Obiekty Sakralne w Szwajcarii

Evangelical church Weinfelden

Weinfelden

Kościół ewangelicko-reformowany w Weinfelden (niem. Evangelische Kirche Weinfelden) to secesyjno-neoromańska budowla z początku XX wieku w centrum miasta w kantonie Turgowia. Stoi przy Kirchgasse i należy do najciekawszych zabytków architektury sakralnej w mieście, a jej wnętrze zachowało oryginalne wyposażenie z czasu budowy. Skąd się wzięła obecna świątynia? Weinfelden miało przed dzisiejszym kościołem dwie wcześniejsze świątynie. Druga z nich została poświęcona w 1726 roku, a jej budowniczym był Jakob Grubenmann z Teufen, znany szwajcarski mistrz ciesielski. Przez długi czas kościół współużytkowały dwa wyznania (tzw. simultaneum). Układ ten zakończył się w 1902 roku, a ewangelicy postawili wtedy własny, trzeci już kościół. Wzniesiono go w latach 1902–1904 w miejscu budowli Grubenmanna, a poświęcono w 1904 roku. Projekt przygotowało zürychskie biuro Pfleghard i Haefeli (Otto Pfleghard i Max Haefeli). Co zobaczysz na miejscu? Kościół ma układ centralny na planie krzyża, nad skrzyżowaniem naw wznosi się wieża. Przewodnik historyczny GSK opisuje styl jako udane połączenie kanciastej neoromańskiej bryły z miękkimi, płynnymi formami wczesnej secesji. We wnętrzu zwracają uwagę: cztery empory otaczające przestrzeń dla wiernych, ścianę kazalnicową dłuta Hermanna Binza z Karlsruhe, witraże wykonane przez Jakoba Georga Röttingera według projektów Christiana Jakoba Schmidta. Urząd ochrony zabytków kantonu Turgowia przypisuje wnętrzu wybitne znaczenie kulturowo-historyczne i wymaga zachowania substancji budynku. Dzięki temu kościół jest dobrym przykładem tego, jak na przełomie XIX i XX wieku szwajcarscy architekci łączyli historyzujące formy z nowym językiem secesji. Warto zwrócić uwagę na proporcje bryły i wieży oraz na to, jak światło przez witraże buduje nastrój wnętrza. Jak dotrzeć? Kościół leży w centrum Weinfelden przy Kirchgasse, w odległości krótkiego spaceru od głównych ulic miasta. Weinfelden ma stację kolejową na linii przez Turgowię, więc na miejsce wygodnie dojedziesz pociągiem, a dalej dojdziesz pieszo. Obok znajduje się też siedziba parafii i jej archiwum. Kiedy odwiedzić kościół? Jest to czynna świątynia parafialna, dlatego najpewniej wejdziesz do środka w czasie nabożeństw lub wydarzeń parafialnych. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu; aktualne informacje podaje strona parafii evang-weinfelden.ch. Zewnętrzną bryłę z wieżą obejrzysz o każdej porze. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano kościół ewangelicki w Weinfelden? Budowa trwała w latach 1902–1904, a poświęcenie odbyło się w 1904 roku. Kto go zaprojektował? Zürychskie biuro architektoniczne Pfleghard i Haefeli. W jakim stylu jest kościół? Łączy neoromańską, kanciastą bryłę z formami wczesnego secesyjnego Jugendstilu. Czy to ten sam kościół co katolicka świątynia w Weinfelden? Nie. W mieście działa osobna parafia katolicka z własnym kościołem; opisywany tu obiekt należy do wspólnoty ewangelicko-reformowanej.

Reformierte Kirche Uetikon am See

Uetikon am See

Kościół reformowany w Uetikon am See (Reformierte Kirche Uetikon) stoi na grzbiecie wzgórza w południowej części miejscowości, nad prawym brzegiem Jeziora Zuryskiego w kantonie Zurych. To parafialna świątynia gminy, której początki sięgają XV-wiecznej kaplicy, a obecny kościół pochodzi z końca XVII wieku. Z tarasu przy kościele roztacza się widok na jezioro i góry w oddali. Jak powstał kościół w Uetikon? Do 1682 roku Uetikon należało kościelnie do parafii w Meilen i było jedną z jej dzielnic. Pierwsza kaplica powstała w 1429 roku na wzgórzu Rütihalde, dziś zwanym Kirchbüel. Po reformacji nabożeństwa w miejscowości na pewien czas zamarły. Samodzielność parafii uzyskano dzięki poparciu właściciela majątku, Heinricha Lochmanna-Hirzla: zgodę na oddzielenie od Meilen wydano w 1680 roku, a kościół wzniesiono w latach 1681–1682. Pierwszym pastorem został Hans Felix Gossweiler. Patronat nad parafią sprawowała do 1760 roku zuryska rodzina Lochmann, później zuryska Mała Rada. W 1924 roku świątynię rozbudowano w kierunku zachodnim, dodając około dwustu miejsc siedzących. Organy pochodzą z 1953 roku. Co zobaczysz na miejscu? Kościół wyróżnia się wieżą widoczną z okolicy oraz położeniem na wzniesieniu. Nawa mieści około 265 osób, a empora dodatkowo około 100 miejsc. Wnętrze jest czynnym miejscem nabożeństw, więc podczas zwiedzania zachowaj ciszę. Na pogłębienie historii (dzwony, zegar wieżowy, cmentarz, plebania) wskazuje parafia książkę Petera Zieglera „Uetikon am See", dostępną w miejscowej bibliotece. Jak dojechać do kościoła? Adres: Gartenstrasse 24, 8707 Uetikon am See. Do miejscowości dojedziesz koleją S-Bahn z Zurychu lub Rapperswilu (linie S6 i S7, mniej więcej co pół godziny). Z Meilen kursuje autobus linii 920. Od północy do kościoła prowadzi ulica Gartenstrasse. Przy świątyni jest tylko kilka miejsc w strefie niebieskiej; płatne parkingi podziemne przy urzędzie gminy (Gemeindehaus) i budynku „Backsteingebäude" leżą 3–5 minut pieszo. Kiedy odwiedzić kościół? Kościół jest otwarty dla zwiedzających codziennie od 9:00 do 17:00, także na chwilę ciszy. Najlepiej wybrać pogodny dzień, gdy z tarasu widać jezioro i Alpy. Terminy nabożeństw i wydarzeń podaje strona parafii reformowanej w Uetikon. Co jeszcze warto zobaczyć w Uetikon am See? Miejscowość leży na stokach Pfannenstiel i ma winiarską tradycję: od późnego średniowiecza uprawa winorośli była tu podstawą gospodarki. W 1818 roku założono tu Chemische Fabrik Uetikon, uchodzącą za najstarszą wciąż działającą szwajcarską firmę chemiczną. Niedaleko stoi też katolicki kościół św. Franciszka z 2008 roku, nagradzany nagrodami architektonicznymi, więc obie świątynie można zobaczyć podczas jednego spaceru. Najczęstsze pytania Czy wstęp do kościoła jest płatny? Nie podano żadnych opłat; kościół jest otwarty codziennie od 9:00 do 17:00. Kiedy wybudowano kościół? Obecny kościół powstał w latach 1681–1682, a wcześniejsza kaplica na wzgórzu pochodziła z 1429 roku. Czy z kościoła widać jezioro? Tak, taras przy kościele otwiera widok na Jezioro Zuryskie i góry. Gdzie zaparkować? Przy kościele jest kilka miejsc w strefie niebieskiej. Więcej miejsc znajdziesz w garażach podziemnych 3–5 minut pieszo od świątyni.

Kirche Wipkingen

Zürich

Kirche Wipkingen w Zurychu to dawny kościół ewangelicko-reformowany z początku XX wieku, stojący w dzielnicy Wipkingen (okręg 10). Dziś budynek przechodzi nietypową przemianę: zamiast nabożeństw służy dzieciom ze szkoły. Jaka jest historia kościoła w Wipkingen? Reformowana parafia w Wipkingen powstała w 1865 roku. Własną świątynię wzniesiono dopiero kilkadziesiąt lat później, w latach 1908–1909, gdy dzielnica szybko się rozrastała. Szwajcarski inwentarz ISOS wymienia kościół wśród charakterystycznych obiektów zabudowy Wipkingen. Pod koniec 2018 roku kościół zamknięto, a od 2019 roku nie służy już celom kościelnym. Miasto Zurych i parafia zaczęły wtedy współpracować nad nowym wykorzystaniem budynku. Co dzieje się z kościołem dzisiaj? Zurych przekształca kościół w przestrzeń szkolną dla szkoły Waidhalde. To pierwszy przypadek w mieście, gdy budynek sakralny służy bezpośrednio do nauki. Projekt przygotowało biuro Vécsey Schmidt Architekt*innen z Bazylei we współpracy z Anderegg Partner AG, a koszt przebudowy wyniósł 9,3 mln franków. Prace koordynowano z miejskim konserwatorem zabytków. Architekci zastosowali lekkie konstrukcje, które można zdemontować bez śladów, a ogrzewaną kubaturę ograniczyli do minimum. Na parterze znajdują się sala wielofunkcyjna i śpiewacza, pomieszczenia opieki dziennej i gastronomii oraz biblioteka. Na piętrze powstał duży nieogrzewany „Sommersaal”, w którym nadal widać i czuć architekturę dawnej nawy. Parafia podkreśla, że nowa funkcja zachowuje publiczny charakter budynku. Pomieszczenia mają być gotowe na rok szkolny 2026/27. Czy można zwiedzać Kirche Wipkingen? Budynek jest teraz placówką szkolną, więc nie traktuj go jak klasycznej atrakcji z godzinami otwarcia. Najlepiej obejrzeć jego bryłę z zewnątrz i dodać do spaceru po dzielnicy. Zanim wybierzesz się do środka, sprawdź komunikaty miasta Zurych lub parafii. Jak dotrzeć do Wipkingen? Wipkingen leży na północ od centrum Zurychu, po prawej stronie rzeki Limmat. Dzielnica należy do sieci komunikacji miejskiej ZVV, a z Hauptbahnhof dojedziesz tam kilkanaście minut. Najczęstsze pytania Czy to ten sam kościół co Guthirt? Nie. W Wipkingen stoją dwa kościoły. Kirche Wipkingen jest reformowany, a katolicka parafia Guthirt powstała dopiero w 1923 roku i ma własną świątynię. Kiedy zbudowano kościół? W latach 1908–1909. Parafia reformowana istniała w Wipkingen już od 1865 roku. Czy odbywają się tu nabożeństwa? Nie. Od 2019 roku budynek nie jest używany do celów kościelnych. Kto przebudował kościół? Biuro Vécsey Schmidt Architekt*innen z Bazylei wygrało konkurs architektoniczny na przebudowę na szkołę.

