Obiekty Sakralne w Szwajcarii
Lista 337 miejsc z kategorii Obiekty Sakralne w Szwajcarii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 217 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Erasmuskapelle, Museo del Convento di Santa Maria Assunta, cloister & lapidary museum.
-
Église Saints-Pierre-et-Paul de Satigny
Satigny
Kościół katolicki śś. Piotra i Pawła w Satigny (fr. Église catholique Saint-Pierre-et-Saint-Paul) to parafialna świątynia rzymskokatolicka w gminie Satigny w kantonie Genewa. Budowla pochodzi z 1903 roku i należy do diecezji Lozanna–Genewa–Fryburg. To dobry przystanek podczas wycieczki po winiarskiej okolicy na północny zachód od Genewy. Czym jest ten kościół i kiedy powstał? Kościół wzniesiono w 1903 roku, czyli stosunkowo późno jak na tę okolicę. Przez kilka stuleci po reformacji (parafia protestancka powstała tu w 1538 roku) życie religijne wsi koncentrowało się wokół protestanckiej świątyni, więc katolicka parafia ma historię znacznie młodszą. Patronami są apostołowie Piotr i Paweł. Dzieje budynku opisał Pierre Bertrand w monografii wydanej w 1978 roku przez miejscową parafię; rozdział o kościele zawiera też książka „Satigny de jadis à naguère” (1998). Co warto zobaczyć na miejscu? Witraże. W nawie znajduje się witraż z postacią św. Eligiusza (Éloi), datowany na 1903 rok. Baza szwajcarskiego witrażownictwa Vitrosearch przypisuje go z zastrzeżeniem genewskiej pracowni Enneveux i Bonnet. Architekturę z początku XX wieku. Kościół reprezentuje typową dla Szwajcarii romandzkiej budowlę parafialną z przełomu stuleci, w odróżnieniu od starszych, średniowiecznych świątyń regionu. Wiejskie otoczenie. Satigny słynie z winnic; gmina ma jedną z największych powierzchni upraw winorośli w Szwajcarii i własną spółdzielnię winiarską. Co jeszcze zobaczyć w Satigny? Nie pomyl kościoła z protestanckim temple Saint-Pierre-aux-Liens. To znacznie starsza świątynia na gotyckim planie, która zastąpiła romańską budowlę z XII wieku; klasycystyczną nawę z wieżyczką dodano w latach 1726–1728. W gminie stoi też młyn Moulin-Fabry, wzmiankowany już w 1328 roku, oraz dawne probostwo z początku XVIII wieku, wzniesione w miejscu bardzo starego przeoratu kanoników augustianów. Jak dojechać? Satigny leży kilkanaście minut jazdy od centrum Genewy. Przez gminę przebiega linia kolejowa otwarta w 1858 roku. Dokładny rozkład połączeń autobusowych i kolejowych sprawdź w wyszukiwarce transportu publicznego, a współrzędne kościoła to około 46,2135 N, 6,0355 E. Kiedy przyjechać? Najpiękniej jest wczesną jesienią, w czasie winobrania, oraz późną wiosną, gdy winnice są zielone. Wnętrze najłatwiej zobaczyć podczas nabożeństw; poza nimi dostępność zależy od parafii, dlatego warto zapytać o godziny w miejscowej parafii lub w urzędzie gminy. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano kościół katolicki w Satigny? W 1903 roku. Czy to ten sam budynek co świątynia z wieżyczką z XVIII wieku? Nie. Nawa z wieżyczką z lat 1726–1728 należy do protestanckiego Saint-Pierre-aux-Liens. Kościół śś. Piotra i Pawła to odrębna, katolicka budowla. Do jakiej diecezji należy parafia? Do diecezji Lozanna–Genewa–Fryburg, w obrządku rzymskim. Gdzie znaleźć więcej informacji o historii kościoła? W monografii Pierre'a Bertranda z 1978 roku oraz w książce „Satigny de jadis à naguère” z 1998 roku.
-
Église d'Aire-la-Ville
Aire-la-Ville
Kościół w Aire-la-Ville (Église Saint-Louis) to katolicka świątynia we wsi Aire-la-Ville w kantonie Genewa, na lewym brzegu Rodanu. Budowla pochodzi z 1726 roku i wyznacza centrum niewielkiej, zwartej wsi w regionie Champagne, na zachód od miasta Genewa. Co to za kościół i kiedy powstał? Kościół nosi wezwanie św. Ludwika (Saint-Louis) i został wzniesiony w 1726 roku. Należy do wyznania rzymskokatolickiego. Wieża kościoła jest ważnym elementem sylwetki wsi: plan zagospodarowania gminy wymienia ją jako widoczny punkt orientacyjny, dostrzegalny między innymi z obwodnicy. Jaka jest historia wsi wokół kościoła? Aire-la-Ville ma korzenie sięgające starożytności. Na jej terenie stała rzymska villa rustica, a odkryte groby pochodzą z późnego antyku i wczesnego średniowiecza. Wspólnotę mieszkańców odnotowano w 1429 roku pod nazwą Aeria Villa. W średniowieczu okolica należała do parafii Bernex, a później Cartigny. W XV wieku istniała tu kaplica pod wezwaniem św. Amanda. W latach 1536–1564 teren znajdował się pod władzą Berna i podlegał reformowanej parafii w Bernex. Po 1564 roku wieś wróciła do katolicyzmu; w 1990 roku katolicy stanowili około 60% mieszkańców. Region przechodził w tym czasie z rąk do rąk: Genewa, Sabaudia, Berno, Francja (1601–1760), a potem znów Sabaudia aż do 1816 roku. Co jeszcze zobaczysz w Aire-la-Ville? Wieś jest spokojna i rolnicza w charakterze, choć dziś mieszka w niej ponad tysiąc osób (1156 w 2020 roku), w dużej mierze dojeżdżających do pracy w Genewie. Od średniowiecza działa tu młyn, w którym tłoczono olej z orzechów i miażdżono owies. Do połowy XIX wieku kursował prom na drugi brzeg Rodanu do Peney; most zbudowano w 1853 roku. Spacer po wsi z kościołem w roli punktu startowego łatwo połączyć z wędrówką brzegiem rzeki. Jak dotrzeć? Wieś leży około 46,19° N, 6,04° E, w zakręcie Rodanu na zachód od Genewy. Najwygodniej dojechać samochodem lub rowerem z Genewy; na miejscu wszystko jest w zasięgu krótkiego spaceru. Najczęstsze pytania Jakiego wyznania jest kościół w Aire-la-Ville? Jest to kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Ludwika. Z którego roku pochodzi kościół? Z 1726 roku, według Historycznego Słownika Szwajcarii. Czy wieś zawsze była katolicka? Nie. W latach 1536–1564, pod panowaniem Berna, należała do parafii reformowanej w Bernex. Po 1564 roku wróciła do katolicyzmu. Czy to duża atrakcja turystyczna? To skromny kościół wiejski. Warto go odwiedzić jako część spaceru po wsi i okolicach Rodanu, a nie jako główny cel podróży.
-
Temple of Cologny
Cologny
Temple de Cologny (Temple of Cologny) to protestancka świątynia w Cologny, zamożnej gminie w kantonie Genewa, na lewym brzegu Jeziora Genewskiego. Budynek stoi przy Place Pierre-Gautier 2, w centrum miejscowości, kilka kilometrów od śródmieścia Genewy. Co to za budynek i kiedy powstał? Obecny kościół wzniesiono w 1709 roku. Zastąpił starszą świątynię pod wezwaniem św. Piotra (Saint-Pierre), o której źródła wspominają już w 1344 roku. Parafia przyjęła reformację w 1536 roku, dlatego do dziś jest to kościół reformowany, a nie katolicki – w szwajcarskiej tradycji kalwińskiej nazywa się go po francusku „temple”, nie „église”. Historia parafii jest dość burzliwa. Według Historycznego Słownika Szwajcarii w 1406 roku połączono ją z Vandœuvres, a samodzielność odzyskała w 1727 roku. Do 1831 roku należała do niej też dzielnica Eaux-Vives, która potem się wyodrębniła. Co zobaczysz? Świątynia ma prosty, prostokątny plan i trójkątny, szczytowy front z dwoma oknami zamkniętymi półkolistym łukiem. Zegar wieńczy dzwonnica dobudowana w 1842 roku. Budynek odnawiano w latach 1904–1906. Na dziedzińcu przed wejściem zobaczysz pięć mozaik. Wykonała je Marguerite Naville wraz z zespołem Gruppo Mosaicisti z Akademii Sztuk Pięknych w Rawennie. To nietypowy dodatek do surowej reformowanej architektury i dobry powód, by zatrzymać się na placu. Jak dojechać i kiedy przyjść? Cologny leży na wzgórzu nad jeziorem, na wschód od centrum Genewy. Z miasta dojedziesz tu samochodem lub miejskim autobusem w kilkanaście minut; dokładne połączenia sprawdź w rozkładzie TPG. Wejście do wnętrza zależy od godzin nabożeństw i wydarzeń parafialnych, więc zewnętrzną część i mozaiki obejrzysz o każdej porze dnia, a wnętrze najlepiej zwiedzać po wcześniejszym sprawdzeniu terminów na stronie parafii Kościoła Protestanckiego w Genewie. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Cologny kojarzy się z literaturą. W 1816 roku nad jeziorem w pobliżu mieszkał lord Byron, a w 1924 roku, w setną rocznicę jego śmierci, w gminie odsłonięto jego pomnik. Stoi on jednak na górnej łące gminnej, nie przy świątyni. Spacer od kościoła do pomnika łączy dwie atrakcje w jednej wycieczce. Najczęstsze pytania Czy Temple de Cologny to ta sama budowla co kościół św. Piotra? Poprzednia świątynia nosiła wezwanie św. Piotra i istniała już w XIV wieku. Obecny budynek z 1709 roku stoi w tym samym miejscu i ją zastąpił. Czy to kościół katolicki? Nie. Parafia jest protestancka od reformacji w 1536 roku i należy do Kościoła Protestanckiego w Genewie. Gdzie dokładnie się znajduje? Przy Place Pierre-Gautier 2 w Cologny, w kantonie Genewa, na współrzędnych około 46,216 N, 6,181 E. Czy przy świątyni stoi pomnik Byrona? Nie. Pomnik poety z 1924 roku znajduje się na górnej łące gminnej, w innej części Cologny.
