Natura w Wielkiej Brytanii

Bigland Tarn

Bigland Tarn to niewielkie jeziorko w hrabstwie Cumbria, w południowej części Lake District, około 1,2 km na południowy wschód od wsi Haverthwaite. Leży na wysokości 158 m n.p.m., zajmuje około 5 hektarów, a jego wymiary to mniej więcej 325 na 225 metrów. To spokojny cel na krótki spacer, z dala od tłumów znad Windermere czy Coniston. Gdzie leży Bigland Tarn? Jeziorko znajduje się na wzgórzach Bigland Heights, między doliną rzeki Leven a okolicami Backbarrow. Najbliższe miejscowości to Haverthwaite i Backbarrow, a w pobliżu leży również wzgórze Bigland Barrow. Zasilają je źródła, a woda odpływa ostatecznie do rzeki Leven. Jak dojść nad jezioro? Nad Bigland Tarn prowadzą ścieżki piesze i trasy opisywane w serwisach turystycznych. Krótka pętla z Low Wood. Łatwa trasa o długości około 5 km, na którą wystarczy ok. 1,5 godziny. Prowadzi także obok wieży zegarowej w Low Wood. Długa pętla od rzeki Leven. Grupa piesza z Bentham opisuje trasę o długości ok. 9,6 mili (około 15 km), która startuje na południe od Haverthwaite, biegnie w górę doliny do Backbarrow, a potem lasem do High Cark. Następnie przecina las Seatle Plantation i dociera do jeziorka. Powrót wiedzie stromszymi leśnymi ścieżkami. Opis nie wspomina o trudnych odcinkach ani gwałtownych podejściach. Trasy z Haverthwaite i Backbarrow. W okolicy poprowadzono też pętle przez Roundsea Wood o długości od ok. 6,7 mili do niespełna 10 km. Zabierz mapę lub aplikację z trasą, bo ścieżki prowadzą przez lasy i pola, a nie przez oznakowany park. Co zobaczysz na miejscu? Tarn otaczają zadrzewione wzgórza. Odwiedzający zwykle widzą na wodzie kaczki, łabędzie i inne ptactwo wodne. Jezioro pełni też funkcję łowiska: korzysta z niego Bigland Hall Coarse Fishery, które zarybia je karpiem lustrzeniem. Zasady wędkowania i zezwolenia ustal bezpośrednio z łowiskiem, zanim zabierzesz wędki. Z pobliskiego wzgórza Bigland Barrow (190 m n.p.m.) rozciągają się szerokie widoki. Na szczycie stoi betonowa wieża widokowa. Wzgórze opisał Alfred Wainwright w książce o odległych wzgórzach Lakeland, dlatego bywa celem miłośników jego tras. Kiedy przyjechać? Spacer ma sens o każdej porze roku, o ile pozwala pogoda. Wiosną i latem las jest zielony, a wodny ptak łatwiej zauważyć wcześnie rano. Jesienią dochodzą kolory liści. Po deszczu ścieżki bywają błotniste, więc załóż wodoodporne buty. Latem uważaj na kleszcze. Jeden z turystów opisał, że jego pies wrócił z tego miejsca oblepiony kleszczami, więc po spacerze sprawdź ubranie, skórę i sierść zwierzęcia. Najczęstsze pytania Czy nad Bigland Tarn można łowić ryby? Tak, jezioro należy do łowiska Bigland Hall Coarse Fishery, zarybionego karpiem lustrzeniem. Zezwolenia i zasady sprawdź u zarządcy. Jak długo trwa spacer nad jezioro? Najkrótsza opisywana pętla z Low Wood zajmuje około 1,5 godziny (ok. 5 km). Dłuższe trasy z okolic Haverthwaite i Backbarrow to kilka godzin marszu. Czy to miejsce nadaje się dla rodzin z dziećmi i psem? Krótka trasa z Low Wood jest oceniana jako łatwa. Z psem zachowaj ostrożność z powodu kleszczy i sprawdzaj sierść po powrocie. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Wzgórze Bigland Barrow z wieżą widokową, las Roundsea Wood oraz dolinę rzeki Leven między Haverthwaite a Backbarrow.

St Mary's Loch

St Mary's Loch to największe naturalne jezioro regionu Scottish Borders w południowej Szkocji. Leży w dolinie rzeki Yarrow, przy drodze A708 łączącej Selkirk z Moffat, około 72 km na południe od Edynburga. Ma około 5 km długości i 1 km szerokości, a w najgłębszym miejscu sięga mniej więcej 27 m. Co zobaczysz nad St Mary's Loch? Jezioro zasilane jest przez potok Megget Water, a jego woda odpływa na północ jako Yarrow Water. Tuż na południe leży mniejsze Loch of the Lowes, połączone z nim krótkim odcinkiem rzeki. Oba zbiorniki rozdziela wąski pas lądu, na którym stoi Tibbie Shiels Inn, historyczny zajazd założony przez Tibbie Shiel, żonę łapacza kretów. Zmarła w 1878 roku w wieku 95 lat. Budynek jest dziś własnością prywatną. Nazwa jeziora pochodzi od średniowiecznego kościoła pod wezwaniem św. Marii, który stał na północnym brzegu. Do dziś widoczny jest tylko cmentarz, z którego rozciąga się dobry widok na taflę wody. Przy odcinku drogi nad Loch of the Lowes stoi pomnik poety Jamesa Hogga, zwanego Pasterzem z Ettrick, związanego z tą okolicą. Krajobrazy doliny opisywali także Walter Scott i William Wordsworth. Jak dotrzeć? Dojedziesz samochodem trasą A708, która biegnie wzdłuż zachodniego brzegu. Wygodną bazą dla spacerowiczów jest parking w pobliżu Tibbie Shiels Inn. Z Edynburga jazda zajmuje nieco ponad godzinę. Co robić na miejscu? Piesze wędrówki. Wschodnim brzegiem prowadzi Southern Upland Way, a w okolicy przebiega też Sir Walter Scott Way. Odcinek z jeziora do Traquair House liczy około 13 km i wymaga kilku godzin marszu oraz pokonania kilkuset metrów przewyższenia. Wędkarstwo. Jezioro słynie z połowów pstrągów. Żeglarstwo. Na południowym krańcu, na wschód od zajazdu, działa St Mary's Loch Sailing Club, afiliowany przy Royal Yachting Association. Spokojny wypoczynek. Brzegi są wygodne na krótki spacer i piknik, a okoliczne wzgórza dają szerokie panoramy doliny. Kiedy przyjechać? Najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, kiedy dni są długie, a ścieżki suche. Pogoda w Borders zmienia się szybko, więc zabierz warstwę przeciwdeszczową i solidne buty nawet latem. Jesienią zbocza przybierają ciepłe kolory, a ruch na drodze jest mniejszy. Najczęstsze pytania Czy St Mary's Loch to największe jezioro w regionie? Tak, to największe naturalne jezioro w Scottish Borders, a według części źródeł także w południowej Szkocji. Skąd wzięła się nazwa jeziora? Od średniowiecznego kościoła św. Marii na północnym brzegu. Zachował się po nim jedynie cmentarz. Czy można tu łowić ryby i pływać żaglówką? Tak. Jezioro znane jest z pstrągów, a na jego południowym krańcu działa klub żeglarski. Jaki szlak biegnie wzdłuż jeziora? Wschodnim brzegiem prowadzi Southern Upland Way, długodystansowy szlak pieszy przecinający południową Szkocję.

Wroxham Broad

Broadland

Wroxham Broad to płytkie jezioro w hrabstwie Norfolk we wschodniej Anglii, tuż obok wsi Wroxham, na terenie Broads National Park. Leży przy rzece Bure i jest jednym z klasycznych miejsc, w których można poznać charakter całego regionu Norfolk Broads: otwartą wodę, trzciny, podmokłe lasy i spokojne rzeczne szlaki. Czym jest Wroxham Broad i skąd się wziął? Jezioro zajmuje około 34,4 hektara, a jego średnia głębokość to zaledwie 1,3 metra. Jak cała sieć Broads, nie jest naturalnym zbiornikiem polodowcowym. Powstało, gdy woda zalała dawne wyrobiska, w których w przeszłości wydobywano torf. Dzisiejszy krajobraz jest więc w dużej mierze dziełem człowieka, choć wygląda zupełnie naturalnie. Gdzie leży i jak jest połączone z rzeką? Akwen rozciąga się po zachodniej stronie rzeki Bure. Z rzeką łączą go dwa żeglowne przejścia, którymi mogą wpływać łodzie. Dzięki temu jezioro stanowi naturalny przystanek na trasie po Broads: można zejść z głównego nurtu rzeki na szeroką wodę, a potem do niego wrócić. Najbliższe miejscowości to Wroxham i sąsiednie Hoveton, znane jako ośrodek wypożyczalni łodzi. Co zobaczysz wokół jeziora? Okolica to obszar dość intensywnie użytkowany rolniczo, ale bezpośrednio nad wodą i wzdłuż rzeki zachowały się fragmenty podmokłego lasu. Takie siedliska są typowe dla Broads i dają schronienie ptakom wodnym oraz innym zwierzętom związanym z mokradłami. Jeśli interesuje cię przyroda, warto zajrzeć na strony Broads Authority i Norfolk Wildlife Trust, które opisują okoliczne rezerwaty i ścieżki. Co można robić na jeziorze? Szeroka, otwarta woda sprzyja żeglarstwu, dlatego Wroxham Broad od dawna kojarzy się z jachtami i regatami. W okolicy łatwo wypożyczyć łódź motorową lub żaglową i wyruszyć w rejs po rzece Bure. Płytka woda oznacza, że ważne jest trzymanie się wyznaczonych szlaków, a przed wypłynięciem warto zapytać w wypożyczalni o zasady żeglugi na danym odcinku. Jak dotrzeć? Wroxham leży na północ od Norwich, w sercu Broads, i jest dobrze skomunikowane z miastem. Najwygodniejszy punkt wyjścia to sama wieś, gdzie znajdziesz przystanie i wypożyczalnie. Samo jezioro najlepiej poznać z wody, bo jego brzegi są w dużej części trudno dostępne z lądu. Kiedy przyjechać? Sezon żeglarski trwa od późnej wiosny do początku jesieni, kiedy jest najcieplej, a wypożyczalnie działają pełną parą. Poza sezonem jest spokojniej i łatwiej o ciszę, ale oferta rejsów jest skromniejsza. Wczesny ranek i wieczór dają najlepsze światło nad wodą. Najczęstsze pytania Jak duże jest Wroxham Broad? Ma około 34,4 hektara powierzchni i średnio 1,3 metra głębokości. Czy jezioro jest naturalne? Nie do końca. Broads powstały w zalanych wyrobiskach torfu, więc to krajobraz ukształtowany przez człowieka. W jakim parku narodowym leży Wroxham Broad? W Broads National Park, którym zarządza Broads Authority. Czy można tu wypożyczyć łódź? Tak. Wroxham i Hoveton to jedne z głównych ośrodków wypożyczalni łodzi w Norfolk Broads.