Guthirt Zürich

Zürich

Kościół Guthirt w Zurychu to katolicki kościół parafialny w dzielnicy Wipkingen, w północno-zachodniej części miasta. Świątynia pod wezwaniem Dobrego Pasterza (niem. Guthirt) działa od 1923 roku i należy do najciekawszych XX-wiecznych budowli sakralnych Zurychu. Jest objęta ochroną jako zabytek, a znawców interesuje zwłaszcza jej oryginalnie zachowany instrument. Czym wyróżnia się kościół Guthirt? Parafię założono i kościół wzniesiono w tym samym roku, 1923, kilka dekad po przyłączeniu Wipkingen do Zurychu (1893). Zespół parafialny stoi przy Guthirtstrasse 3–7, a do kompleksu należą m.in. wieża i krypta. Obiekt objęto ochroną konserwatorską, a w latach 2018–2019 przeszedł gruntowny remont i modernizację, którą prowadziło biuro Schäublin Architekten AG. Co zobaczysz w środku? Największą atrakcją dla melomanów są organy firmy Orgelbau Th. Kuhn AG, poświęcone 13 grudnia 1931 roku. Parafianie oszczędzali na nie przez około dziesięć lat po wzniesieniu kościoła. Instrument ma trzy manuały, pedał i 52 głosy, a jego brzmienie łączy barokową przejrzystość z romantyczną barwą orkiestrową. Według opisu organmistrza to jedyny szwajcarski instrument zachowany niemal w oryginalnym stanie. W latach 70. planowano wymianę na organy neobarokowe, lecz zabrakło funduszy, więc przeprowadzono tylko niewielką przebudowę. Podczas remontu 2018–2019 firma Kuhn gruntownie odnowiła organy i przywróciła oryginalny głos Cymbal. Jak dotrzeć? Kościół leży w Wipkingen, w Kreisie 10, współrzędne to około 47,395 N, 8,527 E. Dojedziesz tu komunikacją miejską z centrum Zurychu; w dzielnicy od przełomu XIX i XX wieku kursowały tramwaje. Dokładne połączenia sprawdź w rozkładzie ZVV. Kiedy przyjechać? Kościół jest czynny jako miejsce nabożeństw parafii Guthirt, więc najłatwiej zwiedzić go poza mszami. Godziny nabożeństw i ewentualnych koncertów organowych podaje strona parafii guthirt.ch. Co jeszcze warto wiedzieć? Wipkingen przez wieki było osobną wsią: w 1850 roku liczyło niespełna 900 mieszkańców, a w 1950 prawie 22 tysiące. Kościół Guthirt powstał w okresie tego szybkiego wzrostu, gdy dzielnica potrzebowała własnej parafii katolickiej. Dziś to dobry przystanek podczas spaceru po Kreisie 10. Najczęstsze pytania Czy to ten sam kościół co Kirche Wipkingen? Nie. Guthirt jest katolicki. Kirche Wipkingen i budynek gminy ewangelicko-reformowanej to osobne obiekty w tej samej dzielnicy. Kiedy zbudowano kościół Guthirt? W 1923 roku, równocześnie z powstaniem parafii. Co jest tu najcenniejsze? Organy Kuhna z 1931 roku, zachowane niemal w stanie pierwotnym, oraz sam zabytkowy budynek po renowacji z lat 2018–2019. Gdzie dokładnie jest kościół? Przy Guthirtstrasse w dzielnicy Wipkingen, 8037 Zürich.

English Church

Lausanne

English Church (Christ Church) w Lozannie to największy kościół anglikański w Szwajcarii i jeden z najciekawszych przykładów angielskiego neogotyku nad Jeziorem Genewskim. Świątynia stoi przy Avenue de l'Église-Anglaise 1, a w kantonie Vaud ma status zabytku. Czym jest English Church w Lozannie? To kościół kapelanii Kościoła Anglii, czyli części światowej wspólnoty anglikańskiej. Oficjalnie nosi nazwę Christ Church, ale mieszkańcy mówią o niej „Église anglaise" lub „Église anglicane". Nie należy jej mylić ze Scots Kirk przy Avenue de Rumine, będącym kościołem prezbiteriańskim. Jaka jest historia kościoła? Anglikanie spotykają się w Lozannie od 1816 roku. Pierwsze nabożeństwo odprawiono w kaplicy Mercerie, a pierwszy statut wspólnoty spisano w 1818 roku. Od 1822 roku do śmierci w 1857 roku duszpasterzem był pastor Isaac Kendal Cheesbrough. W 1840 roku wspólnota przeniosła się do Temple de la Croix d'Ouchy, wzniesionej razem z Reformowanym Kościołem Vaud. Znaczną część kosztów pokrył angielski filantrop William Haldimand, który przekazał 75 000 franków. Obecny kościół zaprojektował George Edmund Street, angielski architekt neogotycki. Prace nadzorował szwajcarski architekt Edouard van Muyden, który lekko zmienił projekt. Kamień węgielny położono 19 czerwca 1877 roku, a pierwsze nabożeństwo odbyło się 4 lipca 1878 roku. Konsekracja nastąpiła dopiero 6 czerwca 1887 roku, po spłaceniu długów budowy. W 1898 roku, gdy parafia urosła, dobudowano południową nawę boczną i południowe ramię transeptu. Co zobaczysz na miejscu? Budynek jest przykładem wiktoriańskiego neogotyku, w którym Street przeniósł angielskie wzorce na szwajcarskie wzgórze. Ten sam architekt zaprojektował także kościół All Saints w Vevey. Warto zwrócić uwagę na proporcje korpusu z nawą boczną, dobudowaną po dwudziestu latach od otwarcia. Kiedy przyjść? Niedzielne nabożeństwo po angielsku zaczyna się o 10:30. Wnętrza najłatwiej zobaczyć w trakcie nabożeństw i wydarzeń parafialnych; aktualne godziny sprawdź w kancelarii pod numerem +41 21 312 65 63. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie stoi English Church w Lozannie? Przy Avenue de l'Église-Anglaise 1, w Lozannie w kantonie Vaud. Kto zaprojektował kościół? George Edmund Street, a budowę nadzorował Edouard van Muyden. Czy to ta sama świątynia co Scots Kirk? Nie. Scots Kirk przy Avenue de Rumine 24 to kościół szkocki, zaprojektowany przez Viollet-le-Duca i poświęcony w 1877 roku. W jakim języku odprawiane są nabożeństwa? Po angielsku, w niedziele o 10:30.

Reformierte Kirche, Pfarrhaus und Kaplanei

Kirchberg BE

Reformierte Kirche, Pfarrhaus und Kaplanei (Kirchberg BE) to zespół zabytkowych budynków w centrum Kirchberg, gminy w kantonie Berno, nad prawym brzegiem rzeki Emme. Rdzeniem zespołu jest kościół ewangelicko-reformowany, obok którego stoją plebania i dawna kapelania. To dobry przystanek na krótkim spacerze po miejscowości, która ma znacznie dłuższą historię, niż sugeruje dzisiejszy, przemysłowo-mieszkaniowy charakter. Co to za miejsce? Kościół po raz pierwszy wspomniano w źródłach w 1208 roku. Obecna budowla pochodzi z lat 1506–1507, czyli z końca średniowiecza, tuż przed reformacją w Bernie. Wezwanie świętego Marcina bywa przypisywane świątyni, lecz historycy nie mają co do niego pewności. Kościół należał prawdopodobnie od 994 roku do klasztoru Selz w Alzacji, a w 1308 roku został mu formalnie włączony; klasztor opłacał wikariusza parafii. Zespół z plebanią utrwalił na akwareli około 1825 roku Samuel Weibel. Obraz przedstawia kościół i plebanię od zachodu i znajduje się w zbiorach Szwajcarskiej Biblioteki Narodowej. Dlaczego Kirchberg ma taką historię? Już w 994 roku królewski dwór burgundzki w Kirchbergu przekazano klasztorowi Selz. W XIII wieku zwierzchnictwo sprawowali panowie von Thorberg. W 1278 roku Ulrich von Thorberg ufortyfikował osadę, a w 1283 roku król Rudolf Habsburg nadał jej prawa miejskie i targ tygodniowy. Miasto jednak się nie rozwinęło. Między 1398 a 1429 rokiem zwierzchnictwo przeszło na Berno, które w 1481 roku wykupiło resztę dóbr klasztoru Selz razem z prawem patronatu nad kościołami. Co zobaczysz w okolicy? Kościół i budynki sąsiednie oglądasz z zewnątrz, w otoczeniu zabudowy wsi. Warto zwrócić uwagę na lokalizację: wzgórze kościelne zajmuje centrum osady, a niedaleko biegnie rzeka Emme z mostem w miejscu dawnej kładki. Most zastąpił tam kładkę w 1640 roku. W gminie znajduje się też Kleehof z lat 1765–1768, znany wzorcowy zakład rolny Johanna Rudolfa Tschiffelego. Do Kirchbergu należy również przysiołek Bütikofen, rolniczy i zalesiony. Jak dojechać? Kirchberg leży w regionie Emmental, w dawnym okręgu Burgdorf, kilka kilometrów od Burgdorfu. Przez miejscowość prowadzi droga z Berna do Zurychu, zbudowana w latach 1756–1764, a od 1965 roku jest tu zjazd z autostrady. Najbliższa stacja kolejowa to Alchenflüh na linii Burgdorf–Solothurn, otwarta w 1876 roku. Dojście do kościoła z centrum wsi zajmuje kilka minut. Kiedy przyjechać? Zewnętrzne zwiedzanie jest możliwe przez cały rok. Najlepiej wybrać dzień z dobrym światłem, gdy łatwo zrobić zdjęcia całego zespołu. Wnętrze kościoła bywa otwarte w czasie nabożeństw i wydarzeń parafialnych; godziny sprawdź u parafii przed wyjazdem. Najczęstsze pytania Czy kościół w Kirchbergu jest bardzo stary? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1208 roku, a obecny budynek z lat 1506–1507. Czy to ten sam Kirchberg co w Tyrolu? Nie. Opisywana miejscowość leży w kantonie Berno, w Szwajcarii, nad rzeką Emme. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Wystarczy około 20–30 minut na obejrzenie zespołu i spacer po centrum wsi. Czy dojadę tu komunikacją publiczną? Tak, najbliższa stacja to Alchenflüh na linii Burgdorf–Solothurn, a sama miejscowość leży przy ważnej drodze Berno–Zurych.

