Statues of Madonna and Saint Bernard, Charles Bridge

Posągi Madonny i świętego Bernarda to barokowa grupa rzeźbiarska stojąca po północnej stronie Mostu Karola w Pradze, jednego z najbardziej rozpoznawalnych mostów w Europie Środkowej. Rzeźba powstała w 1709 roku i jest dziełem Matěja Václava Jäckla, rzeźbiarza, który na przełomie XVII i XVIII wieku ozdobił most kilkoma kompozycjami maryjnymi i świętych postaci. Ten sam artysta wykonał również stojącą w pobliżu grupę Madonny, świętego Dominika i Tomasza z Akwinu, co czyni go jednym z najbardziej płodnych twórców wśród autorów mostowych posągów.

Kto zlecił powstanie posągu?

Fundatorem rzeźby był opat Benedikt Littwerig, stojący na czele cysterskiego klasztoru w Oseku w północnych Czechach. Zlecenie wpisuje się w szerszy zwyczaj epoki baroku, w którym zakony i możni fundatorzy opłacali kolejne figury świętych na moście, traktując je jako wyraz osobistej pobożności oraz prestiżu swojego zgromadzenia.

Co przedstawia kompozycja?

W centrum grupy stoi Maria z Dzieciątkiem Jezus na ręku. Po jej prawej stronie klęczy święty Bernard w habicie zakonnym, a obok niego anioł trzyma opacki kapelusz - atrybut nawiązujący do funkcji, jaką święty pełnił za życia. Po drugiej stronie kompozycji umieszczono symbole Męki Pańskiej: krzyż, chustę zwaną veraikonem, a według opisów źródłowych także gwoździe, młotek, obcęgi oraz figurę koguta przywołującą biblijną scenę zaparcia się świętego Piotra. Pierwotnie na wstęgach przy ustach Marii i Bernarda widniał napis - swego rodzaju zapis dialogu między obiema postaciami, nawiązujący do mistycznych przeżyć świętego opisywanych w jego pismach.

Kim był święty Bernard z Clairvaux?

Bernard z Clairvaux (1090-1153) był francuskim opatem cysterskim, teologiem i mistykiem, uznawanym za jedną z czołowych postaci XII-wiecznego odrodzenia duchowego w Europie. Współzakładał liczne klasztory cysterskie i pozostawił po sobie pisma poświęcone kontemplacji oraz głębokiej czci maryjnej. To właśnie ta tradycja duchowa uczyniła go naturalnym patronem kompozycji rzeźbiarskiej przedstawiającej bezpośrednią, mistyczną więź między świętym a Marią.

Gdzie dokładnie stoi rzeźba na moście?

Posąg znajduje się po północnej stronie Mostu Karola, w ciągu rzeźb ustawionych wzdłuż balustrady mostu łączącego praskie Stare Miasto z Małą Stranou. Most Karola, wzniesiony w XIV wieku za panowania Karola IV, zaczął zyskiwać swój dzisiejszy, barokowy wygląd dopiero pod koniec XVII wieku, gdy zaczęto ustawiać na nim kolejne figury świętych. Dziś stoi ich na moście około trzydziestu, a Posągi Madonny i świętego Bernarda są jedną z nich, sąsiadując z innymi kompozycjami dłuta Jäckla i pozostałych mistrzów praskiego baroku.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem posągów Madonny i świętego Bernarda? Rzeźbę wykonał Matěj Václav Jäckel, praski rzeźbiarz działający na przełomie XVII i XVIII wieku, autor również kilku innych grup posągowych na Moście Karola.

W którym roku powstała rzeźba? Grupa rzeźbiarska powstała w 1709 roku.

Kto zlecił wykonanie posągu? Fundatorem był opat Benedikt Littwerig, przełożony cysterskiego klasztoru w Oseku w północnych Czechach.

Co symbolizują przedmioty po lewej stronie kompozycji? To symbole Męki Pańskiej - między innymi krzyż i chusta zwana veraikonem - nawiązujące do cierpienia Chrystusa oraz do wątków pasyjnych obecnych w duchowości cysterskiej.

Kim był święty Bernard, którego przedstawia rzeźba? To Bernard z Clairvaux (1090-1153), francuski opat cysterski, teolog i mistyk, znany z głębokiej czci wobec Marii i licznych pism kontemplacyjnych.

Po której stronie mostu stoi ta rzeźba? Po północnej stronie Mostu Karola, wśród kilkunastu innych barokowych posągów ustawionych wzdłuż balustrady.