-
Oratorio di Foroglio
Cevio
Oratorio di Foroglio to niewielka kaplica we wsi Foroglio w dolinie Val Bavona, w gminie Cevio w kantonie Ticino. Pochodzi z XVI wieku i należy do sieci oratoriów rozsianych po wszystkich osadach doliny. Stoi w miejscu, które większość turystów zna z innego powodu: tuż obok spada słynny wodospad. Co zobaczysz w oratorium? Wnętrze jest skromne, ale ma kilka cennych elementów. Najstarszym z nich jest skrzydłowy ołtarz z 1553 roku, uznawany za wyjątkowo wartościowy. Jest bardzo podobny do ołtarza z oratorium w Gannariente, który dziś można oglądać w muzeum w Cevio. Drugi ważny obiekt to obraz przedstawiający Ofiarowanie Jezusa w świątyni, sprowadzony z Rzymu w 1768 roku. Ten drugi szczegół pokazuje, że mieszkańcy doliny, mimo izolacji, utrzymywali kontakty ze światem, a wielu z nich wyjeżdżało za pracą. Jaka jest historia tego miejsca? Foroglio ma w historii doliny szczególny rozdział. Według opisu pobliskiego oratorium w Gannariente w 1594 roku wieś doświadczyła katastrofalnych osuwisk, a rok później, w 1595, mieszkańcy ufundowali w podziękowaniu za ocalenie tamtejszą kaplicę Narodzenia. Oratorium w Foroglio jest więc częścią krajobrazu, który od wieków kształtowały żywioł i wiara. Jak wygląda wieś Foroglio? Foroglio leży w głębi Val Bavona, bocznej dolinie Vallemaggia. Zabudowa z kamienia, wąskie przejścia i tarasowe łąki sprawiają, że wieś uchodzi za jedną z najlepiej zachowanych w regionie. Droga dotarła do doliny dopiero po 1950 roku, a sieć elektryczna nie obejmuje wszystkich osad (prąd jest w San Carlo), co tłumaczy, czemu zabudowa zachowała dawny charakter. Wodospad Cascata di Foroglio, zasilany rzeką Calnegia, spada z wysokości około 110 metrów ze skalnej ściany. Najlepiej widać go z mostu łączącego drogę kantonalną z wejściem do wsi. Jak dojechać? Punktem wyjścia jest Bignasco, brama Val Bavona. Stamtąd droga prowadzi przez Bavonę i Ritorto do Foroglio. We wsi działają publiczne toalety. Z Foroglio startuje też szlak do bocznej doliny Val Calnegia, z początkowym stromym odcinkiem skalnych schodów. Kiedy przyjechać? Wodospad i okoliczne ścieżki najlepiej odwiedzać w sezonie bez śniegu, gdy droga i szlaki są swobodnie dostępne. Oratorium warto połączyć ze spacerem po wsi i do wodospadu; całość zajmuje zwykle niecałą godzinę, a z wejściem w Val Calnegia dłużej. Najczęstsze pytania Z którego wieku pochodzi oratorium w Foroglio? Z XVI wieku. Najstarszy dokładnie datowany element wyposażenia to ołtarz z 1553 roku. Co jest w środku? Skrzydłowy ołtarz z 1553 roku oraz obraz Ofiarowania w świątyni z Rzymu, z 1768 roku. Czy Foroglio to to samo co Sonlerto? Nie. To dwie różne wsie Val Bavona, każda ma własne oratorium. Czy w pobliżu jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak, wodospad Cascata di Foroglio oraz szlak do Val Calnegia, a dalej kolejne oratoria w osadach doliny.
-
Oratorio di Sonlerto
San Carlo
Oratorio di Sonlerto to kaplica pod wezwaniem św. Józefa (Oratorio San Giuseppe) w osadzie Sonlerto w dolinie Val Bavona, w gminie Cevio w szwajcarskim kantonie Ticino. Nie należy jej mylić z San Carlo – to osobna miejscowość w tej samej dolinie, położona wyżej. Czym jest oratorium w Sonlerto? Niewielka kaplica stoi w jednej z głównych osad Val Bavona, obok Fontany i Foroglio. Oficjalny przewodnik turystyczny Ticino datuje ją na rok 1768, zaznaczając jednocześnie, że miejsce kultu jest starsze od obecnej daty. W środku wisi płótno A. Rinaldiego przedstawiające Transito, czyli śmierć świętego Józefa. Co jeszcze zobaczysz w Sonlerto? Osada leży na wysokości około 807 m n.p.m. Foroglio znajduje się niżej (około 697 m), San Carlo wyżej (około 957 m). Największą atrakcją wsi obok kaplicy jest torba – spichlerz z drewna, typowy dla dolin Ticino. Muzeum Doliny Maggia (Museo di Valmaggia) podaje, że budowla pochodzi najprawdopodobniej z 1497 roku. Historyczny Słownik Szwajcarii datuje ją na 1591, a część użytego drewna, według badań dendrochronologicznych, została ścięta w 1497 roku. Fundacja Mario Della Valle kupiła torbę, odnowiła ją i w 1989 roku przekazała muzeum. Jak oratorium wpisuje się w Val Bavona? Dolina ma gęstą sieć kaplic i oratoriów. W Foroglio stoi kościół z XVI wieku z obrazem Ofiarowania w świątyni z Rzymu (1768) i skrzydłowym ołtarzem z 1553 roku. Fontana ma oratorium świętych Jakuba i Filipa z XVII wieku, rozbudowane w 1780 roku. Gannariente zbudowano w 1595 roku w podzięce za ocalenie z lawiny kamiennej w Foroglio rok wcześniej. Sonlerto łatwo zwiedzić w ramach jednego dnia razem z sąsiednimi wsiami. Jak dojechać do Sonlerto? Val Bavona odgałęzia się od doliny Vallemaggia w Bignasco, w gminie Cevio. Wąska droga prowadzi w głąb doliny przez Foroglio do San Carlo; Sonlerto leży przy tej trasie. Szczegółowy rozkład autobusów i opłaty parkingowe sprawdź przed wyjazdem na stronach regionu Vallemaggia. Kiedy przyjechać? Wiele osad Val Bavona jest zamieszkanych tylko część roku, dlatego najlepiej planować wizytę w sezonie letnim, gdy dolina żyje. Kaplica jest niewielka – wystarczy krótki przystanek w drodze między Foroglio a San Carlo. Najczęstsze pytania Czy Sonlerto to to samo co San Carlo? Nie. To dwie różne osady w Val Bavona. Sonlerto leży około 807 m n.p.m., San Carlo około 957 m n.p.m. Kto jest patronem oratorium? Święty Józef. W środku znajduje się płótno A. Rinaldiego przedstawiające jego śmierć. Z jakiego roku pochodzi kaplica? Przewodnik Ticino podaje rok 1768 i zaznacza, że miejsce jest starsze. Co jeszcze warto zobaczyć w osadzie? Zabytkową torbę – drewniany spichlerz związany z datą 1497 (muzeum) lub 1591 (Historyczny Słownik Szwajcarii), zarządzaną przez Museo di Valmaggia.
-
Église Sainte-Trinité
Genewa
Kościół Sainte-Trinité (Église de la Sainte-Trinité) w Genewie to katolicka świątynia z 1994 roku, której bryła przypomina różowy granitowy glob. Stoi przy rue Ferrier 16, w kantonie Genewa, w dzielnicy leżącej na północ od centrum, w pobliżu okolic Sécheron. Należy do najbardziej nietypowych budowli sakralnych w mieście i jest otwarta dla zwiedzających bez opłat. Czym wyróżnia się ten kościół? Kościół zbudowano jako kulę o średnicy około 20 metrów, obłożoną różowym granitem. Projektantem był architekt Ugo Brunoni. Kształt ma symbolizować wspólnotę Trójcy Świętej, a całość kojarzy się z kulą spoczywającą na wodzie, znakiem życia. Nad bryłą wznoszą się cztery szklane struktury w kształcie piramid, a w górnej części znajduje się dwanaście otworów w barwach tęczy, przez które do wnętrza wpada światło dzienne. Świątynia została poświęcona w 1994 roku i uchodzi za ostatni rzymskokatolicki kościół zbudowany w aglomeracji genewskiej. Obok głównej nawy działa osobna kaplica. Jaka jest historia parafii? Parafia Trójcy Przenajświętszej w Genewie powstała już w 1931 roku, gdy parafia Notre-Dame wydzieliła młodą wspólnotę. Pierwsza kaplica mieściła się w dawnym budynku przemysłowym w rejonie Sécheron. Obecny, współczesny kościół zastąpił te skromne początki i stał się nową siedzibą wspólnoty. Jak zwiedzać kościół? Wstęp jest bezpłatny. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od dnia i sezonu, dlatego przed wizytą sprawdź aktualny harmonogram na stronie parafii w serwisie cath-ge.ch. Msze w kościele odprawiane są w sobotę wieczorem i w niedzielę rano, a kaplica służy modlitwie także w dni powszednie. Podczas nabożeństw zwiedzanie ograniczaj do wejścia i cichego rozejrzenia się. Co jeszcze warto wiedzieć? Budowla nie znalazła się na kantonalnej liście piętnastu najważniejszych obiektów sakralnych z drugiej połowy XX wieku, choć należy do tej samej epoki. To nie jest rosyjska cerkiew prawosławna w dzielnicy Tranchées ani żaden inny genewski kościół o podobnej nazwie. Szukaj adresu rue Ferrier 16, kod pocztowy 1202. Najlepsze zdjęcia wychodzą w ciągu dnia, gdy światło podkreśla kolor granitu i szklane piramidy. Najczęstsze pytania Czy wstęp do kościoła Sainte-Trinité jest płatny? Nie, wejście jest bezpłatne. Kto zaprojektował kościół? Architekt Ugo Brunoni. Budowla została otwarta w 1994 roku. Jak wygląda budowla? To kula z różowego granitu o średnicy około 20 metrów, z czterema szklanymi piramidami i dwunastoma tęczowymi otworami świetlnymi. Czy to kościół katolicki? Tak, rzymskokatolicki, prowadzony przez parafię w ramach Kościoła katolickiego w Genewie.