Lausanne Cathedral

Lozanna

Katedra w Lozannie (Cathédrale Notre-Dame de Lausanne) wznosi się nad Starym Miastem Lozanny w kantonie Vaud i uchodzi za jedną z najważniejszych gotyckich budowli Szwajcarii. Dziś należy do Reformowanego Kościoła Ewangelickiego kantonu Vaud, a w jej wnętrzu odbywają się nabożeństwa, koncerty i zwiedzanie. Skąd się wzięła katedra w Lozannie? Budowę rozpoczęto około 1170 roku w stylu romańskim, jednak plan szybko dostosowano do wczesnego gotyku. Prace główne zakończono około 1235 roku, a konsekracja nastąpiła w 1275 roku, według części źródeł 20 października. Wezwanie świątyni brzmiało Najświętszej Maryi Panny, a uroczystość miała uświetnić obecność papieża Grzegorza X i cesarza Rudolfa Habsburga. Po wprowadzeniu reformacji w 1536 roku kościół stał się protestancki. W XIX wieku przeszedł gruntowną restaurację pod kierunkiem Eugène'a Viollet-le-Duca. Co warto zobaczyć w środku i na zewnątrz? Malowany portal w południowej fasadzie, datowany na lata około 1225–1235. To jeden z niewielu portali w Europie, które zachowały wyraźne ślady pierwotnej polichromii. Portal Montfalcon w fasadzie zachodniej, obecne główne wejście. Zainicjował go na początku XVI wieku biskup Aymon de Montfalcon, a dzisiejszą rzeźbiarską formę nadał mu w latach 1892–1909 Raphaël Lugeon. Wnętrze w typowym dla gotyku układzie, z wysoką nawą i witrażami, w tym rozetą w transepcie południowym. Według informacji miejskich rozeta i jej szkło mają być niedostępne do wiosny 2027 roku z powodu remontu sklepień. Czym jest strażnik katedry (le guet)? Od 1405 roku z dzwonnicy codziennie wieczorem czuwa strażnik, który ma ostrzegać przed pożarem w mieście zbudowanym z drewnianych domów. Do dziś zapowiada godziny od 22:00 do 2:00 w nocy. Kilka lat temu, w 2021 roku, po raz pierwszy zastępstwo objęła kobieta. Na wieżę o wysokości około 40 metrów prowadzi 153 kamienne stopnie. Jak zwiedzać wieżę i kiedy przyjechać? Wejście na wieżę jest płatne, bilety zaczynają się od około 4 CHF. W godzinach dziennych katedra jest otwarta dla zwiedzających, a w sezonie od kwietnia do września zwykle od 9:00 do 19:00. Godziny w pozostałych miesiącach i zasady wejścia na wieżę sprawdź przed wizytą na stronie katedry. Nocne wejście ze strażnikiem wymaga wcześniejszej rezerwacji telefonicznej. Widok z góry obejmuje dachy Starego Miasta, jezioro Lemańskie i Alpy. Katedra leży w górnej części miasta, na wzgórzu, więc dojście z dolnych dzielnic oznacza podejście schodami lub uliczkami. Z dworca kolejowego do świątyni dojdziesz pieszo, a część trasy możesz pokonać metrem. Najczęstsze pytania Czy katedra w Lozannie jest katolicka? Nie. Od reformacji w 1536 roku jest kościołem protestanckim, własnością Reformowanego Kościoła Ewangelickiego kantonu Vaud. Kiedy została poświęcona? W 1275 roku, w obecności papieża Grzegorza X i cesarza Rudolfa Habsburga. Ile stopni prowadzi na wieżę? Na wieżę strażnika prowadzi 153 kamienne stopnie. O której słychać strażnika? Co godzinę od 22:00 do 2:00 w nocy ogłasza on godzinę z wieży.

Münster Schaffhausen

Münster Schaffhausen (Münster zu Allerheiligen) to romańska bazylika w Schaffhausen, w północnej Szwajcarii, w obrębie Starego Miasta. Należy do najważniejszych budowli sakralnych kantonu. Dawniej należała do benedyktyńskiego klasztoru Wszystkich Świętych, dziś jest kościołem reformowanym. Skąd się wziął ten kościół? Klasztor ufundował w XI wieku hrabia Eberhard von Nellenburg wraz z żoną Itą. Za umowną datę założenia przyjmuje się rok 1049, gdy papież Leon IX poświęcił tu ołtarz Zmartwychwstania. Samą świątynię konsekrowano w 1064 roku. W 1080 roku syn fundatora, Burkhard, zrzekł się praw właścicielskich na rzecz klasztoru, a opat Wilhelm z Hirsau przeprowadził reformę zakonną. Przez kolejne stulecia kościół przebudowywano kilka razy, dlatego dzisiejszy wygląd łączy surową romańską bryłę z późniejszymi poprawkami. W 1524 roku Schaffhausen przeszło na reformację, a kościół stał się główną świątynią reformowaną miasta. Klasztor zlikwidowano w 1529 roku. Co zobaczysz na miejscu? Nawę romańską. Wnętrze jest jasne i proste, bez barokowego przepychu, z masywnymi filarami. Wstęp do kościoła jest wolny. Krużganek. Krużganek przylegający do kościoła jest dostępny dla zwiedzających w ciągu dnia. To spokojne miejsce na odpoczynek od zgiełku starówki. Ogród ziołowy. Ogród przy klasztorze uprawia się od średniowiecza i można go oglądać za darmo. Schillerglocke. Dzwon odlany w 1486 roku waży około 4,5 tony. Wyryto na nim łacińską sentencję „vivos voco, mortuos plango, fulgura frango" (żywych wzywam, zmarłych opłakuję, pioruny łamię). Posłużył Friedrichowi Schillerowi za inspirację do poematu „Das Lied von der Glocke" z 1799 roku. Oryginał stoi dziś w krużganku, a w wieży wisi dzwon z 1898 roku, który powtarza jego ton, wagę i inskrypcję. Czy obok jest muzeum? Tak. W dawnych budynkach klasztornych mieści się Museum zu Allerheiligen, jedno z największych muzeów w regionie, ze zbiorami archeologicznymi, historycznymi i artystycznymi. Bilet do muzeum jest płatny, a godziny i ceny zmieniają się, więc sprawdź je przed wizytą na stronie muzeum. Kościół, krużganek i ogród zwiedzisz bez biletu. Jak zaplanować wizytę? Münster stoi w Starym Mieście, więc od dworca dojdziesz tu pieszo w kilkanaście minut. Na zwiedzanie kościoła, krużganka i ogrodu wystarczy godzina. Jeśli dodasz muzeum, zarezerwuj pół dnia. Wodospad Reński leży tuż za miastem, więc oba cele łatwo połączysz w jednodniowej wycieczce. Najczęstsze pytania Czy wejście do Münster Schaffhausen jest płatne? Nie. Kościół, krużganek i ogród ziołowy są ogólnodostępne w ciągu dnia. Płatne jest tylko Museum zu Allerheiligen. Z jakiego okresu pochodzi kościół? Klasztor założono około 1049 roku, a bazylikę konsekrowano w 1064 roku. Budowla jest romańska, choć później ją przebudowywano. Co to jest Schillerglocke? To dzwon z 1486 roku o wadze około 4,5 tony, z łacińską inskrypcją, która zainspirowała Schillera do napisania poematu „Pieśń o dzwonie". Dziś oryginał można zobaczyć w krużganku. Czy to nadal kościół katolicki? Nie. Od 1524 roku jest to kościół reformowany, a klasztor benedyktyński zlikwidowano w 1529 roku.

Sankt Peterkirche

Zürich

Sankt Peterkirche w Zurychu to najstarszy kościół parafialny miasta, a jego wieża z gigantyczną tarczą zegara należy do najłatwiej rozpoznawalnych punktów panoramy Starego Miasta (Altstadt), na lewym brzegu rzeki Limmat. Co warto wiedzieć o historii kościoła? Świątynia stoi na wzgórzu Lindenhof, w miejscu, gdzie według badań znajdowały się wcześniejsze budowle sakralne. Pod prezbiterium zachowały się fundamenty z IX wieku, a część źródeł datuje najstarsze budynki nawet na wiek VIII. Około roku 1000 powstał kościół romański, a w 1230 zastąpiła go późnoromańska budowla, której fragmenty przetrwały do dziś. W 1345 roku kościół nabył Rudolf Brun, pierwszy burmistrz Zurychu z cechowego ustroju miasta. W okresie reformacji przy St. Peter działał między innymi Leo Jud, a w XVIII wieku pastorem był Johann Caspar Lavater. Czym wyróżnia się wieża i zegar? Wieża jest o około 200 lat starsza od obecnej nawy. Aż do 1911 roku pełniła funkcję punktu obserwacji przeciwpożarowej. Cztery tarcze zegarowe mają średnicę około 8,7 m i są uznawane za największe tarcze zegarowe kościoła w Europie. Zegar mierzył oficjalny czas miejski, a pierwsza mechaniczna instalacja pochodzi według szwajcarskiej telewizji SRF z 1366 roku (inne źródła podają 1538, więc warto traktować daty zegara orientacyjnie). W wieży wisi pięć dzwonów z 1880 roku; największy waży ponad 6 ton. Wieża należy do miasta, a nawa do wspólnoty kościelnej. Co zobaczysz w środku? Prezbiterium zachowało charakter romański, natomiast trójnawowe wnętrze ma formę barokową. Obecną nawę poświęcono w 1706 roku, a z wcześniejszych epok pochodzą m.in. XV-wieczne stalle chórowe. Wnętrze jest jasne i skromne, typowe dla zwinglijskich kościołów reformowanych. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Kościół znajduje się przy placu Peterhofstatt, w sercu Altstadt. Z przystanku tramwajowego Paradeplatz idzie się około pięciu minut, blisko jest także przystanek Rennweg. Wstęp jest bezpłatny. Godziny otwarcia różnią się w zależności od źródła i bywają zmieniane z powodu wydarzeń, dlatego przed wizytą sprawdź stronę parafii st-peter-zh.ch. Tarczę zegara najlepiej obejrzeć z dołu, z okolicznych uliczek, a spacer łatwo połączyć ze wzgórzem Lindenhof i nabrzeżem Limmat. Najczęstsze pytania Czy St. Peter jest najstarszym kościołem w Zurychu? To najstarszy kościół parafialny miasta; jego początki sięgają IX wieku, a część źródeł wskazuje na wiek VIII. Jak duża jest tarcza zegara? Średnica wynosi około 8,7 m, co uważa się za największą tarczę zegarową na kościele w Europie. Czy wejście jest płatne? Nie, wstęp do kościoła jest bezpłatny. Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Na wnętrze wystarczy 20–30 minut, a razem z placem Peterhofstatt i pobliskim Lindenhof około godziny.