Loch an Alltan Fheàrna

Loch an Alltan Fheàrna to niewielkie jezioro w okolicy Strath of Kildonan w hrabstwie Sutherland, w szkockich Highlands. Leży wśród otwartych wrzosowisk, około pół mili na zachód od znacznie większego jeziora Loch Badanloch, w cichym i słabo zaludnionym krajobrazie Flow Country we wschodniej części Sutherland. Gdzie leży Loch an Alltan Fheàrna? Jezioro znajduje się w północno-wschodniej części historycznej parafii Kildonan, w dawnym hrabstwie Sutherland (dziś region administracyjny Highland). Jego odniesienie siatki to ok. NC 750 335, a najbliższą miejscowością jest Kinbrace, przysiółek przy drodze i linii kolejowej doliny Kildonan. Współrzędne to w przybliżeniu 58,27° N, 4,13° W. Nad brzegami nie ma wsi. To odludny teren górski, z rozproszonymi posiadłościami oraz pastwiskami owiec i jeleni. Co zobaczysz? Jezioro ma kształt gruszki: najszersze jest od strony południowego wschodu, a ku północnemu zachodowi się zwęża. Ciągnie się na długość niemal mili. Zajmuje około 212 akrów, czyli około jednej trzeciej mili kwadratowej, a dawne pomiary podają największą głębokość około 36 stóp (ok. 11 m). Zlewnia jest niewielka, około dwóch mil kwadratowych, więc wodę dostarczają głównie okoliczne torfowiska i małe strumienie. Odpływ wychodzi z północno-wschodniego końca jako krótki ciek Uidh a' Chlàrain, który wpada do Loch Badanloch. Loch an Alltan Fheàrna jest więc jednym ze źródeł tego samego systemu jezior i potoków. Krajobraz jest torfowy, otwarty i bezdrzewny, z szerokim niebem. To miejsce dla osób, które wolą puste wzgórza, ptaki i ciszę od oznakowanych punktów widokowych. Co oznacza nazwa? Nazwa jest szkocko-gaelicka. Księga nazw Ordnance Survey z lat 70. XIX wieku tłumaczy ją jako „jezioro olszowego potoku”, od pobliskiej formacji Creag Allt an Fheàrna. W dawnych źródłach to samo jezioro występuje też jako Loch Allt an Fheàrna i Loch an Alltain Fhearna, więc na mapach i w starszych książkach warto szukać każdego z tych zapisów. Nazwę cieku Uidh a' Chlàrain te same zapisy objaśniają mniej więcej jako „potok lub przesmyk deski”. Ryby i historia XIX-wieczne gazetery opisują jezioro jako zasiedlone przez drobne pstrągi i palie (char). W latach 70. XIX wieku okoliczne ziemie należały do księcia Sutherland, którego posiadłości obejmowały większość hrabstwa. Kto planuje wędkowanie, powinien najpierw sprawdzić aktualne zasady u lokalnego zarządcy posiadłości lub związku wędkarskiego, bo dostęp do jezior w Sutherland jest zwykle regulowany. Jak zaplanować wizytę? Dojedź do Kinbrace lub drogą wzdłuż Badanloch, a dalej idź pieszo przez otwarty teren. Przy jeziorze nie ma oznaczonej infrastruktury, więc zabierz mapę (arkusze OS Landranger lub Explorer obejmują okolicę), odzież przeciwdeszczową i solidne buty, bo wrzosowisko bywa podmokłe o każdej porze roku. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży Loch an Alltan Fheàrna? W północno-wschodniej części parafii Kildonan w Sutherland (Highland), około pół mili na zachód od Loch Badanloch i niedaleko Kinbrace. Jak duże jest jezioro? Ma prawie milę długości i około 212 akrów powierzchni, a według dawnych pomiarów największa głębokość wynosi około 36 stóp. Co znaczy nazwa? Po szkocko-gaelicku „jezioro olszowego potoku”. Jaki ciek odprowadza wodę z jeziora? Uidh a' Chlàrain, krótki strumień płynący na północny wschód do Loch Badanloch.

Loch Muick

Loch Muick to górskie jezioro słodkowodne w Aberdeenshire, w szkockich Cairngorms. Leży na końcu doliny Glen Muick, na terenie posiadłości Balmoral, kilka mil na południe od Braemar. Nad wodą wznosi się masyw Lochnagar, a z jeziora wypływa rzeka Muick. To jeden z najłatwiejszych sposobów, by poczuć szkockie Highlands bez wspinaczki na szczyt. Jak dojechać do Loch Muick? Wąska droga prowadzi doliną Glen Muick z okolic Ballater i kończy się przy parkingu w Spittal of Glenmuick, około 8 mil od miasteczka. Parking jest płatny i w sezonie szybko się zapełnia, więc w ładne weekendy warto przyjechać rano. W pobliżu nie dojedziesz transportem publicznym, dlatego najwygodniej wybrać samochód albo zorganizowaną wycieczkę z Ballater. Przy parkingu działa centrum dla odwiedzających posiadłości Balmoral. Co zobaczysz nad jeziorem? Najpopularniejsza atrakcja to spacer dookoła wody. Ścieżka ma około 12–13 km, a pętla zajmuje zwykle od 3 do 3,5 godziny. Trasa jest w większości szeroka i wyraźna, bez ostrych podejść. Po drodze zobaczysz zbocza Lochnagar, kępy sosen i rozległe widoki na wrzosowiska. Przy zachodnim brzegu stoi Glas-allt-Shiel, domek myśliwski zbudowany dla królowej Wiktorii. Nazywano go „Widow's Lodge", bo władczyni zaczęła tu przyjeżdżać po śmierci księcia Alberta. Budynek należy do posiadłości Balmoral, a jego okolice to dobry cel na przerwę w marszu. Kawałek dalej można zboczyć do wodospadów Glasallt. Czy z Loch Muick można wejść na Lochnagar? Tak, to klasyczny punkt startowy. Popularna pętla wiedzie od Spittal of Glenmuick przez Meikle Pap i południową krawędź kotła lodowcowego na szczyt Lochnagar. Wraca się przez wodospady Glasallt, Glas-allt-Shiel i brzegiem jeziora. Według opisów to około 20 km, blisko 1000 m podejścia i 6–7 godzin marszu. Wyżej teren robi się kamienisty, a na płaskowyżu szczytowym mocno wieje, więc potrzebujesz kompletnego sprzętu górskiego i mapy (OS Landranger 44). Dłuższe trasy łączą jezioro z kilkoma innymi szczytami Munro. Kiedy przyjechać? Spacer nad jezioro ma sens przez cały rok, ale najwygodniejszy jest od późnej wiosny do jesieni. Latem dzień jest długi, a jesienią wrzosowiska zmieniają barwy. Zimą dolinę potrafi pokryć śnieg, a wejście na Lochnagar wymaga wtedy doświadczenia zimowego. Przed wyjściem sprawdź prognozę i ewentualne ograniczenia wprowadzone przez zarząd posiadłości. Najczęstsze pytania Ile trwa spacer dookoła Loch Muick? Około 3–3,5 godziny przy dystansie 12–13 km, bez pośpiechu. Czy parking jest bezpłatny? Nie. Parking w Spittal of Glenmuick jest płatny i w popularne dni bywa pełny. Co to jest Glas-allt-Shiel? To domek położony nad jeziorem, zbudowany dla królowej Wiktorii, zwany „Widow's Lodge". Stoi na terenie posiadłości Balmoral. Czy dojadę tu komunikacją publiczną? W promieniu około mili od parkingu nie ma przystanku. Zostaje samochód lub wycieczka zorganizowana z Ballater.

Dunsapie Loch

Edynburg

Dunsapie Loch to niewielkie jezioro w Holyrood Park w Edynburgu, położone tuż przy drodze Queen's Drive, u stóp wzgórza Dunsapie Hill. Park, o powierzchni około 260 hektarów, leży niecałą milę na wschód od Zamku Edynburskiego i zarządza nim Historic Environment Scotland. Przy wodzie można usiąść na kilka minut, a stąd łatwo ruszyć dalej w stronę Arthur's Seat. Co to za miejsce? Holyrood Park to dzika, górzysta enklawa w środku stolicy Szkocji: wzgórza, skalne urwiska, wąwozy, zarośla janowca i kilka jezior. Park powstał w 1541 roku, gdy Jakub V kazał otoczyć murem teren wokół Arthur's Seat i okolicznych skał. Dziś jest ogólnodostępny, a z dawnych królewskich polowań została tylko nazwa i związek z pałacem Holyroodhouse. Dunsapie Loch jest jednym z trzech jezior parku, obok St Margaret's Loch i Duddingston Loch. Leży na wschodnim skraju, na poziomie drogi, więc nie wymaga żadnej wspinaczki. Co zobaczysz nad Dunsapie Loch? Sama tafla wody jest niewielka, ale tło robi wrażenie: nad brzegiem wznosi się skalisty stok Dunsapie Hill, a za nim sylwetka Arthur's Seat. Nad jeziorem często widać ptactwo wodne, a według relacji spacerowiczów bywają tu także wydry. Wiosną nad wodą pojawiają się młode łabędzie i wtedy bywa tu tłoczniej niż zwykle. Z jeziora można w kilka minut wejść na szczyt Dunsapie Hill. Podejście jest strome i prowadzi nieoznakowanymi, trawiastymi ścieżkami, a zaczyna się z obu końców jeziora. Z góry widać East Lothian i morze na wschodzie, a na zachodzie wzgórze Arthur's Seat. Jak dotrzeć? Nad jezioro dojdziesz pieszo z centrum Edynburga przez park, wzdłuż Queen's Drive, w około 40–50 minut od Palace of Holyroodhouse. Możesz też dojechać na wschodnią stronę parku i zostawić auto przy Queen's Drive, gdzie przy jeziorze jest niewielki parking o ograniczonych godzinach otwarcia. Dłuższa wersja to spacer z Duddingston lub Willowbrae. Jak zaplanować spacer? Dunsapie Loch dobrze wpisuje się w pętlę po parku: St Margaret's Loch i ruiny kaplicy św. Antoniego, podejście na Arthur's Seat, a potem zejście do Dunsapie. Najlepsze światło na zdjęcia jest rano i przed zachodem słońca. W suchy dzień ścieżki są łatwe, po deszczu trawiaste zbocza robią się śliskie, więc przydadzą się buty z dobrym bieżnikiem. Psy trzeba prowadzić na smyczy, bo w dzikich częściach parku gnieżdżą się ptaki na ziemi. Najczęstsze pytania Czy wstęp nad Dunsapie Loch jest płatny? Nie. Holyrood Park jest otwarty dla wszystkich, a zarządza nim Historic Environment Scotland. Ile czasu potrzeba? Samo jezioro to 15–20 minut. Z wejściem na Dunsapie Hill potrzeba około godziny, a w połączeniu z Arthur's Seat i St Margaret's Loch od dwóch do trzech godzin. Czy da się zaparkować przy jeziorze? Tak, przy Queen's Drive jest parking, ale ma ograniczone godziny otwarcia. Jeśli będzie zamknięty, najlepiej wejść do parku pieszo od strony Holyroodu lub Duddingston. Czy można wejść na Dunsapie Hill z dziećmi? Podejście zajmuje kilka minut, ale jest strome i prowadzi po trawie, więc z małymi dziećmi trzeba iść powoli i uważać na śliskie fragmenty.

