Statues of Madonna, Saint Dominic and Thomas Aquinas, Charles Bridge

Statues of Madonna, Saint Dominic and Thomas Aquinas to barokowa grupa rzeźbiarska stojąca na moście Karola w Pradze, jedna z trzydziestu figur zdobiących tę słynną gotycką przeprawę przez Wełtawę. Kompozycja przedstawia Matkę Boską wręczającą różaniec dwóm świętym związanym z zakonem dominikanów i należy do starszej warstwy dekoracji mostu, sięgającej początku XVIII wieku.

Gdzie dokładnie stoi ta rzeźba?

Grupa zajmuje miejsce oznaczone jako N-2, po północnej stronie mostu Karola, w jego wschodniej części bliżej Starego Miasta. Most Karola łączy praską Starówkę z Małą Straną i od wieków jest jedną z najczęściej odwiedzanych tras spacerowych w mieście, a rzędy kamiennych figur po obu jego stronach tworzą swoisty plenerowy lapidarium sztuki barokowej.

Kto i kiedy stworzył rzeźbę?

Autorem kompozycji jest Matěj Václav Jäckel, czeski rzeźbiarz doby baroku, który wykonał ją w 1708 roku. Fundatorem był konwent dominikanów przy kościele św. Idziego (Jiljí) na Starym Mieście w Pradze — zakon ten od średniowiecza silnie identyfikował się z kultem różańca, co znalazło bezpośrednie odzwierciedlenie w tematyce rzeźby.

Co przedstawia grupa rzeźbiarska?

Centralną postacią jest Matka Boska z Dzieciątkiem, która z wysokiego, obłocznego piedestału pochyla się ku klęczącemu świętemu Dominikowi, przekazując mu różaniec — gest odwołujący się do legendy o objawieniu różańca założycielowi zakonu dominikanów. Po przeciwnej stronie kompozycji klęczy święty Tomasz z Akwinu, trzymający otwartą księgę, symbol jego roli jako teologa i doktora Kościoła. Rzeźba obfituje w drobne symbole doktrynalne: u stóp Madonny widnieje kula ziemska spowita w chmury oraz pies z płonącą pochodnią w pysku — wizualna gra słów nawiązująca do łacińskiego określenia dominikanów jako Domini canes, czyli „psy Pańskie”. Święty Tomasz nosi na piersi łańcuch z promienistym słońcem, symbolizującym Prawdę, a towarzyszący mu putto trzyma ul, tradycyjny atrybut mądrości. Całość łączy więc portret dwóch historycznych postaci — Dominika (1173–1234) i Tomasza z Akwinu (1225–1274) — z rozbudowaną warstwą symboliczną typową dla barokowej sztuki sakralnej.

Co stało się z oryginałem?

Podobnie jak w przypadku wielu innych rzeźb mostu Karola, oryginalna praca Jäckela nie stoi już na moście — trafiła do Lapidarium Muzeum Narodowego, gdzie jest chroniona przed dalszym niszczeniem przez warunki atmosferyczne. Na moście od 1958 roku, z pracami dokończonymi w 1961 roku, stoi wierna kopia wykonana przez rzeźbiarzy V. Bartůńka i S. Hanzla. To właśnie tę kopię widzą dziś spacerowicze przemierzający most Karola, podczas gdy oryginał można obejrzeć osobno, w spokojniejszych warunkach ekspozycji muzealnej.

Najczęstsze pytania

Kto jest autorem rzeźby Madonny, św. Dominika i Tomasza z Akwinu? Grupę wykonał w 1708 roku czeski rzeźbiarz barokowy Matěj Václav Jäckel na zlecenie praskiego konwentu dominikanów przy kościele św. Idziego.

Gdzie dokładnie na moście Karola stoi ta rzeźba? Znajduje się po północnej stronie mostu, w pozycji oznaczonej jako N-2, bliżej strony Starego Miasta.

Czy to, co widać na moście, to oryginał? Nie — na moście stoi kopia z lat 1958–1961, autorstwa V. Bartůńka i S. Hanzla. Oryginalna rzeźba Jäckela znajduje się w Lapidarium Muzeum Narodowego.

Co symbolizuje pies z pochodnią u stóp Madonny? To nawiązanie do łacińskiej gry słów Domini canes („psy Pańskie”), tradycyjnie kojarzonej z zakonem dominikanów i ich misją głoszenia wiary.