Pomník Otto Jebáček

Pomník Otto Jebáčka stoi w parku przy ulicy Komenského w Kuřimi, w pobliżu tamtejszej szkoły podstawowej, i przypomina lotnika czechosłowackiego RAF-u, który zginął podczas drugiej wojny światowej nad Zatoką Biskajską.

Kim był Otto Jebáček?

Otto Jebáček urodził się 10 czerwca 1918 roku w Kuřimi. Po klęsce Czechosłowacji i wybuchu wojny zgłosił się do formowanej na Zachodzie armii czechosłowackiej – 1 sierpnia 1940 roku został wcielony do jednostek czechosłowackich w Anglii. Zamiast służby w piechocie wybrał lotnictwo i zgłosił się na ochotnika do szkolenia radiotelegrafistów i strzelców pokładowych.

Jak wyglądała jego droga w RAF-ie?

Szkolenie radiooperatorskie rozpoczął w listopadzie 1941 roku, a ukończył je 2 lutego 1942 roku, otrzymując numer służbowy 787 844. Tego samego dnia trafił do 311. czechosłowackiej eskadry bombowej RAF-u, w której latał jako radiotelegrafista i strzelec pokładowy aż do swojej śmierci we wrześniu 1942 roku. Za służbę został odznaczony czterema medalami – czechosłowackimi i brytyjskimi.

Jak zginął Otto Jebáček?

15 września 1942 roku Jebáček brał udział w locie bojowym na pokładzie bombowca Vickers Wellington o oznaczeniu HD892 (kod eskadry KX-Y). Samolot zaginął podczas operacji nad Zatoką Biskajską, ponad 200 kilometrów na południowy zachód od francuskiego Brestu. Według ustaleń najbardziej prawdopodobną przyczyną utraty maszyny był atak niemieckiego samolotu myśliwskiego. Cała załoga, w tym Jebáček, uznana została za zaginioną bez wieści. W 1991 roku, po latach od zakończenia wojny, awansowano go pośmiertnie do stopnia podpułkownika lotnictwa.

Kiedy i dlaczego powstał pomník w Kuřimi?

Pomnik odsłonięto w 1995 roku w parku obok miejscowej szkoły podstawowej – w miejscowości, w której Jebáček się urodził i którą przed wojną uznawał za swój dom. Upamiętnienie rodaka, który zginął w służbie RAF-u, wpisuje się w szerszy nurt przywracania pamięci o czechosłowackich lotnikach walczących na Zachodzie, którzy po 1948 roku przez dekady byli w komunistycznej Czechosłowacji pomijani lub wręcz represjonowani.

Co mówi napis na pomniku?

Na pomniku widnieje napis: „Rotný Otto Jebáček *10.6.1918 +15.9.1942 letec 311. čs. bombardovací perutě RAF, občan Kuřimi” (Kapral Otto Jebáček, lotnik 311. czechosłowackiej eskadry bombowej RAF, obywatel Kuřimi). Osobno umieszczono także dopisek upamiętniający jego pośmiertny awans: „podplukovník letectva in memoriam Otto Jebáček”.

Jak dotrzeć do pomnika?

Pomník znajduje się w centrum Kuřimi, miasteczka położonego kilkanaście kilometrów na północny zachód od Brna, przy ulicy Komenského, w niewielkim parku sąsiadującym ze szkołą podstawową. To dogodny punkt do połączenia z krótkim spacerem po centrum Kuřimi, gdzie znajdują się też inne miejscowe pomniki wojenne poświęcone ofiarom obu wojen światowych oraz żołnierzom Armii Czerwonej.

Najczęstsze pytania

Kim był Otto Jebáček? Rodowitym mieszkańcem Kuřimi, który podczas drugiej wojny światowej służył jako radiotelegrafista i strzelec pokładowy w 311. czechosłowackiej eskadrze bombowej RAF-u.

Kiedy i jak zginął? 15 września 1942 roku zaginął podczas lotu bojowego nad Zatoką Biskajską na pokładzie bombowca Wellington, najprawdopodobniej zestrzelonego przez niemiecki myśliwiec.

Kiedy odsłonięto pomnik? W 1995 roku, w parku przy szkole podstawowej w Kuřimi, w rodzinnej miejscowości lotnika.

Czy Jebáček otrzymał jakieś odznaczenia? Tak, za służbę bojową przyznano mu cztery medale czechosłowackie i brytyjskie, a w 1991 roku awansowano go pośmiertnie do stopnia podpułkownika.