Loch Davan

Loch Davan to niewielkie, trójkątne jezioro słodkowodne w Aberdeenshire, w północno-wschodniej Szkocji. Leży w Muir of Dinnet National Nature Reserve, na terenie Parku Narodowego Cairngorms, około 8 km na północny wschód od Ballater. Tuż na południe od niego znajduje się Loch Kinord, osobne, większe jezioro. Oba akweny łączy sieć spacerowych ścieżek. Czym jest Loch Davan? Jezioro ma około 1,2 km długości i powstało w zagłębieniu po bryle lodu pozostawionej przez lodowiec. Takie formy geolodzy nazywają jeziorami wytopiskowymi (kettle hole). Brzegi porastają trzciny, sitowie i wierzby, które dają schronienie ptakom lęgowym. Jezioro jest płytkie i spokojne, dlatego przyciąga głównie obserwatorów ptaków i spacerowiczów, a nie osoby szukające atrakcji na wodzie. Co zobaczysz nad jeziorem? Najlepiej przyjechać z lornetką. Nad Loch Davan i sąsiednim Loch Kinord stoją wiaty do obserwacji ptaków, z których można wypatrywać rybołowów, gęsi gęgaw i kulików. Wiosną w zaroślach śpiewają piecuszki. Cały rezerwat słynie z ptactwa wodnego. Po sąsiedzku, nad Loch Kinord, leży crannog z epoki żelaza, czyli sztuczna wysepka z platformą pod chatę. Przy ścieżce stoi też rzeźbiony krzyż piktyjski. Ścieżka wokół obu jezior prowadzi przez lasy brzozowe i osikowe oraz wrzosowiska. Z rezerwatem związana jest jeszcze Burn o' Vat, czyli głęboki granitowy kocioł wyżłobiony przez lodowiec. Do punktu widokowego prowadzi krótka trasa liczona w jednym kilometrze, która zaczyna się przy centrum dla odwiedzających. Jak dotrzeć i gdzie zacząć? Szlaki w rezerwacie zaczynają się przy centrum dla odwiedzających Muir of Dinnet, położonym przy drodze A93 między Ballater a Aboyne. Centrum jest czynne codziennie od 10:00 do 16:00 od Wielkanocy do października. Dostępne są cztery oznakowane trasy, od półgodzinnego spaceru po wycieczkę na pół dnia. Pętla wokół Loch Kinord ma według różnych opisów od 5,5 do około 6,5 km, a można ją przedłużyć na północ w stronę Loch Davan. Kiedy przyjechać i o czym pamiętać? Dobrą porą jest wiosna i wczesne lato, gdy ptaki gniazdują i śpiewają. Jezioro Loch Davan jest zbyt małe, by wpływać na nie łodzią czy kajakiem bez płoszenia zwierząt, dlatego wejście na wodę jest tu wyłączone. Na Loch Kinord zakaz sportów wodnych obowiązuje od 1 marca do 31 sierpnia. Zabierz wodoodporne buty, bo ścieżki bywają błotniste. Najczęstsze pytania Czy Loch Davan i Loch Kinord to to samo jezioro? Nie. To dwa osobne jeziora w tym samym rezerwacie. Loch Davan jest mniejszy i leży na północ od Loch Kinord. Czy można pływać kajakiem po Loch Davan? Nie. Jezioro jest zbyt małe, aby korzystać z niego bez niepokojenia dzikiej przyrody, więc wejście na wodę jest niedozwolone. Co można tu zobaczyć z ptaków? Rybołowy, gęsi gęgawy, kuliki i wiele ptaków wodnych oraz wróblowych. Wiaty obserwacyjne stoją przy obu jeziorach. Ile czasu potrzeba na wizytę? Na spokojny spacer wokół jednego z jezior wystarczy od 1,5 do 3 godzin, a z Burn o' Vat i obserwacją ptaków warto zarezerwować pół dnia.

Loch Sloy

Loch Sloy to sztuczny zbiornik wodny w hrabstwie Argyll and Bute w zachodniej Szkocji, położony na północ od Helensburgh, nieopodal Arrochar i Inveruglas nad Loch Lomond. Leży na terenie parku narodowego Loch Lomond & The Trossachs. Jezioro powstało po spiętrzeniu rzeki Inveruglas Water przez betonową zaporę i do dziś zasila jedną z największych elektrowni wodnych w Szkocji, należącą do SSE. Woda z zapory spływa na południe, a jej nadmiar odprowadza Inveruglas Water. Czym jest Loch Sloy? To zbiornik retencyjny o pojemności około 36 mln metrów sześciennych, ukryty w wysokiej dolinie między grzbietami Munros. Cały system Loch Sloy Hydro-Electric Scheme zbudowano po II wojnie światowej: prace ruszyły w 1945 roku, a pełną eksploatację rozpoczęto na początku lat 50. Przy budowie, spowalnianej przez brak rąk do pracy i kapryśną pogodę, pracowali także niemieccy jeńcy wojenni. Woda z jeziora płynie rurociągiem w głąb góry, do elektrowni nad brzegiem Loch Lomond. Jak wygląda zapora? Wbrew potocznemu określeniu nie jest to zwykła zapora grawitacyjna, lecz zapora przyporowa (z przyporami). Ma około 56 m wysokości i 357 m długości. Taka konstrukcja pozwoliła zużyć mniej betonu niż masywna ściana pełna, według dostępnych opisów około jednej piątej mniej. Zaporę ujęto w rejestrze Historic Environment Scotland jako obiekt zabytkowy, a jej opis znajdziesz także w bazie Canmore. Moc elektrowni podawana jest w źródłach różnie, w zakresie ok. 130-152 MW, więc warto sprawdzić aktualną wartość u operatora. Jak dotrzeć do Loch Sloy? Wyruszasz z parkingu przy centrum Inveruglas, przy drodze A82 nad Loch Lomond. Droga serwisowa do zapory jest zamknięta szlabanem dla ruchu samochodowego, więc dojście odbywa się pieszo. Do zapory dojdziesz w kilkadziesiąt minut, a po drodze mijasz infrastrukturę elektrowni. Najbliższa stacja kolejowa to Arrochar & Tarbet, skąd do Inveruglas trzeba dojechać kilka kilometrów lokalnym transportem lub samochodem. Co zobaczysz i co tu zrobisz? Loch Sloy jest punktem wyjścia na kilka szczytów. Tuż za zaporą małe kopce oznaczają początek podejścia na Ben Vorlich, a rozwidlenie drogi prowadzi w stronę Ben Vane. Trasy relacjonowane przez turystów mają zwykle od 13 do 15 km i około 950-1000 m przewyższenia. Teren bywa podmokły, a odcinki bez wyraźnej ścieżki wymagają orientacji w terenie. Sama przechadzka do zapory to łatwiejsza opcja dla osób, które chcą zobaczyć surowy, górski krajobraz bez zdobywania szczytów. Kiedy przyjechać? Najlepiej w suchych miesiącach, od późnej wiosny do wczesnej jesieni, kiedy ścieżki są mniej błotniste. Pogoda w Highlands zmienia się szybko, dlatego zabierz wodoodporne ubranie, mapę i buty trekkingowe. Zimą zbocza mogą być oblodzone i wymagają doświadczenia. Najczęstsze pytania Czy można podjechać samochodem pod zaporę? Nie. Droga dojazdowa jest zamknięta szlabanem, więc ostatni odcinek pokonuje się pieszo z Inveruglas. Czy Loch Sloy to naturalne jezioro? Nie. Zbiornik powstał po wybudowaniu zapory w połowie XX wieku i służy do produkcji energii elektrycznej. Jaki szczyt najłatwiej zdobyć stąd? Z okolic zapory wychodzą trasy na Ben Vorlich i Ben Vane. Obie są wymagające i prowadzą częściowo przez podmokły teren. Czy w pobliżu są inne atrakcje? Tak, w Inveruglas stoi centrum dla odwiedzających z widokiem na Loch Lomond, a w okolicy znajdziesz miejscowości Arrochar i Tarbet.

Llyn y Gadair

Llyn y Gadair to jezioro w Parku Narodowym Snowdonia (Eryri), w hrabstwie Gwynedd w Walii, tuż przy wsi Rhyd Ddu. Walijska nazwa oznacza mniej więcej „jezioro krzesła". Leży na wysokości około 182 m n.p.m., ma powierzchnię rzędu 50 hektarów i jest jednym z łatwiej dostępnych jezior w północno-zachodniej części parku. Nie myl go z jeziorami pod Cadair Idris – to zupełnie inny akwen, położony na południu parku. Gdzie leży Llyn y Gadair? Jezioro znajduje się przy zachodnim skraju masywu Snowdona, na wschód od wzgórza Mynydd Mawr i niedaleko lasu Beddgelert. Punktem wyjścia jest Rhyd Ddu, mała miejscowość na trasie ze Snowdon do wybrzeża. Przy wsi działa parking, z którego startuje większość spacerów w okolicy. W katalogach tras i na mapach spotkasz też zapis Llyn y Gader – to ten sam akwen. Jak dojść nad jezioro? Najprostsza opcja to krótka pętla z parkingu w Rhyd Ddu. Trasa ma około 6,5 km (4 mile) i zajmuje około 2 godzin. Pierwsza część jest niemal płaska: przechodzi się kładką, idzie ścieżką wokół jeziora, a następnie wchodzi do lasu Beddgelert. W drugiej połowie czeka podejście około 150 m. Przez okolicę biegnie też Lôn Gwyrfai, oficjalna trasa parku o długości 7 km w jedną stronę. Ścieżka przecina jezioro po grobli i dalej prowadzi do lasu. Wersje grupowych spacerów łączą ją ze szlakiem na Snowdon od strony Rhyd Ddu: zaczynają od jego dolnego odcinka, schodzą do drogi w stronę Beddgelert i wracają nad jeziorem do wsi. Co zobaczysz nad Llyn y Gadair? Głównym walorem jest spokojny, górski pejzaż: tafla wody otoczona zboczami, a w tle grzbiety masywu Snowdona. Na południowo-zachodnim brzegu zachowały się pozostałości kamieniołomów łupka, które przypominają o przemyśle łupkowym regionu. Jezioro ma także miejsce w walijskiej kulturze – wiąże się z nim twórczość poety T. H. Parry-Williamsa. Nad wodą nie ma punktów gastronomicznych ani usług. Zaopatrz się wcześniej, a po jedzenie i toaletę wróć do wsi. Kiedy przyjechać? Spacer jest wygodny przez większość roku, bo trasa jest łatwa i prowadzi częściowo lasem. Najlepsza pogoda i widoczność bywają późną wiosną, latem i na początku jesieni. W Snowdonii pogoda zmienia się szybko, dlatego zabierz kurtkę przeciwdeszczową i solidne buty – ścieżki wokół jeziora bywają podmokłe. Najczęstsze pytania Czy Llyn y Gadair to to samo co jeziora pod Cadair Idris? Nie. To jezioro leży przy Rhyd Ddu na północy parku, a Cadair Idris jest w południowej części Eryri, w innej okolicy. Ile trwa spacer wokół jeziora? Popularna pętla z parkingu w Rhyd Ddu ma około 6,5 km i zajmuje około 2 godzin, razem z wejściem do lasu Beddgelert. Czy trasa jest trudna? Nie, pierwsza połowa jest płaska. Drugi odcinek ma jedno podejście o około 150 m, ale nie wymaga specjalnego przygotowania. Czy nad jeziorem są restauracje lub toalety? Nie. Jezioro leży z dala od zabudowań, więc usługi znajdziesz dopiero w Rhyd Ddu.