Santa Lucia Church

Massagno

Kościół Santa Lucia (Chiesa di Santa Lucia) w Massagno to neoromański kościół parafialny w miejscowości sąsiadującej z Lugano, w szwajcarskim kantonie Ticino. Świątynia powstała w 1931 roku i przejęła zbiory sztuki ze starszego kościoła o tym samym wezwaniu, rozebranego w tym samym roku. Jaka jest historia kościoła Santa Lucia w Massagno? Historyczny słownik Szwajcarii (HLS) wskazuje, że parafialny kościół św. Łucji istniał w Massagno około 1530 roku. Przez długi czas miejscowość należała do parafii Lugano. Własną, autonomiczną parafię Massagno otrzymało dopiero w 1927 roku. Pierwsza pewna wzmianka o dawnym kościele pochodzi z 1578 roku. Budowla była XVI-wieczna, choć dokładna data jej powstania nie jest znana. W czerwcu 1931 roku rozebrano ją, żeby poszerzyć drogę kantonalną, czyli Via San Gottardo. W tym samym roku wzniesiono obecny kościół, kilkaset metrów od dawnego miejsca. Co zobaczysz w środku i na miejscu starej świątyni? Do nowego kościoła przeniesiono dzieła ze starej budowli. Najcenniejsze z nich to: fresk „Pokłon Trzech Króli" z XVI wieku, przeniesiony na płótno i wiązany z Bernardinem Luinim lub jego uczniami, obraz „Zwiastowanie" z 1636 roku, XVII-wieczny wizerunek św. Łucji. Obecny gmach utrzymano w stylu neoromańskim. Na miejscu zburzonego kościoła stoi pomnik zaprojektowany w latach 1960–1961 przez architekta Alberta Finziego. Jego ostrołukowa forma odtwarza położenie i rozmiar apsydy rozebranej świątyni, więc spacer tam pozwala wyobrazić sobie dawny obiekt. Jak dotrzeć do kościoła w Massagno? Massagno leży bezpośrednio przy Lugano, w Ticino, w części Szwajcarii mówiącej po włosku. Z centrum Lugano dotrzesz tu pieszo, autobusem lub krótkim przejazdem. Kościół stoi w zabudowanej części gminy, a współrzędne to około 46,013 N i 8,943 E. Kiedy warto odwiedzić kościół? Kościół jest czynny jako parafialny, więc najlepiej zwiedzać go poza nabożeństwami i zachować ciszę. Godziny otwarcia sprawdź w parafii przed wizytą. Do zwiedzania wystarczy 20–30 minut, a dobrze połączyć go z wycieczką po Lugano. Najczęstsze pytania Czy to ten sam kościół, który rozebrano w 1931 roku? Nie. Stary kościół zburzono w 1931 roku przy poszerzaniu drogi. Obecny budynek powstał w tym samym roku w innym miejscu, a część wyposażenia przeniesiono. Kto namalował fresk z Pokłonem Trzech Króli? Autorstwo nie jest pewne. Fresk wiąże się z Bernardinem Luinim lub jego uczniami. W jakim stylu zbudowano obecny kościół? W stylu neoromańskim, jak podaje Historyczny słownik Szwajcarii. Co stoi na miejscu dawnego kościoła? Pomnik architekta Alberta Finziego z lat 1960–1961, którego ostrołukowy kształt nawiązuje do apsydy zburzonej świątyni.

Katholische Kirche Dübendorf

Dübendorf

Katholische Kirche Dübendorf, czyli kościół Maria Frieden (Maria-Friedenskirche), to główna świątynia katolicka w Dübendorf, mieście w kantonie Zurych. Poświęcono ją Marii, Królowej Pokoju. Wieża dominuje nad zabudową centrum i jest jednym z najłatwiej rozpoznawalnych punktów miasta. Jak powstał kościół w Dübendorf? Regularne nabożeństwa katolickie odbywały się w Dübendorf od 1897 roku. Wspólnota przez dziesięciolecia korzystała ze skromnych, prowizorycznych pomieszczeń, a dopiero po II wojnie światowej zdecydowała się na pełnoprawną świątynię. Budowę prowadzono w latach 1950–1952 według projektu architektów Ferdinanda Pfammattera i Waltera Rieger. Konsekracji dokonał 27 kwietnia 1952 roku biskup Chur, Christian Caminada. Historyczny leksykon Szwajcarii datuje kościół na lata 1951–1952. Co warto zobaczyć? Wieża. Dobudowano ją w 1963 roku. Ma około 45 metrów, czyli tyle samo, ile mierzy długość nawy. Z okolicznych ulic widać ją z daleka. Dzwony. Zestaw odlała w 1963 roku odlewnia H. Rüetschi z Aarau. Sześć dzwonów waży łącznie około 14,8 tony. Patronują im Trójca Święta, Maryja, Józef, Eliasz, Barbara i Bernard. Eliasz i Barbara nawiązują do lotniczej tradycji Dübendorf, bo miasto słynie z lotniska, a Eliasz jest uważany za patrona lotników. Organy. Instrument ukończono wiosną 2014 roku. Zbudował go Bernhardt H. Edskes z Wohlen (AG). Ma 37 głosów i należy do największych dwumanuałowych organów w Szwajcarii. Piszczałki umieszczono w dwóch symetrycznych szafach dopasowanych do wielokątnej ściany kościoła. Krypta. Parafia przygotowała projekt udostępnienia krypty osobom z ograniczoną mobilnością. Konserwator zabytków zażądał, by nowe elementy przy wejściu pasowały do stylu budynku. Jak dotrzeć i kiedy przyjść? Kościół stoi w centrum Dübendorf, a urząd parafialny działa przy Neuhausstrasse. Miasto leży tuż przy Zurychu i łączą je podmiejskie połączenia S-Bahn oraz tramwaj i autobusy. Do kościoła dojdziesz pieszo z centrum. Parafia prowadzi też centrum Leepünt. Najlepszy czas na zwiedzanie to godziny poza mszami. Jeśli chcesz usłyszeć dzwony, przyjdź przed nabożeństwem. Aktualne godziny sprawdź na stronie parafii. Najczęstsze pytania Czy kościół nazywa się St. Maria? Używana nazwa to Maria Frieden (Maria-Friedenskirche), czyli kościół Marii Królowej Pokoju. Kiedy zbudowano kościół? W latach 1950–1952. Konsekracja odbyła się 27 kwietnia 1952 roku. Ilu wiernych liczy parafia? Według ogłoszenia kościelnego ponad 10 500 katolików. Parafia tworzy wspólny obszar duszpasterski z Fällanden i Schwerzenbach. Czy warto wejść do środka? Tak, jeśli interesują Cię organy Edskesa, współczesna architektura sakralna i historia miasta związana z lotnictwem.

Holy Cross Catholic Church

Binningen

Kościół Heilig Kreuz (Świętego Krzyża) w Binningen to rzymskokatolicka świątynia w gminie Binningen, tuż za granicą Bazylei, w kantonie Bazylea-Okręg. Stoi przy Schlossrebenrain 11 i należy do najważniejszych neogotyckich budowli sakralnych w regionie Baselbiet. Od 1997 roku jest objęty ochroną kantonalną jako zabytek. Gdzie stoi i dlaczego warto go zobaczyć? Kościół zajmuje wyniesione miejsce na stromym zachodnim stoku wzgórza Bruderholz, nad historycznym centrum wsi. To położenie sprawia, że bryła wydaje się większa i bardziej dominująca, niż wskazywałyby jej rozmiary. Na tym wzgórzu odkryto ślady rzymskiego folwarku, więc miejsce było zamieszkane na długo przed budową świątyni. Z okolicy rozciąga się widok na dolinę i zabudowę Binningen. Jak powstał kościół? Binningen było od 1529 roku miejscowością reformowaną, a katolicy stanowili tu długo niewielką mniejszość. Pierwsze katolickie nabożeństwo odbyło się w 1889 roku w sali tanecznej jednej z gospód. Do 1895 roku wspólnota urosła do około 900 osób i zaczęła starania o własny kościół. Projekt powierzono sankt-galleńskiemu architektowi kościelnemu Augustowi Hardeggerowi. W 1895 roku wydano pozwolenie na budowę i położono kamień węgielny, a rok później, w 1896, świątynię poświęcono i wzniesiono plebanię. Wieża powstała dopiero w 1907 roku, a w 1908 zawisły w niej cztery dzwony. Dla katolików była to wyraźna deklaracja obecności w protestanckim otoczeniu. Co zobaczysz na miejscu? Neogotycką bryłę z ciosów wapienia jurajskiego, którego fakturę podkreślono podczas renowacji elewacji. Wieżę dobudowaną na początku XX wieku. Wnętrze ze sklepieniami odsłoniętymi około 1990 roku, gdy usunięto płaski strop. Wnętrze zmodernizowano w latach 1954–55, a zewnętrzną część wraz z wieżą odnowiono w latach 1996–97. Jak dojechać? Binningen leży bezpośrednio przy południowo-zachodniej granicy Bazylei i jest połączone z centrum miasta komunikacją miejską. Od starego rynku wsi do kościoła podejdziesz pod górę w kilka minut. Adres do nawigacji: Schlossrebenrain 11, Binningen. Najczęstsze pytania Czy kościół jest zabytkiem? Tak. Figuruje w kantonalnym inwentarzu zabytków chronionych Bazylei-Okręgu i podlega ochronie od 1997 roku. Kto zaprojektował kościół? August Hardegger, architekt ze Sankt Gallen, znany z projektów kościołów katolickich. Kiedy go zbudowano? Kamień węgielny położono w 1895 roku, poświęcenie nastąpiło w 1896, a wieżę dodano w 1907. Czy to kościół protestancki? Nie, to parafia rzymskokatolicka. Reformowany jest natomiast sam rejon Binningen od 1529 roku, dlatego budowę uznawano za ważny moment dla lokalnych katolików.

