Natura w Wielkiej Brytanii

Loch Duntelchaig

Inverness

Loch Duntelchaig to słodkowodne jezioro w hrabstwie historycznym Inverness-shire, w szkockich Highlands, kilkanaście kilometrów od Inverness. Z dala od głównych szlaków turystycznych to spokojne miejsce na spacer, wędkowanie i odpoczynek od tłumów nad Loch Ness. Jak duże jest Loch Duntelchaig? Jezioro ciągnie się na około 5 km z południowego zachodu na północny wschód, a w najszerszym miejscu ma około 1,75 km. Przy południowym krańcu głębokość przekracza 60 m. Wody odpływają na wschód przez Loch a' Chlachain do rzeki Nairn. Współrzędne punktu to około 57,352° N, 4,293° W. Dlaczego to jezioro jest ważne dla Inverness? Duntelchaig pełni funkcję głównego zbiornika wodnego dla miasta Inverness. Mniej niż kilometr dalej leży drugi, pomocniczy zbiornik, Loch Ashie. Przy wypływie działa system jazów, który widać podczas spaceru brzegiem. Jest to więc jezioro użytkowe, a nie kurort, i dlatego wokół panuje cisza. Co można tu robić? Spacery. Okolica nadaje się na trasy piesze po spokojnej, urozmaiconej okolicy. Grupa Ramblers prowadzi tu okrężną trasę o długości około 14 km, łączącą trzy jeziora: Duntelchaig, Loch a' Chlachain i Loch Bunachton. Trasa ma umiarkowany stopień trudności i około 150 m sumy podejść. Opisy tras wspominają też o starożytnych kręgach chat na zachodnim brzegu, ponad taflą wody. Wędkarstwo. Jezioro znane jest z pstrąga potokowego, a dawne opisy wspominają także o golcu i szczupaku. Wędkarze piszą, że ryby biorą niechętnie i trzeba spędzić nad wodą sporo czasu. Przed wyprawą sprawdź aktualne zasady i pozwolenia na połów, bo informacje z forów bywają nieaktualne. Jak dojechać? Najwygodniej samochodem z Inverness, kierując się w stronę wsi Farr i Dunlichity. Drogi w okolicy są wąskie, a transport publiczny prawie nie dociera nad jezioro, więc auto jest praktycznie niezbędne. Po drodze warto zaplanować przerwę w Inverness, skąd to tylko krótki wypad. Kiedy przyjechać? Najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy dni są długie, a ścieżki suchsze. Szkocka pogoda zmienia się szybko, dlatego zabierz nieprzemakalną kurtkę i solidne buty. Na niektórych odcinkach okolicznych ścieżek może być błoto. Najczęstsze pytania Czy Loch Duntelchaig jest blisko Inverness? Tak. Leży w odległości krótkiej jazdy samochodem od miasta, w rejonie Farr i Dunlichity. Jak głębokie jest jezioro? Przy południowym końcu przekracza 60 m. Czy można tu łowić ryby? Tak, występują pstrąg potokowy i szczupak. Zasady połowu i pozwolenia sprawdź przed przyjazdem. Czy jest tu dobra trasa piesza? Tak, popularna jest pętla około 14 km obejmująca trzy jeziora: Duntelchaig, Loch a' Chlachain i Loch Bunachton. Czym różni się od Loch Ashie? Loch Ashie to sąsiedni, pomocniczy zbiornik wodny Inverness, położony mniej niż kilometr od Duntelchaig.

Cockshoot Broad

Broadland

Cockshoot Broad to niewielkie, płytkie jezioro w hrabstwie Norfolk we wschodniej Anglii, w gminie Broadland, na północny wschód od Norwich. Zajmuje około 5 hektarów (12 akrów) i jest rezerwatem przyrody zarządzanym przez Norfolk Wildlife Trust. Leży w dolinie rzeki Bure, w sercu Parku Narodowego The Broads. Czym jest Cockshoot Broad? Broads to sieć rzek i płytkich jezior otoczonych mokradłami, łąkami i olsami. Cockshoot Broad jest jednym z mniejszych ogniw tego krajobrazu. Nie jest miejscem na plażowanie ani sporty wodne, lecz na spokojną obserwację przyrody: trzcinowiska, zarośla i otwarta woda tworzą siedlisko dla ptaków wodnych i roślinności bagiennej. Dlaczego to miejsce jest chronione? Jezioro objęto kilkoma warstwami ochrony, co świadczy o jego randze przyrodniczej: Bure Broads and Marshes – obszar o szczególnym znaczeniu naukowym (SSSI), Broadland – obszar Ramsar oraz obszar specjalnej ochrony ptaków (SPA), The Broads – specjalny obszar ochrony siedlisk (SAC), Bure Marshes – Narodowy Rezerwat Przyrody, lista Nature Conservation Review, kategoria Grade I – najwyższa ranga w brytyjskim przeglądzie cennych siedlisk. Co zobaczysz w okolicy? Rejon Woodbastwick i Ranworth to klasyczny pejzaż Broads: rzeka Bure, kanały, wiatraki odwadniające i rozległe mokradła. Wokół znajdują się inne rezerwaty Norfolk Wildlife Trust, a sama dolina Bure jest popularna wśród osób zainteresowanych ornitologią i botaniką. Cockshoot Broad najlepiej traktować jako element dłuższej wyprawy po okolicznych rezerwatach, a nie jako samodzielny cel. Jak dotrzeć? Jezioro leży około kilkunastu kilometrów od centrum Norwich, na wschód od miasta, w pobliżu wsi Woodbastwick. Najłatwiej dojechać samochodem z Norwich w kierunku Wroxham i Woodbastwick. Aktualne zasady wstępu do rezerwatu, szlaki i miejsca parkingowe sprawdź przed wyjazdem na stronie Norfolk Wildlife Trust, ponieważ dostęp do części terenów rezerwatowych jest regulowany. Kiedy przyjechać? Pogoda w Norfolk bywa zmienna, więc plan dnia warto dostosować do prognozy. Wiosna i wczesne lato to czas lęgów i bujnej roślinności, jesień i zima przyciągają ptaki wodne. Zabierz buty odporne na wilgoć, lornetkę i ciepłą odzież – na otwartych mokradłach wieje często. Najczęstsze pytania Kto zarządza Cockshoot Broad? Rezerwat prowadzi Norfolk Wildlife Trust, organizacja ochrony przyrody w hrabstwie Norfolk. Jak duże jest jezioro? Rezerwat obejmuje około 5 hektarów, czyli 12 akrów. Czy to część Parku Narodowego The Broads? Tak. Jezioro leży w obrębie The Broads i jest objęte obszarem Natura 2000 oraz konwencją Ramsar jako część Broadland. Gdzie sprawdzić zasady wstępu? Na stronie Norfolk Wildlife Trust oraz w materiałach Broads Authority, które publikują aktualne informacje o dostępności szlaków i rezerwatów.

Sandwood Loch

Sandwood Loch to słodkowodne jezioro w hrabstwie Sutherland, w szkockiej krainie Highland, na północno-zachodnim krańcu Szkocji. Wąska tafla ciągnie się w głąb lądu tuż za wydmami plaży Sandwood Bay, w jednym z najdalszych od cywilizacji zakątków Wielkiej Brytanii. Współrzędne jeziora to około 58,53°N, 5,04°W. Gdzie leży Sandwood Loch i do kogo należy? Jezioro znajduje się na wybrzeżu na południe od Cape Wrath, w pobliżu wsi Kinlochbervie. Od wydm odgradzających je od morza dzieli je zaledwie kilkaset metrów piasku, a woda z jeziora spływa w stronę zatoki. Teren należy do fundacji John Muir Trust, która przejęła go w maju 1993 roku. Fundacja utrzymuje ścieżkę i parking dla odwiedzających. Jak dotrzeć do Sandwood Loch? Do jeziora nie prowadzi żadna droga. Trzeba iść pieszo od parkingu w Blairmore, do którego dojedziesz drogą B801 z Kinlochbervie (zjazd z A838 w Rhiconich). Szlak liczy około 6,5 km w jedną stronę, czyli mniej więcej 4–4,5 mili; różne opisy podają nieco inne wartości. Idzie się po torfowych wrzosowiskach, mijając po drodze kilka mniejszych jezior. Na cały dzień z powrotem zaplanuj kilka godzin marszu, wygodne buty i odzież przeciwdeszczową. Co zobaczysz nad jeziorem? Sandwood Loch leży na styku dwóch skał: gnejsu lewisowskiego i piaskowca torridońskiego, dlatego krajobraz wokół zmienia się wyraźnie na krótkim odcinku. Z okolicznych wzniesień widać błękitną wstęgę wody, wydmy i rozległą plażę. Nad jeziorem stoją ruiny dawnego domu Sandwood Cottage, a w okolicy żyją wydry, zające bielaki oraz ptaki morskie i drapieżne. Pobliska zatoka Sandwood Bay uchodzi za jedną z najbardziej odludnych plaż w Europie. Kiedy przyjechać? Najlepsza jest późna wiosna i lato, gdy dni są długie, a ścieżka sucha. Pogoda na północnym wybrzeżu zmienia się szybko, a wiatr od Atlantyku bywa silny. Zimą dni są krótkie, więc ryzyko powrotu po zmroku rośnie. Zasięg telefonu jest ograniczony, dlatego przed wyjściem pobierz mapę offline. Czy można tu zanocować? W okolicy plaży dozwolone jest dzikie biwakowanie według szkockich zasad dostępu do terenów otwartych. Zabierz całe śmieci ze sobą, nie rozpalaj ognisk na wydmach i nie zostawiaj śladów. Wygodniejszy nocleg znajdziesz w Kinlochbervie, gdzie są także sklep i port rybacki. Najczęstsze pytania Czy Sandwood Loch jest blisko parkingu? Nie. Z parkingu w Blairmore czeka Cię około 4–4,5 mili marszu w jedną stronę po nierównej ścieżce. Czy dojadę tu samochodem? Nie, ostatni odcinek jest wyłącznie pieszy. Samochód zostawiasz w Blairmore. Kto zarządza terenem? Fundacja John Muir Trust, która jest właścicielem terenu od 1993 roku. Czy w okolicy jest zasięg i sklep? Zasięg jest słaby, a zaopatrzenie kupisz dopiero w Kinlochbervie. Zabierz wodę i prowiant.