Loch Achtriochtan

Loch Achtriochtan to niewielkie, płytkie jezioro w dolinie Glen Coe, w regionie Lochaber w szkockich Highlands. Leży na wschód od wioski Glencoe, w pobliżu punktu o współrzędnych 56,665° N i 5,033° W, a doliną płynie rzeka Coe. Jeziorem opiekuje się organizacja National Trust for Scotland, która zarządza także dużą częścią okolicznych gruntów. Co to za miejsce? Achtriochtan (czasem zapisywane w wariancie Trychardan) nie jest jeziorem do kąpieli ani rejsów. To spokojna, płytka woda na dnie głębokiej, polodowcowej doliny, której zbocza wznoszą się stromo z obu stron. Dla fotografów i spacerowiczów liczy się przede wszystkim otoczenie: mokradła, skalne ściany, a przy sprzyjającej pogodzie odbicia gór w tafli. Z jeziorem wiąże się wątek historyczny. W XVIII wieku wody wystąpiły z brzegów, a mieszkańcy pobliskich osad musieli opuścić okolicę. To jeden z powodów, dla których dolina nie jest dziś gęsto zaludniona w tym miejscu. Co zobaczysz w okolicy? Nad jeziorem po północnej stronie doliny wznosi się grań Aonach Eagach, jedna z najsłynniejszych i najbardziej wymagających grani w Szkocji. Po stronie południowej stoją masywy zwane Trzema Siostrami (Three Sisters) oraz góra Bidean nam Bian. Widok z drogi A82 na ten układ gór należy do najczęściej fotografowanych w całym kraju. Warto zatrzymać się też przy pobliskich wodospadach, w tym przy małym wodospadzie, którym woda spływa do rzeki Coe. Całą dolinę poznasz najlepiej, łącząc krótkie przystanki przy drodze z jedną dłuższą trasą pieszą. Jak dojechać? Jezioro leży tuż przy drodze A82, głównej trasie łączącej Glasgow z Fort William. Z wioski Glencoe jedzie się na wschód wzdłuż doliny. Droga jest wąska i ruchliwa, a pobocza ograniczone, dlatego parkuj tylko w wyznaczonych zatoczkach i parkingach. Najbliższe większe miasto z pełną infrastrukturą to Fort William. Komunikacja autobusowa kursuje drogą A82, jednak rozkłady zależą od sezonu, więc sprawdź je przed wyjazdem. Kiedy przyjechać? Najlepsze warunki do zdjęć bywają o poranku i o zachodzie, gdy światło pada ukośnie na ściany doliny, a woda jest najspokojniejsza. Latem dolina bywa zatłoczona autokarami i samochodami, zwłaszcza przy punkcie widokowym Trzech Sióstr. Poza sezonem jest cisza, ale pogoda zmienia się szybko, a zimą w górach potrzebny jest sprzęt zimowy. Wybierając się na grań Aonach Eagach, zaplanuj cały dzień: opisy tras mówią o około sześciu godzinach marszu i ponad tysiącu metrów podejść. Czy można tu chodzić po górach? Tak, ale dobór trasy ma znaczenie. Samo jezioro obejrzysz z drogi i krótkich ścieżek. Grań Aonach Eagach prowadzi przez szczyty Meall Dearg i Sgòrr nam Fiannaidh i jest przeznaczona dla doświadczonych turystów, bo ma odsłonięte, eksponowane fragmenty. Mniej wprawni znajdą łatwiejsze szlaki w dolinie, prowadzące do wodospadów lub do jezior wysokogórskich. Najczęstsze pytania Czy nad Loch Achtriochtan można pływać lub się kąpać? Jezioro jest małe i płytkie, a jego znaczenie jest krajobrazowe. Lepiej traktować je jako cel spaceru i fotografii. Kto opiekuje się jeziorem? National Trust for Scotland, organizacja chroniąca dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe Szkocji. Czy trzeba płacić za wstęp? Nie ma bramek przy samym jeziorze; można je oglądać z publicznej drogi. Opłaty mogą dotyczyć parkingów i centrum dla odwiedzających, więc sprawdź aktualne zasady. Skąd najlepiej zobaczyć Aonach Eagach? Z okolic jeziora i drogi A82 grań widać wyraźnie po północnej stronie doliny. Na samą grań prowadzą strome ścieżki, które zaczynają się przy drodze.

Pennington Flash

Wigan

Pennington Flash to jezioro i park krajobrazowy (country park) w Leigh, w hrabstwie Greater Manchester, niedaleko Wigan. Park zajmuje około 200 hektarów między Leigh a Lowton, a w jego centrum leży akwen o powierzchni około 70 hektarów. To jedno z najpopularniejszych miejsc spacerowych i ornitologicznych w regionie. Skąd się wzięło to jezioro? Pennington Flash nie jest naturalnym jeziorem. Woda zebrała się w zapadlisku, które powstało na przełomie XIX i XX wieku nad podziemnymi wyrobiskami kopalń węgla, głównie kopalni Bickershaw. W północno-zachodniej Anglii takie zalane zagłębienia nazywa się właśnie „flashes”. Dziś teren o przemysłowej przeszłości jest rezerwatem przyrody i terenem rekreacyjnym. Co zobaczysz w Pennington Flash? Główną atrakcją są ptaki. Odnotowano tu ponad 230 gatunków. Latem gniazdują perkoz dwuczuby, rybitwa rzeczna, krakwa, sieweczka rzeczna i kilka lęgowych gatunków pokrzewek. Zimą na wodzie pojawiają się płaskonosy, cyranki, gągoły i nurogęsi. W 1994 roku stwierdzono tu pierwszego w historii Wielkiej Brytanii trznadla czarnolicego (Emberiza spodocephala), co do dziś wyróżnia to miejsce wśród ornitologów. Wokół jeziora prowadzi pętla o długości około 2 km z trzema schronami obserwacyjnymi (hides). Główne ścieżki są szerokie i utwardzone, więc nadają się dla wózków dziecięcych i inwalidzkich. Co jeszcze można tu robić? Wędkarstwo: dozwolone ze wskazanych brzegów. Żeglarstwo i windsurfing: prowadzi je klub Leigh and Lowton Sailing Club. Jazda konna: w wyznaczonych strefach. Golf: na terenie parku działa dziewięciodołkowe pole miejskie. Rodzina: plac zabaw, miejsca piknikowe i toalety. Jak dojechać i gdzie zaparkować? Adres parku to St Helens Road, Leigh, WN7 3PA. Obok jeziora znajduje się płatny parking, a ostatnio dołożono tu punkty ładowania aut elektrycznych. Informacje, sprawy parkingowe i golfowe załatwisz w punkcie informacyjnym w kawiarni The Hide Coffee House. Parkiem zarządza Wigan Council. Kiedy przyjechać? Na ptaki najlepsza jest zima (wodne ptactwo) oraz okres wędrówek jesienią i wiosną. Latem park sprzyja rodzinnym spacerom, a przy dobrej pogodzie na wodzie widać żagle. Aktualne godziny otwarcia punktu informacyjnego zależą od sezonu. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Pennington Flash jest płatny? Wstęp do parku jest swobodny. Opłatę pobiera się za parking przy jeziorze oraz za grę na polu golfowym. Czy park nadaje się dla osób na wózkach? Tak. Główne ścieżki wokół jeziora i do najważniejszych schronów są szerokie i utwardzone. Czy można tu łowić ryby? Tak, ze wskazanych brzegów. Ile czasu potrzeba na spacer wokół jeziora? Pętla ma około 2 km, więc spokojny spacer z postojami przy schronach zajmuje zwykle od godziny do dwóch.

Loch Pattack

Loch Pattack to niewielkie jezioro w górach Highlands w Szkocji, na terenie Ardverikie Estate, na południe od doliny Loch Laggan i miejscowości Kinloch Laggan. Leży na wysokości około 420 m n.p.m. i jest źródłem rzeki Pattack. Nie ma tu kurortu ani punktu informacji turystycznej, a właśnie to stanowi o charakterze miejsca: to cel dla ludzi, którzy lubią dzikie, odległe tereny. Gdzie leży Loch Pattack? Jezioro znajduje się w środkowej części Highlands, w hrabstwie Highland. Współrzędne to około 56,879 N i 4,399 W. Okolica leży między Loch Laggan a Loch Ericht, w sąsiedztwie Ben Alder Forest. To odrębny zbiornik od położonego dalej na wschód Loch Ericht, nie należy ich mylić. Co zobaczysz? Z jeziora wypływa rzeka Pattack, która płynie na północ około dziewięciu mil do Loch Laggan. Na jej biegu znajduje się kilkanaście kaskad, a największa z nich, Falls of Pattack, ma około 15 m wysokości. Sama rzeka i wodospady są łatwiejszym celem wycieczki niż samo jezioro, bo leżą bliżej drogi A86. W okolicy wznoszą się trzy szczyty z listy Munro po stronie Ardverikie: Geal Charn, Beinn a' Chlachair i Creag Pitridh. Po drugiej stronie, w rejonie Ben Alder, jest ich więcej. Krajobraz tworzą rozległe wrzosowiska, szutrowe drogi posiadłości i odsłonięte zbocza. Jak dotrzeć? Samochodem dojedziesz tylko do doliny Loch Laggan, do trasy A86 w okolicach Kinloch Laggan. Dalej poruszasz się pieszo lub rowerem po drogach posiadłości. Jedna z tras rowerowych startuje z pobocza około mili na wschód od Kinloch Laggan, gdzie na rzece Pattack stoi most. Serwis Komoot opisuje także pętlę Ardverikie i Loch Pattack o długości około 38 km, ocenianą jako trudną, oraz odcinek wąskiej ścieżki od dróg posiadłości przy jeziorze w stronę Loch a' Bhealaich Leamhain. Kiedy jechać? Najlepsze są miesiące letnie, gdy dni są długie, a drogi suche. W sezonie polowań na jelenie właściciele terenów proszą o trzymanie się utartych ścieżek, więc przed wyprawą skontaktuj się z zarządcą posiadłości w sprawie aktualnych zasad dostępu. Zabierz mapę, wodę i odzież na zmienną pogodę. Zasięg telefonu bywa ograniczony. Czy można tu łowić ryby? Jezioro leży w obrębie prywatnej posiadłości i według zebranych informacji pełni funkcję odległego akwenu wędkarskiego. Nie znaleziono publicznych danych o gatunkach ryb i zezwoleniach, dlatego zasady połowu trzeba ustalić bezpośrednio z zarządcą terenu. Najczęstsze pytania Czy Loch Pattack to to samo co Loch Ericht? Nie. To dwa różne jeziora. Loch Pattack jest małym zbiornikiem na terenie Ardverikie Estate i źródłem rzeki Pattack, a Loch Ericht to znacznie większe jezioro leżące dalej na wschodzie. Czy można dojechać nad jezioro samochodem? Nie, trzeba liczyć na marsz lub jazdę rowerem po drogach posiadłości od strony A86. Dokąd płynie rzeka z jeziora? Rzeka Pattack płynie na północ do Loch Laggan, mijając po drodze Falls of Pattack. Czy obowiązują ograniczenia w ruchu? W sezonie polowań na jelenie obowiązują prośby o trzymanie się ścieżek. Zasady sprawdź u zarządców posiadłości.

