziora Vonnes w Châtel. Wzdłuż trasy stoi około dwunastu tablic w kształcie kropli. Co zobaczę z brzegu? Świerkowy las, pastwiska i szczyty Dents du Midi. Czy da się zrobić dłuższą pętlę? Tak, 15,4 km przez Lac de Morgins, Lac de la Mouille i Lac de Conche, z możliwością skrócenia.

Sempachersee

Eich

Sempachersee to jezioro w kantonie Lucerna w środkowej Szwajcarii, nad którym leży m.in. gmina Eich. Zbiornik zajmuje około 14,5 km², sięga 87 m głębokości, a średnia głębokość wynosi około 44 m. To jedno z większych jezior szwajcarskiego Mittellandu, spokojniejsze i mniej zatłoczone niż Jezioro Czterech Kantonów. Gdzie leży Sempachersee i które miejscowości otaczają jezioro? Nazwa pochodzi od miasteczka Sempach na wschodnim brzegu. Na północy, tuż przy wypływie rzeki Suhre, znajduje się miasto Sursee z zabytkową starówką. Wokół jeziora leżą też Nottwil i Eich, a całość to wygodna baza na jednodniową wycieczkę z Lucerny. Szwajcarskie źródła historyczne wspominają Eich już w XII wieku w związku z prawami połowu na jeziorze. Co zobaczysz nad jeziorem? Najbardziej znanym punktem jest Sempach ze średniowiecznym układem miasteczka. W pobliżu rozegrała się bitwa pod Sempach 9 lipca 1386 roku, w której Szwajcarzy pokonali wojska habsburskie, a książę Leopold III zginął. Zwycięstwo osłabiło Habsburgów na południe od Renu i do dziś zajmuje ważne miejsce w szwajcarskiej kulturze pamięci. Kaplicę bitewną św. Jakuba konsekrowano w 1387 roku, a w rocznicę bitwy organizowane są uroczystości. W Sempach działa też Szwajcarska Stacja Ornitologiczna (Vogelwarte), która w 2024 roku obchodziła stulecie istnienia, co dobrze pasuje do ptasiego charakteru okolicy. Jak spędzić czas aktywnie? Wokół jeziora biegną oznakowane trasy, które opisuje Luzern Tourismus: spacerowy szlak dookoła jeziora: około 19,5 km, mniej więcej 4 godziny 50 minut, trasa rowerowa dookoła jeziora: około 32,7 km, dłuższa trasa piesza po okolicy: około 39 km. Teren jest łagodny, więc pętla nadaje się dla rodzin i mniej zaawansowanych rowerzystów. Latem jezioro służy do kąpieli i żeglowania, a wędkarze znajdą tu popularne łowisko. Kiedy przyjechać? Najlepiej od późnej wiosny do początku jesieni, gdy woda jest cieplejsza, a trasy suche. Warto trafić też na okolice 9 lipca lub koniec lata, kiedy w Sempach obchodzi się rocznicę bitwy. Poza sezonem jezioro jest ciche i dobre na spokojny spacer. Jak dojechać? Z Lucerny do Sempach i Sursee dojedziesz pociągiem w niespełna pół godziny, a stacje leżą przy linii prowadzącej na północ. Nad brzegi docierają autobusy regionalne, a samochodem dojedziesz w podobnym czasie. Rowerzyści mogą zacząć pętlę w dowolnej miejscowości nad jeziorem. Najczęstsze pytania Jak duże jest Sempachersee? Ma około 14,5 km² powierzchni i maksymalnie 87 m głębokości. Czy można obejść jezioro dookoła? Tak. Spacerowa pętla liczy około 19,5 km i zajmuje blisko pięciu godzin, a rowerowa około 32,7 km. Z czego znane jest Sempach? Z bitwy z 9 lipca 1386 roku, w której Szwajcarzy pokonali Habsburgów, oraz ze Szwajcarskiej Stacji Ornitologicznej. Który kanton obejmuje jezioro? Jezioro leży w kantonie Lucerna, w górnej części doliny Suhrental.

