Reformierte Kirche, Pfarrhaus und Kaplanei

Reformierte Kirche, Pfarrhaus und Kaplanei (Kirchberg BE) to zespół zabytkowych budynków w centrum Kirchberg, gminy w kantonie Berno, nad prawym brzegiem rzeki Emme. Rdzeniem zespołu jest kościół ewangelicko-reformowany, obok którego stoją plebania i dawna kapelania. To dobry przystanek na krótkim spacerze po miejscowości, która ma znacznie dłuższą historię, niż sugeruje dzisiejszy, przemysłowo-mieszkaniowy charakter.

Co to za miejsce?

Kościół po raz pierwszy wspomniano w źródłach w 1208 roku. Obecna budowla pochodzi z lat 1506–1507, czyli z końca średniowiecza, tuż przed reformacją w Bernie. Wezwanie świętego Marcina bywa przypisywane świątyni, lecz historycy nie mają co do niego pewności. Kościół należał prawdopodobnie od 994 roku do klasztoru Selz w Alzacji, a w 1308 roku został mu formalnie włączony; klasztor opłacał wikariusza parafii. Zespół z plebanią utrwalił na akwareli około 1825 roku Samuel Weibel. Obraz przedstawia kościół i plebanię od zachodu i znajduje się w zbiorach Szwajcarskiej Biblioteki Narodowej.

Dlaczego Kirchberg ma taką historię?

Już w 994 roku królewski dwór burgundzki w Kirchbergu przekazano klasztorowi Selz. W XIII wieku zwierzchnictwo sprawowali panowie von Thorberg. W 1278 roku Ulrich von Thorberg ufortyfikował osadę, a w 1283 roku król Rudolf Habsburg nadał jej prawa miejskie i targ tygodniowy. Miasto jednak się nie rozwinęło. Między 1398 a 1429 rokiem zwierzchnictwo przeszło na Berno, które w 1481 roku wykupiło resztę dóbr klasztoru Selz razem z prawem patronatu nad kościołami.

Co zobaczysz w okolicy?

Kościół i budynki sąsiednie oglądasz z zewnątrz, w otoczeniu zabudowy wsi. Warto zwrócić uwagę na lokalizację: wzgórze kościelne zajmuje centrum osady, a niedaleko biegnie rzeka Emme z mostem w miejscu dawnej kładki. Most zastąpił tam kładkę w 1640 roku. W gminie znajduje się też Kleehof z lat 1765–1768, znany wzorcowy zakład rolny Johanna Rudolfa Tschiffelego. Do Kirchbergu należy również przysiołek Bütikofen, rolniczy i zalesiony.

Jak dojechać?

Kirchberg leży w regionie Emmental, w dawnym okręgu Burgdorf, kilka kilometrów od Burgdorfu. Przez miejscowość prowadzi droga z Berna do Zurychu, zbudowana w latach 1756–1764, a od 1965 roku jest tu zjazd z autostrady. Najbliższa stacja kolejowa to Alchenflüh na linii Burgdorf–Solothurn, otwarta w 1876 roku. Dojście do kościoła z centrum wsi zajmuje kilka minut.

Kiedy przyjechać?

Zewnętrzne zwiedzanie jest możliwe przez cały rok. Najlepiej wybrać dzień z dobrym światłem, gdy łatwo zrobić zdjęcia całego zespołu. Wnętrze kościoła bywa otwarte w czasie nabożeństw i wydarzeń parafialnych; godziny sprawdź u parafii przed wyjazdem.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Kirchbergu jest bardzo stary? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1208 roku, a obecny budynek z lat 1506–1507.

Czy to ten sam Kirchberg co w Tyrolu? Nie. Opisywana miejscowość leży w kantonie Berno, w Szwajcarii, nad rzeką Emme.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Wystarczy około 20–30 minut na obejrzenie zespołu i spacer po centrum wsi.

Czy dojadę tu komunikacją publiczną? Tak, najbliższa stacja to Alchenflüh na linii Burgdorf–Solothurn, a sama miejscowość leży przy ważnej drodze Berno–Zurych.