Ardnahoe Loch

Ardnahoe Loch to niewielkie jezioro w północno-wschodniej części wyspy Islay, w hrabstwie Argyll and Bute w Szkocji. Leży w otoczeniu zalesionych brzegów, kilka kilometrów od przystani Port Askaig, skąd odpływają promy na sąsiednią wyspę Jura. To spokojny, nieturystyczny zakątek Hebrydów Wewnętrznych, który docenią wędkarze, piechurzy i miłośnicy whisky. Gdzie leży Ardnahoe Loch? Jezioro znajduje się około 2,5 km na północny wschód od Port Askaig, na współrzędnych około 55,87° N i 6,12° W. Zajmuje powierzchnię nieco ponad 20 hektarów (około 50 akrów). Część brzegów porasta las. Woda odpływa krótkim strumieniem na wschód, wprost do cieśniny Sound of Islay, która oddziela Islay od Jury. Co warto wiedzieć o jeziorze? Głębokość. Mówi się, że to jedno z najgłębszych jezior na wyspie, choć dokładnego pomiaru nie podaje się w dostępnych opisach. Wędkarstwo. Akwen ma status łowiska rekreacyjnego. Islay jest znana z whisky bardziej niż z wędkarstwa, ale jeziora wyspy oferują wędkarzom ciekawe łowiska. Whisky. Woda z jeziora zasila pobliską destylarnię Ardnahoe. To osobny obiekt, który działa od ostatnich lat i ma własne centrum dla odwiedzających. Jeden z jej produktów, Infinite Loch, nosi nazwę właśnie od jeziora. Nazwa. Gaelickie Ardnahoe tłumaczy się mniej więcej jako „wzniesienie nad zagłębieniem”. Jak dotrzeć? Na Islay dopływa się promem z kontynentu, a na wyspie najwygodniej poruszać się samochodem. Port Askaig, położony kilka kilometrów od jeziora, jest punktem wyjścia do tej części wyspy. Przed wyprawą sprawdź w lokalnym biurze informacji turystycznej, którędy prowadzą dostępne ścieżki i czy brzeg jest otwarty dla pieszych, bo część terenu to grunty prywatne. Kiedy przyjechać? Najlepsze warunki do spacerów i wędkowania panują od późnej wiosny do wczesnej jesieni, kiedy dni są długie. Pogoda na Hebrydach zmienia się szybko, dlatego zabierz nieprzemakalną kurtkę i warstwy ubrania. Latem warto zaplanować wizytę razem ze zwiedzaniem Port Askaig i okolicznych destylarni. Najczęstsze pytania Czy Ardnahoe Loch to to samo co destylarnia Ardnahoe? Nie. Loch to naturalne jezioro, a destylarnia jest oddzielnym zakładem. Łączy je woda: jezioro zasila produkcję whisky. Jak duże jest jezioro? Ma około 20 hektarów powierzchni i leży około 2,5 km na północny wschód od Port Askaig. Czy można tu łowić ryby? Jezioro ma status łowiska rekreacyjnego. Zasady i zezwolenia ustal z lokalnymi organizatorami wędkarstwa na Islay przed przyjazdem. Dokąd odpływa woda z jeziora? Krótki strumień prowadzi na wschód do cieśniny Sound of Islay.

The Flash

Pandy

The Flash (Gresford Flash, walijska nazwa Y Flash) to sztuczne jezioro w hrabstwie Wrexham w północno-wschodniej Walii, położone między wsiami Gresford i Borras, niedaleko osady Pandy. Akwen zajmuje niespełna 50 tysięcy metrów kwadratowych, czyli około pięciu hektarów, i jest lokalnym miejscem wypoczynku nad wodą. Czym jest The Flash i skąd ta nazwa? Nazwa nie ma związku z komiksowym bohaterem. Słowo „flash" oznacza w angielskim niewielki, płytki zbiornik wodny. Jezioro jest dziełem człowieka, a dawniej znano je także pod walijską nazwą Pwll Gwenllian. Dziś w materiałach turystycznych funkcjonuje jako Gresford Flash, od pobliskiej wsi Gresford. Co można tu robić? Głównym użytkownikiem akwenu jest Gresford Sailing Club. Członkowie trenują tu i organizują regaty na małych jednostkach typu dinghy, więc przy sprzyjającym wietrze zobaczysz na wodzie kolorowe żagle. Wokół jeziora spacerują mieszkańcy, a wstęp jest bezpłatny. Zwiedzanie zajmuje zwykle od godziny do dwóch, dlatego dobrze łączy się je ze spacerem po okolicy. Psy są mile widziane. Zimą, gdy woda zamarza, na tafli przesiadują ptaki, co przyciąga fotografów i obserwatorów przyrody. Jak dojechać do The Flash? Najbliższa stacja kolejowa, Gresford, leży około 300 metrów od jeziora. Najbliższym miastem jest Wrexham, skąd dojedziesz tu w krótkim czasie. Kod pocztowy do nawigacji to LL12 8TY. Do Manchesteru jest stąd około 66 kilometrów, do Cardiff około 178. Co zobaczyć w pobliżu? Okolica ma górniczą przeszłość. W miejscowości Pandy znajdowało się główne wejście do kopalni Gresford Colliery. We wrześniu 1934 roku w katastrofie w tej kopalni zginęło 266 górników. Pomnik ofiar stoi przy miejscowym klubie kopalnianym. Poniżej wsi, nad rzeką Alyn, znajdziesz pozostałości młyna w miejscu zwanym The Wilderness. Kiedy przyjechać? Latem akwen jest najbardziej żywy dzięki żeglarzom, zimą zaś zyskuje spokojny, zimowy charakter z ptakami na lodzie. Jeśli chcesz zobaczyć regaty, sprawdź terminy w klubie żeglarskim. Zabierz wygodne buty, bo ścieżki wokół wody bywają wilgotne. Najczęstsze pytania Czy wstęp nad The Flash jest płatny? Nie, wstęp jest bezpłatny. Czy można przyjść z psem? Tak, miejsce jest przyjazne psom. Ile czasu potrzeba na wizytę? Zwykle od godziny do dwóch, w zależności od tego, czy dołączysz spacer po okolicy. Czy dojadę pociągiem? Tak, stacja Gresford znajduje się około 300 metrów od jeziora. Czy to to samo co bohater DC Comics? Nie. To lokalne jezioro w Walii, a nazwa oznacza po prostu płytki zbiornik wodny.

Ross Lough

Ross Lough to małe jezioro i rezerwat przyrody w hrabstwie Fermanagh w Irlandii Północnej, położone w sąsiedztwie Lower Lough Erne. To miejsce dla osób, które wolą obserwować mokradła niż odwiedzać zagospodarowane atrakcje. Gdzie leży Ross Lough? Jezioro znajduje się w hrabstwie Fermanagh, w zachodniej części Irlandii Północnej, w krajobrazie drumlinów, czyli niskich, owalnych wzgórz polodowcowych. Współrzędne to około 54,37° N i 7,79° W. Przez zbiornik przepływa rzeka Sillees, która dalej kieruje się ku Lower Lough Erne. Nie należy go mylić z innymi jeziorami o tej nazwie w Irlandii, na przykład w hrabstwie Leitrim. Co zobaczysz nad Ross Lough? Rezerwat zarządza departament rolnictwa, środowiska i spraw wiejskich Irlandii Północnej (DAERA). Obejmuje około 9 hektarów. Wyróżnia go mozaika siedlisk: otwarta woda, bagno, torfowisko niskie i wilgotne łąki. Poziom wody obniżono po regulacji rzeki Sillees, co dodatkowo urozmaiciło roślinność. Brzegi porastają wysokie trzciny, turzyce i pałki wodne, bo teren nie jest intensywnie wypasany. Latem kwitną tu kosaciec żółty i krwawnica pospolita. Z drzew rosną jedynie olsza i wierzba, które znoszą zalewanie. Na jeziorze leży niewielka zadrzewiona wyspa typu crannog, czyli sztuczna wyspa osadnicza. Dotrzesz na nią pieszo tylko w wyjątkowo suchych okresach. Jak zwiedzać rezerwat? Na miejscu nie ma parkingu ani infrastruktury dla turystów. Planuj krótką wizytę z aparatem lub lornetką i zostaw samochód w bezpiecznym miejscu przy drodze. Teren jest wilgotny, więc przyda się wodoodporne obuwie. W sprawach dostępu możesz zadzwonić do zarządcy rezerwatu pod numer 02866 344803. Na szerszy widok na dolinę Sillees, Ross Lough i pobliskie Carran Lough pozwala wzgórze Tullybrack. Punkt widokowy w okolicy Faugher polecają trasy rowerowe w serwisie Komoot. Kiedy przyjechać? Najlepiej latem, gdy roślinność jest w pełni rozwinięta, a grunt suchszy. Zimą rezerwat zalewa woda, więc dojście do brzegu bywa niemożliwe. Wiosną i jesienią trzymaj się utwardzonych dróg wokół rezerwatu. Najczęstsze pytania Czy nad Ross Lough jest parking? Nie, w rezerwacie nie ma parkingu ani zaplecza dla odwiedzających. Czy można wejść na wyspę crannog? Tylko wtedy, gdy poziom wody jest wyjątkowo niski. Zwykle wyspa pozostaje odcięta. Jak duży jest rezerwat? Zajmuje około 9 hektarów, więc wystarczy na krótką wizytę. Gdzie obejrzeć jezioro z góry? Widoki na Ross Lough i Carran Lough dają okolice wzgórza Tullybrack oraz punkt widokowy koło Faugher. Czy to jezioro leży w Republice Irlandii? Nie. Ross Lough opisany tutaj leży w hrabstwie Fermanagh, w Wielkiej Brytanii, czyli w Irlandii Północnej.