Walensee

Quarten

Walensee to jezioro we wschodniej Szwajcarii, nad którym leży m.in. gmina Quarten na południowym brzegu. Zbiornik rozciąga się między kantonami St. Gallen i Glarus. Do pierwszego należy około 81 procent jego powierzchni, do drugiego pozostałe 19 procent. Nad wodą wznoszą się poszarpane Churfirsten, a po przeciwnej stronie masyw Flumserberg. Gdzie leży Walensee i jak duże jest? Jezioro ma około 24 km² powierzchni i mierzy mniej więcej 15 km od końca do końca. Szerokość waha się od około 1,3 do 2 km. Największa głębokość, zanotowana na wysokości Quinten, to około 151 m. Na wschodnim krańcu leży Walenstadt, na zachodnim Weesen. Quarten znajdziesz na południowym brzegu, między nimi. Co zobaczysz nad jeziorem? Najmocniejszym akcentem krajobrazu są strome ściany Churfirsten, które wyrastają prosto nad północnym brzegiem. To właśnie ta stromizna przez długi czas utrudniała ruch lądowy wzdłuż jeziora. Dlatego wioska Quinten na północnym brzegu nie ma dróg. Dotrzesz tam pieszo ze Weesen lub Walenstadt albo statkiem, na przykład z Murg. W okolicy Betlis, na północnej stronie niedaleko Weesen, stoi kaplica, a w pobliżu spada wodospad Seerenbach, jeden z najwyższych w Szwajcarii. Jak spędzić czas aktywnie? Z Weesen możesz wyruszyć na około dwugodzinny spacer wzdłuż Kanału Linth, brzegu Walensee i Kanału Escher do Mollis. Trasa liczy około 8 km i ma prawie zerowe przewyższenie. Szeroka, żwirowa ścieżka nadaje się też dla wózków dziecięcych i inwalidzkich, a przejdziesz ją przez cały rok, choć zimą bywa zacieniona. Odcinek grobli nad Kanałem Escher, między Näfels a jeziorem, ma około 5 km i zajmuje około 1,5 godziny do Gäsi Mollis. Po drodze zobaczysz tablice informacyjne i bunkry. Rejon Gäsi to prawie naturalny teren rekreacyjny z odtworzonymi strefami brzegowymi. Stąd szlak biegnie północnym brzegiem w stronę Mühlehorn i Unterterzen. Skąd się wzięła woda w jeziorze? Kanał Escher doprowadza do jeziora wodę rzeki Linth. Projekt Konrada Eschera sprzed około 200 lat był wówczas największym przedsięwzięciem hydrotechnicznym w regionie. Na grobli wzdłuż kanału możesz dziś zobaczyć jego ślady na własne oczy. Kiedy przyjechać? Ścieżki przy brzegu są dostępne przez cały rok. Latem najlepiej połączyć spacer z rejsem statkiem do Quinten, a wiosną i jesienią wybrać dłuższe trasy pod ścianami Churfirsten. Zimą na północnych odcinkach trzeba liczyć się z cieniem. Najczęstsze pytania Do jakich kantonów należy Walensee? Do St. Gallen (około 81 procent powierzchni) i Glarus (około 19 procent). Jak głębokie jest jezioro? Maksymalna głębokość wynosi około 151 m i występuje na wysokości Quinten. Czy do Quinten dojedzie samochód? Nie. Wioska nie ma dróg. Dojdziesz do niej szlakiem ze Weesen lub Walenstadt albo dopłyniesz statkiem, na przykład z Murg. Czy spacer nad jeziorem jest trudny? Nie. Trasa Weesen – Mollis ma około 8 km, zajmuje około 2 godzin i prawie nie ma podejść.