Reformierte Kirche mit Pfarrhaus und Brunnen

Obstalden

Reformierte Kirche Obstalden (reformowany kościół w Obstalden) stoi w wiosce Obstalden w gminie Glarus Nord, w kantonie Glarus. Wieś leży na tarasie Kerenzerbergu, na wysokości około 685 m n.p.m., nad jeziorem Walensee. To jedna z najstarszych świątyń w okolicy, z ciekawymi średniowiecznymi freskami. Co to za miejsce? Kościół parafialny Obstalden zaczęto wznosić około 1300 roku. W pierwszych wiekach należał do klasztoru w Schänis, a diecezjalnie do Chur. Pierwsza pisemna wzmianka o samej budowli pochodzi z 1444 roku. Reformacja dotarła tu w 1528 roku, a w 1593 roku wspólnota ostatecznie uwolniła się od zależności od Schänis i stała się samodzielną parafią. Z kościoła korzystają dziś także sąsiednie osady Kerenzerbergu. Co zobaczysz? Największą atrakcją są freski z XIV i XV wieku. Malowidła w chórze pod wieżą uchodzą za najstarszy zachowany przykład monumentalnego malarstwa ściennego w kantonie Glarus. Fragmenty na południowej ścianie chóru datuje się na około 1460 rok. Budowla zachowała w dużej mierze pierwotny charakter. W kantonie funkcjonuje jako zabytek, a jej dokumentację prowadzą szwajcarskie archiwa. W nazwie wpisu pojawiają się plebania i fontanny. Są to elementy zespołu wiejskiego wokół kościoła; szczegółowe dane o nich warto sprawdzić na miejscu lub w parafii. Jak dotrzeć? Obstalden leży przy drodze nad Walensee, na trasie biegnącej przez Kerenzerberg między Näfels a Mühlehorn. Dojedziesz tu samochodem z doliny Linth lub od strony Walenstadt. Kościół znajduje się w centrum wsi. Co jeszcze w okolicy? Wieś została po raz pierwszy wspomniana w 1310 roku. W 2000 roku mieszkało tu 434 osoby, a w 2010 roku 443. Do 2010 roku Obstalden było samodzielną gminą; od 2011 roku wchodzi w skład Glarus Nord razem z siedmioma innymi dawnymi gminami. W XVII wieku w masywie Mürtschen wydobywano żelazo, miedź i srebro. Okolica to dobre miejsce na spokojne spacery z widokiem na jezioro. Najczęstsze pytania Od kiedy istnieje kościół w Obstalden? Wznoszono go około 1300 roku, a pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 1444 roku. Czy w środku są zabytkowe malowidła? Tak, freski z XIV i XV wieku, w tym w chórze pod wieżą. Do jakiej gminy należy Obstalden? Od 2011 roku do Glarus Nord w kantonie Glarus. Czy kościół jest otwarty dla zwiedzających? Godziny zwiedzania sprawdź w parafii przed wizytą.

St. Johann church

Stein am Rhein

Kościół św. Jana (St. Johann, zwany „auf Burg”) w Stein am Rhein stoi na wzgórzu w dzielnicy Vor der Brugg, na lewym brzegu Renu, po przeciwnej stronie rzeki niż słynna starówka. To jedno z najstarszych miejsc kultu w okolicy, a jego mury stoją na pozostałościach rzymskiej twierdzy. Co to za miejsce i dlaczego „auf Burg”? Dodatek „auf Burg” wziął się stąd, że świątynia stoi w obrębie dawnego rzymskiego kastellu Tasgetium. Warownię o niemal kwadratowym planie i kilku wieżach wzniesiono około 294 roku n.e. jako przyczółek przy przeprawie przez Ren. Nie należy mylić tego kościoła ze Stadtkirche, czyli dawnym kościołem opactwa św. Jerzego w centrum miasta. Jak stary jest kościół? Najstarsze fundamenty datuje się na VI wiek, a pierwsza wzmianka pisemna pochodzi z 799 roku. Podczas remontu w latach 1976–78 archeolodzy odkryli w ruinach późnorzymskiego budynku dwa bogato wyposażone groby rodziny arystokratycznej. Pod koniec VII wieku powstał tu kamienny kościół z apsydą. Własność kościoła często się zmieniała. Świątynia należała do opactwa St. Gallen, w 950 roku król Otton I przekazał ją klasztorowi na Reichenau, od 1359 roku była lennem habsburskim. Patronat sprawowało opactwo w Einsiedeln od 1468 roku, a w 1836 roku przeszedł on na kanton Szafuza. W źródłach średniowiecznych pojawia się wezwanie Jana (1434) oraz Jana Ewangelisty (1490). Co zobaczysz na miejscu? Atrakcją jest samo wzgórze z widokiem na Ren i dachy starego miasta. Zwiedzanie wnętrza kościoła zależy od terminów otwarcia, które warto sprawdzić w lokalnym biurze turystycznym. Jak dojść? Z centrum Stein am Rhein przejdź na lewy brzeg Renu mostem (kilkanaście minut spacerem), a następnie podejdź na wzgórze Burg. Dojazd koleją: stacja Stein am Rhein leży na linii z Schaffhausen i Kreuzlingen, a od stacji do kościoła jest krótki spacer. Najczęstsze pytania Czy St. Johann to to samo co Stadtkirche? Nie. Stadtkirche to dawna kolegiata klasztoru św. Jerzego w obrębie starówki. St. Johann stoi na wzgórzu Burg, w dawnym rzymskim kastellu. Z jakiego okresu pochodzi kościół? Fundamenty sięgają VI wieku, pierwsza wzmianka pisemna to rok 799. Co odkryto podczas remontu w latach 1976–78? Dwa bogato wyposażone groby arystokratycznej rodziny w ruinach rzymskiego budynku oraz ślady wcześniejszego kościoła z apsydą. Czy warto połączyć wizytę z zabytkami starego miasta? Tak. Kościół i starówka oddziela tylko most przez Ren, więc oba miejsca zobaczysz podczas jednego spaceru.

Herz Jesu Mattenbach

Winterthur

Kościół Herz Jesu Mattenbach to rzymskokatolicka świątynia Najświętszego Serca Jezusa w dzielnicy Mattenbach w Winterthurze, w kantonie Zurych. Budowla z lat trzydziestych XX wieku jest jednym z nielicznych modernistycznych kościołów katolickich w mieście i do dziś pełni funkcję kościoła parafialnego. Skąd się wziął katolicki kościół w Mattenbach? Po reformacji w 1524 roku nabożeństwa katolickie w kantonie Zurych były zakazane. W Winterthurze pierwsza msza po tym okresie odbyła się dopiero w 1862 roku. Mattenbach rozrosło się w drugiej połowie XIX wieku wraz z uprzemysłowieniem miasta, a w latach dwudziestych XX wieku miejscowi katolicy zapragnęli własnej świątyni. Działkę kupiono 1 stycznia 1929 roku, kamień węgielny wmurowano 27 sierpnia 1933 roku, a konsekracja odbyła się 28 października 1934 roku. Dziś parafia wchodzi w skład największej parafii katolickiej w kantonie Zurych, obejmującej kilka wspólnot z Winterthuru. Co zobaczysz na zewnątrz? Kościół ma układ podłużny z dobudowaną wieżą dzwonniczą i jest zwrócony w stronę południowo-wschodnią. Fasadę wyróżnia wielki półkolisty łuk z figurą Chrystusa ukazującego Serce Jezusa. Na wieży wiszą cztery dzwony odlane przez Fritza Hamma. Budynek stoi u zbiegu ulic Unterer Deutweg i Zeughausstrasse. Jak wygląda wnętrze? Pod emporą organową znajduje się przedsionek, z którego trzy skrzydłowe drzwi prowadzą do nawy. Wysokie prostokątne okna wpuszczają ciepłe, żółtawe światło. Osiem witraży autorstwa Giuseppe Scartezziniego pochodzi z lat 1934–1935. Półkolisty drewniany parawan chóru można dostosować do liczby wiernych, a zmiany po Soborze Watykańskim II podkreśliły wspólnotowy charakter liturgii. Organy poświęcono w 1969 roku; zbudowali je Mönch i Prachtel, a instrument ma 33 rejestry, trzy manuały i pedał. Do skromniejszych nabożeństw służy mniejszy pozytyw. Co zmieniło się w ostatnich latach? W latach 2017–2018 biuro Fässler und Partner przeprowadziło renowację. Pozłocono wtedy parawan chóru, a stacje Drogi Krzyżowej otrzymały wykończenie w kolorze terakoty. Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Kościół leży w dzielnicy Mattenbach, we wschodniej części Winterthuru, współrzędne to około 47,491 N, 8,736 E. Z centrum miasta dojedziesz miejskim transportem lub dojdziesz pieszo. Godziny nabożeństw i kontakt znajdziesz na stronie parafii herzjesu.ch lub pod numerem 052 235 03 70. Najlepiej zwiedzać w ciągu dnia, gdy światło przechodzi przez okna i witraże. Najczęstsze pytania Kiedy poświęcono kościół Herz Jesu w Mattenbach? Konsekracja odbyła się 28 października 1934 roku, rok po wmurowaniu kamienia węgielnego. Kto wykonał witraże? Osiem witraży z lat 1934–1935 jest dziełem Giuseppe Scartezziniego. Czy kościół jest czynny? Tak, to kościół parafialny z regularnymi nabożeństwami. Aktualny harmonogram publikuje parafia na herzjesu.ch. Czy to ten sam kościół co inne Herz Jesu w Szwajcarii? Nie. Nazwa jest popularna, ten opis dotyczy świątyni w Winterthur-Mattenbach, w kantonie Zurych.