Llyn Coch

Llyn Coch to małe górskie jezioro w hrabstwie Gwynedd, w północnej Walii, w granicach Parku Narodowego Snowdonia (walijskie Eryri). Leży w Cwm Clogwyn, polodowcowym kotle pod Yr Wyddfą, czyli Snowdon, najwyższym szczytem Walii. Walijskie „coch" znaczy „czerwony", więc nazwa oznacza Czerwone Jezioro. Takich nazw w Walii jest kilka, dlatego warto pilnować lokalizacji: ten Llyn Coch znajdziesz na zachodnich stokach Snowdon. Gdzie leży Llyn Coch? Jezioro znajduje się w Cwm Clogwyn, obok Llyn Glas i Llyn Nadroedd. Współrzędne to około 53,069° N, 4,093° W. Z jeziora nie prowadzi osobna ścieżka. Widać je i mija się je podczas wejścia na Snowdon szlakiem Snowdon Ranger. Jak dotrzeć? Szlak Snowdon Ranger zaczyna się na parkingu nad jeziorem Llyn Cwellyn, przy drodze A4085 (SH 564 551). Do parkingu dojedziesz autobusem Sherpa'r Wyddfa. Zatrzymuje się on przy schronisku Snowdon Ranger YHA. Z Caernarfon jeżdżą linie S3 i S4, z Porthmadog linia S3 z przesiadką w Beddgelert. Park narodowy podaje trasę jako trudną, o długości około 13 km w obie strony, z przewyższeniem około 936 m i czasem około 6 godzin. Przyda się mapa Ordnance Survey Explorer OL17 oraz umiejętność nawigacji. Co zobaczysz po drodze? Ścieżka wznosi się łagodnie w stronę Moel Cynghorion, potem prowadzi do przełęczy Bwlch Cwm Brwynog. Po prawej stronie widać tam małe jezioro Llyn Ffynnon y Gwas, a w dole rozciąga się Llyn Cwellyn z Mynydd Mawr na drugim brzegu. Dalej szlak wspina się stromo nad urwiskiem Clogwyn Du'r Arddu i łączy się ze ścieżką z Llanberis. Widoki na Llyn Glas, Llyn Coch i Llyn Nadroedd w Cwm Clogwyn należą do atrakcji tego odcinka. Czy z jeziorem wiąże się jakaś legenda? Tak. Miejscowe podania uważały Llyn Coch za ulubioną siedzibę Tylwth Teg, walijskiego ludu wróżek. Najsłynniejsza opowieść to historia o wróżce-pannie młodej. Rolnik zobaczył pod powierzchnią wody piękną twarz i podstępem zatrzymał wróżkę. Jej ojciec zgodził się na małżeństwo pod jednym warunkiem: mąż nie może jej uderzyć gliną. Po latach rolnik przypadkiem trafił ją łopatą gliny i żona na zawsze wróciła do jeziora. Kiedy się wybrać? Szlak Snowdon Ranger jest uznawany za najstarszą z sześciu głównych dróg na szczyt. Nazwę zawdzięcza Johnowi Mortonowi, który w XIX wieku zbudował nad Llyn Cwellyn gospodę. Dziś mieści się w niej schronisko młodzieżowe. W górach Eryri pogoda zmienia się szybko, więc na wyprawę wybierz dzień z dobrą widocznością i zabierz ciepłe, nieprzemakalne ubranie. Najczęstsze pytania Co oznacza nazwa Llyn Coch? To po walijsku „Czerwone Jezioro". Czy do jeziora prowadzi osobny szlak? Nie. Dojdziesz w jego okolice szlakiem Snowdon Ranger z parkingu przy Llyn Cwellyn. Jak trudna jest trasa? Park narodowy ocenia ją jako trudną i zaleca ją osobom w dobrej kondycji, umiejącym się orientować w terenie. Czy w Walii jest więcej jezior o tej nazwie? Tak, nazwa jest popularna. Opisane tu jezioro leży w Cwm Clogwyn pod Snowdon.

Llyn Cwm Corsiog

Llyn Cwm Corsiog to niewielkie jezioro górskie w hrabstwie Gwynedd w północnej Walii, w paśmie Eryri (Snowdonia). Leży wysoko nad miejscowością Tanygrisiau, niedaleko Blaenau Ffestiniog, na współrzędnych około 53,004° N, 3,993° W. To cel dla osób, które lubią dojść na miejsce własnymi nogami, a nie dojechać autem. Gdzie leży Llyn Cwm Corsiog? Jezioro znajduje się w kotlinie polodowcowej (walijskie „cwm") na otwartych, trawiastych zboczach nad Tanygrisiau. Wysokość podaje się na około 520 m n.p.m., czyli mniej więcej 1720 stóp. Powierzchnia wynosi około 7 akrów, czyli niecałe 3 hektary. To więc oczko, a nie rozległy zbiornik, i właśnie dlatego wokół panuje cisza. Jak dojść? Do jeziora nie dochodzi droga dla samochodów. Punktem wyjścia jest Tanygrisiau, a marsz zajmuje według lokalnych opisów około półtorej godziny. Teren to górskie pastwiska, więc ścieżka bywa mokra, a pogoda szybko się zmienia. Weź buty z dobrą podeszwą, warstwę przeciwdeszczową i mapę lub nawigację offline, bo zasięg w kotlinach jest słaby. Co tu robić? Główną atrakcją jest wędkarstwo. Wodą zarządza Cambrian Angling Association z Blaenau Ffestiniog. Żyje tu dziki pstrąg potokowy: ryb jest dużo, chętnie biorą na muchę, a osiągają zwykle do około 3/4 funta (ok. 340 g). Dozwolone są wszystkie metody połowu. Dla osób bez wędki jezioro to przede wszystkim nagroda na końcu wędrówki: widok na górskie zbocza Eryri, cisza i punkt do odpoczynku w trasie po okolicznych wzgórzach. Kiedy przyjechać? Dla wędkarzy najlepszy jest początek sezonu. Latem, od połowy lipca, gęste zarośla wodne zasłaniają fragmenty lustra wody i utrudniają łowienie. Później w roku nadal da się łowić na pływającą linkę i suchą muchę, rzucając w czyste przerwy między roślinnością. Spacerowicze wybiorą najlepiej suchy dzień z dobrą widocznością, gdy ścieżka jest mniej grząska. Czy potrzebne jest zezwolenie? Do łowienia potrzebny jest bilet klubu Cambrian Angling Association. Od 2024 roku nie kupisz go przez internetową platformę The Fishing Passport. Punkty sprzedaży podaje strona klubu cambrianangling.com. Sprawdź to przed wyjściem, bo w górach nikt biletu nie sprzeda. Najczęstsze pytania Czy można dojechać nad Llyn Cwm Corsiog samochodem? Nie. Z Tanygrisiau idzie się pieszo, około półtorej godziny w jedną stronę. Jak duże jest jezioro? Około 7 akrów (niecałe 3 ha), na wysokości około 520 m n.p.m. Jakie ryby tu żyją? Dziki pstrąg potokowy, zwykle do około 3/4 funta. Czy mogę łowić bez klubowego biletu? Nie. Wodą zarządza Cambrian Angling Association. Aktualne punkty sprzedaży biletów znajdziesz na stronie klubu.

Marton Pool

Marton Pool to naturalne jezioro w pobliżu wsi Marton (Marton-in-Chirbury) w hrabstwie Shropshire, w zachodniej Anglii, tuż przy granicy z Walią. Wieś leży około 8 km na południowy wschód od Welshpool, a staw znajduje się niedaleko miejscowości Chirbury. To nie to samo miejsce co drugi Marton Pool koło Baschurch w tym samym hrabstwie ani Marton Mere w Blackpool. Czym jest Marton Pool? Jezioro ma około 13,7 ha powierzchni (pomiar z 2000 roku). Razem z otaczającymi je torfowiskami zasilanymi wodą i zadrzewieniem tworzy obszar o wielkości 17,21 ha, objęty ochroną jako Site of Special Scientific Interest (SSSI), czyli obszar o szczególnym znaczeniu naukowym i przyrodniczym. Staw wchodzi też w skład grupy mokradeł Midland Meres and Mosses, uznanej za teren o znaczeniu międzynarodowym w systemie Ramsar. Z jeziora wypływa Rea Brook, strumień, który płynie dalej na wschód w stronę Shrewsbury. Co zobaczysz? Krajobraz tworzy spokojna tafla wody otoczona pasem szuwarów, wilgotnych łąk i drzew. To typowe polodowcowe „mere” z pogranicza angielsko-walijskiego, wyraźnie odmienne od okolicznych pagórków i pól uprawnych. Miejsce jest cenione przez ornitologów i botaników, bo mokradła tego typu dają schronienie ptactwu wodnemu i roślinności, która zanika na osuszonych terenach. Okolicę dobrze widać z drogi prowadzącej do Bank Farm, z wysokości około 240 m n.p.m., skąd rozciąga się widok na staw. Jak dojechać? Wieś Marton leży przy drodze B4386, która łączy Montgomery (Walia) z Shrewsbury. Z Welshpool to około 8 km w linii prostej, z Shrewsbury trasa prowadzi przez wiejskie drogi Shropshire. Współrzędne stawu: 52,617 N, 3,043 W. Najwygodniej dotrzeć samochodem i zostawić go we wsi, a resztę pokonać pieszo lokalnymi drogami i ścieżkami. Kiedy przyjechać? Najciekawsza jest wiosna i wczesne lato, gdy tereny podmokłe ożywają, a ptaki gniazdują. Jesienią i zimą przylatują ptaki wodne. Rano światło i cisza sprzyjają obserwacji. Zabierz wodoodporne buty, bo teren bywa grząski. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Chirbury to wieś z historycznym kościołem i zabudowaniami z listy zabytków, a pobliskie Montgomery z ruinami zamku i Welshpool z zamkiem Powis to naturalne uzupełnienie wyprawy. Całość świetnie łączy się z jazdą po pograniczu Shropshire i Powys. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie leży Marton Pool? W Shropshire, koło wsi Marton-in-Chirbury, około 8 km na południowy wschód od Welshpool. Nie myl go ze stawem o tej samej nazwie koło Baschurch. Czy to rezerwat przyrody? To obszar chroniony jako SSSI o powierzchni 17,21 ha, wchodzący w skład mokradeł Midland Meres and Mosses wpisanych na listę Ramsar. Co wypływa z jeziora? Rea Brook, niewielki ciek płynący w kierunku Shrewsbury. Czy Marton Pool to to samo co Marton Mere? Nie. Marton Mere leży w Blackpool w Lancashire i jest zupełnie osobnym obiektem.