Lake Taney

Miex

Lac de Tanay (w niektórych źródłach pisane Lac de Taney, po angielsku Lake Taney) to górskie jezioro w pobliżu wsi Miex, w gminie Vouvry w kantonie Valais w Szwajcarii. Leży na wysokości około 1410 m n.p.m. nad doliną Rodanu, w regionie Chablais, tuż przy granicy z Francją. Co to za miejsce? Jezioro jest małe, polodowcowe, otoczone łąkami i lasem iglastym. Szwajcarski federalny inwentarz krajobrazów wpisał je na listę obiektów o znaczeniu krajowym, a według informacji turystycznej Valais okolica od ponad pięćdziesięciu lat chroniona jest jako rezerwat przyrody. Z tego powodu atmosfera jest spokojna, bez zabudowy brzegów i bez infrastruktury rozrywkowej. Jak dojechać do Lac de Tanay? Droga prowadzi z Vouvry przez osadę Miex i dalej przez przełęcz Col de Tanay. Szosa do Miex jest wąska, a miejsc parkingowych niewiele, dlatego Valais Tourisme radzi zostawić samochód w Vouvry i wjechać autobusem. Dalej do jeziora idzie się pieszo. Podejście z okolic Flon przez Miex i Tanay ma około 2,7 km i około 380 m przewyższenia, a opisy tras oceniają je jako łatwe. Wejście zajmuje zwykle około godziny, zejście trochę krócej. Co robić nad jeziorem? Spacer wokół jeziora. Obejście całego brzegu zajmuje około 45 minut. Kąpiel. Kąpiel jest możliwa, ale woda latem rzadko przekracza 15 stopni. Szlaki dalej w góry. Z okolicy Tanay startuje trudna trasa na Le Grammont, mniej więcej 12,6 km i około 1000-1150 m podejścia, z czasem około siedmiu godzin w obie strony. Trasy wielodniowe. Jezioro leży na etapie 39 Chemin des cols alpins, który prowadzi do przełęczy Col de la Croix (1757 m) i dalej do Saint-Gingolph. Kiedy przyjechać? Najlepszy okres to późna wiosna, lato i wczesna jesień, gdy szlaki są wolne od śniegu. Latem warto wyruszyć rano, bo wtedy łatwiej o miejsce w autobusie i na wąskiej drodze. Zimą okolica pokryta jest śniegiem, a dojście wymaga odpowiedniego sprzętu. Najczęstsze pytania Czy Lac de Tanay i Lake Taney to to samo jezioro? Tak. To ten sam akwen w Valais. Lokalnie używa się francuskiej pisowni Tanay, a w źródłach angielskich i geograficznych często występuje Taney. Czy można dojechać do jeziora samochodem? Samochodem dojedziesz tylko w okolice Miex. Droga jest wąska i parkingi są ograniczone, więc lepiej zostawić auto w Vouvry. Ostatni odcinek pokonuje się pieszo. Czy można się tam kąpać? Tak, ale woda jest chłodna i latem nie przekracza około 15 stopni. Ile czasu zajmuje spacer dookoła jeziora? Około 45 minut w spokojnym tempie, a podejście z Miex trwa mniej więcej godzinę.

