Stolperstein dedicated to Sigfried Laufer

Kamień pamięci Sigfrieda Laufera wmurowany jest w chodnik przy ulicy Bratislavská 250/69 w Brnie – w miejscu, gdzie mieszkał, zanim naziści deportowali go na śmierć. To jeden z tzw. Stolpersteinów, małych mosiężnych tabliczek osadzonych w bruku, które w całej Europie przypominają o konkretnych ofiarach Holokaustu, umieszczanych zawsze przed ostatnim, samodzielnie wybranym adresem zamieszkania danej osoby.

Kim był Sigfried Laufer?

Sigfried Laufer urodził się 6 lutego 1876 roku w Vlasaticach na Morawach. Jako dorosły mężczyzna zamieszkał w Brnie, przy adresie, pod którym dziś znajduje się poświęcony mu kamień. W 1941 roku został deportowany do obozu koncentracyjnego Mauthausen w Austrii. Zginął tam 13 października 1941 roku.

Dlaczego kamień znajduje się akurat przy Bratislavská 250/69?

Idea Stolpersteinów, zapoczątkowana przez niemieckiego artystę Guntera Demniga, opiera się na jednej zasadzie: kamień kładzie się nie na grobie czy w miejscu symbolicznym, lecz dokładnie tam, gdzie ofiara mieszkała, zanim została wywieziona. Adres Bratislavská 250/69 to właśnie ten ostatni, prywatny adres Sigfrieda Laufera w Brnie – miejsce, które sam wybrał, zanim system deportacji odebrał mu prawo wyboru czegokolwiek. Dzięki temu przechodnie stają dosłownie w progu jego dawnego domu, a nie przy anonimowym pomniku.

Co wiadomo o jego rodzinie?

Los Sigfrieda Laufera nie jest odosobniony – dotknął całą jego rodzinę. Jego druga żona, Helene Laufer, również została deportowana i nie przeżyła wojny. Podobny los spotkał ich syna Erwina. Rodzina doświadczyła strat na wielu frontach niemal jednocześnie – w Brnie zachowały się osobne kamienie pamięci poświęcone i Helene, i Erwinowi, co pozwala prześledzić historię całej rodziny, spacerując po tych samych ulicach. Nie wszyscy członkowie rodziny podzielili ten sam los: dzieciom Sigfrieda, Hercie i Karolowi, udało się uciec do Stanów Zjednoczonych i przeżyć wojnę z dala od Europy.

Czym w ogóle jest Stolperstein?

Stolperstein (dosłownie „kamień, o który się potyka") to niewielka kostka brukowa pokryta mosiężną płytką, w którą wygrawerowano imię, nazwisko, datę urodzenia oraz los ofiary – deportację, miejsce i datę śmierci. Projekt zainicjował Gunter Demnig w Niemczech, a z czasem rozrósł się w największy rozproszony pomnik ofiar nazizmu na świecie, obejmujący tysiące miast w Europie, w tym liczne lokalizacje w Brnie i innych miastach Czech. Kamienie kładzie się pojedynczo, rodzinami lub grupami – zawsze w chodniku, tak by trzeba było dosłownie się nad nimi pochylić, żeby przeczytać nazwisko.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się ten kamień pamięci? W chodniku przy ulicy Bratislavská 250/69 w Brnie – pod adresem, gdzie Sigfried Laufer mieszkał przed deportacją.

Kim był Sigfried Laufer? Urodzonym w 1876 roku w Vlasaticach mieszkańcem Brna, który w 1941 roku został deportowany do obozu koncentracyjnego Mauthausen i tam zginął 13 października tego samego roku.

Czy ktoś z jego rodziny przeżył wojnę? Tak – jego dzieci Herta i Karol uciekły do Stanów Zjednoczonych i przeżyły. Żona Helene i syn Erwin zostali jednak deportowani i nie przeżyli.

Czym jest Stolperstein i dlaczego kładzie się go akurat w chodniku? To mosiężna tabliczka wmurowana w bruk, upamiętniająca konkretną ofiarę Holokaustu dokładnie w miejscu jej ostatniego miejsca zamieszkania – nie na cmentarzu ani w innym symbolicznym miejscu, lecz tam, gdzie naprawdę żyła, zanim odebrano jej to prawo.