Church of Saints Philip and James in Zlín

Kościół św. Filipa i Jakuba w Zlínie to najstarsza świątynia parafialna miasta, stojąca w samym centrum Zlína na Morawach, w Czechach. Budowla wielokrotnie przebudowywana przetrwała pożary i zmianę orientacji, a mimo licznych zniszczeń do dziś pełni funkcję głównego kościoła miejscowej parafii rzymskokatolickiej.

Jak długa jest historia kościoła?

Pierwotna świątynia powstała jeszcze w średniowieczu — jej budowę datuje się na lata 1390–1420. Od tego czasu kościół był wielokrotnie przebudowywany, co sprawiło, że jego bryła zmieniała się na przestrzeni stuleci wraz z potrzebami rosnącej parafii.

Dlaczego kościół zmienił orientację?

Na początku XIX wieku przeprowadzono jedną z najważniejszych przebudów w historii świątyni. Pierwotnie kościół był zorientowany prezbiterium na wschód, jednak z powodu zbyt małej pojemności i braku możliwości rozbudowy w tym kierunku, zdecydowano się na zmianę orientacji na południową. Co ciekawe, wieża kościoła pozostała na swoim pierwotnym miejscu, mimo że reszta bryły budynku uległa reorganizacji — to rzadkie rozwiązanie architektoniczne, które do dziś widać w układzie świątyni.

Jakie katastrofy dotknęły budowlę?

Kościół dwukrotnie ucierpiał w wyniku wielkich pożarów — w 1819 i 1849 roku. Za każdym razem ogień strawił cały dach świątyni, a uszkodzeniu ulegała również wieża. Odbudowa po tych zdarzeniach wymagała każdorazowo znacznych nakładów i wpłynęła na dzisiejszy wygląd budynku.

Skąd wzięły się dzisiejsze dzwony?

Historia dzwonów kościelnych jest ściśle związana z burzliwymi dziejami XX wieku. Oryginalne dzwony zostały skonfiskowane podczas I wojny światowej na potrzeby wojenne — metal przetapiano wówczas na cele militarne w wielu europejskich parafiach. Dopiero w 1920 roku, a więc już w niepodległej Czechosłowacji, odlano w hucie w Vítkovicích dwa nowe, stalowe dzwony. Nadano im imiona Filip i Jakub oraz Panna Maria, nawiązujące do patronów świątyni. Ich zakup sfinansowano dzięki zbiórce wśród wiernych parafii, a znaczącą część kosztów pokrył Tomáš Baťa, przemysłowiec i założyciel słynnej firmy obuwniczej, silnie związany ze Zlínem.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół?

Świątynia stoi w centrum Zlína, w regionie zlínskim na Morawach, przy współrzędnych 49.2248, 17.6682. Jego centralne położenie sprawia, że jest naturalnym punktem orientacyjnym dla osób zwiedzających historyczną część miasta, które kojarzone jest przede wszystkim z XX-wieczną architekturą przemysłową rodziny Baťów.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał kościół św. Filipa i Jakuba w Zlínie? Pierwotna budowla pochodzi z lat 1390–1420, choć na przestrzeni wieków była wielokrotnie przebudowywana.

Dlaczego wieża kościoła stoi w innym miejscu niż reszta budowli względem orientacji? Podczas przebudowy na początku XIX wieku zmieniono orientację kościoła ze wschodniej na południową z powodu zbyt małej pojemności świątyni, jednak wieża pozostała na swoim pierwotnym miejscu.

Ile razy kościół płonął? Świątynia spłonęła dwukrotnie — w 1819 i w 1849 roku, tracąc za każdym razem cały dach.

Kto sfinansował obecne dzwony kościoła? Dzwony odlane w 1920 roku w Vítkovicích sfinansowano ze zbiórki wśród parafian oraz z darowizny Tomáša Bati.

Jaką funkcję pełni dziś kościół? Nadal jest czynnym kościołem parafialnym rzymskokatolickiej parafii św. Filipa i Jakuba w Zlínie.