Statue of Ivo of Kermartin, Charles Bridge

Socha Iva z Kermartinu na moście Karola to barokowa figura z piaskowca stojąca po południowej stronie praskiego mostu, jedna z trzydziestu rzeźb ustawionych wzdłuż przeprawy na przełomie XVII i XVIII wieku i jedyna na moście, którą ufundował konkretny wydział uniwersytecki.

Gdzie dokładnie stoi rzeźba?

Pomnik znajduje się na południowej balustradzie mostu Karola w Pradze, bliżej jego wschodniego, staromiejskiego końca. Współrzędne miejsca to 50.086193, 14.413151 — spacerując od Starego Miasta w stronę Malej Strany, socha znajduje się więc wśród pierwszych figur mijanych po tej stronie przeprawy.

Kto jest autorem i kto zapłacił za dzieło?

Rzeźbę wykonał Matyáš Bernard Braun w 1711 roku — jeden z najważniejszych rzeźbiarzy czeskiego baroku, którego prace zdobią most Karola w kilku miejscach. Figurę sfinansował Wydział Prawa Uniwersytetu Karola, co jest rzadkim przypadkiem instytucjonalnej fundacji wśród mostowych posągów — większość pozostałych figur stawiały bractwa religijne lub prywatni darczyńcy. Wybór świętego nie był przypadkowy: Iwo z Kermartin jest patronem prawników, a uczelnia w ten sposób oddała hołd swojej dyscyplinie.

Co przedstawia kompozycja?

Rzeźba to rozbudowana grupa figuralna, a nie pojedyncza postać świętego. Iwo ukazany jest w ówczesnym stroju sędziowskim, z charakterystyczną czapką, pochylony z wysokiego, cylindrycznego cokołu w stronę błagających u jego stóp postaci — wdowy z dzieckiem oraz starca. Ta scena odwołuje się do jego roli obrońcy ubogich powodów przed sądem. Obok, po prawej stronie świętego, stoi alegoria Sprawiedliwości — postać z zawiązanymi oczami, trzymająca miecz. Zestawienie tych elementów czyni z pomnika czytelną wizualną opowieść o bezstronnym, ale współczującym wymiarze sprawiedliwości.

Kim był Iwo z Kermartin?

Iwo Hélory urodził się 17 października 1253 roku w dworze Kermartin niedaleko Tréguier w Bretanii, jako syn Heloriego, pana na Kermartin. Od 1267 roku studiował prawo cywilne na Uniwersytecie Paryskim, a od 1277 roku prawo kanoniczne w Orleanie, gdzie razem z nim studiowali między innymi Jan Duns Szkot i Roger Bacon. Około 1280 roku wrócił do Tréguier i zaczął praktykować jako adwokat, podejmując się wyłącznie spraw ubogich, wdów i sierot. Około 1284 roku przyjął święcenia kapłańskie, został proboszczem podmiejskiej parafii i zastępcą sędziego biskupa Tréguier. Zmarł 19 maja 1303 roku w Louannec, mając 49 lat. Kanonizował go papież Klemens VI w czerwcu 1347 roku.

Dlaczego jest patronem prawników?

Iwo zasłynął jako sędzia i adwokat, który nigdy nie brał pieniędzy od biednych klientów i konsekwentnie stawał po stronie słabszych w sporach sądowych. Z czasem urosło o nim powiedzenie „advocatus sed non latro" — „prawnik, a jednak nie łotr", co w średniowieczu uznawano za rzecz na tyle niezwykłą, że budziła powszechne zdziwienie. To właśnie ta reputacja bezinteresownej uczciwości sprawiła, że został patronem prawników, a także patronem Bretanii i opuszczonych dzieci. Jego wspomnienie liturgiczne przypada 19 maja.

Dlaczego akurat na moście Karola?

Most Karola był w epoce baroku główną galerią rzeźby sakralnej Pragi — ustawiano tu figury świętych związanych z różnymi grupami zawodowymi, bractwami i instytucjami miasta. Fundacja Wydziału Prawa wpisuje się w ten wzorzec: uczelnia chciała mieć na najbardziej reprezentacyjnym miejscu miasta własnego patrona, widocznego dla tysięcy przechodniów.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała socha Iwo z Kermartinu na moście Karola? W 1711 roku, w ramach głównej fali barokowych rzeźb ustawianych na moście między 1683 a 1714 rokiem.

Kto jest autorem rzeźby? Matyáš Bernard Braun, jeden z czołowych rzeźbiarzy czeskiego baroku.

Kto sfinansował pomnik? Wydział Prawa Uniwersytetu Karola w Pradze — stąd wybór świętego jako patrona prawników.

Co przedstawiają dodatkowe postacie przy soszcze świętego? Wdowę z dzieckiem i starca błagających u stóp Iwo oraz alegorię Sprawiedliwości z zawiązanymi oczami i mieczem.

Kim był święty Iwo? Bretończykiem, prawnikiem i księdzem żyjącym w latach 1253–1303, znanym z bezpłatnej obrony ubogich, wdów i sierot przed sądem.

Gdzie dokładnie szukać rzeźby na moście? Po południowej stronie mostu Karola, bliżej jego wschodniego, staromiejskiego końca.