Memorial of Josef Bohdanecký

Pomnik Josefa Bohdaneckého to niewielkie miejsce pamięci w lasach nad doliną Svitavy, niedaleko Bílovic nad Svitavou na Morawach. Głaz z tablicą upamiętnia leśnika i pedagoga Josefa Bohdaneckého, twórcę metody trzebieży lasu, która zyskała uznanie zagranicznych leśników na przełomie XIX i XX wieku.

Kim był Josef Bohdanecký?

Josef Bohdanecký urodził się 1 marca 1846 roku w Vráži u Písku, zmarł 11 września 1920 roku, a spoczął w rodzinnym grobowcu w Starém Sedle. Przez lata, od 1883 do 1911 roku, pełnił funkcję leśniczego na szwarcenberskim majątku orlickim, gdzie opracował własną metodę wczesnej i intensywnej trzebieży drzewostanów świerkowych. Jego podejście do gospodarki leśnej wzbudziło zainteresowanie leśników spoza Czech i przyczyniło się do zmiany podejścia do pielęgnacji lasu w regionie. Bohdanecký był też aktywnym publicystą leśnym, piszącym o nowoczesnych metodach gospodarowania drewnem. Za zasługi dla leśnictwa 2 grudnia 1898 roku otrzymał tytuł Rycerza Orderu Franciszka Józefa.

Dlaczego pomnik stanął akurat tutaj?

Pomnik nie znajduje się w miejscu związanym bezpośrednio z życiem Bohdaneckého, lecz w lesie należącym niegdyś do majątku lichtensztejńskiego, a od 1923 roku prowadzonym przez Wydział Leśny ówczesnej Wysokiej Szkoły Rolniczej w Brnie (dziś część Uniwersytetu Mendla) jako szkolne gospodarstwo leśne w Křtinach. To właśnie ten wydział, z okazji dziesięciolecia swojego istnienia, w czerwcu 1929 roku ufundował głaz ku pamięci wybitnego leśnika, wybierając na jego lokalizację punkt z widokiem na lasy szkolnego gospodarstwa w Adamowie. Pomnik jest jednym z kilku podobnych obiektów w okolicy, które miejscowi określają mianem „leśnego Slavínu" — panteonu poświęconego zasłużonym postaciom czeskiego leśnictwa.

Jak wygląda pomnik i gdzie go szukać?

Monument ma formę surowego głazu zlepieńcowego, wydobytego w pobliskim kamieniołomie Babí lom, z osadzoną ciemną marmurową tablicą z inskrypcją poświęconą Bohdaneckému. Stoi na skraju rozległej łąki poniżej leśniczówki Jezírko, przy końcu żółtego szlaku odchodzącego od skrzyżowania Mufloní studánka. Miejsce leży na wysokości około 424 m n.p.m. i oferuje widok w dolinę Svitavy, co czyni je równie atrakcyjnym punktem widokowym, co historycznym przystankiem na szlaku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Wyjściowym punktem dla większości turystów jest Bílovice nad Svitavou, popularna miejscowość wypoczynkowa nad Svitavą, dobrze skomunikowana koleją i drogą z Brnem, oddalonym o kilkanaście kilometrów. Z centrum Bílovic trzeba wejść w las w kierunku doliny Svitavy i podążać znakowanymi szlakami turystycznymi aż do skrzyżowania Mufloní studánka, skąd żółty szlak prowadzi bezpośrednio do pomnika. Trasa prowadzi przez malowniczy, zalesiony teren typowy dla tej części Moraw, popularny wśród pieszych i rowerzystów z Brna i okolic.

Kiedy warto przyjść?

Ze względu na leśne położenie i brak zadaszenia najlepszą porą na odwiedziny jest wiosna, lato i wczesna jesień, gdy szlaki są suche i łatwo dostępne. Miejsce dobrze łączy się ze spacerem po dolinie Svitavy i innymi punktami „leśnego Slavínu" w okolicy, co pozwala zaplanować dłuższą trasę krajoznawczą po lasach szkolnego gospodarstwa leśnego w Křtinach.

Najczęstsze pytania

Kim był Josef Bohdanecký? Był czeskim leśniczym i publicystą leśnym (1846–1920), który przez blisko trzy dekady zarządzał lasami na szwarcenberskim majątku orlickim i opracował własną metodę trzebieży drzewostanów świerkowych, uznaną także za granicą.

Kto i kiedy postawił pomnik? Głaz ufundował Wydział Leśny Wysokiej Szkoły Rolniczej w Brnie w czerwcu 1929 roku, z okazji dziesięciolecia istnienia szkoły, jako hołd dla zasłużonego leśnika.

Z czego wykonany jest pomnik? To głaz zlepieńcowy z kamieniołomu Babí lom z osadzoną ciemną marmurową tablicą z inskrypcją.

Jak dojść do pomnika z Bílovic nad Svitavou? Trzeba podążać szlakami leśnymi w kierunku doliny Svitavy do skrzyżowania Mufloní studánka, a stamtąd żółtym szlakiem do leśniczówki Jezírko, przy której na skraju łąki stoi pomnik.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Pomnik Bohdaneckého jest częścią tzw. „leśnego Slavínu" — kilku podobnych monumentów poświęconych zasłużonym leśnikom, rozsianych w lasach szkolnego gospodarstwa Křtiny w dolinie Svitavy.