-
kopia groty z Lourdes
Besenbüren
Kopia groty z Lourdes w Besenbüren to niewielka leśna grota maryjna w gminie Besenbüren, w regionie Freiamt w kantonie Argowia w Szwajcarii. Powstała w 1929 roku jako replika słynnego sanktuarium z francuskiego Lourdes i do dziś jest cichym celem krótkiego spaceru. Czym jest to miejsce? Grota stoi w niewielkim kawałku lasu na skraju wsi, w okolicy zwanej Nachtheuel w części Hinterdorf. Jest budowlą kameralną, o skromnych rozmiarach. W środku stoją figury Matki Bożej oraz świętej Bernadetty Soubirous, której w 1858 roku w Lourdes miały objawić się Maryja. Rzeźby kupiono podczas pielgrzymki do samego Lourdes. Argowski inwentarz zabytków opisuje obiekt jako malowniczo położoną, małoformatową grotę i zalicza ją do typowych przykładów kopii lourdzkich, które cieszyły się popularnością w pierwszej połowie XX wieku. W samym kantonie wzniesiono ich ponad dwadzieścia, najwięcej we Freiamt i w Fricktal. Jak powstała grota w Besenbüren? Inicjatorkami budowy były w lecie 1929 roku Hermine Keusch-Stöckli, dawna fabrykantka wyrobów ze słomy, oraz Marie Ettli, nauczycielka robót ręcznych. Teren leśny przekazał bezpłatnie właściciel gruntu, Josef Laubacher. Budowę poprowadził mieszkający we wsi Włoch Luigi Parietti. Użyto tufu sprowadzonego z pobliskiego Aristau, a znaczną część transportu wzięło na siebie miejscowe towarzystwo gimnastyczne. Uroczyste poświęcenie odbyło się w październiku 1929 roku, w święto Różańca. Przy powstaniu groty pracowało wielu mieszkańców, dlatego inwentarz podkreśla jej wartość lokalną i społeczną. Co zobaczysz na miejscu? kamienną grotę z tufu wśród drzew, figury Maryi i Bernadetty, spokojny, zacieniony teren leśny, dobry na chwilę ciszy. Nie ma tu kasy biletowej ani rozbudowanej infrastruktury. To miejsce modlitwy i krótkiego postoju, dlatego zachowaj spokój i skromny strój. Jak dotrzeć? Besenbüren leży w południowej części Argowii, w okręgu Bremgarten. Do wsi dojedziesz samochodem lub komunikacją regionalną z okolicznych miast Freiamt. Grotę znajdziesz na skraju zabudowy w Hinterdorf, dalej idzie się krótko pieszo leśną drogą. Warto zapytać o dokładny dojazd w gminie lub zaznaczyć punkt w aplikacji mapowej. Kiedy przyjechać? Najprzyjemniej jest od wiosny do jesieni, gdy ścieżka jest sucha. Szczególny charakter ma październik, kiedy przypada rocznica poświęcenia i święto Różańca. Po deszczu leśny grunt bywa śliski, więc przyda się wygodne obuwie. Najczęstsze pytania Czy grota w Besenbüren to oryginalne Lourdes? Nie. To kopia wzorowana na Grocie Massabielskiej we Francji, wzniesiona w 1929 roku. Kto ją zbudował? Pomysł zgłosiły Hermine Keusch-Stöckli i Marie Ettli, a murarskie prace prowadził Luigi Parietti z pomocą mieszkańców wsi. Czy wstęp jest płatny? Nie, grota stoi w lesie i jest dostępna swobodnie. Ile czasu potrzeba na odwiedziny? Zwykle wystarczy około 20–30 minut łącznie z krótkim spacerem.
-
San Fedele Parish Church with cimetry and rectory
Terre di Pedemonte
Kościół parafialny San Fedele w Verscio to zespół sakralny w gminie Terre di Pedemonte w kantonie Ticino, obejmujący świątynię, cmentarz i plebanię. Stoi w Verscio, wiosce położonej kilka kilometrów od Locarno, na północnym brzegu rzeki Maggia. Po włosku obiekt figuruje jako „Chiesa parrocchiale di San Fedele con cimitero e casa parrocchiale”. Czym jest ten zespół i skąd się wziął? Kościół powstał na miejscu starszej świątyni z XIII wieku. Historyczny Leksykon Szwajcarii podaje, że poświęcono ją w 1214 roku, a obecny budynek wzniesiono w latach 1743–48. Wieża dzwonnicza jest wcześniejsza i pochodzi z 1707 roku. Do kompleksu należy także XVIII-wieczna plebania, później odnowiona, oraz otaczający teren z cmentarzem. Do 1798 roku Verscio było ośrodkiem politycznym i kościelnym całego Pedemonte, co tłumaczy rangę parafii. Co zobaczysz w środku? Wnętrze ma jedną nawę z kaplicami bocznymi. Po prawej stronie zachowało się prezbiterium dawnej kaplicy z dwoma freskami z końca XIII wieku. Jeden przedstawia Chrystusa z apostołami, drugi pocałunek Judasza. Przypisuje się je malarzowi lombardzko-piemonckiemu. Sklepienie prezbiterium zdobią malowidła w czterech polach: Chrystus Pantokrator, ewangeliści, doktorzy Kościoła oraz Madonna z apostołami. Część źródeł wiąże je z warsztatem Antonia da Tradate z Locarno z końca XV wieku, inne przypisują iluzjonistyczne malowidła Giovanniemu Antoniowi Caldellemu z Brissago i datują je na 1763 rok. Jak dojechać do Verscio? Verscio leży na linii kolejowej Locarno–Domodossola, więc dojedziesz tu pociągiem z Locarno w kilkanaście minut. Samochodem wystarczy kierować się z Locarno w stronę Ascony i Centovalli, a następnie do Pedemonte. Kościół stoi w starej części wsi, na którą wjazd jest ciasny, dlatego wygodniej zostawić auto na skraju zabudowy i przejść kilka minut pieszo. Współrzędne: 46,18439 N, 8,73189 E. Kiedy warto przyjechać? Najprzyjemniej zwiedza się Pedemonte od wiosny do jesieni, gdy w dolinie jest ciepło, a okoliczne zbocza zielone. Wnętrze najłatwiej obejrzeć poza godzinami nabożeństw. Ponieważ obiekt jest czynnym kościołem parafialnym, obowiązują zasady uczestnictwa w kulcie: cisza, stosowny ubiór i brak fotografowania w trakcie mszy. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Terre di Pedemonte powstało w 2013 roku z połączenia Verscio, Cavigliano i Tegna. Każda z wsi ma własny kościół i wąskie uliczki z kamiennymi domami, więc spacer łatwo ułożyć w pętlę. Z Verscio blisko jest do Locarno i jeziora Maggiore. Najczęstsze pytania Czy wstęp do kościoła San Fedele jest płatny? Nie, to kościół parafialny i można do niego wejść bez biletu, o ile jest otwarty. Z jakiego okresu pochodzi budynek? Obecny kościół wzniesiono w latach 1743–48, wieża jest z 1707 roku, a fragmenty fresków pochodzą z końca XIII wieku. Co jest najcenniejsze w środku? Dwa freski z XIII wieku w dawnym prezbiterium oraz malowane sklepienie prezbiterium. Czy dojadę tu bez samochodu? Tak, Verscio ma stację na linii Locarno–Domodossola.
-
Römisch-katholische Kirche Brünisried
Brünisried
Rzymskokatolicki kościół w Brünisried (niem. Römisch-katholische Kirche Brünisried, fr. Église catholique de Brünisried) to świątynia z 1971 roku w niewielkiej gminie Brünisried w kantonie Fryburg. Stoi we wsi o układzie ulicówki, około 12 km na południowy wschód od miasta Fryburg, współrzędne: 46,7603 N, 7,2795 E. Co to za kościół i kiedy powstał? Obecny budynek pochodzi z 1971 roku i zastąpił starszy kościół z 1919 roku. Ten wcześniejszy, pod wezwaniem św. Filomeny, był kościołem filialnym parafii Rechthalten. Lokalna wspólnota przez dekady miała więc własne miejsce modlitwy, ale nie samodzielną parafię w dawnym rozumieniu. Współcześnie kościół działa w ramach wspólnoty Rechthalten-Brünisried. Jak wygląda historia miejscowości? Brünisried po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1294 roku jako Brunisriet. Od 1445 do 1798 roku wieś należała do parafii Rechthalten i do tzw. Starego Kraju Fryburga (Alte Landschaft). Do gminy należą osada główna oraz przysiółki Berg, Holzgassa i Menzisberg. Całość leży w Sensebezirk (franc. district de la Singine), dwujęzycznym regionie, w którym dominuje niemiecki. Nazwy miejsc spotkasz więc na mapach w obu językach. Co jeszcze zobaczysz w okolicy? Z kościołem dobrze łączy się spacer do Buchenkapelle, kaplicy pielgrzymkowej w lesie, poświęconej św. Antoniemu. Pod okapem widnieje data 1661, a według informacji turystycznych już pod koniec XVI wieku mieszkał tu pustelnik. Kaplica należy dziś do parafii Rechthalten-Brünisried, a w dzień św. Antoniego odprawia się tam tradycyjną mszę. Jak dojechać i kiedy przyjechać? Brünisried leży na pograniczu Prealp Fryburskich, kilkanaście kilometrów od stolicy kantonu, więc najwygodniej dotrzeć tu samochodem lub lokalnym transportem z Fryburga. Kościół to prosty przystanek podczas wędrówki po okolicy: najlepiej planować wizytę w ciągu dnia i poza czasem nabożeństw, jeśli chcesz obejrzeć wnętrze w ciszy. Godziny mszy sprawdź na stronie parafii Rechthalten-Brünisried. Najczęstsze pytania W którym roku zbudowano kościół w Brünisried? Obecny budynek powstał w 1971 roku. Wcześniejszy kościół, poświęcony św. Filomenie, wzniesiono w 1919 roku. Czy to osobna parafia? Kościół należy do wspólnoty Rechthalten-Brünisried. Historycznie wieś była częścią parafii Rechthalten od 1445 roku. W jakim języku nazwa jest używana? Po niemiecku: Römisch-katholische Kirche Brünisried. Po francusku: Église catholique de Brünisried. Region jest dwujęzyczny, ale przeważa niemiecki. Co warto zobaczyć obok? Buchenkapelle, leśną kaplicę św. Antoniego z 1661 roku, oraz sam układ wsi z przysiółkami Berg, Holzgassa i Menzisberg.