The Long Water

City of Westminster

The Long Water to wąska, wydłużona zatoka jeziora w Kensington Gardens, w londyńskiej dzielnicy City of Westminster. To zachodnia część większego zbiornika, którego wschodni odcinek w Hyde Parku nosi nazwę Serpentine. Spacer wzdłuż brzegu to jedna z najspokojniejszych tras w centrum Londynu. Czym jest The Long Water? Zbiornik powstał w latach 20. XVIII wieku. Z połączenia stawów zasilanych strumieniem Westbourne uformowano długi, prosty kanał, a prace prowadzono pod okiem ogrodnika Charlesa Bridgemana. Inicjatorką przekształceń była królowa Karolina, żona Jerzego II, więc często mówi się, że to ona zleciła powstanie jeziora. Cały park figuruje w rejestrze zabytkowych parków i ogrodów Anglii z najwyższą klasą I. Dziś The Long Water to zachodnia, wąska połowa jeziora. Wschodnia, szersza część to Serpentine. Granicę między nimi wyznacza Serpentine Bridge, oddany w 1826 roku i zaprojektowany przez George'a Rennie. Most jest też granicą między Hyde Parkiem a Kensington Gardens. Co zobaczysz nad wodą? Na północnym krańcu kanału leżą Italian Gardens, ozdobny zespół fontann i rzeźb z marmuru, zbudowany w czasach królowej Wiktorii i wpisany na listę zabytków w klasie II. To najbardziej fotogeniczny punkt całej trasy. Na zachodnim brzegu, wśród zieleni, stoi pomnik Piotrusia Pana z 1912 roku, dzieło rzeźbiarza George'a Framptona. Zamówił go J. M. Barrie, który osadził część swoich opowieści właśnie w Kensington Gardens. Figurka pojawiła się podobno z dnia na dzień, co dodało jej legendy. Brzegi zamieszkują łabędzie, gęsi, kaczki i czaple, a wzdłuż wody rosną dojrzałe drzewa. Ścieżki są szerokie i płaskie, dlatego spacer jest wygodny także z wózkiem. Jak dojechać? Najwygodniej wysiąść na stacji metra Lancaster Gate (linia Central), skąd do północnego końca jeziora i Italian Gardens idzie się kilka minut. Blisko jest także Queensway. Wstęp do parku jest bezpłatny, a bramy otwierane są o świcie. Trasę od Italian Gardens do Serpentine Bridge przejdziesz spokojnym krokiem w około 15 minut. Kiedy przyjechać? Wiosną i wczesnym latem park jest najbardziej zielony, a fontanny w Italian Gardens działają i dobrze wyglądają w porannym świetle. Jesienią korony drzew odbijają się w wodzie, co sprzyja zdjęciom. Rano jest zwykle najmniej ludzi, a w słoneczne weekendy brzegi bywają zatłoczone. Co jeszcze warto połączyć ze spacerem? Z Long Water łatwo przejść do Serpentine Bridge i dalej do Hyde Parku, a w przeciwnym kierunku do Kensington Palace i Round Pond. Wszystko leży w obrębie Royal Parks, więc cały dzień można spędzić w jednym zielonym ciągu. Najczęstsze pytania Czy The Long Water to to samo co Serpentine? Nie. To dwie części jednego jeziora. Long Water leży w Kensington Gardens, a Serpentine w Hyde Parku. Dzieli je Serpentine Bridge. Czy wstęp jest płatny? Nie, wejście do Kensington Gardens i spacer nad wodą są bezpłatne. Gdzie jest pomnik Piotrusia Pana? Na zachodnim brzegu Long Water, wśród drzew, niedaleko północnej części jeziora. Z której stacji najlepiej zacząć? Z Lancaster Gate. Stamtąd od razu trafisz do Italian Gardens na północnym krańcu wody.

Black Loch

Black Loch to niewielkie jezioro w okolicy wsi Limerigg, w hrabstwie Falkirk w środkowej Szkocji. Leży w pobliżu granicy z North Lanarkshire, na południowym skraju lasu Limerigg Wood. To spokojne miejsce na krótki spacer, wędkowanie i odpoczynek nad wodą, z dala od turystycznych tras. Co to za jezioro? Black Loch jest słodkowodnym zbiornikiem o częściowo sztucznym charakterze. W 1790 roku zbudowano po jego południowej stronie tamę, a w latach 90. XVIII wieku powiększono powierzchnię wody. Dzięki temu jezioro zasilało dwa kanały: Monkland Canal oraz Forth and Clyde Canal. Dziś po przemysłowej funkcji nie ma już śladu poza samym zbiornikiem, a okolica zachowała wiejski, pagórkowaty charakter. Historia regionu związana jest też z górnictwem. W drugiej połowie XIX wieku w Limerigg działało co najmniej pięć kopalń węgla, które zamknięto po I wojnie światowej. Jeszcze wcześniej okoliczne jeziora w pobliżu Slamannan cenione były za ryby i ptactwo. Jak dotrzeć do Black Loch? Wieś Limerigg leży przy drodze B825 między Slamannan a Caldercruix. Przy wejściu nad jezioro nie ma oficjalnego parkingu, więc najwygodniej dojechać autobusem lokalnym: przystanek na południowym krańcu wsi dzieli od wejścia około 300 m. Orientacyjny kod pocztowy to FK1 3BS. Pobliskie sklepy, kawiarnie i toalety publiczne znajdziesz dopiero w Airdrie i Falkirk, dlatego zaopatrz się wcześniej. Co można robić nad Black Loch? Spacer. Wzdłuż brzegu biegnie szeroka, utwardzona ścieżka, w większości płaska. Prowadzi ją Forestry and Land Scotland, a trasa jest krótka i łatwa. Wędkarstwo. Jezioro obsługuje łowisko Black Loch Fishery. Co tydzień zarybia się je pstrągami: potokowym, tęczowym i innymi odmianami. Łowisko jest prywatne i wymaga zezwolenia. Sporty wodne. Wśród aktywności wymienia się pływanie, kajaki i paddleboarding. Kiedy przyjechać i na co uważać? Spacer sprawdzi się przez cały rok, najprzyjemniej w suche, długie dni późnej wiosny i lata. Szkocka pogoda zmienia się szybko, więc zabierz warstwę przeciwdeszczową i wodoodporne buty. Zarządca terenu ostrzega, że jezioro to otwarta woda, która bywa niebezpieczna dla nieprzygotowanych osób. Pływaj tylko wtedy, gdy znasz warunki i masz odpowiedni sprzęt. Najczęstsze pytania Czy można zaparkować przy jeziorze? Przy wejściu nie ma oficjalnego parkingu. Lepszym wyborem jest autobus lokalny do Limerigg i krótki dojazd pieszo. Czy potrzebuję zezwolenia na wędkowanie? Tak. Łowisko jest prywatne, a szczegóły zezwoleń podaje Black Loch Fishery. Czy ścieżka nad jeziorem jest trudna? Nie. Jest szeroka, utwardzona i w większości płaska, dlatego nadaje się na krótki, spokojny spacer. Gdzie kupić jedzenie i znaleźć toalety? Najbliższe sklepy, kawiarnie i toalety publiczne są w Airdrie i Falkirk, nie przy samym jeziorze.

Llyn Dinam

Llyn Dinam to płytkie jezioro w zachodniej części wyspy Anglesey (Ynys Môn) w Walii, tuż przy lotnisku wojskowym RAF Valley, w pobliżu miejscowości Valley. To najdalej na północ położone jezioro kompleksu Llynnau y Fali i jednocześnie obszar chroniony, cenny dla ptaków i roślinności wodnej. Co to za miejsce? Llyn Dinam wchodzi w skład Llynnau y Fali, rezerwatu przyrody typu SSSI o powierzchni około 100 hektarów. Samo jezioro objęto dodatkowo ochroną jako Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk (SAC) o powierzchni rzędu 36–37 hektarów. Według planu zarządzania opracowanego przez walijskie służby ochrony przyrody jest to akwen najmniej przekształcony przez człowieka spośród okolicznych jezior. Akwen klasyfikuje się jako przybrzeżne jezioro eutroficzne. Brzegi porastają trzcina pospolita i oczeret, a w osłoniętej zatoce po zachodniej stronie rosną grzybienie. W wodzie występują także ramienice i kilka gatunków rdestnic. Co zobaczysz? Główną atrakcją są ptaki. Zachodnia część rezerwatu RSPB Valley Wetlands obejmuje fragment Llyn Dinam wraz z jeziorami Llyn Penrhyn i Llyn Treflesg. Na wodzie spotkasz m.in. czernice, głowienki, płaskonosy, krakwy i perkozy. Wiosną w trzcinowiskach śpiewają trzcinniczki i rokitniczki, a przy odrobinie szczęścia usłyszysz głos bąka. Perkozy dwuczube odprawiają tu toki godowe i gniazdują. Zimą na jeziorach bywają setki ptaków wodnych, w tym gągoły, czernice, płaskonosy i świstuny. Jak dotrzeć? Rezerwat leży na południowy wschód od Valley, w gminie Llanfair-yn-Neubwll, obok lotniska RAF Valley. Jest tam parking i wiata obserwacyjna dla miłośników ptaków. Dojedziesz też autobusami linii 4 i X4. Stacja kolejowa Valley znajduje się w odległości około 3 mil. Kiedy przyjechać? Dla obserwacji ptaków najlepsze są wiosna (okres lęgowy, śpiew w trzcinowiskach) oraz zima (duże zgrupowania kaczek). Zabierz lornetkę i ciepłe, nieprzemakalne ubranie, bo wiatr na Anglesey bywa porywisty. Najczęstsze pytania Czy Llyn Dinam to to samo co Llyn Traffwll? Nie. To osobne jezioro, wchodzące w skład kompleksu Llynnau y Fali przy RAF Valley. Czy jezioro jest chronione? Tak. Jest częścią SSSI Llynnau y Fali, a samo jezioro ma status SAC. Czy są tu ptaki wodne? Tak, zarówno gatunki lęgowe, jak perkozy dwuczube, jak i zimujące kaczki. Czy dojadę bez samochodu? Tak, autobusami linii 4 i X4 w okolice Valley, a koleją do stacji Valley, skąd jest jeszcze około 3 mil.