Loch Lubnaig

Loch Lubnaig to niewielkie jezioro słodkowodne w pobliżu Callander, w hrabstwie Stirling w Szkocji. Leży na terenie Parku Narodowego Loch Lomond i Trossachs, a historycznie należało do Perthshire. Woda wypływa stąd rzeką Garbh Uisge, a wzdłuż brzegu biegnie droga A84 oraz popularny szlak pieszo-rowerowy. Gdzie leży Loch Lubnaig? Jezioro znajduje się w dolinie między Callander na południu a wsią Strathyre na północy. Współrzędne to około 56,29 N i 4,29 W. Okolica to zalesione wzgórza, a nad taflą wody dominuje Ben Ledi, jeden z lepiej rozpoznawalnych szczytów regionu Trossachs. Jak dotrzeć na miejsce? Najprościej samochodem drogą A84, która prowadzi wzdłuż jeziora. Można też zacząć w Callander i dojść lub dojechać rowerem wzdłuż dawnego nasypu kolejowego. Po drodze mija się Kilmahog, a ścieżka kieruje się potem nad Garbh Uisge i dalej nad brzeg jeziora. Parkingi bywają zapełnione. W słoneczne dni miejsca znikają wcześnie rano, także przy parkingu u podnóża Ben Ledi. Przy Strathyre brakuje większego parkingu, dlatego wiele osób zaczyna trasę w Callander, na parkingach Meadows lub Stank. Co zobaczysz i co robić nad jeziorem? Szlak rowerowy i pieszy. Odcinek Callander – Strathyre ma około 15 km (ok. 9 mil). Biegnie głównie po płaskim, po śladzie dawnej kolei, jako część Krajowej Trasy Rowerowej nr 7 i szlaku Rob Roy Way. Do Strathyre wchodzi się przez most wiszący. Strathyre Forest. Lasy otaczające jezioro oferują leśne drogi i ścieżki, a spod nich otwierają się widoki na wodę i wzgórza. Falls of Leny. Wodospad leży w pobliżu południowego końca jeziora. Krótka pętla z jego udziałem ma około 3 km i zajmuje mniej więcej godzinę. Po deszczu rzeka płynie szybko, więc przy brzegu trzeba uważać. Przy suchej pogodzie przepływ bywa niewielki. Wypoczynek przy drodze. Przy A84 są dwa punkty widokowe: w jednym działa sklep z przekąskami i toaletą, w drugim można wypożyczyć kajaki. Ben Ledi. Wejście na szczyt zaczyna się od parkingu u jego podnóża, położonego nad jeziorem. Kiedy przyjechać? Najlepsza jest wiosna i wczesne lato oraz dni z dobrą widocznością, gdy szczyty odbijają się w wodzie. W weekendy i przy ładnej pogodzie warto być na miejscu rano, żeby znaleźć parking. Szkocka pogoda zmienia się szybko, dlatego zabierz kurtkę przeciwdeszczową i buty z dobrą przyczepnością. Najczęstsze pytania Czy Loch Lubnaig leży w parku narodowym? Tak. Jezioro należy do Parku Narodowego Loch Lomond i Trossachs. Jak długi jest szlak wzdłuż jeziora? Odcinek Callander – Strathyre liczy około 15 km i jest w większości płaski. Możesz przejść tylko wybrany fragment i wrócić tą samą drogą. Czy da się zaparkować w Strathyre? Wokół Strathyre brakuje dużego parkingu. Zaplanuj start w Callander albo przy jednym z parkingów wzdłuż A84 i sprawdź, czy miejsce nie jest już zajęte. Czy Falls of Leny są w pobliżu? Tak, wodospad leży niedaleko południowego krańca jeziora i da się go połączyć ze spacerem nad wodą. Jest opisany osobno.

Loch Achray

Loch Achray to niewielkie jezioro w Trossachs, w hrabstwie Stirling w środkowej Szkocji, około 11 km na zachód od miasteczka Callander. Leży w granicach Parku Narodowego Loch Lomond i Trossachs, w otoczeniu lasów i stromych zboczy, i należy do najłatwiej dostępnych jezior tego rejonu: droga A821 biegnie tuż obok. Gdzie leży Loch Achray? Jezioro znajduje się na odcinku między Aberfoyle a Brig o' Turk. Z jego wód wypływa strumień Black Water, który spływa do sąsiedniego Loch Venachar. Całe okolice, nazywane Achray Forest, tworzą zalesioną dolinę między wzgórzami, a nad wszystkim góruje szpiczasty szczyt Ben A'an. Współrzędne jeziora to około 56,23° N i 4,40° W. Jak dojechać? Najwygodniej samochodem. Callander jest oddalone o ok. 11 km, a Aberfoyle leży po drugiej stronie przełęczy, przy tej samej drodze A821. Parkingi leśne w okolicy są płatne, a opłata na parkingu przy Ben Venue wynosiła kilka funtów. Nie licz więc na darmowe miejsce i miej przy sobie kartę lub drobne. Komunikacja publiczna w tym rejonie jest ograniczona, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne połączenia. Co zobaczysz i co robić nad jeziorem? Loch Achray jest przede wszystkim punktem wypadowym na krótkie spacery i widoki. Pętla Loch Achray – około kilometrowy spacer przez las iglasty, zaczynający się przy Three Lochs Forest Drive, z widokami na jezioro i teren Great Trossachs Forest. Spacer wokół jeziora – łagodna trasa wzdłuż brzegu i strumienia Achray Water, według opisów w przewodnikach to około 3 mil i 1,5–2 godziny marszu. Ben A'an – kopiasty szczyt o wysokości ok. 454 m (1512 stóp). Szlak startuje z płatnego parkingu przy A821, a już z samego parkingu rozciąga się widok na Loch Achray. To jedna z najpopularniejszych krótkich wspinaczek w Trossachs. Ben Venue – dłuższa wyprawa na szczyt o wysokości 727 m, najwyższy punkt tego obszaru leśnego. Loch Katrine i Loch Venachar – sąsiednie jeziora, które połączysz z pobytem nad Achray. Trasa z Callander do Brig o' Turk prowadzi wzdłuż Loch Venachar, a dalej do Loch Achray i Loch Katrine. Z okolicznych punktów widokowych, np. Creag Noran nad Loch Katrine, widać Loch Achray w dole doliny. Kiedy przyjechać? Trossachs są piękne przez cały rok, ale na szlaki najlepiej wybrać się od późnej wiosny do jesieni, gdy dni są długie, a ścieżki suche. Jesienią lasy nabierają rudych barw. Pogoda w górach Szkocji zmienia się szybko, więc zabierz nieprzemakalną kurtkę i solidne buty, nawet na krótki spacer. Zimą ścieżki bywają mokre lub oblodzone. Czy są ograniczenia w dostępie? Leśnictwo Forestry and Land Scotland informuje, że część miejsc w regionie ucierpiała w wyniku sztormu Bram, a niektóre ścieżki bywały zamknięte z powodu powalonych drzew. Przed wyjazdem sprawdź aktualne komunikaty na stronie leśnictwa. Prace leśne i wycinki mogą okresowo zamykać parkingi lub odcinki szlaków. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży Loch Achray? W Trossachs, w hrabstwie Stirling, około 11 km na zachód od Callander, między Aberfoyle a Brig o' Turk, w Parku Narodowym Loch Lomond i Trossachs. Czy nad jeziorem da się zaparkować? Tak, w okolicy działają leśne parkingi, m.in. przy podejściu na Ben A'an i przy Ben Venue. Są płatne, więc przygotuj kartę lub gotówkę. Czy spacer wokół jeziora jest trudny? Nie. Trasy nad brzegiem są łagodne i nadają się dla rodzin, a krótka pętla ma około kilometra. Dłuższy spacer wokół jeziora zajmuje 1,5–2 godziny. Jakie szczyty są w pobliżu? Ben A'an (ok. 454 m) to krótsza wspinaczka z widokiem na jezioro, a Ben Venue (727 m) to dłuższa, wymagająca trasa.

Loch Ericht

Loch Ericht to jedno z najdłuższych jezior Szkocji, wciśnięte między wzgórza Highlands na granicy regionów Highland oraz Perth and Kinross. Zbiornik ciągnie się z północnego wschodu na południowy zachód na długości około 23 km (ok. 14,5 mili) i należy do dziesięciu największych szkockich jezior słodkowodnych. U jego północno-wschodniego krańca leży wieś Dalwhinnie, jedyny sensowny punkt wypadowy. Gdzie leży Loch Ericht i czym się wyróżnia? Jezioro leży w paśmie Grampianów, w pustej, górzystej okolicy, a nad jego zachodnim brzegiem wznosi się masyw Ben Alder. Brzegi są prawie niezamieszkane i pozbawione dróg publicznych, dlatego miejsce przyciąga raczej piechurów i miłośników samotności niż zwykłych turystów. Krajobraz tworzą wrzosowiska, kamieniste stoki i długa, wąska tafla wody. Loch Ericht ma też znaczenie energetyczne. Zamknięto go zaporami na obu końcach, a woda trafia tu między innymi z akweduktu Chuaich. Z południowego krańca spływa rzeką Ericht w stronę elektrowni przy Loch Rannoch. Zapora po północnej stronie chroni dodatkowo Dalwhinnie przed zalaniem. Jak dojechać do Loch Ericht? Najłatwiej zacząć w Dalwhinnie. Wieś leży przy trasie A9 między Perth a Inverness i ma własną stację kolejową na linii do Inverness. Stamtąd ruszają ścieżki wzdłuż brzegu. Warto sprawdzić aktualny stan dojść: przejazd kolejowy przy parkingu dla spacerowiczów został zamknięty przez Network Rail, więc do ścieżek na zachód od torów prowadzi przejście podziemne na południe od wsi, przy domkach Ben Alder. Z tego powodu oznakowana pętla wokół jeziora nie jest już dostępna. Co robić nad jeziorem? Piesze wędrówki. Droga gruntowa po zachodniej stronie prowadzi do Culra Bothy, schroniska używanego jako baza przy wejściach na Ben Alder; w jedną stronę to około 14,75 km. Popularna trasa liniowa z Dalwhinnie do Ben Alder Lodge ma około 17 km. Wspinaczka na Ben Alder. Masyw to cel doświadczonych piechurów, ze względu na odległość zwykle jako wyprawa całodniowa. Wędkarstwo. Jezioro ma dobrą opinię wśród wędkarzy: żyje w nim pstrąg potokowy oraz ferox, duży drapieżny pstrąg jeziorny. Odcinek ścieżki poza zatoką Ben Alder Bay bywa wąski, zarośnięty i eksponowany, więc potrzebne jest solidne obuwie. Kiedy przyjechać? Najlepsze warunki na trasy są od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy dni są długie, a ścieżki suche. Zimą w Highlands szybko zmienia się pogoda, a odległe szlaki pokrywa śnieg. Zabierz mapę, ciepłe ubranie i zapas jedzenia, bo po drodze nie ma sklepów ani kawiarni. Najczęstsze pytania Jak długie jest Loch Ericht? Ma około 23 km i jest dziesiątym pod względem wielkości jeziorem słodkowodnym Szkocji. Gdzie zacząć wycieczkę? W Dalwhinnie, gdzie jest stacja kolejowa i dojazd drogą A9. Czy da się obejść jezioro dookoła? Oznakowana pętla przy Dalwhinnie nie funkcjonuje od zamknięcia przejazdu kolejowego. Dłuższe trasy wzdłuż brzegu wymagają wcześniejszego planowania powrotu. Czy można tu łowić ryby? Tak, jezioro słynie z pstrąga potokowego i feroxa. Przed wyprawą sprawdź zasady połowu u zarządcy wód.

