Zlín woodland cemetery

Lesní hřbitov we Zlínie to jeden z najbardziej nietypowych cmentarzy w Czechach – funkcjonalistyczna nekropolia ukryta w lesie, gdzie groby nie tworzą regularnych rzędów, a jedynym sposobem poruszania się między nimi są leśne ścieżki. To miejsce łączy historię przemysłowego rozkwitu Zlína z odważną architekturą międzywojenną i wciąż pozostaje aktywnym cmentarzem miejskim.

Skąd wziął się pomysł na cmentarz w lesie?

Inicjatywa powstania cmentarza wyszła od Tomáša Bati, burmistrza Zlína i założyciela słynnej firmy obuwniczej, który 20 czerwca 1930 roku złożył odpowiedni wniosek do rady miejskiej. Rok później projekt zatwierdził Urząd Powiatowy w Uherském Hradišti, a w 1932 roku cmentarz oficjalnie konsekrował Jan Hejčl. Baťa inspirował się cmentarzami leśnymi widzianymi w Stanach Zjednoczonych, a także wcześniejszym czeskim przykładem – cmentarzem leśnym w Boru koło České Lípy, założonym w 1909 roku.

Kto zaprojektował Lesní hřbitov?

Za projekt odpowiadał František Lýdie Gahura, jeden z najważniejszych architektów Zlína okresu międzywojennego, ściśle związany z funkcjonalistyczną przebudową miasta finansowaną przez koncern Baťa. Gahura zaprojektował cmentarz tak, by maksymalnie zachować naturalny charakter lasu – groby nie są ułożone w klasyczne, geometryczne rzędy typowe dla cmentarzy miejskich, lecz rozmieszczone między drzewami, a dostęp do nich zapewniają wyłącznie leśne alejki. Taki układ sprawia, że spacer po nekropolii bardziej przypomina wędrówkę po parku niż odwiedziny tradycyjnego cmentarza.

Gdzie leży cmentarz i jak duży jest teren?

Lesní hřbitov znajduje się około 3 kilometrów na południe od zamku w Zlínie, przy ulicy Filmová, w lesie rozciągającym się między osiedlami U Majáku i Kudlov. Cmentarz zajmuje powierzchnię 20 hektarów, co czyni go jednym z większych terenów pochówkowych w regionie – rozległy obszar leśny pozwolił zachować naturalny drzewostan przy jednoczesnym wytyczeniu tysięcy miejsc pochówku.

Co zmieniło się na cmentarzu po II wojnie światowej?

Pierwszą istotną zmianą od czasu otwarcia nekropolii była budowa domu pogrzebowego z krematorium, którą w latach 1967–1978 zrealizował architekt Jiří Čančík. W ramach tej inwestycji przy wejściu na cmentarz powstał również budynek administracyjny. Nowa część funkcjonalna nie naruszyła jednak pierwotnej koncepcji Gahury – leśny charakter głównej części nekropolii pozostał nienaruszony.

Czy warto odwiedzić Lesní hřbitov jako turysta?

Cmentarz przyciąga nie tylko osoby odwiedzające groby bliskich, ale też turystów zainteresowanych architekturą funkcjonalistyczną i historią Zlína jako "miasta Baty". Spokojna atmosfera lasu, brak typowej cmentarnej geometrii i unikatowe rozwiązanie architektoniczne Gahury sprawiają, że miejsce to bywa wskazywane jako nietypowy punkt na trasie zwiedzania Zlína, obok innych realizacji z epoki funkcjonalizmu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Lesní hřbitov? Cmentarz założono w 1932 roku, a proces jego powstania zainicjował Tomáš Baťa już w 1930 roku.

Kto był autorem projektu? Projekt opracował architekt František Lýdie Gahura.

Jak duży jest cmentarz? Zajmuje powierzchnię 20 hektarów lasu między osiedlami U Majáku i Kudlov.

Czy na cmentarzu jest krematorium? Tak, dom pogrzebowy z krematorium dobudowano w latach 1967–1978 według projektu Jiřího Čančíka.