St. Otmar Pilgrimage Chapel

Eschenz

Kaplica pielgrzymkowa św. Otmara stoi na wyspie Werd w gminie Eschenz, w kantonie Thurgau, w miejscu, gdzie Jezioro Bodeńskie przechodzi w Ren. To jedno z najstarszych miejsc kultu w północno-wschodniej Szwajcarii i cel pielgrzymek związanych z postacią opata Otmara. Kim był św. Otmar i dlaczego kaplica stoi właśnie tu? Otmar był pierwszym opatem klasztoru w St. Gallen. Po utracie urzędu w wyniku politycznych intryg został zesłany na wyspę Werd i zmarł tam w 759 roku. Dziesięć lat później jego szczątki przeniesiono do St. Gallen, a opuszczony grób na wyspie stał się celem pątników. Kaplica pochodzi z okresu między IX a XI wiekiem i upamiętnia to wydarzenie. Pod koniec X wieku, w 958 roku, wyspa z domem i kaplicą należała już do klasztoru w Einsiedeln. Co zobaczysz na miejscu? Kaplica była w średniowieczu kilkakrotnie przebudowywana. Wykopaliska z lat 1961–1963 odsłoniły ślady solidnej budowli z czasów Otmara, co pozwala wiązać to miejsce z jego pobytem. Wnętrze uchodzi za wyjątkowo cenne pod względem kulturowo-historycznym, a obiekt figuruje w thurgauskim inwentarzu zabytków. Kaplicę odnawiano w latach 1962–1963 oraz 1998–1999. Wyspa jest też miejscem żywego kultu. W 1767 roku Werd otrzymało relikwię Otmara, co wyraźnie ożywiło ruch pielgrzymkowy. Od 1957 roku wyspę dzierżawią od Einsiedeln franciszkanie, a od 1967 tworzą tu konwent. Jak dotrzeć i kiedy przyjechać? Wyspa leży w Renie, powyżej miasteczka Stein am Rhein, i należy do Eschenz. Dojdziesz tu pieszo od strony Eschenz. Popularna trasa łączy Werd z Öhningen po niemieckiej stronie jeziora, więc kaplicę łatwo włączyć w całodzienny spacer wzdłuż wody. Jeśli chcesz zobaczyć kaplicę podczas nabożeństwa, wybierz środę: o godzinie 8:00 odbywa się tam msza pielgrzymkowa. Najczęstsze pytania Czy kaplica św. Otmara znajduje się na wyspie Werd? Tak. Kaplica stoi na wyspie Werd, która administracyjnie należy do Eschenz w kantonie Thurgau. Jak stara jest kaplica? Źródła datują ją na okres IX–XI wieku. Sam Otmar zmarł na wyspie w 759 roku. Czy kaplica jest wciąż czynna? Tak, w każdą środę o 8:00 odprawiana jest tu msza pielgrzymkowa. Na wyspie mieszkają franciszkanie. Czy Werd to to samo co Stein am Rhein? Nie. Wyspa należy do gminy Eschenz, choć leży niedaleko Stein am Rhein, w górę rzeki od tego miasta. Kiedy przeprowadzano remonty? W latach 1962–1963 i 1998–1999.

Stadtkirche

Stein am Rhein

Stadtkirche w Stein am Rhein to reformowany kościół miejski w sercu zabytkowego starego miasta nad Renem, w kantonie Szafuza. Jego dzieje sięgają średniowiecznego klasztoru benedyktynów, a dziś pełni funkcję kościoła parafialnego dla Stein i Hemishofen. Czym jest Stadtkirche i skąd się wzięła? Budowla powstała w XII wieku jako kościół klasztoru św. Jerzego (St. Georgen), a na jej formę wpłynęła reforma z Hirsau. Klasztor przeniesiono do Stein am Rhein w 1007 roku z polecenia króla Henryka II. W czasie reformacji zakon rozwiązano, a w latach 1583–1584 świątynię przebudowano i przeznaczono dla gminy protestanckiej. Od tej pory pełni rolę kościoła miejskiego. Co zobaczysz na miejscu? Bryła romańskiej bazyliki ze zdobyczami późniejszych przebudów z XIX i XX wieku. Wieżę lekko pochyloną, zwieńczoną smukłym dachem hełmowym. Drugą wieżę usunięto w 1561 roku po uderzeniu pioruna. Średniowieczne malowidła z XIII wieku oraz grobowiec panów von Hohenklingen, dawnych opiekunów klasztoru i miasta. Stalle chórowe i obrazy, które ocalały z ikonoklazmu reformacji, podczas gdy większość wnętrza zniszczono. Zespół czterech dzwonów i duże organy firmy Metzler. Przy kościele stoi Mesmerhus, dom parafialny połączony bezpośrednio z budynkiem. Jak trafić do Stadtkirche? Kościół znajduje się przy placu Chirchhofplatz, w centrum starówki. Stare miasto jest wolne od ruchu samochodowego od 1992 roku, więc najlepiej dojść pieszo od przystanku kolejowego lub przystani na Renie. Co jeszcze warto połączyć ze zwiedzaniem? Tuż obok leży dawny klasztor św. Jerzego, dziś dostępny dla zwiedzających. Stein am Rhein w 1972 roku otrzymało nagrodę Wakkerpreis za wzorową ochronę zabytkowej zabudowy, a malowane fasady kamienic robią wrażenie o każdej porze roku. Nie pomyl Stadtkirche z kościołem św. Jana (Johanneskirche) w dzielnicy Burg, uchodzącym za najstarszy w kantonie, ani z katolickim kościołem Herz Jesu z 1911 roku. Kiedy przyjechać? Nabożeństwa odbywają się w niedziele, wtedy wnętrze jest na pewno otwarte. Spokojniejsze godziny na zwiedzanie starówki to poranki poza sezonem. Latem miasto jest najbardziej tłoczne, ale wtedy dojedziesz też statkiem po Renie. Najczęstsze pytania Czy Stadtkirche to ten sam budynek co kościół klasztorny? Tak. Dawny kościół klasztoru św. Jerzego został po reformacji przekształcony w kościół miejski. Do jakiego wyznania należy? Jest to kościół reformowany, parafialny dla gmin Stein i Hemishofen. Czy wstęp jest płatny? Nie podano opłat za wejście. Informacje o godzinach otwarcia warto sprawdzić w parafii przed wizytą. Czym różni się od kościoła Herz Jesu? Herz Jesu to katolicka świątynia z 1911 roku, a Stadtkirche jest średniowieczną, reformowaną budowlą z czasów klasztoru.

St. Peter und Paul

Winterthur

Kościół św. Piotra i Pawła (St. Peter und Paul) w Winterthurze to katolicki kościół parafialny w dzielnicy Neuwiesen, uznawany za pierwszą budowlę sakralną katolików wzniesioną w kantonie Zurych po reformacji. Stoi przy Wartstrasse 29a, kilka minut spacerem od centrum miasta, i należy do diecezji Chur. To dobry przystanek dla osób interesujących się historią religii w Szwajcarii i architekturą XIX wieku. Dlaczego ten kościół jest wyjątkowy? Po reformacji katolickie nabożeństwa w Zurychu i okolicach były przez wieki zakazane. Dopiero w XIX wieku władze Winterthuru, za prezydentury miasta Johanna Jakoba Sulzera (1821–1897), zezwoliły na kult katolicki. W 1862 roku odbyło się tu zebranie założycielskie jednej z pierwszych katolickich gmin kościelnych w kantonie. Świątynia powstała wkrótce potem, a od 1868 roku wyznacza centrum dzielnicy Neuwiesen. Z czasem Winterthur dorobił się ośmiu parafii katolickich, a ta bywa nazywana ich matką. Jak wygląda budynek? Kościół zaprojektował architekt Carl Friedrich Wilhelm Bareiß. To jednonawowa budowla halowa, uważana za typowy przykład zurychskiego neogotyku. Wnętrze zdobią oryginalne elementy wyposażenia, w tym ambona i chrzcielnica wykonane z piaskowca berneńskiego. Konserwatorzy oceniają je jako dzieła dużej wartości artystycznej. Obiekt jest wpisany do inwentarza zabytków o znaczeniu ponadlokalnym, a celem ochrony jest zachowanie historycznej substancji razem z wyposażeniem. Jak dojechać? Kościół leży w Neuwiesen, w pobliżu dworca głównego Winterthur. Z dworca dojdziesz pieszo w kilka minut. Winterthur jest połączone z Zurychem regularnymi pociągami regionalnymi i InterCity, podróż trwa około 20 minut. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Neuwiesen to spokojna dzielnica mieszkalna, a stare miasto Winterthuru z deptakiem Marktgasse i licznymi muzeami leży w zasięgu spaceru. Kościół dobrze wpisuje się w trasę po zabytkach XIX-wiecznej ekspansji miasta. Czy można wejść do środka? Kościół jest czynny jako świątynia parafialna, a godziny nabożeństw podaje parafia na stronie kath-winterthur.ch. Zwiedzając, zachowaj ciszę i unikaj wejść w trakcie liturgii. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie stoi kościół? Przy Wartstrasse 29a w Winterthurze, w dzielnicy Neuwiesen. Kiedy powstał? Parafię założono w 1862 roku, a od 1868 roku kościół wyznacza centrum Neuwiesen. W jakim stylu jest zbudowany? W neogotyku zurychskim, jako jednonawowa hala. Autorem projektu jest Carl Friedrich Wilhelm Bareiß. Czy to ten sam kościół co St. Peter und Paul w Zurychu? Nie. Zurych ma własną, odrębną parafię o tym wezwaniu przy Werdgässchen. Opisany tu kościół znajduje się w Winterthurze.

