World Wars memorial in Lelekovice

Pomnik ofiar wojen światowych w Lelekovicach upamiętnia mieszkańców tej podbrneńskiej wsi, którzy zginęli podczas I i II wojny światowej. Dzisiejszy monument stoi w centrum Lelekovic i w rzeczywistości jest owocem dwóch etapów budowy odległych od siebie o kilkadziesiąt lat – starszej tablicy z nazwiskami poległych oraz powojennego Pomnika Wyzwolenia, w który tę tablicę wkomponowano.

Jak wyglądał pierwszy pomnik z 1921 roku?

Pierwotny pomnik ku czci poległych w I wojnie światowej odsłonięto 16 maja 1921 roku przed domem nr 3 w Lelekovicach. Zawierał tablicę z nazwiskami mieszkańców wsi, którzy nie wrócili z frontu. Monument nie przetrwał jednak w tej formie zbyt długo – podczas przebudowy drogi w 1940 roku został rozebrany. Na szczęście sama tablica z nazwiskami ocalała i doczekała się nowego miejsca kilkanaście lat później.

Skąd wziął się obecny pomnik w centrum wsi?

Ocalała tablica została włączona do nowego, większego Pomnika Wyzwolenia (Památník Osvobození), wzniesionego w centrum Lelekovic. Powstał on na miejscu dawnej remizy strażackiej, którą rozebrano na początku lat 50. XX wieku, aby zrobić miejsce dla nowego upamiętnienia. Pomnik odsłonięto uroczyście w 1965 roku, z okazji 20. rocznicy wyzwolenia Czechosłowacji – tak powstał obiekt, który dziś łączy pamięć o ofiarach obu wojen światowych z powojenną historią wsi.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się w centralnej części Lelekovic, niewielkiej miejscowości położonej tuż pod Brnem, w regionie południowomorawskim w Czechach. Współrzędne GPS to 49.291656, 16.577975 – to punkt łatwy do zlokalizowania dla osób zwiedzających wieś pieszo lub jadących w kierunku pobliskich wzniesień Drahanské vrchoviny czy Moravského krasu.

Dlaczego warto tam zajrzeć?

Dla turysty odwiedzającego Lelekovice pomnik jest niewielkim, ale wymownym przystankiem, który pokazuje, jak lokalna historia wsi splata się z wydarzeniami ogólnokrajowymi – od pierwszej fali upamiętnień po I wojnie światowej, przez zniszczenia i przebudowy, aż po powojenne obchody wyzwolenia. To miejsce spokojnej refleksji, typowe dla wielu czeskich wsi, gdzie tablice z nazwiskami poległych stanowią część krajobrazu centrum miejscowości.

Najczęstsze pytania

Kogo upamiętnia pomnik w Lelekovicach? Mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I i II wojny światowej – ich pamięć nosi tablica pierwotnie odsłonięta w 1921 roku, dziś wkomponowana w Pomnik Wyzwolenia.

Czy to jest ten sam pomnik, co w 1921 roku? Nie w całości. Pierwotny monument z 1921 roku rozebrano w 1940 roku podczas przebudowy drogi. Zachowała się jednak tablica z nazwiskami, którą włączono do nowego pomnika.

Kiedy powstał obecny pomnik? Obecny Pomnik Wyzwolenia w centrum wsi odsłonięto uroczyście w 1965 roku, w 20. rocznicę wyzwolenia Czechosłowacji.

Gdzie stał pomnik wcześniej? Pierwotnie stał przed domem nr 3 w Lelekovicach, zanim przebudowa drogi w 1940 roku wymusiła jego rozbiórkę.

Jak dojechać do Lelekovic? Wieś leży tuż pod Brnem, w regionie południowomorawskim, co czyni ją łatwo dostępną z centrum miasta dla osób planujących krótką wycieczkę poza Brno.