Church of the Nativity of the Virgin Mary

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny stoi w Štípie, dzielnicy Zlína we wschodnich Morawach, i należy do najważniejszych sanktuariów maryjnych archidiecezji ołomunieckiej.

Skąd wzięło się to miejsce pielgrzymkowe?

Historia kultu sięga XIV wieku. Według tradycji w pobliskich lasach znaleziono figurę Matki Boskiej, dla której wzniesiono najpierw niewielką kaplicę. Z czasem przekształciła się ona w kościół cmentarny, stojący do dziś zaledwie kilkadziesiąt metrów od obecnej świątyni. Ten starszy, gotycki kościół pochodzi z drugiej połowy XIV wieku i został rozbudowany przez ród Šternberków. Pod koniec XVIII wieku, w ramach józefińskich reform kasujących klasztory i część świątyń, budynek zdesakralizowano, a cudowną figurę przeniesiono do nowego kościoła.

Kto ufundował obecną świątynię?

Budowę barokowego kościoła rozpoczęto w 1616 roku. Fundację zawdzięczamy szlachcicce Lukrecji Nekešovej z Landeka, która przed śmiercią zobowiązała swojego męża, Albrechta z Wallensteinu, ówczesnego właściciela panstwa lukowskiego, do wzniesienia świątyni i klasztoru oraz przeznaczyła na ten cel znaczne środki. Wallenstein, jedna z najbardziej znanych postaci wojny trzydziestoletniej, doprowadził inwestycję do końca, tworząc jeden z największych i najpiękniejszych zespołów kościelnych w całej archidiecezji ołomunieckiej.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Kościół to jednonawowa budowla z półkolistym prezbiterium i sklepieniem kolebkowym. Wnętrze wyróżnia się bogatą dekoracją: strop zdobią malowidła przedstawiające sceny z życia Maryi, a stacje drogi krzyżowej pochodzą z 1905 roku. W XVIII i XIX wieku świątynia pełniła funkcję krypty grobowej rodu Seilernów – po prawej stronie nawy zachował się marmurowy nagrobek hrabiego Christiana Augusta Seilerna, cesarskiego dyplomaty, z początku XIX wieku. Na uwagę zasługują też organy, uznawane za jedno z największych i najlepiej zachowanych dzieł budowniczych Františka Čapka i Maxa Zachistala z Krems.

Co jeszcze tworzy klimat tego miejsca?

Kościół sąsiaduje z dawnym klasztorem oraz bogatą dekoracją rzeźbiarską rozmieszczoną wokół budynku. Całość otacza grupa chronionych lip, dzięki czemu zespół w Štípie postrzegany jest jako wartościowy kompleks zarówno architektoniczny, jak i przyrodniczy. To wciąż czynny kościół parafialny, do którego przyjeżdżają zarówno pielgrzymi, jak i turyści zwiedzający okolice Zlína. Świątynia bierze udział w ogólnokrajowej akcji „Noc kościołów”, kiedy to zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem i w rozszerzonych godzinach.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Štípa leży w granicach administracyjnych Zlína, więc najłatwiej dojechać tu samochodem lub lokalnym autobusem z centrum miasta – dojazd zajmuje zwykle kilkanaście minut. Warto połączyć wizytę ze spacerem do starszego, gotyckiego kościółka stojącego opodal – oba obiekty razem dają pełny obraz historii tego miejsca pielgrzymkowego. Ponieważ to czynna świątynia parafialna, zwiedzanie najlepiej zaplanować poza godzinami nabożeństw.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Štípie jest wciąż miejscem pielgrzymek? Tak, to jedno z ważniejszych sanktuariów maryjnych archidiecezji ołomunieckiej, związane z legendą o cudownej figurze Matki Boskiej znalezionej w okolicznych lasach.

Kto sfinansował budowę kościoła? Fundatorką była Lukrecja Nekešová z Landeka, która zobowiązała swojego męża Albrechta z Wallensteinu do wzniesienia świątyni i klasztoru; budowę rozpoczęto w 1616 roku.

Co znajduje się w starszym kościele obok? To gotycka budowla z drugiej połowy XIV wieku, rozbudowana przez ród Šternberków – pierwotne miejsce przechowywania cudownej figury Maryi, zanim przeniesiono ją do nowego kościoła.

Czyj grobowiec znajduje się wewnątrz świątyni? W nawie zachował się marmurowy nagrobek hrabiego Christiana Augusta Seilerna, cesarskiego dyplomaty – kościół w XVIII i XIX wieku służył jako krypta grobowa rodu Seilernów.