Památník profesora Pelíška

Památník profesora Pelíška to niewielki pomnik przyrodniczo-naukowy w Habrůvce na Morawach, poświęcony pamięci wybitnego badacza gleb leśnych. Stoi w sercu Morawskiego Krasu, wśród lasów i wapiennych dolin, w miejscu, które sam upamiętniany profesor dobrze znał ze swojej pracy terenowej.

Gdzie znajduje się pomnik?

Pomnik znajduje się w dolinie Křtinskiego potoku, niedaleko źródeł Jedovnickiego potoku, na terenie zwanym doliną Padouch (znaną też jako dolina Wiehlova), na gruntach gminy Habrůvka, tuż przy granicy rezerwatu przyrody Habrůvecká bučina. Miejsce leży na wysokości około 330 m n.p.m., a prowadzi tędy niebieski szlak turystyczny, dzięki czemu pomnik można odwiedzić w ramach dłuższego spaceru po Morawskim Krasie, w pobliżu znanych jaskiń tego regionu.

Kim był profesor Josef Pelíšek?

Prof. dr inż. Josef Pelíšek, DrSc. (1909–1993) był profesorem geologii i leśnego gleboznawstwa na Wydziale Leśnictwa i Technologii Drewna Uniwersytetu Mendla w Brnie. Uznawano go za wybitnego pedologa i wychowawcę wielu pokoleń leśników oraz naukowców zajmujących się glebami leśnymi. Jego praca badawcza koncentrowała się na terenach takich jak Morawski Kras, gdzie specyfika wapiennego podłoża i procesów krasowych ma bezpośredni wpływ na charakter gleb leśnych.

Jak wygląda pomnik i z czego jest wykonany?

Pomnik składa się z wielobarwnych kamiennych płyt. Główny głaz z inskrypcją wykonano z granitu mrákotińskiego, a obok niego umieszczono granit ze Szluknowskiego Półwyspu, granit liberecki oraz płytę gabra pochodzącego ze środkowych Czech. Taki dobór różnych rodzajów kamienia nawiązuje do geologicznej różnorodności, którą profesor Pelíšek badał w swojej pracy naukowej. Projekt pomnika przygotował prof. Ivan Otruba, a odsłonięto go w 2001 roku, przy okazji Dni Pedologicznych organizowanych w Brnie.

Dlaczego pomnik postawiono właśnie tutaj?

Památník profesora Pelíška wchodzi w skład tzw. Lesnickiego Slavína — zespołu pamiątkowego poświęconego zasłużonym postaciom leśnictwa i nauk leśnych. Lokalizacja w Morawskim Krasie nie jest przypadkowa: to właśnie tutejsze doliny krasowe i lasy bukowe stanowiły naturalne laboratorium dla badań nad glebami leśnymi prowadzonych przez profesora. Sąsiedztwo rezerwatu Habrůvecká bučina, chroniącego starodrzew bukowy, dodatkowo podkreśla związek pomnika z tematyką leśną i przyrodniczą.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Ze względu na skromne rozmiary i lokalizację z dala od głównych szlaków turystycznych, pomnik odwiedzają przede wszystkim osoby zainteresowane historią nauk leśnych oraz turyści piesi wędrujący niebieskim szlakiem przez okolice Habrůvki. Miejsce warto połączyć ze zwiedzaniem innych atrakcji Morawskiego Krasu — jaskiń i dolin krasowych położonych w najbliższej okolicy.

Najczęstsze pytania

Kim był profesor Pelíšek, któremu poświęcony jest pomnik? Prof. dr inż. Josef Pelíšek, DrSc. (1909–1993) był profesorem geologii i leśnego gleboznawstwa na Uniwersytecie Mendla w Brnie, uznawanym za wybitnego pedologa i wychowawcę leśników.

Kiedy odsłonięto pomnik? Pomnik odsłonięto w 2001 roku, podczas Dni Pedologicznych organizowanych w Brnie.

Z jakich materiałów wykonano pomnik? Pomnik tworzą wielobarwne płyty kamienne: główny głaz z inskrypcją to granit mrákotiński, a obok znajdują się granit ze Szluknowskiego Półwyspu, granit liberecki i płyta gabra ze środkowych Czech.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? W dolinie Křtinskiego potoku, niedaleko źródeł Jedovnickiego potoku (dolina Padouch/Wiehlova), na gruntach Habrůvki, przy granicy rezerwatu Habrůvecká bučina, na wysokości ok. 330 m n.p.m.

Jak dotrzeć do pomnika? Prowadzi tędy niebieski szlak turystyczny, co pozwala włączyć wizytę przy pomniku w dłuższą trasę pieszą po Morawskim Krasie.