-
Cistercian Convent of Mariazell and Convent Archives
Rapperswil-Jona
Cysterski klasztor żeński Mariazell-Wurmsbach (Kloster Wurmsbach) stoi w dzielnicy Bollingen w Rapperswil-Jona, na północnym brzegu górnego Jeziora Zuryskiego. Wpisany do rejestru dóbr kultury Szwajcarii zespół obejmuje klasztor oraz archiwum klasztorne. To jedno z najstarszych wciąż działających żeńskich opactw w tej części kraju. Jaka jest historia klasztoru? Początki sięgają roku 1259. Hrabia Rudolf IV von Rapperswil przekazał wtedy swój zamek Wurmsbach wraz z dużym majątkiem ziemskim wspólnocie beginek, które chciały przyjąć regułę cysterską. Już w 1261 roku wspólnota została włączona do zakonu cystersów, a w 1262 papież Urban IV potwierdził fundację i nadał jej liczne przywileje. W 1264 roku miasto Zurych przyjęło mniszki w poczet obywatelek i zwolniło je z opłat. Przez kolejne stulecia do klasztoru wstępowały głównie kobiety z zurychskich rodów szlacheckich i rycerskich. Co zobaczysz na miejscu? Układ klasztorny leży na lekkim wzniesieniu nad jeziorem. W jego skład wchodzą kościół klasztorny z krużgankiem, dom gościnny, ogród otoczony murem oraz cmentarz. Obecny kościół pochodzi z przełomu XVI i XVII wieku (ok. 1600–1620). Całość stanowi spokojne, kameralne miejsce, a nie typową atrakcję z kasą biletową. Od 1836 do 2022 roku siostry prowadziły szkołę dla dziewcząt, od 1842 z internatem. Szkoła została zamknięta w 2022 roku z powodu małej liczby uczennic. Wspólnota zakonna działa nadal. Jak zwiedzać? Klasztor jest czynny, więc zwiedzanie wymaga szacunku dla rytmu modlitwy sióstr. Wejście na teren i do kościoła warto sprawdzić wcześniej na stronie klasztoru (kloster-wurmsbach.ch); wizyty grupowe organizowane są po wcześniejszym zapisie. Archiwum klasztorne ma charakter naukowy i nie jest przeznaczone dla zwykłych turystów. Jak dojechać? Bollingen leży kilka kilometrów od centrum Rapperswilu. Z Rapperswilu, znanego z zamku i promenady, można dotrzeć tu lokalnym transportem, rowerem lub pieszo wzdłuż jeziora. Okolica nadaje się na spacer brzegiem Jeziora Zuryskiego. Najczęstsze pytania Kto założył klasztor Wurmsbach? Hrabia Rudolf IV von Rapperswil, który w 1259 roku przekazał beginkom swój zamek i ziemię. Czy klasztor wciąż działa? Tak, mieszka w nim wspólnota cysterek. Zamknięto jedynie szkołę dla dziewcząt, w 2022 roku. Czy można wejść do archiwum? Archiwum służy badaczom, a nie zwiedzającym. Dostęp ustala się bezpośrednio z klasztorem. Czy wstęp jest płatny? Sprawdź aktualne zasady i godziny na stronie klasztoru przed wizytą.
-
Notre-Dame des Grâces church
Lancy
Kościół Notre-Dame des Grâces w Lancy (po francusku Église Notre-Dame des Grâces) to katolicka świątynia parafialna w dzielnicy Grand-Lancy, tuż przy Genewie. Powstała w latach 1912–1913 i do dziś jest sercem lokalnej wspólnoty katolickiej. Dla turysty to spokojny przystanek poza centrum Genewy, interesujący zwłaszcza dla miłośników witraży i historii religijnej regionu. Jaka jest historia kościoła? Budowa kościoła wiąże się z burzliwymi dziejami genewskiego katolicyzmu. W 1873 roku, w czasie Kulturkampfu, rzymscy katolicy zostali usunięci z kościoła Trójcy Świętej w Lancy, który przejęli starokatolicy. Dopiero na początku XX wieku wspólnota otrzymała nowe miejsce kultu: protestanci zbudowali kaplicę w Petit-Lancy w 1912 roku, a katolicy – kościół Notre-Dame des Grâces (1912–1913). Nie należy go mylić z dawnym kościołem Notre-Dame, wzmiankowanym w Lancy już w 1275 roku, który po reformacji przypadł protestantom. Co zobaczysz w środku? Największą ozdobą wnętrza są witraże z 1913 roku, wykonane w technice szkła ołowiowego z grisaille. Przedstawiają sceny z życia Maryi, między innymi Wniebowzięcie, Narodzenie Maryi i Ofiarowanie w świątyni, a także Ukrzyżowanie. Panel z Wniebowzięciem sygnował genewski witrażysta G. Jourdin. W kościele znajduje się też nowsze okno z Matką Bożą z 1994 roku, dzieło innego artysty. Katalog Vitrosearch dokumentuje te szyby, więc warto je obejrzeć z bliska przy dobrym świetle dziennym. Jak dotrzeć do kościoła? Kościół stoi w Grand-Lancy, w kantonie Genewa, na współrzędnych około 46,182° N, 6,121° E. Z centrum Genewy dojedziesz tu komunikacją miejską w kilkanaście minut, a okolica nadaje się na spacer po zielonych osiedlach Lancy. Dokładny adres i godziny nabożeństw sprawdź na stronie parafii (up-rives-de-laire.ch), do której należy kościół. Kiedy warto przyjechać? Najlepszy moment to niedzielna msza lub wielkie święta, gdy świątynia jest otwarta i tętni życiem. Już w latach 50. XX wieku świętowano tu uroczyście Boże Ciało i odpust parafialny, z procesjami wokół kościoła. Poza nabożeństwami drzwi mogą być zamknięte, dlatego wizytę w środku najlepiej zaplanować z wyprzedzeniem. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano kościół Notre-Dame des Grâces w Lancy? W latach 1912–1913. Do jakiej diecezji należy? Do diecezji Lozanny, Genewy i Fryburga; to parafia rzymskokatolicka w Grand-Lancy. Czy warto zobaczyć witraże? Tak. Szyby z 1913 roku ze scenami maryjnymi to najcenniejszy element wnętrza. Czy to ten sam kościół co Saint-Marc w Petit-Lancy? Nie. Saint-Marc to osobna świątynia w sąsiedniej dzielnicy Petit-Lancy. Czy wejście jest płatne? Wstęp do kościoła parafialnego jest zwykle bezpłatny, ale godziny otwarcia podaje parafia.
-
Santa Maria Assunta di Torello Church Complex
Carona
Kompleks kościelny Santa Maria Assunta di Torello w Carona to romański kościół w kantonie Ticino w Szwajcarii, w okolicy Lugano. Dawny kościół klasztorny kryje jeden z najstarszych fresków w całym kantonie. Dziś budynek jest prywatną rezydencją, więc przed wyjazdem warto wiedzieć, czego można się spodziewać. Jaka jest historia kościoła Santa Maria Assunta di Torello? Świątynię ufundował w 1217 roku Guglielmo della Torre, biskup Como, pochodzący z Mendrisio. Kościół należał do klasztoru augustianów kanoników regularnych. Źródła nie są zgodne co do daty likwidacji wspólnoty: szwajcarski przewodnik po zabytkach podaje rok 1349, a portal turystyczny Ticino rok 1389. Szwajcarski inwentarz ISOS wspomina też o starszej budowli z 1169 roku, którą włączono do kompleksu jako zakrystię. Według przewodnika po zabytkach biskup zmarł w 1226 roku i spoczął w kościele. Co zobaczysz na miejscu? Budynek reprezentuje styl romański, a fasadę wyróżnia ściana z czerwonawego kamienia porfirowego. Najsłynniejszy jest fresk po prawej stronie wejścia: przedstawia świętego Krzysztofa niosącego Dzieciątko Jezus na ramieniu i uchodzi za jedno z najstarszych malowideł ściennych w Ticino. We wnętrzu zachowały się fragmenty fresków obramowane dekoracyjnym pasem. Prostsza kreska sugeruje, że wykonał je inny artysta niż autor zewnętrznego fresku, i to wcześniej. Przy apsydzie starszej kaplicy z XII wieku, po południowej stronie, znajdują się renesansowe malowidła, wśród nich postać świętego Hieronima z połowy XVI wieku. Czy można wejść do środka? Nie swobodnie. Kompleks jest prywatną własnością i na stałe zamknięty dla zwiedzających. Wejście możliwe jest wyłącznie po wcześniejszym umówieniu się lub na zaproszenie. Zewnętrzną bryłę oglądasz bez przeszkód, ale o wizytę we wnętrzu trzeba zadbać z wyprzedzeniem, najlepiej przez lokalne biuro turystyczne Lugano Region. Jak dotrzeć do Carona i Torello? Carona leży na wzgórzach nad jeziorem Lugano, współrzędne kościoła to około 45,947 N, 8,912 E. Dojedziesz tu samochodem z Lugano lub komunikacją lokalną. Teren wokół kościoła jest zabudowany jako prywatna posesja, dlatego zaparkuj w miejscowości i dojdź pieszo, zachowując dyskrecję wobec mieszkańców. Kościół opisuje także inwentarz ISOS, dokumentujący zabytkowe układy osadnicze Szwajcarii. Najczęstsze pytania Czy kościół Santa Maria Assunta di Torello jest otwarty dla turystów? Nie. Obiekt jest prywatną rezydencją i można go zwiedzić tylko po umówieniu wizyty lub na zaproszenie. Kto ufundował kościół? Guglielmo della Torre, biskup Como, w 1217 roku. Co jest tu najcenniejsze artystycznie? Fresk ze świętym Krzysztofem przy wejściu, jeden z najstarszych w Ticino, oraz renesansowe freski w apsydzie dawnej kaplicy. Czy to jedyny kościół w Carona? Nie. Nazwę Santa Maria Assunta di Torello nosi kościół w części Torello, a w miejscowości są też inne zabytki sakralne, dlatego sprawdź nazwę przed wyjazdem.
