Saint Lucius church

Kościół św. Luciusa (St. Luzi) w Chur to dawny kościół opactwa norbertanów w stolicy szwajcarskiego kantonu Gryzonia. Stoi na wzniesieniu powyżej katedry, przy Alte Schanfiggerstrasse 9, i tworzy jeden zespół z seminarium duchownego oraz wyższą szkołą teologiczną. Najbardziej znany jest z krypty, w której czczono relikwie patrona diecezji.

Kim był święty Lucjusz i dlaczego to miejsce ma znaczenie?

Lucjusz (Luzius) od X wieku uchodzi za patrona diecezji Chur. Jego relikwie przechowywano w kościele na tym wzgórzu, a przed rokiem 821 zostały stąd przeniesione. Z wczesnośredniowiecznego kościoła nie zachowały się wiarygodne źródła pisane. Około roku 800 działała tu wspólnota żyjąca według reguły zakonnej, prowadząca szkołę dla duchownych.

Jak wyglądała historia klasztoru?

• 1149 – w dokumentach pojawiają się norbertanie, którzy osiedlili się tu krótko wcześniej. Konwent był filią klasztoru Roggenburg w Bawarii.
• 1453 – kapituła generalna zakonu podniosła dom do rangi opactwa, choć przełożonego nazywano opatem już od lat 80. XII wieku.
• 1529 – stracono opata Theodula Schlegela.
• 1539 – dobra klasztorne wydzierżawiono mieszczanom z Chur, a wspólnota udała się na wygnanie do Bendern (dziś Liechtenstein).
• 1636 – zakonnicy wrócili na wzgórze św. Lucjusza.
• 1806–1807 – konwent rozwiązano; obiekt przejęło seminarium duchowne wygnane z Merano.

Co zobaczysz na miejscu?

Główną atrakcją jest karolińska krypta pierścieniowa z VIII wieku: półkolisty korytarz ze sklepieniem kolebkowym i niszami w ścianach, biegnący pod prezbiterium. Obok znajduje się romańska krypta halowa z XII wieku. Starsze opracowania łączą krypty z biskupem Walentynianem z VI wieku, współczesne źródła szwajcarskie wskazują jednak na czasy karolińskie.

Jak zwiedzać?

Wstęp do kościoła jest bezpłatny, ale godziny otwarcia są zmienne, bo obiekt należy do kompleksu seminarium. Pewnym sposobem jest zwiedzanie z przewodnikiem: biuro turystyczne Chur oferuje prywatne wycieczki po kościołach, także w połączeniu z katedrą i kościołem św. Szczepana (łącznie ok. 2 godzin; sama trasa ok. 1,5 godziny, 210 CHF za grupę do 20 osób). Do centrum miasta dojdziesz pieszo w kilka minut, schodząc ze wzgórza.

Najczęstsze pytania

Czy St. Luzi to to samo co katedra w Chur? Nie. Katedra Wniebowzięcia NMP to osobna budowla w dolnej części wzgórza, a St. Luzi leży wyżej.

Czy to ten sam kościół co St. Luzi w Lain koło Lenzerheide? Nie. W Lain stoi odrębny kościół o tej samej nazwie, również z kryptą pierścieniową. Do Chur odnosi się adres Alte Schanfiggerstrasse 9.

Czy wstęp jest płatny? Wejście jest bezpłatne, płatna jest tylko wycieczka z przewodnikiem.

Czy w klasztorze nadal mieszkają zakonnicy? Nie. Konwent norbertanów rozwiązano w 1806 roku, a od 1807 obiekt służy kształceniu duchownych.