Katholische Kirche Richterswil

Richterswil

Kościół katolicki Świętej Rodziny w Richterswil (Pfarrkirche Heilige Familie) to parafialna świątynia nad Jeziorem Zuryskim, w kantonie Zurych. Zbudowano ją tuż przed pierwszą wojną światową i do dziś służy miejscowej wspólnocie katolickiej, a także gościom, którzy chcą zobaczyć spokojne wnętrze po spacerze brzegiem jeziora. Jaka jest historia kościoła w Richterswil? W Richterswil, miasteczku o reformowanej tradycji, katolicy przez długi czas należeli do parafii w sąsiednim Wädenswilu. Własny kościół zaczęto stawiać w 1913 roku: kamień węgielny położono 3 sierpnia. Projekt przygotował Adolf Gaudy z Rorschach, a roboty prowadziła firma Gebrüder Ferrari z Wädenswilu. Dzięki pracy społecznej parafian budowa trwała około dziesięciu miesięcy. Obraz ołtarzowy przedstawiający Świętą Rodzinę, wzorowany na Murillu, namalował Edwin Bachmann, malarz z Richterswil. Poświęcenia dokonano 14 czerwca 1914 roku. Od 1 stycznia 1916 roku, decyzją biskupa Georga Schmida von Grüneck, Richterswil jest samodzielną parafią. Co zmieniało się w kolejnych dekadach? 1923: pierwsze organy, 1930: nowe dzwony, odlane przez Fritza Hamma w Staad, 1933: dwa ołtarze, 1939: na 25-lecie uproszczono ołtarz główny i dobudowano wschodnią nawę boczną, 1977–1979: gruntowna renowacja po reformie liturgicznej Soboru Watykańskiego II, pod kierunkiem Josefa Riklina z Wädenswilu; wyposażenie nowego prezbiterium (ołtarz, ambona, tabernakulum, chrzcielnica, rzeźba św. Antoniego) zaprojektował Josef Rickenbacher ze Steinen, 2014: chór uzyskał dodatkowe organy. Podczas przebudowy z lat 70. usunięto dawny ołtarz główny, ołtarze boczne, stalle i drewniane boazerie, a w prezbiterium odsłonięto okrągłe okna zwane „Ochsenaugen" (wołowe oczy). Dlatego wnętrze jest dziś jasne i oszczędne. Co warto zobaczyć w środku? Miłośnicy muzyki zwrócą uwagę na organy. Główny instrument firmy Orgelbau Kuhn z 1979 roku ma 18 głosów, dwa manuały i trakturę mechaniczną. Organy chórowe zbudował w 1934 roku Hans Eisenschmid z Monachium dla kościoła w bawarskim Oberding; po renowacji w 2012 roku trafiły do Richterswil i zainaugurowano je 12 kwietnia 2014 roku. W kościele odbywają się cykliczne koncerty z serii „Richterswiler Konzerte". Jak dotrzeć i kiedy odwiedzić? Richterswil leży przy linii kolejowej wzdłuż lewego brzegu Jeziora Zuryskiego, a połączenia S-Bahn z Zurychem pozwalają dojechać bez samochodu. Biuro parafii mieści się przy Erlenstrasse 32. Msze niedzielne odprawiano w ostatnich latach o 10:00 w kościele parafialnym; aktualny harmonogram publikuje strona kath-richterswil.ch. Poza nabożeństwami drzwi nie zawsze są otwarte, więc najlepiej wybrać się w czasie liturgii lub koncertu. Najczęstsze pytania Czy to kościół św. Józefa? Nie. Kościół parafialny w Richterswil nosi wezwanie Świętej Rodziny (Heilige Familie). Kto zaprojektował kościół? Adolf Gaudy z Rorschach; budowę zakończono w 1914 roku. Czy w Richterswil jest drugi kościół katolicki? Tak, parafia obejmuje też Samstagern, gdzie stoi nowy kościół Marienkirche z 2012 roku. To osobna świątynia, nie ta opisana tutaj. Czy można posłuchać organów? Tak, w kościele organizowane są koncerty „Richterswiler Konzerte"; terminy podaje parafia.

Verena Stäfa

Stäfa

Kościół św. Wereny (Kirche St. Verena) w Stäfa to rzymskokatolicki kościół parafialny w gminie Stäfa nad Jeziorem Zuryskim, w kantonie Zurych. Świątynia należy do diecezji Chur i dekanatu Oberland, a jej adres to Kreuzstrasse 15, 8712 Stäfa. Poświęcono ją w 1948 roku, a parafię erygowano rok później. Czym jest kościół św. Wereny w Stäfa? To współczesny kościół katolicki, zbudowany po II wojnie światowej dla wiernych mieszkających w tej protestanckiej od czasów reformacji okolicy. Wezwanie św. Wereny nie jest przypadkowe. Ta święta, związana z pobliskim Zurzach, jest od wieków patronką Stäfa: wizerunek Wereny z grzebieniem i dzbanem widnieje w herbie gminy. Dlaczego właśnie Werena? Według Historycznego Leksykonu Szwajcarii (HLS) kościół pod wezwaniem Wereny istniał w Stäfa już w X wieku. Według źródeł powstał między 930 a 958 rokiem, po wyodrębnieniu się z dawnego związku parafialnego wyspy Ufenau. Wzmianki o kaplicy Wereny należącej do klasztoru w Einsiedeln pochodzą z okolic 970 roku. Patronat nad parafią sprawował Einsiedeln do 1824 roku, potem przejął go rząd Zurychu. Ten średniowieczny kościół jest dziś świątynią reformowaną. Katolicka parafia św. Wereny nawiązuje do jego wezwania, ale to osobny, młodszy budynek. Co zobaczysz w środku? Największą ozdobą wnętrza są witraże autorstwa Dana Rubinsteina, montowane od 2003 roku. Przedstawiają sceny ze Starego Testamentu i są wymieniane przez zuerich.com wśród ciekawostek regionu. Jeśli interesuje Cię sztuka sakralna, to główny powód, by tu zajrzeć. Jak dotrzeć? Stäfa leży na północno-wschodnim brzegu Jeziora Zuryskiego, około 20 km od centrum Zurychu. Z Zurychu dojedziesz tu pociągiem S-Bahn jadącym wzdłuż prawego brzegu jeziora. Od dworca w Stäfa do kościoła jest kilka minut spaceru przez zabudowę. Współrzędne obiektu to około 47,240 N, 8,727 E. Kiedy przyjechać? Kościół działa jako czynna parafia, więc najlepszy moment na wizytę to czas poza nabożeństwami. Aktualne godziny mszy i otwarcia sprawdź na stronie parafii katolickiej w Stäfa. Okolica jest najprzyjemniejsza od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy można połączyć zwiedzanie ze spacerem nad jeziorem i rejsem na wyspę Ufenau. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Wyspa Ufenau z dwoma starymi kościołami leży niedaleko brzegu. W samej Stäfa warto obejrzeć dawny kościół reformowany nad jeziorem, z romańską dolną częścią wieży i późniejszą przebudową z lat 1835–1837. Gmina udostępnia też tablice informacyjne o historii miejscowości. Najczęstsze pytania Czy kościół św. Wereny w Stäfa jest czynny? Tak, to działająca parafia katolicka, w której odbywają się regularne nabożeństwa. Czy jest to ten sam kościół, który powstał w X wieku? Nie. Dawny kościół Wereny to dziś świątynia reformowana. Katolicki kościół poświęcono dopiero w 1948 roku. Czym wyróżnia się wnętrze? Witrażami Dana Rubinsteina z motywami starotestamentowymi, osadzonymi od 2003 roku. Gdzie dokładnie stoi? Przy Kreuzstrasse 15 w Stäfa, w kantonie Zurych, w pobliżu Jeziora Zuryskiego.

Reformierte Kirche mit Pfarrhaus

Stäfa

Reformierte Kirche z plebanią w Stäfie to zespół sakralny na wzgórzu nad miejscowością Stäfa, na północnym brzegu Jeziora Zuryskiego w kantonie Zurych. Kościół i stojąca przed nim plebania figurują wśród chronionych zabytków kantonu, a samo wzgórze, lokalnie nazywane Chirchbül, tworzy wyróżniający się punkt w panoramie wsi. Co zobaczysz w Stäfie? Budowla ma kilka warstw historii. Pierwszy kościół stał tu już w czasach romańskich, w XII wieku. Około 1280 roku dobudowano gotycki chór w podstawie wieży, który przetrwał do dziś i pełni funkcję sali modlitwy. Obecna nawa to salowy kościół z dachem czterospadowym, przebudowany w 1788 roku. Wnętrze nakrywa płaskie sklepienie kolebkowe z klasycystycznymi kartuszami sztukateryjnymi, a empora spoczywa na czterech kolumnach korynckich. Witraże mają głównie charakter ornamentalny. Organy firmy Kuhn pochodzą z 1959 roku. Górną część wieży przebudowano w latach 30. XIX wieku: dzwonnica z wysokimi biforiami i smukły hełm spiczasty w neorenesansowym stylu to dzieło architekta Ferdinanda Stadlera z 1838 roku. Czym jest plebania obok kościoła? Przed kościołem stoi plebania z lat 1563-1564, dwukondygnacyjny budynek tynkowany, z dachem dwuspadowym. To jeden z najstarszych zachowanych elementów całego założenia. Kościół i plebania razem tworzą dziedziniec na szczycie wzgórza, w sąsiedztwie cmentarza i budynków szkolnych. Jak dotrzeć? Stäfa leży przy linii S7 i S15 kolei miejskiej S-Bahn Zürich na prawym brzegu jeziora, około pół godziny jazdy od Zurychu. Od stacji do wzgórza kościelnego dojdziesz pieszo przez miejscowość, droga prowadzi w górę. Współrzędne zespołu to 47,239 N, 8,731 E. Kiedy przyjechać? Kościół najlepiej zwiedzać w ciągu dnia, w pogodne popołudnie, gdy z okolicy wzgórza widać jezioro. Godziny otwarcia wnętrza sprawdź w lokalnej parafii, ponieważ kościół służy przede wszystkim wspólnocie reformowanej i bywa zamknięty poza nabożeństwami i wydarzeniami. Najczęstsze pytania Czy kościół w Stäfie jest zabytkiem? Tak, zespół należy do obiektów chronionych w kantonie Zurych. Z którego okresu pochodzi kościół? Początki sięgają epoki romańskiej, chór wieżowy jest gotycki z ok. 1280 roku, a obecna nawa pochodzi z końca XVIII wieku. Kto zaprojektował dzwonnicę i hełm wieży? Przebudowę w neorenesansowej formie przypisuje się Ferdinandowi Stadlerowi, 1838 rok. Czy plebania jest dostępna dla turystów? Plebania pozostaje budynkiem parafialnym, zwiedza się ją z zewnątrz.