-
Saint Lucius church
Chur
Kościół św. Luciusa (St. Luzi) w Chur to dawny kościół opactwa norbertanów w stolicy szwajcarskiego kantonu Gryzonia. Stoi na wzniesieniu powyżej katedry, przy Alte Schanfiggerstrasse 9, i tworzy jeden zespół z seminarium duchownego oraz wyższą szkołą teologiczną. Najbardziej znany jest z krypty, w której czczono relikwie patrona diecezji. Kim był święty Lucjusz i dlaczego to miejsce ma znaczenie? Lucjusz (Luzius) od X wieku uchodzi za patrona diecezji Chur. Jego relikwie przechowywano w kościele na tym wzgórzu, a przed rokiem 821 zostały stąd przeniesione. Z wczesnośredniowiecznego kościoła nie zachowały się wiarygodne źródła pisane. Około roku 800 działała tu wspólnota żyjąca według reguły zakonnej, prowadząca szkołę dla duchownych. Jak wyglądała historia klasztoru? 1149 – w dokumentach pojawiają się norbertanie, którzy osiedlili się tu krótko wcześniej. Konwent był filią klasztoru Roggenburg w Bawarii. 1453 – kapituła generalna zakonu podniosła dom do rangi opactwa, choć przełożonego nazywano opatem już od lat 80. XII wieku. 1529 – stracono opata Theodula Schlegela. 1539 – dobra klasztorne wydzierżawiono mieszczanom z Chur, a wspólnota udała się na wygnanie do Bendern (dziś Liechtenstein). 1636 – zakonnicy wrócili na wzgórze św. Lucjusza. 1806–1807 – konwent rozwiązano; obiekt przejęło seminarium duchowne wygnane z Merano. Co zobaczysz na miejscu? Główną atrakcją jest karolińska krypta pierścieniowa z VIII wieku: półkolisty korytarz ze sklepieniem kolebkowym i niszami w ścianach, biegnący pod prezbiterium. Obok znajduje się romańska krypta halowa z XII wieku. Starsze opracowania łączą krypty z biskupem Walentynianem z VI wieku, współczesne źródła szwajcarskie wskazują jednak na czasy karolińskie. Jak zwiedzać? Wstęp do kościoła jest bezpłatny, ale godziny otwarcia są zmienne, bo obiekt należy do kompleksu seminarium. Pewnym sposobem jest zwiedzanie z przewodnikiem: biuro turystyczne Chur oferuje prywatne wycieczki po kościołach, także w połączeniu z katedrą i kościołem św. Szczepana (łącznie ok. 2 godzin; sama trasa ok. 1,5 godziny, 210 CHF za grupę do 20 osób). Do centrum miasta dojdziesz pieszo w kilka minut, schodząc ze wzgórza. Najczęstsze pytania Czy St. Luzi to to samo co katedra w Chur? Nie. Katedra Wniebowzięcia NMP to osobna budowla w dolnej części wzgórza, a St. Luzi leży wyżej. Czy to ten sam kościół co St. Luzi w Lain koło Lenzerheide? Nie. W Lain stoi odrębny kościół o tej samej nazwie, również z kryptą pierścieniową. Do Chur odnosi się adres Alte Schanfiggerstrasse 9. Czy wstęp jest płatny? Wejście jest bezpłatne, płatna jest tylko wycieczka z przewodnikiem. Czy w klasztorze nadal mieszkają zakonnicy? Nie. Konwent norbertanów rozwiązano w 1806 roku, a od 1807 obiekt służy kształceniu duchownych.
-
Hl. Dreifaltigkeit
Tann
Kościół Hl. Dreifaltigkeit (Świętej Trójcy) w Tann to katolicka świątynia w miejscowości Tann, należącej do gminy Dürnten w kantonie Zurych. Leży w Zurychskim Oberlandzie, na południowo-zachodnim stoku wzgórza Bachtel, w regionie, który od reformacji jest przeważnie protestancki. Dzięki temu kościół w Tann wyróżnia się na lokalnej mapie jako ważny punkt życia katolików z okolicy. Gdzie dokładnie leży kościół? Budynek stoi w Tann, w gminie Dürnten, pod współrzędnymi 47,2628 N i 8,8501 E. Tann to jedna z części składowych gminy Dürnten, obok samego Dürnten i Oberdürnten. Najbliższe większe miejscowości to Rüti ZH i Bubikon, z którymi kościół jest historycznie związany. Jaka jest historia kościoła? Według Historycznego Słownika Szwajcarii pierwszą katolicką świątynię w Tann wzniesiono w 1879 roku. Powstała z myślą o katolikach mieszkających w Dürnten, Rüti i Bubikon, czyli w okolicy bez własnych kościołów tego wyznania. Obecny budynek pochodzi z nowszej przebudowy: nowa budowla powstała w latach 1965–1967. W 1943 roku powołano fundację Stiftung Hl. Dreifaltigkeit Tann-Dürnten. Jej celem jest umożliwienie nabożeństw i opieki duszpasterskiej na terenie parafii Rüti-Dürnten-Bubikon. Fundacja stanowi do dziś zaplecze organizacyjne wspólnoty. Do jakiej wspólnoty należy kościół? Kościół należy do diecezji Chur (Chur) i do dekanatu Oberland. Obsługuje katolików z trzech gmin: Dürnten, Rüti i Bubikon. Wezwanie Trójcy Świętej jest bardzo popularne w Szwajcarii, dlatego przy planowaniu wizyty warto zwracać uwagę na nazwę miejscowości: w Tann chodzi o kościół w gminie Dürnten, nie o inne świątynie o tym samym wezwaniu. Co zobaczysz na miejscu? To kościół parafialny wspólnoty lokalnej, a nie atrakcja o dużej randze turystycznej. Zwiedzający znajdą tu budynek z lat 60. XX wieku, typowy dla powojennej architektury sakralnej Szwajcarii, oraz spokojne otoczenie podnóża Bachtel. Wizytę dobrze połączyć ze spacerem po okolicy lub wejściem na Bachtel, jedno z najbardziej znanych wzniesień Zurychskiego Oberlandu. Najczęstsze pytania W którym kantonie leży kościół Hl. Dreifaltigkeit w Tann? W kantonie Zurych, w gminie Dürnten, w powiecie Hinwil. Kiedy zbudowano kościół? Pierwszą katolicką świątynię w Tann postawiono w 1879 roku, a obecny budynek powstał w latach 1965–1967. Do jakiej diecezji należy? Do diecezji Chur, w dekanacie Oberland. Czy to ten sam kościół co inne świątynie pw. Trójcy Świętej w Szwajcarii? Nie. Wezwanie jest częste, a opisywany kościół znajduje się w Tann koło Dürnten i służy parafii Rüti-Dürnten-Bubikon.
-
Klasztor Muri
Muri
Klasztor Muri to dawne opactwo benedyktyńskie w miejscowości Muri w kantonie Argowia, w środkowej Szwajcarii. Zespół z barokowym kościołem i wielką kopułą należy do najważniejszych zabytków sakralnych kraju i od lat jest stopniowo odnawiany. Czym jest klasztor Muri i skąd się wziął? Fundacja sięga 1027 roku. Założyli go Ita Lotaryńska i jej mąż, hrabia Radbot z rodu Habsburgów, a pierwsi mnisi przybyli z Einsiedeln kilka lat później. Przez wieki opactwo było rodzinnym klasztorem Habsburgów. W 1841 roku władze kantonu Argowia zlikwidowały wspólnotę. Mnisi przenieśli się najpierw do Sarnen, a w 1845 roku do Gries koło Bolzano, gdzie działa dziś Muri-Gries. Benedyktyni wrócili do Muri w XX wieku i mieszkają w dawnym hospicjum klasztornym. Co zobaczysz na miejscu? Kościół św. Marcina. Świątynia ma korzenie w XI wieku. Łączy romańską kryptę, gotyckie prezbiterium i barokową nawę. Rozpoznasz ją po trzech wieżach i ośmiobocznej kopule, uznawanej za największą budowlę centralną z kopułą w Szwajcarii. W kościele stoi pięć organów, więc bywa nazywany mekką organistów i często odbywają się tu koncerty. Krużganek. Przylega do kościoła i skrywa cykl witraży fundacyjnych z renesansu. Uchodzi za jeden z najcenniejszych zbiorów szkła malowanego w kraju. Kaplica Loretańska. Od 1971 roku mieści kryptę potomków Habsburgów. Za ołtarzem spoczywają serca ostatniej austriackiej pary cesarskiej, Karola I i Zyty. Muzeum Kloster Muri. Otwarto je w 2014 roku. Pokazuje m.in. monstrancje i kielichy liturgiczne, a wejście do krużganka prowadzi właśnie przez muzeum. Jak dojechać i kiedy zwiedzać? Muri leży w południowej części Argowii, mniej więcej pół godziny jazdy od Zurychu. Kościół stoi przy Marktstrasse, a krużganek zwiedza się przez muzeum. Muzeum działa od wtorku do niedzieli, w poniedziałki jest zamknięte, a zimą zamyka się wcześniej. Aktualne godziny i ceny biletów sprawdź na stronie murikultur.ch. Na zwiedzanie kościoła, krużganka i muzeum zaplanuj około dwóch godzin. Najczęstsze pytania Czy Muri w Szwajcarii to to samo co Muri-Gries w Tyrolu Południowym? Nie do końca. Muri-Gries to klasztor w Bolzano, do którego mnisi wyjechali po likwidacji opactwa w 1841 roku. Obie wspólnoty łączy historia, ale zwiedzasz budynki w Argowii. Kto założył klasztor? Ita Lotaryńska i hrabia Radbot Habsburg w 1027 roku. Dlatego miejsce ma tak silne związki z dynastią. Co jest najcenniejsze w krużganku? Renesansowe witraże fundacyjne. Zalicza się je do najwybitniejszych w Szwajcarii. Czy w Muri mieszkają dziś mnisi? Tak, benedyktyni wrócili do dawnego hospicjum klasztornego w XX wieku. Reszta zespołu pełni funkcje parafialne i muzealne.