Hinterstockensee

Erlenbach im Simmental

Hinterstockensee to niewielkie jezioro górskie w gminie Erlenbach im Simmental w kantonie Berno, położone u stóp Stockhornu i niedaleko drugiego jeziora, Oberstockensee. Leży na wysokości mniej więcej pomiędzy stacją pośrednią kolejki Chrindi a wierzchołkiem Stockhornu, na szlaku, który należy do klasyków Alp Berneńskich. To dobry cel dla osób, które chcą połączyć górski spacer, widoki i postój przy wodzie bez długiego podejścia. Jak dojechać do Hinterstockensee? Punktem wyjścia jest miejscowość Erlenbach im Simmental. Stąd rusza kolej linowa Stockhornbahn, która wywozi turystów do stacji pośredniej Chrindi. Z Chrindi nad jezioro prowadzi krótka ścieżka, a spacer od stacji zajmuje około kwadransa do pół godziny, zależnie od tempa. Telefon do operatora kolei to +41 33 681 21 81, warto zadzwonić przed wyjazdem i sprawdzić godziny kursowania. Co zobaczysz nad jeziorem? Jezioro otaczają łąki alpejskie i lasy świerkowe, a nad nim wznosi się masyw Stockhornu, który sięga 2190 m n.p.m. Przy moście obok jeziora spada niewielki wodospad i to dobre miejsce na krótki postój. W wodzie żyją pstrągi tęczowe, dlatego akwen lubią wędkarze. Ze szlaków powyżej rozciąga się panorama od Jeziora Thuneńskiego aż po Jurę. Jakie trasy prowadzą w okolicy? Spacer wokół jeziora. Pętla trwa około 45 minut. Odcinek od Chrindi ma około 40 minut i, według informacji turystycznych, nadaje się także dla wózków dziecięcych i inwalidzkich. Klasyczne zejście ze Stockhornu. Trasa Stockhorn, Oberstockenalp, Hinterstockensee i Chrindi liczy około 3,4 km i ok. 1 godz. 10 min marszu. Zaczyna się wysoko, schodzi około 545 m w dół i prowadzi przez rzadki las oraz pola krasowe. Dłuższa wycieczka na szczyt. Z Chrindi przez Hinterstockensee i Oberstockensee na Stockhorn to około 8,6 km, ok. 636 m podejścia i około 4 godzin 15 minut. Kiedy przyjechać? Najlepszy sezon na wędrówki w rejonie Stockhornu trwa mniej więcej od czerwca do października. W tym okresie szlaki są najczęściej wolne od śniegu. Weź solidne buty trekkingowe, odzież przeciwdeszczową i zapas wody, bo pogoda w górach zmienia się szybko. Gdzie coś zjeść? Przy stacji Chrindi działa restauracja. To wygodne miejsce na obiad po spacerze, zanim wrócisz kolejką do Erlenbach. Najczęstsze pytania Czy Hinterstockensee to to samo co Oberstockensee? Nie. To dwa osobne jeziora pod Stockhornem. Hinterstockensee leży niżej, bliżej stacji Chrindi, a trasa na szczyt prowadzi koło obu. Ile trwa spacer wokół jeziora? Pętla wokół wody zajmuje około 45 minut, a dojście od Chrindi ok. 40 minut, zależnie od wariantu. Czy można dojść tam z dziećmi? Tak, ścieżka od stacji Chrindi jest łatwa i według informacji turystycznych dostępna dla wózków. Czy w jeziorze można łowić ryby? Występują w nim pstrągi tęczowe i jest ono popularne wśród wędkarzy. Przed wyprawą sprawdź lokalne zasady i pozwolenia.

Werdenbergersee

Buchs (SG)

Werdenbergersee to niewielkie jezioro w Buchs (SG), w szwajcarskim kantonie St. Gallen. Leży w dolinie Renu, u stóp zabytkowego miasteczka Werdenberg, na wysokości około 447 m n.p.m. Wraz z zamkiem i uliczkami starówki tworzy jeden z najbardziej fotogenicznych widoków Rheintalu. Gdzie leży Werdenbergersee? Jezioro znajduje się tuż poniżej miasteczka Werdenberg. Z administracyjnego punktu widzenia sytuacja jest nietypowa: samo miasteczko i zamek należą do gminy Grabs, natomiast woda leży w całości na terenie gminy Buchs. Podział sięga roku 1803, kiedy Werdenberg wszedł w skład kantonu St. Gallen. Buchs zachowało wtedy jezioro, a Grabs otrzymało miasteczko z zamkiem. Co zobaczysz nad jeziorem? Główną atrakcją jest widok na średniowieczną zabudowę Werdenbergu odbijającą się w tafli wody. Miasteczko należy do federalnego inwentarza chronionych miejscowości Szwajcarii, więc jego drewniane domy i zwarty układ ulic zachowały się w dawnym kształcie. Nad całością góruje Schloss Werdenberg. W 1835 roku kupiła go rodzina Hilty, a w 1956 roku przekazała kantonowi. Od 2007 roku zamek pełni funkcję ośrodka kultury i gości między innymi festiwal Schlossfestspiele. Jezioro przez lata służyło jako zbiornik wody dla mieszkańców Werdenbergu. Dziś pełni głównie rolę krajobrazową i przyrodniczą. Czy można się tu kąpać? Nie szukaj tu kąpieliska. Werdenberger See objęty jest kantonalnym rozporządzeniem o ochronie, które zakazuje wstępu na teren chroniony i korzystania z niego, w tym używania łodzi sterowanych zdalnie. Wyjątkiem są wędkarstwo i polowania zgodnie z przepisami łowieckimi. Jezioro podziwia się z brzegu i ścieżek wokół niego. Jeśli planujesz pływanie, sprawdź lokalne przepisy w biurze turystycznym regionu Werdenberg. Jak dotrzeć? Z Werdenbergu nad jezioro dojdziesz w kilka minut pieszo, bo woda leży bezpośrednio pod miasteczkiem. Najbliższym większym ośrodkiem jest Buchs SG, położone w dolinie Renu przy granicy z Liechtensteinem, z dobrym połączeniem kolejowym. Do miasteczka i na zamek prowadzi krótki spacer z dołu. Samochody zostawia się poza zabytkowym centrum. Kiedy przyjechać? Najlepsze zdjęcia wychodzą przy bezwietrznej pogodzie, gdy zamek i domy odbijają się w wodzie. Latem odbywają się wydarzenia w zamku, a jesienią i wiosną miejsce jest spokojniejsze. Na spacer wokół jeziora i po miasteczku wystarczy godzina lub dwie. Najczęstsze pytania W której gminie leży Werdenbergersee? W Buchs, choć sąsiednie miasteczko Werdenberg należy do gminy Grabs. Czy w Werdenbergersee można pływać? Jezioro jest obszarem chronionym z ograniczeniami wstępu i użytkowania. Nie traktuj go jako kąpieliska. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Miasteczko Werdenberg ze starówką chronioną na poziomie federalnym oraz Schloss Werdenberg z ośrodkiem kultury. Jak wysoko leży jezioro? Około 447 m n.p.m., w dolinie Renu.