Llyn Traffwll

Llyn Traffwll to naturalne jezioro w zachodniej części wyspy Anglesey (Ynys Môn) w Walii, o powierzchni około 91 akrów, czyli niecałych 37 hektarów. Leży mniej więcej w połowie drogi między wioskami Rhosneigr i Valley, a od ekspresowej drogi A55 dzieli je niecały kilometr. Czym wyróżnia się Llyn Traffwll? Jest jednym z największych naturalnych jezior na wyspie. Dwa inne duże akweny Anglesey, Llyn Alaw i Llyn Cefni, to zbiorniki zaporowe, więc Traffwll jest wśród dużych jezior wyjątkiem. Wraz z mniejszymi jeziorkami wokół niego tworzy obszar chroniony jako Site of Special Scientific Interest (SSSI), czyli teren o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. Jaka jest historia jeziora? W XIX wieku woda z Llyn Traffwll zasilała Holyhead. Od 1866 roku dostarczało ją tamtejsze przedsiębiorstwo wodociągowe, Holyhead Waterworks Company. Aby lepiej gospodarować poziomem wody, zbudowano niewielką tamę, która stoi do dziś. Jezioro pojawia się też w literaturze walijskiej: nad jego brzegiem rozgrywa się powieść „Madam Wen, Arwes yr Ogof" autorstwa Williama Davida Owena. Co jeszcze zobaczysz w okolicy? Sąsiaduje z nim rezerwat RSPB Valley Wetlands, położony na południowy wschód od miejscowości Valley, tuż przy lotnisku wojskowym RAF Valley. To mozaika jezior i trzcinowisk. Rezerwat jest otwarty przez cały rok i ma parking. Obserwuje się tu głowienki, czernice, płaskonosy, krakwy i perkozy. Zimą na wodzie bywają setki ptaków, między innymi gągoły i świstuny, a wiosną w trzcinach śpiewają trzcinniczki i rokitniczki. Można tu usłyszeć także bąka, a w trzcinowiskach żyją wodniki, błotniaki stawowe i cetie. Kiedy przyjechać? Ptaki obserwuje się o każdej porze roku, ale najwięcej wodnego ptactwa zbiera się zimą, a najbardziej gwarnie jest wiosną. Okoliczne źródła radzą odwiedzać rezerwat przed godziną 8.30, bo później hałasują odrzutowce z pobliskiego lotniska. Ścieżki po dłuższych opadach bywają podmokłe, dlatego warto włożyć wodoodporne obuwie. Rezerwat nie jest dostosowany do wózków dziecięcych i inwalidzkich. Jak dojechać? Jezioro leży przy trasie między Rhosneigr a Valley, w pobliżu A55, która prowadzi przez Anglesey do portu w Holyhead. Najczęstsze pytania Czy Llyn Traffwll jest naturalnym jeziorem? Tak. To jedno z największych naturalnych jezior Anglesey, w odróżnieniu od zbiorników Llyn Alaw i Llyn Cefni. Czy jezioro jest objęte ochroną? Tak. Razem z mniejszymi sąsiednimi jeziorkami ma status SSSI. Gdzie można w pobliżu obserwować ptaki? W rezerwacie RSPB Valley Wetlands, który graniczy z jeziorem. Ma parking, a ptaki obserwuje się także z ukrytki obserwacyjnej. Skąd wzięła się tama na jeziorze? Zbudowano ją, aby regulować poziom wody, gdy jezioro zaopatrywało Holyhead w wodę.

Llyn Bochlwyd

Llyn Bochlwyd to polodowcowe jeziorko górskie w Snowdonii (Eryri) w północnej Walii, w hrabstwie Conwy. Leży na wysokości około 555 m n.p.m. w kotle Cwm Bochlwyd, tuż nad doliną z jeziorem Llyn Ogwen, w paśmie Glyderau. Co zobaczysz nad Llyn Bochlwyd? Woda zalega w misie wyżłobionej przez lodowiec w ostatniej epoce lodowej. Taki górski staw nazywa się cyrkowym jeziorem, a po walijsku i angielsku bywa określany jako tarn. Zbiornik jest czysty i ubogi w składniki odżywcze. Nad taflą wznoszą się skalne ściany, wśród nich Clogwyn y Tarn i Bochlwyd Buttress, a w górę kotła widać zbocza prowadzące ku Glyder Fach i Tryfanowi. To jedno z najłatwiej dostępnych jezior tej części gór, więc w pogodne dni bywa tu sporo spacerowiczów. Jak dojść nad Llyn Bochlwyd? Typowa trasa startuje z parkingu organizacji National Trust w rejonie Carneddau i Glyderau, przy Ogwen. Pierwszy odcinek prowadzi przez drewnianą kładkę nad rzeką Afon Idwal. Po około 500 m ścieżka zaczyna się wspinać i skręca między dwie masywne skalne ostrogi. Dalej jest stromo i kamieniście, miejscami ścieżka jest mocno rozdeptana. Dystans krótkiej wersji wynosi ok. 3,2 km w obie strony, czas to około 1,5 godziny. Poziom trudności: umiarkowany, wymagane buty trekkingowe. Alternatywa: od Idwal Cottage przez Cwm Idwal i stromo przez dolną część grzbietu Y Gribin, a powrót wzdłuż potoku wypływającego z jeziora. Dokąd iść dalej? Jezioro jest naturalnym przystankiem na szlakach w głąb Glyderau. Od jego brzegów można wejść na płaskowyż Glyder Fach, a doświadczeni piechurzy łączą ten odcinek z Tryfanem (granią północną i południową), Bristly Ridge oraz Y Gribin. Te warianty zawierają wspinaczkę po skałach i nie są dla początkujących. Spora część pasma Glyderau należy do National Trust, więc obowiązują lokalne zasady ochrony terenu. Kiedy przyjechać? Najwygodniej wybrać dzień o dobrej widoczności, najlepiej od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy podejście jest suche. Pogoda w Snowdonii zmienia się szybko, więc zabierz warstwę przeciwdeszczową i ciepłą odzież nawet latem. Po deszczu ścieżka jest śliska, a odcinek przy skałach wymaga uwagi. Najczęstsze pytania Czy Llyn Bochlwyd jest daleko od parkingu? Nie. Krótka trasa z parkingu przy Ogwen to około 3,2 km w obie strony i mniej więcej półtorej godziny marszu. Czy podejście jest trudne? Umiarkowanie. Pierwsza część jest łatwa, ale po około 500 m ścieżka staje się stroma i kamienista, a miejscami zniszczona erozją. Na jakiej wysokości leży jezioro? Około 555 m n.p.m. (źródła podają 555–556 m). Czy z jeziora da się wejść na Tryfan i Glyder Fach? Tak, to częsty punkt pośredni. Wejście na Glyder Fach jest szlakiem pieszym, natomiast pełne przejścia Tryfana czy Bristly Ridge to trasy ze wspinaczką dla osób z doświadczeniem.

Llyn y Gorlan

Strata Florida

Llyn y Gorlan to niewielkie jezioro polodowcowe w górach Elenydd, w hrabstwie Ceredigion w środkowej Walii. Leży niedaleko Strata Florida, na zachodnim skraju Gór Kambryjskich, na wysokości około 430 metrów n.p.m. Należy do grupy Teifi Pools i jest jednym z jej spokojniejszych zakątków, bo nie prowadzi do niego żadna droga dojazdowa. Gdzie leży Llyn y Gorlan? Jezioro znajduje się we wschodniej części Ceredigion, w głębi wrzosowisk, na współrzędnych około 52,287 N, 3,780 W. Najbliższe miejscowości to Pontrhydfendigaid i Ystrad Meurig, a najbliższy znany zabytek to ruiny opactwa Strata Florida. Obszar należy do chronionego kompleksu Elenydd, uznanego za teren o szczególnym znaczeniu przyrodniczym (SSSI). Czym są Teifi Pools? To grupa kilku jezior i zbiorników na pustkowiu, zarządzana w części przez Welsh Water. Największe z nich, Llyn Teifi, jest źródłem rzeki Teifi. Osobnym jeziorem jest także Llyn Gynon, które nie ma nic wspólnego z Llyn y Gorlan poza sąsiedztwem. Już w średniowieczu okolica słynęła z dobrych łowisk pstrąga i węgorza. Co wyróżnia to jezioro? Llyn y Gorlan leży na wschód od Llyn Teifi. W odróżnieniu od Llyn Teifi i Llyn Pond Gwaith nie jest spiętrzone tamą, więc zachowało naturalny brzeg. Wzdłuż południowego brzegu rośnie duże skupisko grzybieni żółtych. W okolicy spotkasz też rosiczkę okrągłolistną, tłustosz pospolity i lobelię jeziorną. Woda ma torfowy, brunatny odcień, typowy dla górskich wrzosowisk. Jak tu dojść? Do jeziora nie da się dojechać samochodem. Dojazd do całej grupy prowadzi wąską drogą odchodzącą od B4343, około 5 km na wschód od Ystrad Meurig. Dalej idzie się pieszo. Pętla wokół pul ma około 4 km i w większości biegnie przez teren bez wyraźnej ścieżki. Dłuższa wersja, około 10 km, startuje od strony Strata Florida. Do Llyn y Gorlan docierasz, okrążając koniec Llyn Teifi, mijając płytki, podmokły staw i przechodząc przez niewysoki grzbiet. Zabierz mapę, wodoodporne buty i ciepłe ubranie, bo teren jest odludny, a pogoda zmienia się szybko. Czy można tu łowić ryby? Tak. Jezioro jest łowiskiem pstrąga potokowego, zarówno dzikiego, jak i zarybianego. Według informacji łowiska dzienne zezwolenie kosztuje 20 funtów, a zapytania kieruje się do zarządcy terenu, czyli Trawscoed Estate. Dostęp za pierwszą bramą na drodze do Teifi Pools jest przeznaczony dla wędkarzy z pozwoleniem. Najczęstsze pytania Czy do Llyn y Gorlan można dojechać samochodem? Nie. Autem dojedziesz tylko w okolice grupy Teifi Pools, a resztę trasy pokonujesz pieszo przez wrzosowiska. Czy Llyn y Gorlan to to samo co Llyn Teifi? Nie. Llyn Teifi to największe jezioro grupy i źródło rzeki Teifi. Llyn y Gorlan leży na wschód od niego. Czy wolno tu biwakować? W regionie dozwolone jest biwakowanie w prostych warunkach. Przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady dla konkretnego miejsca. Kiedy najlepiej przyjechać? Późną wiosną i latem, gdy ziemia jest najsuchsza, a w okolicy kwitną rośliny bagienne. Pętla wymaga dobrej widoczności, więc wybierz dzień bez mgły.