-
Saint- Paul
Gland
Temple Saint-Paul w Gland to reformowany kościół protestancki w centrum miasteczka nad Jeziorem Genewskim, w kantonie Vaud. To modernistyczna budowla z lat 60. XX wieku, rozpoznawalna z daleka dzięki wysokiej, wolno stojącej dzwonnicy. Nie należy go mylić z katolickim kościołem w Gland, który nosi wezwanie św. Jana Chrzciciela. Co to za miejsce? Świątynię otwarto 1 grudnia 1968 roku, gdy Gland liczyło niespełna 2,1 tys. mieszkańców. Dziś obiekt służy parafii protestanckiej obejmującej Gland oraz sąsiednie gminy Vich i Coinsins. Kompleks tworzą sama świątynia, dzwonnica z wybrukowanym placem oraz położona niżej sala parafialna na około 80 osób. Co zobaczysz na miejscu? Architektura jest surowa i oszczędna w formie. Ściany wylano z betonu na miejscu, a pomiędzy nimi biegną wysokie pasy witraży, które wpuszczają do wnętrza dużo światła i nadają mu spokojny charakter. Nad całością dominuje 25-metrowa dzwonnica (campanile), otoczona zielenią typową dla czasu powstania budynku. W środku znajdują się organy, rozbudowane i odnowione w 2019 roku. Obiekt został ujęty w kantonalnym spisie architektury (recensement architectural du canton de Vaud) z oceną 3, czyli jako wartościowy w skali lokalnej, i figuruje w inwentarzu od 1981 roku. Za jego ochronę odpowiada gmina. Jak zwiedzać? Świątynia jest czynnym miejscem kultu, więc najlepiej wpaść w porze nabożeństw lub zapytać o wejście w parafii. Z zewnątrz warto obejść plac i dzwonnicę, a bryłę dobrze widać z ulicy. Do Gland dojedziesz pociągiem regionalnym na linii Genewa – Lozanna, a stąd do centrum jest kilka minut pieszo. Gland leży mniej więcej w połowie drogi między Genewą a Nyonem. W najbliższych latach gmina planuje remont: poprawę efektywności energetycznej budynku i sali parafialnej oraz renowację dzwonnicy. Prace mają być prowadzone tak, by świątynia działała w trakcie robót, ale przy wizycie warto uwzględnić możliwe utrudnienia. Najczęstsze pytania Czy Saint-Paul w Gland to kościół katolicki? Nie. To świątynia reformowana (temple). Katolicka parafia w Gland ma własny kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, konsekrowany w 2022 roku. Kiedy zbudowano świątynię? Otwarto ją 1 grudnia 1968 roku. Czy to zabytek? Budynek ma ocenę 3 w kantonalnym spisie architektury Vaud i jest wpisany do inwentarza od 1981 roku jako obiekt o znaczeniu lokalnym. Ile ma wysokości dzwonnica? 25 metrów, co czyni ją wyraźnym punktem orientacyjnym w centrum Gland.
-
Uster free church
Uster
Wolny Kościół w Uster (Freie Kirche Uster, dawniej Freie Evangelische Gemeinde Uster) to budynek zboru z początku XX wieku w mieście Uster w kantonie Zurych. Dla odwiedzających to przykład szwajcarskiej architektury sakralnej w stylu Heimatstil i świadectwo XIX-wiecznego podziału religijnego w regionie. Czym jest Wolny Kościół w Uster? To kościół wspólnoty ewangelicznej niezależnej od kościoła krajowego (Landeskirche). Zbór wyłonił się z konfliktu wokół pastora Friedricha Salomona Vögelina, który w latach sześćdziesiątych XIX wieku podzielił wiernych w Uster. Historyczny słownik Szwajcarii (HLS) wskazuje rok 1868 jako moment rozłamu, z którego powstała Freie Kirche Uster, działająca do dziś. Jaka jest historia wspólnoty? Pierwsze spotkania około 60 wiernych pod kierunkiem misjonarza miejskiego Georga Ebingera odbyły się 25 października 1863 roku w Riedikon. W marcu 1864 roku zgromadzenia przeniesiono do Uster. W 1865 roku dwaj dobroczyńcy, Pfister i Furrer, kupili dla wspólnoty dawny budynek szkoły średniej przy Schulweg. Rząd kantonu Zurych uznał wspólnotę oficjalnie 5 lutego 1870 roku pod nazwą Freie evangelische Gemeinde Uster. W XX wieku liczyła od 150 do 200 członków, a w 2012 roku około 140. Co zobaczysz na miejscu? Obecny kościół powstał na początku XX wieku. Mężczyźni ze zboru zatwierdzili budowę 7 czerwca 1903 roku, koszt wyniósł 73 000 franków szwajcarskich i został pokryty z pożyczek i darowizn. Budynek ukończono w 1904 roku, a uroczyście otwarto w lipcu 1905 roku. Inwentarz ISOS (Inwentarz szwajcarskich miejscowości chronionych) opisuje go jako trzyprzęsłowy obiekt w stylu Heimatstil z małą wieżyczką dachową i dobudowaną plebanią. W 1923 roku zainstalowano organy firmy Kuhn, co wśród wolnych kościołów uchodzi za rzadkość. Wnętrze odnowiono w 1957 roku, a około 2000 roku dobudowano nową salę parafialną. Obiekt jest oglądany głównie z zewnątrz; wnętrze służy wspólnocie, więc zwiedzanie wymaga ustalenia terminu ze zborem. Jak dotrzeć? Kościół stoi w centrum Uster, miasta nad Greifensee, około 20 minut kolejką S-Bahn od Zurychu. Z dworca w Uster do centrum dojdziesz pieszo. Współrzędne: 47,3477 N, 8,7157 E. Kiedy przyjechać? Zewnętrzną bryłę obejrzysz o każdej porze roku. Nabożeństwa odbywają się zwykle w niedzielę rano. Przy okazji warto zobaczyć reformowany kościół miejski z 1824 roku oraz zamek w Uster. Najczęstsze pytania Czy to ta sama wspólnota co kościół reformowany w Uster? Nie. Wolny Kościół oddzielił się od kościoła reformowanego w latach sześćdziesiątych XIX wieku i działa niezależnie. Kiedy zbudowano obecny budynek? Budowę zatwierdzono w 1903 roku, ukończono ją w 1904, a otwarcie nastąpiło w lipcu 1905 roku. Ile kosztowała budowa? 73 000 franków szwajcarskich, z pożyczek i darowizn członków. Czy można wejść do środka? Wnętrze służy wspólnocie. Najłatwiej wejść podczas nabożeństwa lub po wcześniejszym uzgodnieniu ze zborem.
-
Agudas Achim Synagogue
Zürich
Synagoga Agudas Achim w Zurychu to ortodoksyjny dom modlitwy w dzielnicy Wiedikon, w środkowej części miasta. Należy do wspólnoty założonej w 1912 roku przez żydowskich imigrantów z Europy Wschodniej i jest jednym z miejsc, które pokazują, jak zróżnicowane jest żydowskie życie w największym mieście Szwajcarii. Czym jest Agudas Achim? Nazwa po hebrajsku znaczy mniej więcej „związek braci". Wspólnotę utworzyli na początku XX wieku Żydzi, którzy przybyli do Zurychu z Europy Wschodniej, wielu z nich uciekając przed pogromami. Do dziś zachowała wschodnioeuropejską tradycję liturgiczną i silne wpływy polskiego chasydyzmu. Zurych ma kilka odrębnych gmin żydowskich: największą Israelitische Cultusgemeinde (ICZ), ortodoksyjną Israelitische Religionsgesellschaft (IRG), liberalną Or Chadasch oraz właśnie Agudas Achim. Jak wygląda budynek? Obecna synagoga pochodzi z 1960 roku, a wspólnota przeniosła się do niej na początku lat sześćdziesiątych z innego lokalu w pobliżu. Jest to skromny, funkcjonalny budynek wtopiony w zabudowę mieszkalną Wiedikonu. Nie szukaj tu monumentalnej fasady ani kopuły jak w wielkich synagogach XIX wieku; wartość miejsca polega na tym, że to żywa wspólnota, a nie zabytek muzealny. Gdzie się znajduje i jak dojechać? Adres to Erikastrasse 8, 8003 Zürich. Wiedikon leży na zachód od Hauptbahnhof, a w okolicy działa gęsta sieć tramwajów i autobusów miejskich. Z centrum dojdziesz tu pieszo lub dojedziesz komunikacją miejską w kilkanaście minut. W tej części miasta znajdziesz też inne instytucje żydowskie, m.in. koszerne sklepy i restauracje. Czy można zwiedzać synagogę? To czynne miejsce kultu, nie atrakcja turystyczna z biletami. Wejście do środka wymaga wcześniejszego kontaktu ze wspólnotą, a zasady zależą od jej zarządu. Z zewnątrz możesz obejrzeć budynek i zwrócić uwagę na ochronę, która towarzyszy obiektom żydowskim w Szwajcarii. W 2024 roku doszło w Zurychu do próby podpalenia synagogi, co pokazuje, dlaczego dostęp jest kontrolowany. Zachowuj się dyskretnie, nie fotografuj osób wchodzących na nabożeństwo i szanuj szabat oraz święta, kiedy modlitwy trwają przez wiele godzin. Kiedy przyjść? Najlepiej poza szabatem (od piątkowego zachodu słońca do sobotniego wieczoru) i świętami żydowskimi, jeśli chcesz tylko obejrzeć okolicę. Chcesz poznać żydowski Zurych głębiej? Połącz spacer po Wiedikonie ze zwiedzaniem innych miejsc związanych z historią społeczności. Najczęstsze pytania Gdzie jest synagoga Agudas Achim? Przy Erikastrasse 8 w dzielnicy Wiedikon, w Zurychu. Kiedy powstała wspólnota? W 1912 roku, założona przez imigrantów z Europy Wschodniej. Od kiedy stoi obecny budynek? Synagoga pochodzi z 1960 roku, a wspólnota zajęła ją na początku lat sześćdziesiątych. Czy turysta może wejść do środka? To czynna synagoga ortodoksyjna. Wejście wymaga uzgodnienia ze wspólnotą, a spotkanie z gospodarzami jest możliwe tylko po wcześniejszym kontakcie. Czym różni się od innych zuryskich synagog? Reprezentuje wschodnioeuropejską tradycję z wpływami polskiego chasydyzmu, podczas gdy ICZ jest największą gminą, IRG ortodoksyjną gminą niemieckojęzyczną, a Or Chadasch liberalną.
