Kuřim Castle

Zamek w Kuřimiu stoi w centrum miasteczka położonego około 15 kilometrów na północny zachód od Brna, w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim. To nie jest turystyczna atrakcja w stylu wielkich rezydencji szlacheckich — od dekad budynek służy miastu i jego mieszkańcom, a jego historia jest bardziej opowieścią o administracji i instytucjach publicznych niż o rycerzach i biesiadach.

Jak twierdza zmieniła się w renesansowy zamek?

Pierwsze pisane wzmianki o dworze obronnym (tvrz) w tym miejscu pochodzą z 1490 roku. Wieś należała wówczas do rodu Nekešów z Landeku — to za czasów Zikmunda Nekeša z Landeku, na przełomie gotyku i renesansu, zaczęła się przebudowa dawnej twierdzy. W 1547 roku dwór trafił w ręce miasta Brna, a w latach 1592–1594 brneńscy rajcy miejscy zlecili budowę renesansowego zamku na miejscu starszej budowli.

Kto zarządzał zamkiem i jak dotknęła go wojna trzydziestoletnia?

Wcześniej, między 1464 a 1527 rokiem, wieś była własnością panów z Boskovic, zanim przeszła do rodziny Nekešów. Podczas wojny trzydziestoletniej Kuřim był wielokrotnie niszczony przez wojska szwedzkie — okres ten należał do najtrudniejszych w historii miejscowości. Po odbudowie zamek na długo stał się siedzibą administracji majątków miejskich Brna: mieściły się w nim biura urzędników oraz mieszkanie zarządcy. Ta funkcja przetrwała do 1884 roku.

Co działo się w zamku po XIX wieku?

Gdy administracja brneńskich majątków opuściła budynek w 1884 roku, zamek zaczął służyć jako miejski sierociniec dla dziewczynek. Rosnące potrzeby doprowadziły do budowy w latach 1888–1889 tzw. Nowego Zamku, połączonego z zachodnim skrzydłem Starego Zamku długim skrzydłem łączącym — dziś oba budynki tworzą jeden zespół. Od 1923 roku w zamku działał krajowy instytut dla niemowląt i matek karmiących, od 1948 roku — internat dla młodzieży, a od 1951 roku budynek zajmuje szkoła średnia zawodowa (Střední odborná škola a Střední odborné učiliště Kuřim), która funkcjonuje tu do dziś.

Co można zobaczyć w zamku dzisiaj?

Zamek pozostaje budynkiem szkolnym, ale przez lata na dziedzińcu, z wejściem przy ulicy Křížkovského 48/2, działała stała ekspozycja „Kuřim — na skrzyżowaniu dróg", prezentująca historię miasta od epoki kamiennej po czasy współczesne, podzielona na blok historyczny i korytarz z osią czasu. Ekspozycja z czasem przeniosła się do klubu Kotelna w Miejskiej Bibliotece w Kuřimiu, więc dziś to właśnie tam warto szukać tej wystawy, a nie w samym zamku. Sam budynek — połączenie renesansowego Starego Zamku i XIX-wiecznego Nowego Zamku — można oglądać z zewnątrz, podziwiając architektoniczne warstwy kilku epok w jednym kompleksie.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Kuřimiu można zwiedzać od wewnątrz? Budynek jest zajmowany przez szkołę średnią, więc swobodne zwiedzanie wnętrz nie jest możliwe — dostępny jest głównie widok zewnętrzny zespołu Starego i Nowego Zamku.

Gdzie teraz znajduje się wystawa o historii Kuřimia? Stała ekspozycja „Kuřim — na skrzyżowaniu dróg", wcześniej prezentowana na dziedzińcu zamkowym, została przeniesiona do klubu Kotelna w Miejskiej Bibliotece w Kuřimiu.

Jak dojechać do zamku w Kuřimiu? Kuřim leży około 15 km na północny zachód od Brna, w kraju południowomorawskim — miasto jest dobrze skomunikowane z Brnem, co ułatwia dojazd zarówno samochodem, jak i transportem publicznym.

Czym zamek w Kuřimiu różni się od innych zamków regionu? To przede wszystkim budynek użytkowy — przez wieki służył administracji, potem jako sierociniec, instytut opieki nad matką i dzieckiem, internat, a od 1951 roku jako szkoła — co czyni go świadkiem historii instytucji publicznych bardziej niż rezydencją szlachecką otwartą na zwiedzanie.