Loch Drunkie

Loch Drunkie to niewielkie jezioro w górach Trossachs, w hrabstwie Stirling w Szkocji, kilka kilometrów na północ od Aberfoyle. Leży w Queen Elizabeth Forest Park, wśród lasów iglastych i wrzosowisk, a woda spływa stąd strumieniem Drunkie Burn do jeziora Loch Venachar. To spokojny cel na krótki spacer, bez tłumów znanych z większych jezior regionu. Gdzie leży Loch Drunkie? Jezioro znajduje się w sercu Parku Narodowego Loch Lomond i Trossachs, w obrębie lasu zarządzanego przez Forestry and Land Scotland. Współrzędne to około 56,209° N, 4,350° W. Najbliższą miejscowością z usługami jest Aberfoyle, a kolejnym punktem orientacyjnym Callander, położone nieco dalej na północnym wschodzie. Jak dojechać? Dojazd prowadzi drogą A821, zwaną Duke's Pass, która wspina się z Aberfoyle przez wzgórza. Około dwóch mil za miasteczkiem zaczyna się Three Lochs Forest Drive, leśna droga widokowa łącząca trzy jeziora. Parking przy Loch Drunkie znajduje się mniej więcej w połowie tej trasy. Droga jest otwarta dla samochodów od Wielkanocy do października, od godziny 9:00. Szlabany zamykane są po południu, więc wjazd warto zaplanować wcześnie. Za przejazd obowiązuje niewielka opłata, a jej wysokość najlepiej sprawdzić na stronie Forestry and Land Scotland przed wyjazdem. Poza sezonem trasę można pokonać pieszo lub rowerem. Co zobaczysz i co robić na miejscu? Główną atrakcją jest pętla wokół jeziora, rozpoczynająca się na parkingu. Szlak liczy około 1,5–2 km, a przejście zajmuje zwykle trzy kwadranse. Prowadzi brzegiem wody i wraca przez las. Nawierzchnia to w większości ubity żwir, miejscami nierówny, z łagodnymi, długimi podejściami i krótszymi, bardziej stromymi fragmentami. Po obfitych deszczach niektóre odcinki bywają podmokłe, więc przydadzą się solidne buty. Z brzegu widać otaczające jezioro zalesione wzgórza. Okolica sprzyja obserwacji ptaków i leśnej fauny, a cisza panująca poza sezonem to jeden z największych atutów miejsca. Droga leśna łączy Loch Drunkie z jeziorami Loch Achray i Loch Venachar, dlatego wielu turystów zestawia je w jednej wycieczce. Kiedy przyjechać? Najwygodniej od Wielkanocy do października, gdy Forest Drive jest otwarty dla samochodów. Wiosną i wczesnym latem las jest zielony, a jesienią zmienia kolory. Pogoda w Trossachs bywa kapryśna i często deszczowa, dlatego warto zabrać nieprzemakalną kurtkę niezależnie od prognozy. Latem w pogodne dni wokół jeziora mogą pojawić się meszki, więc przyda się środek odstraszający. Najczęstsze pytania Czy Loch Drunkie nadaje się dla rodzin z dziećmi? Tak, pętla jest krótka i umiarkowanie wymagająca. Dzieci poradzą sobie bez trudu, ale wózki mogą napotkać problemy na nierównych odcinkach. Ile trwa spacer wokół jeziora? Około 45 minut w spokojnym tempie, wliczając krótkie postoje na zdjęcia. Czy trzeba płacić za wjazd? Wjazd na Three Lochs Forest Drive jest płatny w sezonie. Aktualną stawkę podaje Forestry and Land Scotland. Pieszo i rowerem można wejść na trasę o każdej porze roku. Czy są tu toalety i sklepy? Na miejscu to głównie parking i szlak, dlatego zaopatrz się w jedzenie i wodę w Aberfoyle, gdzie znajdziesz sklepy, kawiarnie i noclegi.

Llyn Dwythwch

Llanberis

Llyn Dwythwch to niewielkie jezioro górskie nad Llanberis w hrabstwie Gwynedd, w północnej Walii. Leży w cwm (polodowcowym kotle) Dwythwch, na północno-zachodnich stokach masywu Snowdon w Parku Narodowym Snowdonia (Eryri). Z popularnej Llanberis Path prawie go nie widać, dlatego jest cichym celem dla osób, które wolą omijać tłumy. Jak dojść do Llyn Dwythwch? Droga zaczyna się na tyłach Llanberis. Wzdłuż dolinki biegnie szutrowa droga, którą zwykle da się przejechać zwykłym samochodem, a przy złej pogodzie przydaje się auto z napędem na cztery koła. Parking znajduje się tuż poniżej jeziora, przy ruinie budynku obok drogi. Stamtąd na brzeg idzie się około 10 minut łagodnym podejściem. Co zobaczysz na miejscu? Jezioro ma około 12 akrów powierzchni, więc jak na tutejsze warunki jest spore. Otaczają je zbocza grzbietu Moel Eilio, Foel Gron i Foel Goch. To spokojne miejsce na krótki spacer i piknik, a pogoda zmienia się tu szybko, więc warto mieć warstwę przeciwdeszczową. Czy można tu łowić ryby? Tak. Jeziorem zarządza stowarzyszenie wędkarskie Seiont, Gwyrfai i Llyfni. Żyje w nim sporo dzikich pstrągów potokowych, zwykle o długości 6–12 cali, trafiają się też większe sztuki. Dozwolona jest dowolna metoda połowu. Brzegi są płytkie, dlatego przydają się wodery. Ryby dobrze biorą w pochmurne, nieprzyjemne dni. Dzienne zezwolenia kupisz przez Fishing Passport lub w punktach stowarzyszenia, a jedna karta za około 20 funtów obejmuje wszystkie jego wody. Jaka trasa piesza prowadzi przez cwm? Cwm Dwythwch Round to pętla z Llanberis o długości około 7,5 mili (ok. 12 km), z sumą podejść bliską 2500 stóp (ok. 760 m). Prowadzi przez trzy szczyty: Moel Eilio (726 m), Foel Gron (629 m) i Foel Goch (605 m). Potem schodzi wokół cwm i wraca na Llanberis Path w pobliżu kawiarni Pen Ceunant. To wymagający spacer grzbietowy, ale przez większą część trasy widać szczyt Snowdon. Kiedy przyjechać? Najlepiej w suche dni późnej wiosny, lata i wczesnej jesieni, gdy szutrowa droga i ścieżki są w dobrym stanie. Wędkarze chętnie wybierają zachmurzone dni. Zimą zbocza bywają oblodzone, a widoczność niska. Najczęstsze pytania Czy dojadę nad Llyn Dwythwch samochodem? Do parkingu poniżej jeziora prowadzi szutrowa droga, zwykle dostępna dla zwykłych aut. Po ulewach lepszy jest napęd 4x4. Ile idzie się od parkingu? Około 10 minut łagodnym podejściem. Czy potrzebuję pozwolenia na wędkowanie? Tak, dzienną kartę kupisz przez Fishing Passport lub w punktach stowarzyszenia wędkarskiego. Czy to jezioro z legendy o smokach? Nie. Legenda o smokach wiąże się z Dinas Emrys w Nant Gwynant, a nie z jeziorem nad Llanberis.

Llyn Cwm Ystradllyn

Llyn Cwm Ystradllyn to jezioro w północnej Walii, w hrabstwie Gwynedd, w górskiej dolinie nad Garndolbenmaen i Porthmadog, u podnóży masywu Moel Hebog. Akwen zajmuje około 40 hektarów, a jego brzegi otaczają wrzosowiska, kamienne rumowiska i pozostałości dawnego przemysłu łupkowego. To cel dla osób, które wolą ciszę od tłumów w okolicach Snowdonii. Czym jest Llyn Cwm Ystradllyn? Zbiornik powstał na bazie naturalnego jeziora polodowcowego. Zapisy walijskiego rejestru zabytków Coflein opisują zaporę o długości około 220 metrów, która podniosła poziom wody w południowo-zachodniej części jeziora. Według opisu na portalu Geograph obecna tama pochodzi z 1959 roku, a później ją podwyższano, w 1976 i 1981 roku. Maksymalna pojemność to około 3 milionów metrów sześciennych. Woda służy do zaopatrzenia regionów Llŷn i Eifionydd, a obiektem zarządza Dŵr Cymru Welsh Water. Co zobaczysz na miejscu? Przy zaporze widać strome zbocza doliny i taflę wody wciśniętą między wzniesienia. Jezioro jest dobrym punktem wypadowym na krótki spacer, ale nie ma tu kawiarni ani infrastruktury turystycznej, więc zabierz własne zapasy. Dolina ma też warstwę historyczną. Wzdłuż niej biegnie trasa dawnej kolejki Gorseddau Tramway, wytyczonej w latach 50. XIX wieku do wożenia łupku z kamieniołomów położonych wyżej. Szlak od tamy prowadzi do kamieniołomu Gorseddau, czyli wyrobiska z odsłoniętymi ścianami i hałdami odpadów. Kamieniołomy tej części Gwynedd wchodzą w obszar wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO krajobrazu „Slate Landscape of Northwest Wales”. Archeolodzy zarejestrowali tu także ślady znacznie starsze. W Cwm Ystradllyn opisano możliwy, zniszczony kopiec pierścieniowy z centralną cystą o średnicy około 2,5–3 metrów oraz okręgi po prehistorycznych chatach. Inne kopce odnotowano w okolicy jeziora i na zboczach Moel Hebog. Jak dotrzeć? Dojazd prowadzi lokalnymi drogami z okolic Garndolbenmaen, przy A487 na północ od Porthmadog. Przy jeziorze, obok zapory, znajduje się mały parking. Współrzędne: 52,9779 N, 4,1437 W. Komunikacja publiczna nie dojeżdża do samej tamy, dlatego najwygodniej przyjechać samochodem albo rowerem. Kiedy przyjechać? Najlepsze są miesiące od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy ścieżki są suche. Na hałdach i dawnym nasypie kolejki przydadzą się mocne buty. Pogoda w walijskich górach zmienia się szybko, więc zabierz warstwę przeciwdeszczową. Część dawnych ścieżek jest słabo widoczna, jak zauważają odwiedzający, więc przyda się mapa. Najczęstsze pytania Czy Llyn Cwm Ystradllyn to jezioro naturalne? Początkowo tak. Zaporę zbudowano, żeby podnieść poziom wody i zamienić je w zbiornik wodny. Do czego służy zbiornik? Zaopatruje w wodę region Llŷn i Eifionydd; zarządza nim Welsh Water. Czy jest parking? Tak, mały parking leży obok tamy, przy jeziorze. Co jeszcze można zobaczyć w okolicy? Pozostałości kamieniołomu Gorseddau, trasę dawnej kolejki łupkowej, prehistoryczne kopce oraz zbocza Moel Hebog.