Laghetto Moesola

San Bernardino

Laghetto Moesola to małe jezioro górskie na przełęczy San Bernardino, tuż nad wsią San Bernardino w szwajcarskim kantonie Gryzonia. Leży na wysokości około 2063 m n.p.m. i jest źródłem rzeki Moesa, która płynie doliną Mesolcina i wpada do Ticino. W języku niemieckim nosi nazwę Moesolasee. Gdzie leży Laghetto Moesola? Jezioro znajduje się na samym szczycie przełęczy San Bernardino (2066 m), która łączy dolinę Renu Tylnego na północy z doliną Mesolcina na południu. Przełęcz wyznacza granicę językową między światem niemiecko- i włoskojęzycznym oraz dział wodny między dorzeczami Renu i Padu. Okolica należy do regionu Mesolcina i Calanca, a obszar wokół jeziora to mozaika niewielkich zbiorników i torfowisk o dużej wartości przyrodniczej. Jak dojechać i dojść? Latem na przełęcz dojeżdża autobus pocztowy (PostBus) z Thusis i Bellinzony; przystanek nazywa się San Bernardino, Ospizio, a linia 541 w kierunku Nufenen kursuje w sezonie mniej więcej co dwie godziny. Samochodem dojedziesz do przełęczy drogą górską, a sama wieś San Bernardino leży przy autostradzie A13. Zimą droga przez przełęcz bywa nieprzejezdna, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualny status trasy. Z wioski można wejść pieszo: wariant z San Bernardino to około 11,6 km i ok. 4 godzin marszu z przewyższeniem rzędu 600 m. Trasa prowadzi dawnym rzymskim traktem brukowanym i dociera do jeziora krótko za szczytem przełęczy. Dostępna jest też pętla fotograficzna o długości około 10,7 km z przewyższeniem 460 m i czasem ok. 3,5 godziny; wymaga przeciętnej kondycji. Co zobaczysz na miejscu? Z brzegu rozciąga się widok dookoła: na północy góry doliny Renu Tylnego, na południu dolina Mesolcina i szczyty Moesano. Obok jeziora stoi Ospizio San Bernardino, czyli dawne hospicjum, a dziś miejsce spotkań i posiłku, czynne od połowy maja do połowy października. To dobry punkt na odpoczynek po krótkim spacerze od parkingu lub przystanku. Dokąd iść dalej? Od jeziora zaczyna się Sentiero alpino Calanca (szlak 712). Prowadzi przez kocioł Alp de Mucia do przełęczy Passit z dwoma niewielkimi jeziorkami, następnie do Pass de la Cruseta i schroniska Pian Grand. Start znajduje się naprzeciw hospicjum, więc nie trzeba dodatkowo podchodzić. Kiedy przyjechać? Najlepszy czas to lato i wczesna jesień, gdy działa transport publiczny i hospicjum. Na tej wysokości pogoda zmienia się szybko, więc zabierz warstwę przeciwwiatrową i wodę. Jezioro jest małe, nie służy do kąpieli, a jego urok to położenie i widoki. Najczęstsze pytania Czy jezioro jest źródłem rzeki Moesa? Tak. Woda z Laghetto Moesola zasila Moesę, która przepływa przez Mesolcinę. Czy dojadę tu komunikacją publiczną? Tak, latem autobusem pocztowym do przystanku San Bernardino, Ospizio. Rozkład sprawdź przed wyjazdem. Ile czasu potrzeba na spacer nad jezioro? Z przystanku lub parkingu na przełęczy to krótki spacer. Pieszo z wioski San Bernardino trasa zajmuje około 4 godzin. Czy jest tu gdzie coś zjeść? Tak, w Ospizio San Bernardino, od połowy maja do połowy października.