Ranworth Broad

Broadland

Ranworth Broad to jezioro i rezerwat przyrody w sercu Norfolk Broads, w gminie Broadland, na północny wschód od Norwich. Teren o powierzchni około 136 hektarów zarządza organizacja Norfolk Wildlife Trust, a nad wodą stoi pływające centrum edukacyjne, z którego najłatwiej poznać okolicę. Czym jest Ranworth Broad? Broads to sieć płytkich jezior i rozlewisk rzecznych we wschodniej Anglii. Ranworth należy do kompleksu Bure Broads and Marshes, objętego ochroną jako obszar o szczególnym znaczeniu naukowym (SSSI) oraz Narodowy Rezerwat Przyrody. Wchodzi też w skład obszarów Natura 2000 i konwencji Ramsar obejmujących Broadland. W praktyce oznacza to jedno z najcenniejszych mokradeł nizinnych Wielkiej Brytanii: trzcinowiska, olszyny podmokłe i otwartą taflę wody. Co zobaczysz na miejscu? Najbardziej charakterystyczny punkt to Broadland Conservation Centre, budynek zbudowany na wodzie i dostępny drewnianą kładką prowadzącą przez bagienny las. Z jego tarasu i okien obserwuje się ptaki wodne bez płoszenia ich, a wewnątrz znajdziesz niewielką wystawę o przyrodzie Broads. Ścieżka przyrodnicza biegnie przez zadrzewione mokradła i łąki, więc spacer łączy kilka siedlisk w krótkiej pętli. Rezerwat chroni liczne gatunki ptaków wodnych i błotnych, a w sezonie lęgowym i podczas przelotów pojawia się ich najwięcej. Latem warto wypatrywać ważek i motyli, a jesienią i zimą stad kaczek na otwartej wodzie. Sezonowo organizowane są rejsy po jeziorze starą trzcinową barką „Little Tern”, prowadzone w miesiącach od kwietnia do października. Rozkład godzin sprawdź na stronie Norfolk Wildlife Trust. Co jeszcze warto zobaczyć w Ranworth? Nad wsią góruje kościół św. Heleny, nazywany „Katedrą Broads”. Jego XV-wieczna drewniana przegroda chórowa z wizerunkami świętych, w tym apostołów, zachowała znaczną część pierwotnych barw. Z wieży o wysokości około 30 metrów rozciąga się panorama jezior i marszy; wejście wymaga pokonania stromych schodów i drabin. Kościół wpisano na listę Historic England. Jak dojechać? Ranworth leży około 15 km od Norwich. Najwygodniej dojechać samochodem; przy rezerwacie działa bezpłatny parking Norfolk Wildlife Trust, zamykany po południu. Z parkingu do centrum dochodzi się pieszo drogą i kładką. Toalet na terenie rezerwatu brak, najbliższe znajdują się we wsi. Kiedy przyjechać? Centrum odwiedzisz zwykle od kwietnia do października, w godzinach dziennych. Sam rezerwat jest otwarty o każdej porze roku, od świtu do zmierzchu. Wiosna to czas śpiewu ptaków i lęgów, lato to ważki i rejsy, zimą wygodnie obserwuje się ptactwo wodne na odsłoniętych drzewach i wodzie. Najczęstsze pytania Czy na miejscu są toalety? Nie. Najbliższe toalety publiczne znajdują się we wsi Ranworth. Czy można wejść z psem? Nie. Psy nie mają wstępu do rezerwatu, wyjątek stanowią psy asystujące. Czy centrum jest czynne cały rok? Nie, działa sezonowo, mniej więcej od początku kwietnia do końca października. Rezerwat i ścieżki pozostają dostępne przez cały rok. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na rezerwat wystarczą 1–2 godziny; z kościołem św. Heleny i wsią przeznacz połowę dnia.

Camilla Loch

Auchtertool

Camilla Loch to niewielkie jezioro w południowej części hrabstwa Fife w Szkocji, około kilometra na północny wschód od wsi Auchtertool i mniej więcej 6 km na zachód od Kirkcaldy. Zajmuje około 12 hektarów, a część akwenu od 1989 roku chroni status obszaru o szczególnym znaczeniu naukowym (SSSI). To spokojny cel na krótką wycieczkę dla miłośników przyrody, wędkarzy i spacerowiczów. Gdzie leży Camilla Loch i jak dotrzeć? Jezioro znajduje się w wiejskiej okolicy między Kirkcaldy a Auchtertool. Najwygodniejszym punktem wyjścia jest sama wieś Auchtertool, skąd dojdziesz nad wodę pieszo w kilkanaście minut. Z Kirkcaldy można dojechać samochodem w stronę Auchtertool lub zaplanować dłuższy spacer ścieżkami, które łączą miasto z okolicznymi polami. Przed wyjazdem sprawdź aktualny rozkład autobusów i dostępność miejsc parkingowych we wsi, bo infrastruktura jest tu skromna. Co zobaczysz nad jeziorem? Największą wartością akwenu jest przyroda. Zachodni skraj jeziora porasta rozległe, zróżnicowane torfowisko przejściowe, które według opisu NatureScot jest najlepszym przykładem tego typu siedliska w zachodniej części Fife. To właśnie ono stało się podstawą objęcia jeziora ochroną. W wodzie żyją m.in. okonie, szczupaki i węgorze, a do łowisk wpuszczono także pstrągi tęczowe i potokowe. Nazwa jeziora pochodzi od dawnej rezydencji w pobliżu. Posiadłość znana była wcześniej jako Hallyards, a później, za czasów hrabiów Moray, przemianowano ją na Camilla. Dziś po budynku zostały ruiny, a nazwa przetrwała w krajobrazie. Dawne opisy podają, że jezioro miało około 22 stóp (ok. 7 m) głębokości, a niewielki ciek odprowadza wodę na wschód w stronę jeziora Raith. Czy są tu szlaki spacerowe? Tak. Okolice Auchtertool przecinają ścieżki publiczne (core paths), z których korzystają lokalne trasy kołowe. Kirkcaldy Ramblers prowadzi spacer o długości około 9,7 km, który prowadzi obok jeziora, przez farmę Clentrie i dalej w stronę Kirkcaldy. Trasy są łatwe, lecz biegną przez tereny rolnicze, więc zamykaj za sobą bramki i zachowaj ostrożność przy bydle. Na polach w okolicy pasą się również bawoły wodne, więc zawsze trzymaj odstęp od zwierząt. Kiedy przyjechać? Wiosna i lato to najlepszy czas na obserwację roślinności torfowiska i ptaków wodnych, a także na wędkowanie. Jesienią okolica jest cichsza i dobrze nadaje się na fotografię. Po deszczach ścieżki bywają błotniste, dlatego załóż wodoodporne buty. Najczęstsze pytania Czy nad Camilla Loch można łowić ryby? Tak, jezioro jest zarybiane pstrągiem tęczowym i potokowym. Przed wyprawą dowiedz się u lokalnego zarządcy łowiska o zasady i zezwolenia. Dlaczego jezioro jest chronione? Część akwenu ma status SSSI z 1989 roku. Powodem jest torfowisko przejściowe na zachodnim brzegu, uznawane za najlepsze tego typu w zachodnim Fife. Ile jest do przejścia z Auchtertool? Od wsi do jeziora jest około kilometra, czyli kilkanaście minut spaceru. Dłuższe trasy kołowe, jak ta organizowana przez Kirkcaldy Ramblers, mają około 10 km. Czy mogę zabrać psa? Na ścieżkach w okolicy obowiązuje trzymanie psów na smyczy, bo w pobliżu przebywa bydło i bawoły wodne. Niektóre zorganizowane spacery w ogóle nie dopuszczają psów.

Llyn Teifi

Strata Florida

Llyn Teifi to największe z jezior zespołu Teifi Pools, leżące w górach Elenydd (Góry Kambryjskie) w hrabstwie Ceredigion, nieopodal Strata Florida w Walii. Na wysokości około 455 m n.p.m. zaczyna się tu rzeka Teifi, która po ponad stu kilometrach kończy bieg przy wybrzeżu w okolicach Cardigan. Co to za miejsce? Teifi Pools to grupa sześciu jezior i zbiorników we wschodniej części Ceredigion. Llyn Teifi jest największym z nich i uznawane jest za oficjalne źródło rzeki. Okolica jest wyżynna, bezdrzewna i dość pusta: pagórki, torfowiska i woda. Część zbiorników zarządza Welsh Water. W pobliżu leżą także osobne jeziora, m.in. Llyn Hir, Llyn Egnant, Llyn Gorlan i Llyn Gynon, więc na mapie łatwo je pomylić. Jak dojechać? Najbliższa wieś to Pontrhydfendigaid, kilka kilometrów od ruin cysterskiego opactwa Strata Florida. Do jezior prowadzi wąska, jednopasmowa droga, więc jedź powoli i uważaj na mijanki. Komunikacji publicznej w sąsiedztwie nie ma, dlatego najwygodniej przyjechać samochodem. Co zobaczysz i jak spędzić czas? Główna atrakcja to piesza wędrówka. Popularna pętla ma około 6 mil (ok. 10 km) i można ją zacząć od północy, przy wąskiej drodze biegnącej najbliżej jezior, albo od południa. Inny wariant zaczyna się w okolicy Tyn Cwm koło Strata Florida: trasa wspina się obok Llyn Egnant, a potem schodzi wzdłuż Llyn Teifi i doliną młodej rzeki. Krótsza opcja, około 2,5 mili, okrąża wszystkie jeziora, ale w dużej części prowadzi bezdrożami. Na początku jednej z tras niedawno oficjalnie zmieniono przebieg ścieżki, więc sprawdź aktualny opis. Rzeka płynie od jeziora na zachód, mija Strata Florida i dopiero dalej skręca na południowy zachód. Łącząc spacer nad jeziorem ze zwiedzaniem opactwa, zobaczysz zarówno początek rzeki, jak i jej pierwszy historyczny przystanek. Kiedy przyjechać? Najlepsza jest późna wiosna, lato i wczesna jesień, gdy ścieżki są suche. Na odkrytej wyżynie pogoda zmienia się szybko: weź ciepłą kurtkę, wodoodporne buty i mapę, bo zasięg telefonu bywa słaby, a oznakowanie ograniczone. Najczęstsze pytania Czy Llyn Teifi to źródło rzeki Teifi? Tak. Rzeka bierze początek w tym jeziorze, a następnie płynie przez Ceredigion do morza koło Cardigan. Czy Llyn Teifi to to samo co Llyn Gorlan? Nie. Llyn Gorlan to osobne jezioro w tej samej grupie, widoczne z niektórych punktów na trasach. Jak długa jest trasa wokół jezior? Krótka, głównie przełajowa pętla wokół wszystkich jezior ma około 2,5 mili, a klasyczna trasa z okolic Strata Florida około 6 mil. Czy dojadę tu autobusem? Droga do jezior jest wąska i jednopasmowa, a komunikacji publicznej na niej brak, więc najlepiej jechać samochodem z Pontrhydfendigaid.

