Kaple Kristova vzkříšení

Kaple Kristova vzkříšení to niewielka, ale architektonicznie ciekawa kaplica cmentarna w Zlíně-Štípie, dzielnicy Zlína na Morawach. Stoi na tzw. nowym cmentarzu w Štípie i przez ponad sto lat pełniła kolejno funkcję rodowego grobowca, kaplicy katolickiej i wreszcie świątyni starokatolickiej.

Skąd wzięła się ta kaplica?

Budowę zainicjował hrabia František Josef Seilern na przełomie XIX i XX wieku, gdy rodzina Seilernów zdecydowała się przenieść swój grobowiec ze starszej, gotyckiej kaplicy w Štípie na nowo założony cmentarz. Prace trwały od około 1900 do 1905 roku. Projekt przygotował wiedeński architekt Viktor Siedek, który zaprojektował obiekt w duchu neogotyku – z ceglanymi ścianami zdobionymi kamieniarką z piaskowca i dachem krytym charakterystyczną dachówką typu bobrówka. Kaplicę poświęcono 26 listopada 1905 roku jako Kaplicę św. Jana Nepomucena, choć od początku pełniła też rolę krypty rodowej.

Co zobaczysz w środku i na zewnątrz?

Bryła kaplicy oparta jest na planie zbliżonym do nieregularnego ośmiokąta, ułożonym na kształt krzyża – z prezbiterium od strony wschodniej oraz bocznymi kaplicami po stronie północnej i południowej. Pod posadzką znajdują się trzy marmurowe tumby ozdobione wieńcami z herbami rodu Seilern-Aspang – to właśnie one przez sto lat kryły szczątki członków rodziny. Na zewnątrz uwagę przyciąga zachodni portal z drewnianymi zdobieniami, sterczynami i maswerkiem z motywem trójliścia, a boczne elewacje rozświetlają wąskie, ostrołukowe okna typowe dla stylu neogotyckiego.

Dlaczego zmieniło się jej wezwanie?

Po dziesięcioleciach służby jako kaplica grobowa rodziny Seilernów, obiekt przeszedł w XX wieku w ręce Kościoła Starokatolickiego w Republice Czeskiej. 14 października 2000 roku biskup Dušan Hejbal ponownie poświęcił kaplicę, nadając jej nowe wezwanie – Kaple Kristova vzkříšení, czyli Kaplica Zmartwychwstania Chrystusa. To wezwanie nie jest przypadkowe: w Kościele starokatolickim zwyczajowo poświęca się świątynie samemu Chrystusowi, a lokalizacja pośród grobów cmentarnych naturalnie łączy się z symboliką nadziei na zmartwychwstanie zmarłych.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kaplica znajduje się na cmentarzu w Zlíně-Štípie, kilka kilometrów od centrum Zlína, do którego najwygodniej dojechać samochodem lub lokalną komunikacją miejską w kierunku Štípy. Ponieważ obiekt jest czynną świątynią, najlepiej odwiedzić go w niedzielę, kiedy o godzinie 10:00 odbywa się nabożeństwo starokatolickie – to jedyny regularny moment, gdy wnętrze jest otwarte przez cały rok. Poza godzinami nabożeństw kaplicę można obejrzeć z zewnątrz, spacerując po cmentarzu, a raz w roku, przy okazji ogólnokrajowej akcji Noc kościołów, obiekt bywa dodatkowo udostępniany zwiedzającym wraz z krótkim omówieniem historii.

Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem pozostałej części Štípy – w tej samej miejscowości znajduje się też barokowy kościół pielgrzymkowy Narodzenia Najświętszej Marii Panny oraz starsza, gotycka kaplica, która przed 1907 rokiem pełniła funkcję pierwotnego grobowca rodziny Seilernów.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował Kaple Kristova vzkříšení? Budowę zlecił hrabia František Josef Seilern, a projekt w stylu neogotyckim przygotował wiedeński architekt Viktor Siedek. Powstała w latach 1900–1905.

Dlaczego kaplica nazywa się „Kristova vzkříšení"? Pierwotnie nosiła wezwanie św. Jana Nepomucena. Nazwę zmieniono dopiero w 2000 roku, gdy biskup Dušan Hejbal ponownie poświęcił ją jako Kaplicę Zmartwychwstania Chrystusa dla Kościoła Starokatolickiego.

Czy można zwiedzić wnętrze kaplicy? Tak, najłatwiej podczas cotygodniowego nabożeństwa w niedzielę o 10:00. Poza tym terminem dostęp do wnętrza bywa ograniczony, choć bryłę i detale architektoniczne można oglądać z zewnątrz przez cały rok.

Co znajduje się pod kaplicą? Pod posadzką spoczywają trzy marmurowe tumby z herbami rodziny Seilern-Aspang – kaplica przez dziesięciolecia służyła jako grobowiec rodowy, zanim stała się świątynią starokatolicką.