sv. Mikuláš

Kościół świętego Mikołaja stoi we Frýštaku, niewielkim mieście w kraju zlińskim na wschodzie Czech, tuż przy górnym narożniku miejscowego rynku (Náměstí Míru). To najstarsza i najbardziej rozpoznawalna budowla sakralna w mieście, wpisana na listę czeskich zabytków kultury.

Jak dotrzeć do kościoła św. Mikołaja we Frýštaku?

Frýšták leży kilkanaście kilometrów na wschód od Zlína, do którego prowadzi regularna komunikacja autobusowa z regionu. Kościół stoi w samym centrum miasteczka, więc z przystanku autobusowego dojście zajmuje zaledwie kilka minut spacerem. Charakterystyczna wieża z bulwiastym hełmem jest widoczna z większości ulic w okolicy rynku, co znacznie ułatwia orientację. W pobliżu świątyni znajduje się plebania oraz zabudowania dawnego folwarku, a nieco dalej działa salezjański ośrodek Dom Ignáca Stuchlého, więc odwiedziny kościoła łatwo połączyć ze spacerem po reszcie miasteczka.

Jaka jest historia kościoła?

Pierwsza pisemna wzmianka o samym Frýštaku pochodzi z 1356 roku, a o miejscowej parafii z 1480 roku — kościół jest więc świadkiem niemal całej udokumentowanej historii miasta. Budowla stoi na fundamentach sięgających XIV wieku, a według miejscowej tradycji w tym miejscu miało się wcześniej znajdować pogańskie cmentarzysko. Najstarsza zachowana część obecnego kościoła powstała w stylu barokowym na początku XVIII wieku, jednak nawa w części pochodzi jeszcze z XVI stulecia. W 1820 roku dobudowano zachodni fragment nawy wraz z wysoką wieżą zwieńczoną charakterystycznym bulwiastym hełmem, a w 1847 roku dodano zakrystię. Poważny cios budowli zadał pożar w 1841 roku — świątynię odbudowano wówczas praktycznie od nowa, nadając jej kształt, który przetrwał do dziś. Kościół należy do rzymskokatolickiej parafii Frýšták, wchodzącej w skład dekanatu wizowickiego archidiecezji ołomunieckiej.

Co warto zobaczyć przy kościele?

Pod posadzką kościoła znajduje się krypta, w której chowano dawnych panów z pobliskiego zamku Lukov — ostatnie pochówki miały tu miejsce w 1715 roku. Miejscowa legenda głosi, że z krypty prowadzi podziemny tunel aż do zamku Lukov, oddalonego o kilka kilometrów, choć istnienia takiego przejścia nikt nie potwierdził. Na wieży kościoła wisi dzwon odlany w 1842 roku, wciąż pamiętający czasy odbudowy po pożarze. Przed wejściem do świątyni stoi kamienny krzyż z 1763 roku, odnowiony w 2009 roku — to jeden z niewielu elementów otoczenia kościoła, który przetrwał w niemal niezmienionej formie od czasów przedpożarowych. Warto też rzucić okiem na sąsiadującą z kościołem plebanię, wzniesioną w 1717 roku, oraz zabudowania dawnego folwarku.

Kiedy warto przyjechać?

Kościół można oglądać z zewnątrz przez cały rok, a bryła z charakterystyczną wieżą szczególnie dobrze prezentuje się w promieniach popołudniowego słońca. Raz w roku, w ramach ogólnokrajowej akcji Noc kostelů (Noc Kościołów), świątynia bywa otwierana dla zwiedzających na dłużej niż zwykle, co jest dobrą okazją, by zobaczyć wnętrze bez konieczności trafiania na mszę. Poza tym wydarzeniem dostęp do środka zależy od bieżących godzin otwarcia parafii, dlatego przed dłuższą wizytą warto to sprawdzić lokalnie.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół św. Mikołaja we Frýštaku? Obecna budowla stoi na fundamentach z XIV wieku, a jej najstarsza zachowana część ma korzenie barokowe z początku XVIII wieku. Kształt, który widzimy dziś, ukształtował się głównie po pożarze w 1841 roku i rozbudowie z lat 1820–1847.

Czy pod kościołem naprawdę jest krypta? Tak, w podziemiach znajduje się krypta grobowa dawnych panów z zamku Lukov, wykorzystywana do 1715 roku. Legenda o tunelu łączącym ją z zamkiem nie została jednak potwierdzona.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, świątynia figuruje na liście czeskich zabytków kultury (kulturní památka).

Co jeszcze warto zobaczyć w pobliżu kościoła? Obok stoi plebania z 1717 roku i kamienny krzyż z 1763 roku, a nieopodal działa salezjański ośrodek Dom Ignáca Stuchlého — dobre uzupełnienie krótkiego spaceru po centrum Frýštaku.