Raith Lake

Kirkcaldy

Raith Lake to sztuczne jezioro w Raith Estate, na zachodnim skraju Kirkcaldy w hrabstwie Fife w Szkocji. Powstało w latach 1811–1812, gdy spiętrzono wody potoku Dronachy Burn, na południowy wschód od Raith House. Dziś jest celem spokojnych spacerów po lesie, tuż obok Beveridge Park. Czym jest Raith Lake i skąd się wziął? Jezioro jest elementem dawnej posiadłości Raith, której historia sięga średniowiecza. Rodzina Melville miała osiedlić się tu około 1400 roku. Sama rezydencja Raith House powstała w latach 90. XVII wieku, w latach 80. XVIII wieku przebudował ją James Playfair, a w 1899 roku Robert Lorimer zaprojektował nową bibliotekę i przekształcił ogród. Krajobraz parkowy w stylu malowniczym przypisuje się Thomasowi White'owi (ok. 1783). Historic Environment Scotland wpisało Raith Park i Beveridge Park do rejestru zabytkowych ogrodów i krajobrazów. Co zobaczysz w okolicy? Raith Tower – XIX-wieczna wieża widokowa na wzgórzu Cormie Hill, trzykondygnacyjna, na planie kwadratu, z krenelażem. Ma status obiektu zabytkowego kategorii B. Lambswell – pobliska XIX-wieczna budowla ozdobna (folly), również kategorii B. Raith House – rezydencja właścicieli posiadłości, widoczna jako ważny punkt odniesienia dla całego założenia parkowego. Beveridge Park – miejski park w Kirkcaldy, utworzony z gruntów wyprzedanych z dawnej posiadłości od końca XIX wieku. Według Fife Council 104 akry przekazał mieszkańcom w 1892 roku Michael Beveridge. Jak spędzić tu czas? Serwis Fife Walking opisuje trasę „Wizard's Walk and Raith Lake" o długości około 4,5 km (2,8 mili) z przewyższeniem około 84 m. Zaczyna się w Beveridge Park i prowadzi głównie utwardzonymi ścieżkami, choć wokół jeziora bywa błotniście, więc warto mieć solidne buty. Można ją połączyć z drugą leśną pętlą w spacer na około 10 km. Kiedy przyjechać? Teren jest ogólnodostępny i leśny, dlatego sprawdza się o każdej porze roku. Po deszczach ścieżki przy jeziorze są wilgotne, więc najwygodniej wybrać suchy dzień. Jak dotrzeć? Raith Lake leży na zachód od centrum Kirkcaldy, około 56,11° N, 3,19° W. Najprościej zacząć spacer z Beveridge Park, który ma dobre połączenie z miastem, i dalej iść ścieżkami do jeziora. Najczęstsze pytania Czy Raith Lake jest naturalne? Nie. Jezioro utworzono sztucznie w latach 1811–1812 przez spiętrzenie potoku Dronachy Burn. Gdzie zacząć spacer? Najczęściej w Beveridge Park w Kirkcaldy. Stamtąd prowadzi trasa Wizard's Walk and Raith Lake, licząca około 4,5 km. Czy ścieżki są utwardzone? W większości tak, ale okolice jeziora potrafią być błotniste. Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu? Raith Tower na wzgórzu Cormie Hill, budowlę Lambswell oraz sam Beveridge Park z dawnych terenów posiadłości.

Lindores Loch

Lindores

Lindores Loch to słodkowodne jezioro w północnym Fife, przy wsi Lindores w Szkocji. Leży w parafii Abdie, około 3 km na południowy wschód od miasteczka Newburgh. Akwen ma około 40–44 ha, a otaczają go mokradła, olszowo-wierzbowe zarośla i torfowisko przejściowe. Cały teren objęto ochroną jako SSSI, czyli obszar o szczególnym znaczeniu naukowym. Co to za miejsce? Jezioro od dawna pełni rolę łowiska i słynie z licznych ryb. Jest uznawane za popularne łowisko muchowe pstrąga potokowego i tęczowego. Nad północnym brzegiem urządzono staw do curlingu, z którego korzystają miejscowe kluby Abdie Curling Club oraz Abdie Ladies Curling Club. Według jednej z hipotez zbiornik powstał z osadów lodowcowych naniesionych ze wzgórz Ochil po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Linia brzegowa i poziom wody zmieniały się z czasem pod wpływem dróg, linii kolejowej, zastawki i pól uprawnych. Dlaczego jest chroniony? Lindores Loch to stosunkowo duży otwarty zbiornik z pasem mokradeł. W dokumentacji NatureScot jako jedyny element ornitologiczny wymieniono zespół ptaków lęgowych, obok siedlisk wodnych i bagiennych. Dla obserwatora ptaków oznacza to wiosnę i wczesne lato jako najlepszy czas na wizytę. Na szczegółowe wyliczenia gatunków trzeba zajrzeć do oficjalnego opisu obszaru. Jak dotrzeć? Punktem wyjścia jest Newburgh nad estuarium Tay. Stąd do jeziora jest około 3 km w kierunku południowo-wschodnim. Na wschodnim skraju miasteczka stoją ruiny opactwa Lindores, więc wizytę nad wodą łatwo połączyć ze zwiedzaniem zabytku. Okolica nadaje się na spacer, a w pobliżu leżą też mniejsze jeziora uczęszczane przez wędkarzy. Czy można tu łowić ryby? Tak, jezioro znane jest jako łowisko, jednak zasady i zezwolenia mogą się zmieniać. Przed wyprawą z wędką sprawdź aktualne warunki i dostępność u operatora łowiska. Podobnie postępuj z innymi łowiskami w okolicy. Kiedy przyjechać? Na ptaki najlepsza jest wiosna i początek lata, gdy trwa sezon lęgowy. Wędkarze wybierają miesiące, w których pstrągi żerują aktywnie. Zabierz wodoodporne buty, bo brzegi są podmokłe. Najczęstsze pytania Gdzie leży Lindores Loch? W północnym Fife, w parafii Abdie, ok. 3 km na południowy wschód od Newburgha i tuż przy wsi Lindores. Czy to obszar chroniony? Tak, jezioro jest objęte statusem SSSI. Chronione są jego siedliska wodne i bagienne oraz zespół ptaków lęgowych. Jakie ryby tu występują? Jezioro opisywane jest jako łowisko pstrąga potokowego i tęczowego, łowionych metodą muchową. Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Ruiny opactwa Lindores na wschodnim skraju Newburgha oraz nadbrzeżne okolice estuarium Tay.

Dupplin Lake

Clathymore

Dupplin Lake (dawniej nazywane także Dupplin Loch) to niewielkie jezioro w posiadłości Dupplin Estate w Perthshire, w okolicach Clathymore i Aberdalgie, około 8 km na południowy zachód od Perth. Leży przy wschodnim krańcu wzgórza Gask Ridge, w sercu rolniczego krajobrazu środkowej Szkocji. To miejsce dla osób, które lubią cichą, wiejską okolicę, a nie typową atrakcję z kasą i parkingiem. Gdzie leży Dupplin Lake? Jezioro znajduje się na terenie historycznej posiadłości Dupplin, w gminie Perth and Kinross. Najbliższe miasto to Perth, do którego jest stąd około 5 mil (8 km). Okolicę przecina ruchliwa trasa A9, co ma znaczenie dla pieszych planujących dojście. Co warto wiedzieć o historii okolicy? Posiadłość od 1623 roku należała do rodziny Hay, hrabiów Kinnoull. W 1911 roku kupił ją Sir John Alexander Dewar, magnat whisky. Zamek Dupplin, zaprojektowany przez Williama Burna, powstał w latach 1828–1832, a w 1934 roku zniszczył go pożar. W 1969 roku zastąpił go nowy, dwukondygnacyjny dom autorstwa Schomberga Scotta. Teren wokół domu to dawny, formalny krajobraz zaprojektowany: taras z różami, Den Garden z różanecznikami, azaliami, cisami i klonami japońskimi oraz park Lawn Park na północny wschód od domu. Park i ogrody są opisane w rejestrze Historic Environment Scotland jako rozległy, formalny układ z XVIII wieku, rozbudowywany w XIX i XX wieku. W pobliżu, w nocy 12 sierpnia 1332 roku, rozegrała się bitwa pod Dupplin, ważne starcie szkockich wojen o niepodległość. Czy można tu wejść? Dupplin Estate to teren prywatny. Nie znaleźliśmy oficjalnej informacji o stałym, publicznym dostępie do jeziora ani do ogrodów. Lokalna grupa piesza Perth and District z organizacji Ramblers publikowała opis trasy okrężnej po posiadłości, prowadzonej dobrymi ścieżkami, ale to wydarzenie grupowe, a nie stała oferta. Przed wizytą skontaktuj się z zarządcą posiadłości i szanuj ogrodzenia oraz zamknięte bramy. Pamiętaj, że w Szkocji prawo dostępu do terenu obejmuje zasady odpowiedzialnego zachowania, ale nie oznacza swobody wejścia na przydomowe ogrody i zabudowania. Kiedy się wybrać? Najprzyjemniejsza jest późna wiosna, gdy kwitną rododendrony i azalie w ogrodach posiadłości, oraz wczesna jesień, kiedy w Perthshire robi się kolorowo, a dni są jeszcze długie. Zimą dni są krótkie, a ścieżki bywają błotniste. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Perth, nazywane niegdyś stolicą Szkocji, leży niedaleko i oferuje muzea, nabrzeże rzeki Tay oraz dobre bazy noclegowe. Na trasie warto zajrzeć do Aberdalgie, wsi dającej nazwę dawnej parafii obejmującej Dupplin. Najczęstsze pytania Czy Dupplin Lake jest otwarte dla zwiedzających? To prywatna posiadłość, a oficjalnych informacji o publicznym dostępie nie ma. Przed wizytą sprawdź to u zarządcy. Jak daleko jest do Perth? Około 8 km na południowy zachód, czyli kilkanaście minut jazdy samochodem. Czy zamek Dupplin nadal stoi? Nie. Zamek z XIX wieku spłonął w 1934 roku, a w jego miejscu stanął nowy dom z 1969 roku. Czy to inne jezioro niż Lindores Loch? Tak. Dupplin leży w Perthshire, a Lindores Loch znajduje się w hrabstwie Fife.