Hollingworth Lake

Rochdale

Hollingworth Lake to zbiornik o powierzchni około 53 ha (130 akrów) w Littleborough koło Rochdale, w hrabstwie Greater Manchester. Dziś jest sercem parku krajobrazowego Hollingworth Lake Country Park, a przez długi czas bywał ulubionym celem niedzielnych wycieczek mieszkańców północnej Anglii. Skąd się wziął ten zbiornik? Jezioro nie powstało naturalnie. Zbudowano je na początku XIX wieku jako źródło wody dla Rochdale Canal. Ponieważ teren nie tworzył naturalnej doliny, zamiast jednej zapory wzniesiono trzy ziemne wały. Kanał pochłaniał tyle wody, że miejscowi właściciele młynów obawiali się o swoje rzeki, ale projekt i tak ruszył. W 1923 roku właściciel kanału sprzedał zbiornik, razem z kilkoma innymi, korporacjom wodociągowym Oldham i Rochdale. Park krajobrazowy utworzono w 1974 roku. Dlaczego nazywano je „morskim portem tkaczy”? Linia kolejowa dotarła w te okolice w 1839 roku i od tego czasu nad wodę zjeżdżali turyści z Manchesteru, Bradford i Leeds. Wokół brzegów wyrosły hotele, a okolicę zaczęto nazywać Weaver's Seaport, bo robotnicy tekstylni mieli tu namiastkę morskiego kurortu. W jeziorze trenował przed historycznym przepłynięciem Kanału La Manche w 1875 roku kapitan Matthew Webb, a klub wioślarski działa tu nieprzerwanie od 1872 roku. Co możesz tu robić? Spacer dookoła jeziora. Łatwa pętla wokół wody ma około 3 km (2 mile) i nadaje się dla rodzin z dziećmi. Dłuższa trasa. Z centrum dla odwiedzających startuje pętla South Pennine Water Trail, około 8 km (5 mil), prowadząca doliną Ealees i brzegiem Rochdale Canal. Krótszy wariant ma około 4 km. Sporty wodne. Ośrodek Hollingworth Lake Activity Centre przy Lakebank organizuje żeglarstwo, a sezonowo także kajaki i windsurfing. Odpoczynek. Przy centrum dla odwiedzających znajdziesz kawiarnię i toalety. Jak dojechać i gdzie zaparkować? Centrum dla odwiedzających mieści się przy Rakewood Road w Littleborough (OL15 0AQ). Parking jest płatny, a w słoneczne weekendy i święta bywa przepełniony, więc warto przyjechać rano. Littleborough ma własną stację kolejową, skąd do jeziora jest kilka kilometrów. Kiedy przyjechać? Najwięcej się dzieje od późnej wiosny do początku jesieni, kiedy działają zajęcia na wodzie. Poza sezonem spacer wokół jeziora jest cichszy, ale warto zabrać nieprzemakalne buty, bo okolice Penninów są wilgotne. Najczęstsze pytania Czy wstęp do parku jest płatny? Wejście do parku i spacery są bezpłatne. Płaci się za parking oraz za zajęcia w ośrodku sportów wodnych. Ile zajmuje obejście jeziora? Pętla ma około 3 km i wymaga mniej więcej godziny spokojnego marszu, bez wspinaczek. Czy jest tu coś dla dzieci? Tak. Płaska ścieżka, kawiarnia i widok na wodę sprawiają, że to dobry cel rodzinnej wycieczki, a w sezonie można spróbować żeglarstwa. Czy jezioro jest naturalne? Nie. To dawny zbiornik zasilający Rochdale Canal, dziś pełniący rolę rekreacyjną.

Llyn y Fan Fawr

Llyn y Fan Fawr to polodowcowe jezioro w hrabstwie Powys w Walii, w zachodniej części parku narodowego Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons). Leży tuż pod szczytem Fan Brycheiniog, w paśmie Black Mountain, zwanym też Carmarthen Fans. Co to za miejsce? Walijska nazwa oznacza mniej więcej „jezioro dużego szczytu". Zbiornik powstał w epoce lodowcowej, gdy lodowiec wyżłobił czaszę u stóp urwistej ściany. Należy do największych jezior polodowcowych południowej Walii, a otacza je jedna z najdzikszych okolic parku. Zachodnie Beacons to rejon znacznie mniej uczęszczany niż okolice Pen y Fan. Czym różni się od Llyn y Fan Fach? Po sąsiedniej stronie grzbietu leży drugie jezioro, Llyn y Fan Fach („jezioro małego szczytu"). To ono jest związane z legendą o Pani z Jeziora. Oba akweny często łączy się w jedną pętlę, ale to dwa osobne miejsca, z innymi dojściami i innym charakterem. Jak dotrzeć? Do jeziora prowadzą wyłącznie ścieżki piesze. Jedna z popularnych tras startuje przy drodze od strony Trecastle, w okolicy Maen Mawr. Pętla ma około 8 km, zajmuje około 3,5 godziny i obejmuje około 400 m podejścia. Dłuższa wersja, około 15 km i 4,5 godziny, łączy oba jeziora. Przydatna jest mapa OS Explorer OL12. Dojazd bywa trudny lub niemożliwy przy śniegu i gołoledzi. Co zobaczysz? Z brzegu widać ciemną taflę pod stromym zboczem. Najtrudniejszy odcinek to podejście znad jeziora na przełęcz Bwlch Giedd. Ścieżka ma tam miejscami mocno zniszczone stopnie. Z przełęczy skręt w prawo prowadzi na Fan Brycheiniog, najwyższy punkt Black Mountain, 802 m n.p.m., z pylonem triangulacyjnym i wiatrochronem. Panorama obejmuje Central Beacons z Pen y Fan, Black Mountains i pasmo Epynt na północy. Warto też zboczyć na Fan Foel, skąd widać Llyn y Fan Fach. Kiedy przyjechać? Najlepsza jest pogodna pogoda od późnej wiosny do jesieni, gdy widoczność jest dobra. Po opadach szlak bywa bardzo błotnisty, więc potrzebne są wodoodporne buty. Zimą dojście wymaga doświadczenia i sprzętu, bo odsłonięty grzbiet szybko traci widoczność. Najczęstsze pytania Czy można podejść do jeziora bez wchodzenia na szczyt? Tak. Samo jezioro jest celem krótszej wycieczki, a wejście na Fan Brycheiniog to dodatkowa, stroma część trasy. Jak wysoko leży Fan Brycheiniog? Szczyt ma około 802 m n.p.m. i jest najwyższy w paśmie Black Mountain. Czy Llyn y Fan Fawr to to samo, co Llyn y Fan Fach? Nie. To dwa różne jeziora po przeciwnych stronach grzbietu. Legenda o Pani z Jeziora dotyczy Fan Fach. Czy trasa jest trudna? Ma średni poziom trudności. Wymaga kondycji na stromym podejściu i dobrej orientacji, bo teren jest odsłonięty i podmokły.

Glaslyn

Glaslyn to wysokogórskie jezioro na wrzosowisku w Górach Kambryjskich, w hrabstwie Powys w środkowej Walii, niedaleko wsi Aberhosan. Leży na północnym skraju masywu Plynlimon i jest sercem rezerwatu przyrody, który prowadzi Montgomeryshire Wildlife Trust. Nie należy go mylić z jeziorem o tej samej nazwie pod Snowdonem w Eryri ani z rzeką Afon Glaslyn. Walijskie słowo oznacza mniej więcej „niebieskie jezioro”, a nazwa jest w Walii bardzo popularna. Co zobaczysz nad Glaslyn? Jezioro leży w otwartym, wietrznym terenie, wśród wrzosowisk i podmokłych torfowisk. To największy rezerwat organizacji Montgomeryshire Wildlife Trust i ważny fragment krajobrazu Gór Kambryjskich. Woda ma odczyn kwaśny, a przez to bardzo mało składników odżywczych. Takie warunki sprzyjają wyspecjalizowanym roślinom, wśród których wyróżnia się poryblin. Po sztormach jego pędy często wyrzuca na brzeg. Nie ma tu zabudowy ani infrastruktury turystycznej. Atrakcją są cisza, szerokie widoki i surowy, górski charakter okolicy. Jak dojść do jeziora? Wjazd na drogę dojazdową dla publiczności zamknięto po przypadkach nielegalnej działalności. Samochód zostawisz w niewielkiej zatoczce przy bramie, a do rezerwatu dojdziesz pieszo, co zajmuje około mili. Członkowie organizacji mogą wjechać na parking rezerwatu, jeśli uzyskają kod od biura. Współrzędne odniesienia siatki brytyjskiej to SN826941. Nad jeziorem prowadzi ścieżka okrężna o długości około 2 km. Niektóre odcinki są podmokłe, więc potrzebne są wodoodporne buty. Doświadczeni piechurzy mogą stąd ruszyć dalej w stronę Plynlimon szlakiem Cambrian Way. Kiedy przyjechać? Najlepiej w czerwcu, lipcu i sierpniu. Wtedy kwitną wełnianka i wrzos, a wrzosowisko zmienia kolory. Pogoda w górach zmienia się szybko, dlatego weź ciepłą, nieprzemakalną odzież, nawet w lecie. Zasady na terenie rezerwatu Glaslyn to rezerwat przyrody, więc obowiązują tu ograniczenia. Psy trzymaj na smyczy i nie wpuszczaj ich do wody. Kąpiel i sporty wodne są zakazane. Nie zbieraj roślin i nie schodź ze ścieżki na podmokłe obszary. Co jeszcze warto połączyć z wizytą? Okolica Aberhosan i Machynlleth to dobra baza na jednodniowe wyprawy po Górach Kambryjskich. Glaslyn pasuje do planu spokojnego trekkingu w mniej uczęszczanej części Walii, z dala od tłumów Eryri. Najczęstsze pytania Czy to jezioro pod Snowdonem? Nie. Opisywane Glaslyn leży w Powys, w Górach Kambryjskich, koło Plynlimon. Jezioro pod Snowdonem w Eryri ma tę samą nazwę, ale to inny obiekt. Czy można dojechać samochodem nad sam brzeg? Nie. Publiczny wjazd na drogę dojazdową jest zamknięty. Zaparkuj w zatoczce przy bramie i idź pieszo. Czy można się kąpać? Nie. Pływanie i sporty wodne są w rezerwacie zakazane. Czy mogę wziąć psa? Tak, ale pies musi być na smyczy i nie może wchodzić do wody.