-
Église Saint Loup
Versoix
Kościół św. Lupusa (Église Saint-Loup) w Versoix to katolicki kościół parafialny w kantonie Genewa, nad północnym brzegiem Jeziora Genewskiego. Parafia, której służy, należy do najstarszych w okolicy, a jej dzieje obejmują średniowiecze, reformację i spór między katolikami rzymskimi a chrześcijańskimi. Co warto wiedzieć o historii kościoła? Parafialny kościół Saint-Loup występuje w źródłach już w 1177 roku, gdy papież Aleksander III potwierdził jego przynależność do prepozytury Wielkiego Świętego Bernarda. W 1257 roku opactwo Saint-Maurice przekazało Piotrowi II Sabaudzkiemu swoje dobra w Saint-Loup i Versoix, a w 1265 roku książę uzyskał prawo patronatu nad świątynią. Dokładne miejsce średniowiecznego kościoła nie jest znane. W 1956 roku podczas budowy willi natrafiono na groby, a nazwa pola „Champ du cimetière" przetrwała do dziś. Gdy Berno wprowadziło w 1536 roku reformację, funkcję parafii przejęła kaplica św. Teodula, należąca wcześniej do Saint-Loup. Katolicyzm przywrócono dopiero w 1662 roku, a protestancką świątynię rozebrano. Dlaczego w Versoix stały dwa kościoły? W 1839 roku wzniesiono w Saint-Loup drugi kościół. W latach 1876–1908 korzystali z niego chrześcijanie katoliccy (starokatolicy), a w 1908 roku wrócił do rzymskokatolickiej parafii. W międzyczasie parafia wybudowała własną prowizoryczną świątynię, nazywaną „chapelle de la persécution" (kaplicą prześladowania), około 1878–1879 roku. Ten epizod wpisuje się w genewski konflikt Kościoła z państwem w drugiej połowie XIX wieku. Co zobaczysz w środku? Uwagę zwracają nowoczesne witraże. Baza Vitrosearch dokumentuje je na zdjęciach z 2011 i 2014 roku. Jeden z nich nosi tytuł „Hymne à la joie" (Hymn do radości) i pochodzi z 2014 roku. Szyby osadzono w metalowych ramach wewnątrz sanktuarium, kilka centymetrów przed białym oknem. O witrażach pisał w listopadzie 2014 roku Jacques Robyr w lokalnym piśmie „Versoix Région". Dokumentacja kościoła z lat 1992–1993 znajduje się w zasobach szwajcarskich archiwów kościelnych. Jak dotrzeć do kościoła? Współrzędne obiektu to około 46,282° N, 6,165° E. Versoix leży przy linii kolejowej Genewa–Lozanna, a z centrum Genewy dzieli ją kilkanaście minut jazdy pociągiem regionalnym. Kościół należy do diecezji Lozanny, Genewy i Fryburga. Godziny nabożeństw sprawdź na stronie parafii przed wizytą. Najczęstsze pytania Czy Église Saint-Loup to to samo co Church of Saint Lupus? Tak, to angielska nazwa tego samego kościoła w Versoix. Z którego wieku pochodzi parafia? Parafialny kościół Saint-Loup jest poświadczony od 1177 roku. Czy w kościele są witraże? Tak, współczesne witraże, w tym „Hymne à la joie" z 2014 roku. Czy można zwiedzać wnętrze? Najlepiej odwiedzić je w godzinach nabożeństw lub zapytać w parafii o otwarcie dla turystów.
-
Geneva Mosque
Genewa
Meczet Genewski (Mosquée de Genève) w Genewie to największy meczet miasta, położony w dzielnicy Petit-Saconnex, na północ od centrum. Budowla z końca lat 70. XX wieku jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów muzułmańskich w Szwajcarii i częścią kompleksu kulturalnego, który działa pod nazwą Centre islamique de Genève. Skąd się wziął meczet w Genewie? Obiekt oddano do użytku w 1978 roku. Budowę sfinansowała Muzułmańska Liga Światowa z siedzibą w Arabii Saudyjskiej, a kompleksem zarządza Fondation culturelle islamique de Genève. Według części źródeł w otwarciu uczestniczyli król Chalid ibn Abd al-Aziz i ówczesny prezydent Konfederacji Szwajcarskiej Willi Ritschard. W 2020 roku Liga ogłosiła, że wycofuje się z finansowania i prowadzenia meczetu, a zarząd ma przejść w ręce szwajcarskich muzułmanów. Zmieniało się też kierownictwo placówki. Co zobaczysz na miejscu? Centralnym punktem jest ośmioboczna sala modlitewna przykryta kopułą, która mieści około 1500 wiernych. Przy niej stoi budynek z kwadratowym dziedzińcem, w którym mieści się centrum kulturalne. Z bryły wyrasta pojedynczy minaret o wysokości około 22 metrów. Teren zajmuje prawie 3000 m², a na posesji znajdują się także szkoła koraniczna i starsze budynki pomocnicze. Czy można zwiedzać meczet? Meczet jest przede wszystkim miejscem modlitwy, więc zwiedzanie zależy od terminów modlitw i zgody zarządu. Dawniej organizowano wizyty grupowe z imamem. Obowiązuje skromny ubiór, a kobiety zakrywają włosy. Aktualne zasady wejścia i godziny modlitw sprawdź przed przyjazdem w fundacji, bo nie są stałe. Jak zaplanować wizytę? Meczet leży w Petit-Saconnex, niedaleko dzielnicy organizacji międzynarodowych. Dojazd komunikacją miejską z centrum zajmuje zwykle kilkanaście minut. Uwaga na pomyłki w nazwach: lokalne źródła turystyczne podają też obiekt „Mosquée de Genève-Nations" pod innym adresem, dlatego przed wyjściem zweryfikuj lokalizację na mapie. W okolicy warto połączyć wizytę ze spacerem po dzielnicy lub wizytą w cmentarzu Petit-Saconnex. Najczęstsze pytania Który meczet w Genewie jest największy? Największy jest meczet w Petit-Saconnex, zwany Meczetem Genewskim, z salą na około 1500 osób. Kiedy go zbudowano i kto za tym stał? W 1978 roku, za pieniądze Muzułmańskiej Ligi Światowej. Od 2020 roku zarząd przechodzi w ręce lokalnej społeczności. Czy turysta może wejść do środka? Tak, po uzgodnieniu z zarządem i poza czasem modlitw. Obowiązuje skromny strój, a kobiety zakrywają włosy. Jak wysoki jest minaret? Ma około 22 metrów i jest jedynym minaretem kompleksu.
-
Temple de Saint-Jean
Genewa
Temple de Saint-Jean to protestancka świątynia w Genewie, w dzielnicy Petit-Saconnex, przy rue de Saint-Jean 24. Zbudowano ją w latach 1931–1933 i jest jednym z niewielu obiektów sakralnych, które w Genewie powstały w latach trzydziestych XX wieku. Dla miłośników architektury międzywojennej to ciekawy przystanek poza turystycznym centrum miasta. Czym jest Temple de Saint-Jean? W Szwajcarii francuskojęzycznej protestancki kościół nazywa się „temple”. Ten w Saint-Jean był pierwszym sanktuarium wzniesionym przez Église protestante de Genève po rozdziale Kościoła i państwa w 1907 roku. Projekt przygotowali wspólnie architekci Jean-Louis Cayla i Henri Gampert. Budynek stoi w głębi działki, za ogrodem, a nie bezpośrednio przy ulicy. Dzięki temu bryła ma wokół siebie przestrzeń i dobrze widać jej proporcje. Jak wygląda świątynia z zewnątrz? Fasadę wyznacza wysoki, prostokątny portyk z trzema arkadowymi otworami. Zdobi go złocony monogram Chrystusa zapisany greckimi literami (IHΣ), otoczony płomieniami. Do wejścia prowadzą trzy granitowe stopnie. Po południowo-wschodniej stronie wznosi się kampanila, czyli wolno stojąca w układzie bryły dzwonnica. Styl budowli określa się jako oczyszczony, z monumentalną, zwartą bryłą. Brak tu bogatej dekoracji, a efekt budują proporcje i prosta forma. Co jest w środku? Wnętrze tworzy surowa nawa z prezbiterium zamkniętym łukiem półkolistym. Nad prezbiterium wisi duży krzyż wykonany ze złoconej pasty szklanej. Ambona znajduje się z boku, a naprzeciw niej biegnie empora. Witraże zaprojektował Eric Hermès, a wykonał je mistrz witrażownictwa Charles Wasem. Ten sam Hermès jest autorem siedmiu płaskorzeźb na emporze. Jedna z nich przedstawia orła, atrybut świętego Jana Ewangelisty, patrona świątyni. Dlaczego warto się tu zatrzymać? Temple de Saint-Jean został 7 października 2024 roku wpisany do kantonalnego inwentarza budynków godnych ochrony. Kanton uzasadnił to czystą plastyką i monumentalną objętością obiektu. To rzadki w Genewie przykład sakralnej architektury z lat trzydziestych. Okolica również ma swoją historię. W rejonie Saint-Jean–Charmilles stał dawniej klasztor, zniszczony w czasie reformacji w 1535 roku. Zabudowa dzielnicy rozwinęła się dopiero wraz z koleją, pod koniec XIX wieku. Co się zmienia w budynku? Église protestante de Genève planuje renowację i adaptację obiektu. Prace miały ruszyć w 2025 roku, pod warunkiem zebrania finansowania. Część oryginalnego wyposażenia ma zostać zachowana. W odnowionej świątyni ma działać „Église des enfants”, międzypokoleniowa przestrzeń poświęcona duchowemu rozwojowi dzieci i ich rodzin. Przed wizytą sprawdź na stronie Église protestante de Genève, czy wnętrze jest dostępne, bo w trakcie remontu zasady wejścia mogą się różnić. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano Temple de Saint-Jean? W latach 1931–1933, według projektu Jean-Louisa Cayli i Henriego Gamperta. Gdzie dokładnie się znajduje? W Genewie, w dzielnicy Petit-Saconnex, przy rue de Saint-Jean 24. Budynek stoi w głębi działki, za ogrodem. Czy obiekt jest objęty ochroną? Tak. Od 7 października 2024 roku widnieje w kantonalnym inwentarzu budynków godnych ochrony. Kto stworzył witraże i płaskorzeźby? Witraże zaprojektował Eric Hermès, a wykonał Charles Wasem. Siedem płaskorzeźb na emporze również jest dziełem Hermèsa. Czy to zabytek średniowieczny? Nie. To świątynia z XX wieku, pierwsza zbudowana przez genewski Kościół protestancki po rozdziale Kościoła i państwa w 1907 roku.