Aqualate Mere

Stafford

Aqualate Mere to największe naturalne jezioro Midlands w Anglii, położone w hrabstwie Staffordshire, w okolicach miasta Stafford, nieco ponad 3 km na wschód od Newport. Płytka woda w otoczeniu trzcinowisk, olch i lasu jest rezerwatem przyrody i miejscem ważnym dla ptaków wodnych. Czym jest Aqualate Mere? Jezioro powstało po ostatnim zlodowaceniu, czyli ponad 10 tysięcy lat temu. Zajmuje niemal 180 akrów (ok. 73 ha), a jego głębokość rzadko przekracza metr. Nazwa wywodzi się z anglosaskiego określenia dębowego zagajnika, z wpływem łacińskiego słowa oznaczającego wodę. Akwen leży w obrębie prywatnej posiadłości przy Aqualate Hall w Forton. Pierwotny dwór pochodził z początku XVII wieku. Pod koniec XVIII wieku kupił go Sir John Boughey, a w 1808 roku zlecił Johnowi Nashowi przebudowę w stylu gotyckim. Pożar z 28 listopada 1910 roku zniszczył budynek, a obecny dom wzniesiono w latach 1927–1930 według projektu Williama Douglasa Caroe'a. Jaki status ma rezerwat? Aqualate Mere jest Narodowym Rezerwatem Przyrody (NNR) zarządzanym przez Natural England oraz obszarem o szczególnym znaczeniu naukowym (SSSI). Jako teren podmokły o międzynarodowym znaczeniu dla zimujących ptaków wodnych figuruje także na liście Ramsar. Co zobaczysz? Zimujące kaczki: krzyżówki, cyranki, świstuny, głowienki, czernice, gągoły i krakwy. Kolonia czapli: czaple gniazdują tu od ponad 300 lat. Rzadsi goście: błotniaki stawowe i rybołowy w czasie przelotów, a w zimie bąki w trzcinowiskach. Najlepszy czas na obserwacje to zima, gdy na jeziorze przebywa najwięcej ptaków. Jak wygląda dostęp? Dostęp jest ograniczony. Rezerwat leży w prywatnej posiadłości, więc nie ma swobodnego wstępu na cały teren ani wokół brzegów. Dla odwiedzających przygotowano publiczną ptasią ukrytkę obserwacyjną (hide) na wschodnim krańcu jeziora; w pobliżu jest miejsce na około 10 samochodów. Wejście na pozostałe części rezerwatu wymaga zgody zarządcy, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady u Natural England. Jak dojechać? Ze Stafford jedź w stronę Newport (A518/A519), a dalej lokalnymi drogami do Forton. Najwygodniej dojechać samochodem; komunikacja publiczna do samego rezerwatu nie dociera. Zabierz lornetkę i obuwie na błotniste ścieżki. Najczęstsze pytania Czy można wejść nad samo jezioro? Tylko w wyznaczonym miejscu. Publiczny hide na wschodnim końcu daje widok na wodę, pozostały teren to prywatna posiadłość z ograniczonym dostępem. Kiedy najlepiej obserwować ptaki? Zimą, gdy zlatują tu kaczki, a w trzcinach można wypatrzyć bąka. Czy jest parking? Tak, ale niewielki, na ok. 10 samochodów. Czy zobaczę Aqualate Hall? Dwór stoi w prywatnej posiadłości i nie jest udostępniany jako atrakcja turystyczna.

Kinghorn Loch

Kinghorn

Kinghorn Loch to słodkowodne jezioro nad miasteczkiem Kinghorn w hrabstwie Fife, na wschodnim wybrzeżu Szkocji. Leży na wzgórzach, z których widać Firth of Forth. To miejsce na spokojny spacer, obserwację ptaków, żeglowanie i wędkowanie, a przy tym blisko miasta i stacji kolejowej. Co to za jezioro i gdzie leży? Akwen znajduje się na północ od centrum Kinghorn, współrzędne to około 56,07 N i 3,19 W. Woda odpływa na wschód strumieniem, który spływa do portu w Kinghorn. Właścicielem jeziora jest rada hrabstwa Fife. Nie należy go mylić z Loch Gelly, również w Fife, które leży w zupełnie innej części regionu. Co można tu robić? Jezioro jest uznanym miejscem do żeglowania na małych łodziach. Działa tu także łowisko dla wędkarzy łowiących ryby karpiowate i drapieżne. Według opisu w Gazetteer for Scotland zarybiono je karpiem, okoniem, szczupakiem i płocią. Przed połowem sprawdź aktualne zasady i zezwolenia u zarządcy łowiska. Wokół wody prowadzą ścieżki, którymi opiekuje się Craigencalt Trust. Nad brzegiem stoi Craigencalt Ecology Centre, czyli centrum edukacji ekologicznej z kawiarnią, zajęciami w terenie i programem dla wolontariuszy. Miłośnicy ptaków znajdą tu bogate życie wodne, a to dobry punkt na przerwę w dłuższej trasie. Jakie trasy piesze zaczynają się przy jeziorze? Jezioro mija popularny szlak z Burntisland do Kinghorn przez wzgórze The Binn. Na przejście grzbietem trzeba zarezerwować pół dnia. Dostępna jest też pętla z Kinghorn, która wspina się na The Binn i wraca nad wodę. Ma ona około 8,5 km długości i zajmuje mniej więcej od 2,5 do 3,5 godziny, a suma podejść wynosi około 175 m. Całość dobrze łączy się ze spacerem Fife Coastal Path po nadmorskiej części miasteczka. Jaka jest historia tego miejsca? Strumień wypływający z jeziora zaopatrywał kiedyś Kinghorn w wodę, a później napędzał maszyny w lnianych młynach. Do dziś pod nazwą Craigencalt Mill funkcjonuje tu młyn wytwarzający energię wodną. W samym miasteczku warto zobaczyć Kinghorn Ness, skalisty cypel nad morzem, znany z miejsca śmierci króla Aleksandra III w 1286 roku. Jak dojechać? Do Kinghorn kursują pociągi z Edynburga, a podróż trwa około pół godziny. Od stacji do jeziora dojdziesz pieszo, idąc pod górę ścieżkami na północ od miasteczka. Samochodem dojedziesz drogą lokalną w kierunku Craigencalt Farm. Warto zabrać wygodne buty, bo szlaki bywają błotniste. Kiedy przyjechać? Najlepsza pora to późna wiosna i lato, gdy dni są długie, a żeglarze wypływają na wodę. Jesienią jezioro odwiedza więcej ptactwa. Zimą wiatr na wzgórzach bywa ostry, więc ubierz się warstwowo. Najczęstsze pytania Czy nad Kinghorn Loch można łowić ryby? Tak, jezioro ma łowisko, w którym według opisu w Gazetteer for Scotland występują karp, okoń, szczupak i płoć. Wcześniej ustal warunki zezwolenia. Czy jest tu kawiarnia? Tak. Przy Craigencalt Ecology Centre nad brzegiem działa kawiarnia. Czy Kinghorn Loch to to samo co Loch Gelly? Nie. Loch Gelly to inne jezioro w Fife, położone w innej części hrabstwa. Czy można tu uprawiać żeglarstwo? Tak, jezioro jest popularne wśród żeglarzy. Szczegóły dotyczące zasad korzystania z wody ustalisz z zarządcą.

Loch Gelly

Bowhill

Loch Gelly to niewielkie, płytkie jezioro w hrabstwie Fife w Szkocji, położone przy miejscowości Bowhill, około 1,5 km na południowy wschód od miasta Lochgelly. To właśnie od jeziora miasto wzięło nazwę. Szczególnie cenią je obserwatorzy ptaków i wędkarze. Czym jest Loch Gelly? Akwen ma kształt szerokiej, płaskiej misy o dnie bez gwałtownych spadków. Długość wynosi około 1,75 km (z zachodu na wschód), a w najszerszym miejscu szerokość sięga około 0,75 km. Woda wypływa na wschód strumieniem Gelly Burn. Gaelicka nazwa Loch Gheallaidh bywa tłumaczona jako „jezioro lśniących wód” albo „jezioro jasności”. Nie należy go mylić z sąsiednim Loch Ore, które leży po drugiej stronie Lochgelly i jest częścią parku Lochore Meadows. Miasto leży na wzniesieniu pomiędzy tymi dwoma jeziorami. Co zobaczysz nad jeziorem? Największą atrakcją jest przyroda. Zachodni kraniec jeziora to podmokły teren z rozległymi szuwarami trzcinowymi i błotnistym cyplem pośrodku, dobry punkt do wypatrywania ptaków wodnych. Jezioro znane jest też z wędkarstwa, a w jego wodach żyją okonie, szczupaki i płocie. Zdarzają się tu również sporty wodne. Wokół jeziora nie wytyczono jednej, oznakowanej pętli spacerowej, więc to miejsce raczej na krótki postój i obserwacje niż na całodniową wędrówkę. Jeśli chcesz połączyć wizytę z dłuższym spacerem, w pobliżu znajdziesz park Lochore Meadows Country Park, który zajmuje ponad 1200 akrów i obejmuje lasy, otwarte łąki, stawy oraz rezerwat przyrody. Jak dotrzeć do Loch Gelly? Z drogi A92 skieruj się na B9149 w stronę Lochgelly, a następnie skręć na południe. Przy brzegu jest miejsce, w którym można zaparkować; stamtąd schodki prowadzą nad wodę. Druga opcja to dojście od wschodniego końca, od strony Auchtertool, szorstką ścieżką biegnącą wzdłuż brzegu w stronę szuwarów. Do Lochgelly i Cardenden dojedziesz też lokalnym transportem, jednak ostatni odcinek wygodniej pokonać samochodem lub pieszo. Kiedy przyjechać? Ptaków najwięcej obserwuje się poza szczytem lata, ale jezioro jest ciekawe o każdej porze roku. Zabierz wodoodporne buty, bo brzeg i ścieżki bywają błotniste, oraz lornetkę. Pogoda w Fife zmienia się szybko, więc warto mieć ciepłą warstwę ubrania nawet latem. Najczęstsze pytania Gdzie leży Loch Gelly? W hrabstwie Fife w środkowo-wschodniej Szkocji, około 1,5 km na południowy wschód od miasta Lochgelly, przy miejscowości Bowhill. Czy nad Loch Gelly można łowić ryby? Jezioro znane jest z wędkarstwa; żyją w nim okonie, szczupaki i płocie. Przed wyprawą sprawdź lokalne zasady i ewentualne zezwolenia. Czy to to samo co Loch Ore? Nie. To dwa osobne jeziora po przeciwnych stronach miasta Lochgelly. Loch Ore należy do parku Lochore Meadows. Czy jest tu parking? Tak, przy brzegu od strony drogi B9149 jest miejsce do zatrzymania samochodu, a stamtąd schodki prowadzą nad wodę.