Llyn Hir

Strata Florida

Llyn Hir w okolicy Strata Florida to jedno z jezior grupy Teifi Pools, ukrytej na zachodnim skraju Gór Kambryjskich we wschodniej części hrabstwa Ceredigion w Walii. Nazwa znaczy po walijsku „długie jezioro" i dobrze oddaje jego kształt: akwen jest wąski i wydłużony. To miejsce dla osób, które szukają ciszy, wrzosowisk i widoków bez tłumów. Gdzie leży Llyn Hir? Jezioro znajduje się na wyżynnym pustkowiu, mniej więcej na współrzędnych 52,29° N i 3,78° W. Najbliższą miejscowością jest Pontrhydfendigaid, wieś obok ruin opactwa Strata Florida. Nazwa „Llyn Hir" występuje w Walii wielokrotnie, więc przy planowaniu trasy sprawdź, że chodzi właśnie o jezioro w Ceredigion, a nie o inne o tej samej nazwie. Jak dojechać do Teifi Pools? Z Pontrhydfendigaid prowadzi wąska droga jednopasmowa w stronę gór. Dalej biegną ścieżki i drogi gruntowe, a po deszczach pomocny bywa pojazd z napędem na cztery koła. Najwygodniej zostawić samochód w dolinie i dojść pieszo. Zasięg telefonu bywa tu słaby, więc zabierz mapę. Co zobaczysz nad Llyn Hir? Jezioro leży w pobliżu Llyn Teifi, największego z całej grupy i zarazem źródła rzeki Teifi. Oba akweny oddziela grzbiet Graig Felen. W pobliżu leżą też inne jeziora z kompleksu, między innymi Llyn Egnant i Llyn y Gorlan. Okolica to otwarte wrzosowisko, skały i szerokie niebo, a po zmroku także jedno z miejsc dobrych do obserwacji gwiazd. Woda w Llyn Hir jest bardzo czysta. Wędkarze cenią je za dziką populację pstrąga potokowego, który osiąga około 2,5 funta i uchodzi za większego niż ryby z sąsiednich jezior. Czy można tu łowić ryby? Tak, ale na zasadach klubu. Łowisko prowadzi Tregaron Angling Association, dozwolone są tylko przynęty muchowe, a zezwolenie kupuje się z wyprzedzeniem przez internet. Czysta woda wymaga ostrożnego, cichego podejścia do brzegu. Najlepsze połowy zdarzają się latem wieczorem, po wylocie chrząszcza coch-y-bonddu. Kiedy przyjechać? Najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy drogi są suche, a dni długie. Pogoda w górach zmienia się szybko, dlatego weź wodoodporną kurtkę i solidne buty. Zimą dojazd bywa trudny. Najczęstsze pytania Co oznacza nazwa Llyn Hir? Po walijsku „długie jezioro". Nazwa jest popularna w Walii, więc dodawaj Strata Florida lub Teifi Pools. Czy w Llyn Hir wolno łowić? Tak, wyłącznie metodą muchową, na podstawie zezwolenia Tregaron Angling Association kupowanego przez internet. Czy dojadę tu zwykłym samochodem? Do wsi Pontrhydfendigaid tak. Dalsze odcinki są wąskie i nierówne, a po złej pogodzie lepiej mieć napęd 4x4 albo iść pieszo. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Ruiny opactwa Strata Florida oraz pozostałe jeziora Teifi Pools, w tym Llyn Teifi, z którego wypływa rzeka Teifi.

Llyn Egnant

Strata Florida

Llyn Egnant to jezioro w górach Cambrian w hrabstwie Ceredigion, w środkowej Walii, położone niedaleko wsi Pontrhydfendigaid i ruin opactwa Strata Florida. Należy do grupy Teifi Pools, czyli sześciu jezior i zbiorników na wrzosowiskach wschodniego Ceredigion. Wśród nich właśnie Egnant leży najdalej na wschód. Czym jest Llyn Egnant? Walijskie słowo „llyn" oznacza jezioro. Egnant to zbiornik, którego woda od końca XIX wieku wchodzi w skład zapory i systemu zaopatrzenia w wodę, opisanego w rejestrze Coflein razem z sąsiednim Llyn Teifi. Dziś obiekt zarządza Dŵr Cymru (Welsh Water). Wzdłuż zachodniego brzegu, od tamy, biegnie droga dostępowa. Okolica jest pusta, otwarta i mało uczęszczana, a wokół nie ma żadnej zabudowy turystycznej. Jak dotrzeć do jeziora? Do Teifi Pools prowadzi wąska, jednopasmowa droga od strony Strata Florida i Pontrhydfendigaid. Najpopularniejsza trasa piesza zaczyna się w okolicy opactwa, biegnie w górę doliny strumienia Nant Egnant, wspina się łagodnie na przełęcz po lewej stronie doliny i dochodzi do Llyn Egnant. Dalej szlak schodzi nad Llyn Teifi. Opisy tras podają różne długości pętli, od około 10 do 15 km, więc przed wyjściem sprawdź wybraną wersję. Pierwsza brama na drodze dojazdowej jest zwykle otwarta, ale dalszy dostęp samochodem przeznaczono dla wędkarzy z pozwoleniem. Nie wjeżdżaj dalej bez sprawdzenia aktualnych zasad. Co zobaczysz nad jeziorem? Spokojną taflę wody otoczoną wrzosowiskami Gór Cambrian. Sąsiednie jeziora grupy: Llyn Teifi (największe, z którego wypływa rzeka Teifi, płynąca do Cardigan), Llyn Hir i Llyn y Gorlan. Wąski grzbiet Graig Felen oddziela Llyn Teifi od dwóch pozostałych. Tablicę poświęconą Mocowi Morganowi, walijskiemu przyrodnikowi i nadawcy radiowemu, który często tu bywał. Zaporę z tablicami ostrzegawczymi Welsh Water. Czy można tu łowić ryby? Tak, Llyn Egnant cenią wędkarze ze względu na dzikiego pstrąga potokowego. Obowiązują zezwolenia, a o zasadach informuje zarządca zbiornika. Kiedy przyjechać? Na szlaku jest otwarty, grząski teren, dlatego najlepsze są suche dni późnej wiosny, lata i wczesnej jesieni. Po deszczach ścieżki podmakają. Zabierz mapę w skali 1:25 000, bo jeden odcinek po opuszczeniu brzegu Llyn Teifi wymaga uważnej nawigacji. Zasięg telefonu bywa słaby, a schronienia nie ma. Najczęstsze pytania Gdzie leży Llyn Egnant? W górach Cambrian we wschodniej części Ceredigion, w Walii, w pobliżu Strata Florida i Pontrhydfendigaid. Czy to to samo co Llyn Teifi? Nie. Llyn Teifi to osobne, największe jezioro grupy i źródło rzeki Teifi. Egnant leży najdalej na wschód. Czy trzeba mieć zezwolenie, żeby tu wejść? Pieszo można dojść szlakiem z okolic Strata Florida, natomiast droga za pierwszą bramą jest przeznaczona dla wędkarzy z pozwoleniem. Przestrzegaj tablic Welsh Water przy tamach. Czy trasa jest łatwa? Ocenia się ją jako łatwą do umiarkowanej, ale teren bywa grząski i słabo oznakowany, więc przyda się mapa.

Llyn Gynon

Strata Florida

Llyn Gynon to naturalne jezioro w głębi Gór Kambryjskich w hrabstwie Ceredigion w Walii. Leży na odludziu w okolicach Strata Florida, na wschód od wsi Pontrhydfendigaid, i należy do tych miejsc, do których nie dojedziesz samochodem. Zajmuje około 70 akrów (ok. 28 ha), więc jak na tutejsze warunki to spore jezioro, otoczone wrzosowiskami i podmokłym płaskowyżem. Gdzie leży Llyn Gynon? Jezioro znajduje się w wysokich, słabo zaludnionych górach wschodniego Ceredigion, mniej więcej pod współrzędnymi 52,27° N i 3,76° W. Najbliższą miejscowością jest Pontrhydfendigaid, przy ruinach opactwa Strata Florida, a w pobliżu leży też grupa jezior znanych jako Teifi Pools, uznawanych za okolice źródeł rzeki Teifi. Od drugiej strony dostępu szuka się przez zbiornik Claerwen w dolinie Elan. Jak dojść nad Llyn Gynon? Dojście jest możliwe wyłącznie pieszo i często prowadzi przez grząski, nierówny teren. Od strony Teifi Pools i Pontrhydfendigaid marsz zajmuje mniej więcej godzinę. Od zbiornika Claerwen w dolinie Elan potrzeba około dwóch godzin. Nie ma tu parkingu przy brzegu, infrastruktury ani oznakowanych udogodnień, dlatego warto zabrać mapę lub nawigację GPS, wodoodporne buty i ciepłą odzież. Pogoda w górach zmienia się szybko. Co zobaczysz nad jeziorem? Przede wszystkim ciszę i otwarty górski krajobraz bez zabudowy. Brzegi są bardzo płytkie, co sprawia, że woda jest łatwo dostępna dla wędkarzy. Dla spacerowiczów Llyn Gynon bywa celem lub przystankiem na dłuższej trasie przez Góry Kambryjskie, np. po wizycie nad Teifi Pools. Okolica jest atrakcyjna dla tych, którzy lubią wędrówki bez tłumów. Czy można tu łowić ryby? Tak, to jedno z najbardziej znanych górskich łowisk muchowych w tej części Walii. W jeziorze żyją dzikie pstrągi potokowe, przeciętnie około 8 uncji (ok. 230 g), choć trafiają się okazy do funta i większe. Obowiązuje wyłącznie metoda muchowa. Jezioro objęte jest dziennym zezwoleniem Rhayader and Elan Valley Angling Association, które obejmuje także zbiornik Claerwen i inne naturalne jeziora. Przed wyprawą sprawdź aktualne zasady i sposób zakupu licencji. Płytkie brzegi pozwalają bezpiecznie brodzić, a styl „idź i rzucaj” z tradycyjnymi muchami mokrymi sprawdza się tu najlepiej. W czerwcu na jeziorze występuje jeden z najlepszych w Walii wylotów chrząszcza coch-y-bonddu, który potrafi wywabić na powierzchnię setki żerujących ryb. Kiedy przyjechać? Najlepiej w suchym okresie późnej wiosny i lata. Czerwiec przyciąga wędkarzy ze względu na wspomniany wylot chrząszczy. Po deszczach trasa jest wyraźnie bardziej podmokła, więc przed wyjściem sprawdź prognozę. Wyprawę zaplanuj tak, by wrócić przed zmierzchem, bo w tym terenie nie ma zasięgu ani pomocy w pobliżu. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Po drodze od strony Ceredigion zajrzyj do opactwa Strata Florida, cysterskiej fundacji z 1164 roku, i nad jeziora Teifi Pools, gdzie największe, Llyn Teifi, uważa się za źródło rzeki Teifi. Z Pontrhydfendigaid można ułożyć całodzienną wycieczkę łączącą te miejsca. Najczęstsze pytania Czy do Llyn Gynon można dojechać samochodem? Nie. Dojście jest tylko piesze, zwykle po rozmokłym i nierównym podłożu. Ile trwa marsz z okolic Teifi Pools? Około godziny w jedną stronę. Ze zbiornika Claerwen w dolinie Elan to około dwóch godzin. Jakie ryby żyją w jeziorze? Dzikie pstrągi potokowe, średnio około 8 uncji, z okazami do funta i większymi. Jaka metoda połowu obowiązuje? Tylko wędkarstwo muchowe, w ramach dziennego zezwolenia Rhayader and Elan Valley Angling Association.