Arnesee

Gsteig

Jezioro Arnen (Arnensee) leży w gminie Gsteig, w szwajcarskim kantonie Berno, kilkanaście kilometrów na południe od Gstaad. Otaczają je lasy i pastwiska alpejskie, a samo jezioro leży w głębokiej dolinie. To zbiornik retencyjny z zaporą z 1942 roku, którym zarządza spółka energetyczna Romande Energie. Ma około 0,46 km² powierzchni i pojemność 10,5 mln m³. Dla turysty jest to spokojny cel jednodniowej wycieczki z Gstaad lub Les Diablerets. Co zobaczysz nad Arnensee? Przede wszystkim ciemną taflę wody wśród zalesionych stoków i widoki na góry Berneńskich Alp Zachodnich. Południowym brzegiem prowadzi szlak, a nad północnym brzegiem działa w sezonie letnim restauracja Huus am Arnensee. Wokół rozciągają się hale pasterskie, na przykład Alp Seeberg, więc po drodze mija się szałasy i wypasane stada. Jak dojechać do jeziora? Z Gstaad to około 20 minut jazdy samochodem wąską, ale asfaltową drogą. Bezpośrednio przy jeziorze jest duży parking. Bez samochodu wsiądź w Gstaad w autobus pocztowy (Postauto) w stronę Gsteig i przełęczy Col du Pillon. Z Feutersoey wraca się tym samym środkiem transportu do Gstaad. Którą trasą pieszą wybrać? Najpopularniejsza jest łatwa trasa z Col du Pillon przez Lac Retaud i przełęcz Col de Voré do Arnensee, a stamtąd do Feutersoey. Trwa około 4 godzin 40 minut, ma ok. 520 m podejść i ok. 930 m zejść. Wariant oznaczony jako trudniejszy liczy około 12 km i biegnie fragmentem szlaku Tour des Alpes Vaudoises. Inne opcje to przejścia z Gsteig przez przełęcz Blattipass do Seeberg i dalej na Col du Pillon (ok. 4,5 godziny, bardziej wymagające). Zejście do jeziora bywa strome, więc zabierz solidne buty, ochronę przeciwsłoneczną i odzież przeciwdeszczową. Kiedy przyjechać? Najlepszy sezon na wędrówki trwa od czerwca do października. Latem działa restauracja nad brzegiem, a hale są dostępne. Jesienią szlaki bywają ciepłe i mniej zatłoczone. Poza sezonem warunki zależą od pogody i śniegu, a w rejonie Gsteig wytyczono też zimowe trasy spacerowe, np. na Wispile. Czy w Arnensee można się kąpać? Nie jest to jezioro kąpieliskowe, tylko zbiornik energetyczny w wysokich górach. Woda jest zimna, a poziom lustra zależy od pracy elektrowni. Lepiej traktować je jako cel spaceru i miejsce na piknik. Najczęstsze pytania Gdzie leży Arnensee? W gminie Gsteig w kantonie Berno, na południe od Gstaad, w pobliżu przełęczy Col du Pillon. Po francusku bywa nazywane Lac d’Arnon. Czy jest to jezioro naturalne? Jest to zbiornik retencyjny. Zaporę zbudowano w 1942 roku, a obiekt należy do Romande Energie. Czy można dojechać samochodem? Tak. Droga z Gstaad jest asfaltowa, wąska, a przy jeziorze jest duży parking. Ile trwa wędrówka z Col du Pillon? Łatwa trasa do Feutersoey przez Arnensee zajmuje około 4 godzin 40 minut.

Natura w Szwajcarii