-
Former Abbey Königsfelden
Windisch
Dawne opactwo Königsfelden (Kloster Königsfelden) w Windisch w kantonie Argowia to jeden z najważniejszych średniowiecznych zespołów klasztornych Szwajcarii. Powstał jako fundacja Habsburgów w miejscu, gdzie w 1308 roku zginął król Albrecht I, a dziś słynie przede wszystkim z gotyckich witraży w kościele klasztornym. Skąd wzięło się opactwo w Windisch? Albrecht I Habsburg został zamordowany 1 maja 1308 roku w pobliżu Windisch przez swojego bratanka, księcia Jana. Wdowa po królu, Elżbieta, ufundowała w tym miejscu klasztor, którego zadaniem były modlitwy za zmarłego władcę. Habsburgowie nadali mu nazwę Königsfelden, czyli „pole króla". Kompleks miał podwójny charakter: mieszkały tu klaryski, a przy nich działał konwent franciszkanów. Bracia wprowadzili się w 1311 roku, siostry rok później. Córka zamordowanego króla, Agnieszka, wdowa po królu Węgier Andrzeju III, zamieszkała w klasztorze w 1317 roku. Dzięki zakupom ziemi i rozsądnemu gospodarowaniu doprowadziła go do rozkwitu. Po jej śmierci w 1364 roku zaczął się powolny upadek. Co zobaczysz na miejscu? Kościół klasztorny – surowa gotycka bryła zakonów żebraczych z wydłużonym chórem. Witraże z XIV wieku – powstały około 1325–1330 roku i uchodzą za jeden z najcenniejszych cykli średniowiecznego malarstwa na szkle w Szwajcarii, obok oszklenia chóru katedry w Bernie. Cały kościół pełnił rolę habsburskiego memoriału. Zabudowania klasztorne – po reformacji w kompleksie rezydowali zarządcy z Berna, a od 1868 roku mieści się tu klinika psychiatryczna, więc część terenu nie jest dostępna dla zwiedzających. Pobliskie ślady rzymskie – Windisch to dawne rzymskie Vindonissa, z pozostałościami obozu legionowego i amfiteatru, które łatwo połączyć z wizytą w klasztorze. Kiedy przyjechać i jak zwiedzać? Kościół jest udostępniany dla zwiedzających od kwietnia do października, zwykle w godzinach 10:00–17:00, z przerwą w poniedziałki. Od 2009 roku kościołem opiekuje się Museum Aargau. Aktualne godziny i ceny biletów warto sprawdzić na stronie klosterkoenigsfelden.ch. Witraże najlepiej oglądać przy dobrym świetle dziennym, w ciągu dnia. Jak dojechać? Windisch leży przy linii kolejowej obok Brugg, kilkanaście minut pociągiem od Baden i około pół godziny od Zurychu. Od stacji do klasztoru dojdziesz pieszo lub dojedziesz lokalnym autobusem. Zwiedzanie warto połączyć z pobliskim zamkiem Habsburg, kolebką dynastii. Najczęstsze pytania Dlaczego klasztor stoi właśnie w Windisch? Bo to tutaj w 1308 roku zamordowano króla Albrechta I. Habsburgowie ufundowali klasztor jako miejsce modlitwy za jego duszę. Czym wyróżniają się witraże Königsfelden? To cykl z pierwszej połowy XIV wieku, uznawany za najważniejszy w Szwajcarii obok witraży berneńskiej katedry. Okna powstały na zlecenie Habsburgów. Czy klasztor jest czynny przez cały rok? Kościół jest regularnie otwarty dla zwiedzających od kwietnia do października. W pozostałych miesiącach wizyty możliwe są tylko w wybranych terminach, dlatego sprawdź ofertę Museum Aargau. Czy w opactwie nadal mieszkają zakonnicy? Nie. Klasztor zakończył działalność po reformacji, a część zabudowań służy od XIX wieku jako szpital psychiatryczny.
-
cloister & lapidary museum
Clos du Doubs
Krużganek i Muzeum Lapidarium w Saint-Ursanne (Cloître et Musée lapidaire, gmina Clos du Doubs, kanton Jura) to jedno z najciekawszych miejsc średniowiecznego miasteczka nad rzeką Doubs. Przy romańskiej kolegiacie stoi gotycki krużganek z XIV wieku, a na jego końcu dawny kościół św. Piotra, w którym pokazano zbiór kamiennych sarkofagów z początków średniowiecza. Czym jest to miejsce? Saint-Ursanne wyrosło wokół grobu św. Ursicina, irlandzkiego towarzysza św. Kolumbana, który według tradycji osiadł tu około 610 roku. Na jego grobie powstało opactwo, najpierw kolumbańskie, potem benedyktyńskie. Na początku XII wieku wspólnota przekształciła się w kapitułę świeckich kanoników. Liczyła dwunastu kanoników, w 1581 roku zmniejszono ją do sześciu, a w 1793 roku kapitułę rozwiązano. Z tego kompleksu zostały kolegiata i przylegający do niej krużganek. Co zobaczysz w muzeum lapidarium? Muzeum mieści się w kościele św. Piotra, który rozebrano w 1898 roku, a odbudowano w 1982 roku. Wewnątrz stoi największy w Szwajcarii zespół monolitycznych sarkofagów z epoki merowińskiej i karolińskiej. Obok eksponowane są elementy architektoniczne i rzeźbiarskie z wcześniejszych budowli Saint-Ursanne. To kameralna ekspozycja, na której zwiedzanie zajmuje zwykle kilkanaście minut. Co warto obejrzeć przy krużganku i kolegiacie? Kolegiata jest w większości romańska, z XII wieku, a jej południowy portal uchodzi za jej najcenniejszy detal. Wejście do świątyni znajduje się od strony zachodniej. Krużganek służy dziś także jako przestrzeń wystaw czasowych, więc ekspozycje w galerii zmieniają się w zależności od sezonu i programu wystaw w danym roku. Jak zwiedzać i kiedy przyjechać? Muzeum lapidarium otwiera się na prośbę. Klucz jest dostępny w biurze Jura Tourisme w Saint-Ursanne (tel. 032 432 41 90), tam też umawia się wizyty z przewodnikiem. Wystawy w krużganku działają w sezonie, od maja do września, zwykle w godzinach 10–12 i 14–18. Przed wyjazdem zadzwoń, bo godziny zależą od aktualnej wystawy. Dane kontaktowe muzeum: krużganek, 2882 Saint-Ursanne, tel. 032 461 38 25. Miasteczko jest mało rozległe, więc obiekt łatwo połączyć ze spacerem po starówce i nad Doubs. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest czynne codziennie? Nie zawsze. Wstęp odbywa się na prośbę, a klucz wydaje biuro Jura Tourisme. Od maja do września krużganek jest otwarty w czasie wystaw. Ile trzeba mieć czasu? Na muzeum i krużganek wystarczy około godziny razem z kolegiatą. Z dłuższym spacerem po miasteczku zaplanuj pół dnia. Co jest największą atrakcją zbioru? Merowińskie i karolińskie sarkofagi monolityczne, największa taka kolekcja w Szwajcarii. Gdzie jest wejście do kolegiaty? Od zachodniej strony budynku, a romański portal południowy warto obejrzeć z zewnątrz.
-
Museo del Convento di Santa Maria Assunta
Sala Capriasca
Muzeum Klasztoru Santa Maria Assunta (Museo del Bigorio) mieści się w klasztorze kapucynów na tarasie nad wsią Bigorio, w gminie Capriasca (Sala Capriasca), w kantonie Ticino w Szwajcarii. To niewielka ekspozycja o codziennym i religijnym życiu zakonników, połączona z wizytą w jednym z najstarszych miejsc kapucyńskich na terenie dzisiejszej Szwajcarii. Co zobaczysz w muzeum? Stała wystawa pokazuje przedmioty tworzone i używane przez kapucynów na przestrzeni wieków. Wśród eksponatów wyróżniają się wielki średniowieczny krucyfiks oraz rzadka rzeźba zdjętego z krzyża Chrystusa z ruchomymi kończynami, używana dawniej w obrzędach. W bibliotece klasztornej znajdują się stare księgi, często sygnowane przez mnichów, którzy z nich korzystali. Jaka jest historia klasztoru? Klasztor założyli w 1535 roku bracia Pacifico Carli z Lugano i Ludovico Filicaia z Florencji. Była to pierwsza kapucyńska fundacja na ziemiach szwajcarskich. Zakonnicy przejęli starszy kościółek pod wezwaniem Santa Maria Assunta, pochodzący z XIII wieku i podległy wcześniej parafii San Stefano w Tesserete. Kościół konsekrował w 1577 roku św. Karol Boromeusz. W XVII i XVIII wieku zabudowania rozbudowano, a kolejne prace przeprowadzono w XX wieku. Dziś, gdy braci jest mniej, klasztor działa także jako ośrodek duchowości otwarty dla wszystkich. Jak dojść do klasztoru? Klasztor stoi nad miejscowością Bigorio, a na wzgórze prowadzi droga krzyżowa (Via Crucis), którą można pokonać pieszo. Adres: Via Convento 42, 6954 Bigorio. W okolicy znajdziesz też leśne ścieżki, dawny kamieniołom i niewielką kaplicę maryjną; las został odnowiony i udostępniony odwiedzającym w 2024 roku. Kiedy odwiedzić muzeum? Muzeum ma ograniczone godziny otwarcia, które zmieniają się w zależności od sezonu. Według informacji turystycznych Ticino ekspozycję udostępnia się głównie od marca do października, a bilet kosztuje symboliczną kwotę. Aktualne terminy sprawdź przed wyjazdem, pisząc na adres [email protected]. Najczęstsze pytania Czy w klasztorze można zanocować? Tak, klasztor prowadzi pokoje typu bed and breakfast, a goście korzystają ze wspólnych przestrzeni razem z braćmi. Czy wstęp jest płatny? Wstęp do muzeum jest tani, rzędu kilku franków. Aktualną cenę podaje serwis ticino.ch. Ile czasu zająć na wizytę? Samo muzeum zwiedzisz w niecałą godzinę. Z kościołem, drogą krzyżową i spacerem po lesie warto zaplanować pół dnia. Czy to ten sam obiekt co kościół klasztorny? Muzeum działa w obrębie klasztoru, obok kościoła Santa Maria Assunta, dlatego zwiedza się je podczas jednej wizyty.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.