Stadtkirche Winterthur

Stadtkirche Winterthur to reformowany kościół miejski w Starym Mieście Winterthur, w kantonie Zurych. Jego wysoka wieża góruje nad dachami centrum, a sama świątynia jest uznana w Szwajcarii za dobro kultury o znaczeniu krajowym. To jedno z tych miejsc, które łączy zwiedzanie zabytku z widokiem na miasto z góry. Jaka jest historia Stadtkirche? Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1244 roku, gdy była to niewielka świątynia parafialna pod wezwaniem św. Wawrzyńca (Laurentiusa). W 1264 roku przekształcono ją w kolegiatę, a około 1520 roku, w czasie reformacji, przeszła na użytek protestancki. Badania archeologiczne z lat 1980–1983 wykazały, że na tym miejscu stały jeszcze wcześniejsze budowle sakralne, i pozwoliły uporządkować dzieje budowy kościoła; wyniki opublikowano w 1993 roku. Co zobaczysz w środku i na wieży? Wnętrze znane jest z malowideł i witraży autorstwa Giacomettiego. Pod kościołem znajdują się też podziemne miejsca pochówku, które można poznać podczas zorganizowanego zwiedzania z przewodnikiem. Dzwony kościoła odlał w 1869 roku Jakob II Keller z Zurychu-Unterstrass; zespół rozdzielono między dwie wieże. Był to jeden z pierwszych w Szwajcarii zestawów z żeliwnymi jarzmami, a największy dzwon waży około 4 ton. Najwięcej turystów przyciąga północna wieża, położona na wysokości około 50 metrów. Na szczyt prowadzi 208 stromych stopni, a nagrodą jest panorama Starego Miasta. Jak zwiedzać? Wejście na wieżę wymaga dobrej kondycji i braku lęku przed wysokością; wejście nie jest odpowiednie dla dzieci poniżej 6 lat. Wieżę zobaczysz w ramach około dwugodzinnej wycieczki po Starym Mieście, która zaczyna się przy punkcie informacji turystycznej na dworcu głównym. Osobna wizyta z przewodnikiem obejmuje wnętrze kościoła, krypty, malowidła i witraże, ale terminy bywają ograniczone. Aktualne godziny otwarcia sprawdź u parafii reformowanej Winterthur lub w informacji turystycznej. Jak dotrzeć? Kościół leży w centrum Winterthur, w pieszej strefie Starego Miasta, kilka minut spacerem od dworca głównego. Z Zurychu dojedziesz do Winterthur pociągiem, a dalej pójdziesz pieszo. Współrzędne: 47,499 N, 8,729 E. Najczęstsze pytania Czy można wejść na wieżę Stadtkirche? Tak, północna wieża jest dostępna dla zwiedzających, zwykle w ramach zorganizowanej wycieczki. Czeka na ciebie 208 stopni. Kiedy powstał kościół? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1244 roku; protestancki charakter nadała mu reformacja około 1520 roku. Czy kościół jest chroniony jako zabytek? Tak, to dobro kultury o znaczeniu krajowym. Czy wstęp jest odpowiedni dla dzieci? Na wieżę nie zabieraj dzieci poniżej 6 lat. Wnętrze kościoła nie ma takiego ograniczenia.

Reformierte Kirche Richterswil

Reformierte Kirche Richterswil to kościół ewangelicko-reformowany w Richterswil, gminie w kantonie Zurych, położonej na lewym brzegu Jeziora Zuryskiego. Obecny budynek pochodzi z początku XX wieku, ale parafia ma korzenie w średniowieczu. Jaka jest historia kościoła w Richterswil? Najstarsza wzmianka dotyczy kościoła pw. św. Marcina z 1265 roku, który należał wówczas do panów z Wädenswil. Wezwanie i zasięg parafii wskazują na jeszcze wcześniejsze początki. Aż do reformacji w 1529 roku do parafii należała część Wollerau, a do 1703 roku także Hütten. Starszą świątynię przebudowywano kilkukrotnie: w 1472 roku zmieniono prezbiterium i wieżę, a w 1717 roku wzniesiono nową nawę. W 1905 roku dawny kościół reformowany zastąpiono budynkiem, który stoi do dziś. Co zobaczysz na miejscu? Kościół stoi w centrum miejscowości, w pobliżu brzegu jeziora, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem po Richterswil. Warto zwrócić uwagę na dzwony. Największy, o masie około 3000 kg, odlała w 1873 roku firma Bodmer z Neftenbach. Trzy mniejsze dzwony pochodzą z 1944 roku z odlewni Rüetschi w Aarau. Ich brzmienie występowało w szwajcarskim radiowym cyklu o dzwonach kościelnych. Jak dotrzeć? Richterswil leży przy linii kolejowej wzdłuż lewego brzegu jeziora, około 30 km od Zurychu, a z centrum miasta dojedziesz tu pociągiem S-Bahn. Od stacji do kościoła dojdziesz pieszo. Współrzędne: 47,2082 N, 8,7008 E. Przy dojeździe samochodem sprawdź lokalne parkingi w centrum. Kiedy przyjechać? Kościół najlepiej odwiedzić w ciągu dnia. Godziny otwarcia i nabożeństw podaje parafia reformowana Richterswil; poza nabożeństwami wnętrze nie zawsze jest dostępne. Wiosną i latem zwiedzanie łatwo połączyć ze spacerem nad jeziorem. Najczęstsze pytania Czy to ten sam kościół co w Wädenswil? Nie. Wädenswil ma własny kościół z lat 1764–1767. Richterswil to osobna parafia, która historycznie była związana z panami z Wädenswil. Z którego roku pochodzi obecny budynek? Z 1905 roku, kiedy zastąpił starszy kościół reformowany. Jakiego wyznania jest kościół? Ewangelicko-reformowanego. Kościół katolicki w Richterswil zbudowano dopiero w 1914 roku. Czy wejście jest płatne? Nie ma informacji o opłatach za wstęp; sprawdź godziny dostępności w parafii.

Heilig-Kreuz

Zürich

Kościół Heilig Kreuz w Zurychu to rzymskokatolicki kościół parafialny przy Saumackerstrasse w zachodniej części miasta, w dzielnicy Altstetten (kod pocztowy 8048). Świątynia pochodzi z końca lat siedemdziesiątych XX wieku i jest przykładem powojennego budownictwa sakralnego w Szwajcarii. Gdzie leży kościół Heilig Kreuz i jak do niego trafić? Kościół stoi przy Saumackerstrasse 81b, a biuro parafii działa pod numerem 83. Obiekt leży w Zurychu na zachód od centrum, w rejonie Altstetten, na współrzędnych około 47,384 N i 8,488 E. Parafia skupia wiernych z dzielnicy, a jej pielgrzymka parafialna rusza sprzed dworca Altstetten, głównego węzła komunikacyjnego okolicy. Przed wizytą sprawdź dojazd w rozkładzie zurychskiej komunikacji miejskiej. Kto zaprojektował kościół i kiedy go zbudowano? Według inwentarza z Berna, obejmującego budowle sakralne Zurychu, kościół wzniesiono w latach 1978–1979. Projekt przygotował architekt Dezsö Ercsi. Inwentarz dokumentuje też wcześniejszy projekt, późniejszą przebudowę oraz dawniejszy kościół, który stał na tym samym miejscu, więc obecna bryła jest następcą starszej świątyni. Szczegółowy opis architektury znajdziesz w publikacji „Katholische Kirchen Zürich” z 2014 roku (s. 198–199) oraz w opracowaniu Boll z 1979 roku. Do jakiej wspólnoty należy świątynia? Kościół należy do diecezji Chur i do dekanatu miasta Zurych. Działa przy nim parafia Heilig Kreuz, która prowadzi własną stronę internetową heiligkreuz-zuerich.ch oraz fundację parafialną, zarejestrowaną w 2017 roku. Jej celem jest zapewnienie wiernym regularnych nabożeństw. Kiedy odbywają się nabożeństwa? Według wykazu z października 2024 roku msze odbywają się w niedzielę o 10:00, w sobotę wieczorem o 17:30 oraz we wtorki o 8:30. Godziny mogą się zmieniać, dlatego aktualny harmonogram sprawdź w ogłoszeniach parafialnych. Podczas mszy zwiedzanie ogranicz do dyskretnego obejrzenia wnętrza. Dla kogo jest ta wizyta? Heilig Kreuz nie jest zabytkiem z pocztówek. To czynny kościół osiedlowy, interesujący dla osób zajmujących się architekturą sakralną drugiej połowy XX wieku oraz dla katolików szukających mszy w Altstetten. Jeśli jesteś w okolicy, wejdź na krótką wizytę poza godzinami nabożeństw, o ile drzwi są otwarte. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano kościół Heilig Kreuz w Zurychu? W latach 1978–1979, według inwentarza budowli sakralnych Zurychu. Kto jest architektem? Dezsö Ercsi. Gdzie dokładnie się znajduje? Przy Saumackerstrasse 81b w Zurychu, w dzielnicy Altstetten (8048). Czy odbywają się tam msze w niedzielę? Tak, według wykazu z października 2024 roku o 10:00, a w sobotę wieczorem o 17:30. Warto sprawdzić aktualne godziny u parafii.