Fauconniersmolen

Fauconniersmolen to zabytkowy wiatrak typu górnokroćca (bovenkruier), stojący w Oordegem — miejscowości należącej do gminy Lede we Flandrii Wschodniej. Kamienny korpus zwieńczony jest drewnianym daszkiem (kapą), który można było obracać zgodnie z kierunkiem wiatru, co pozwalało młynowi pracować niezależnie od tego, skąd wiał wiatr.

Skąd wzięła się nazwa młyna?

Historia obiektu zaczyna się od sporu. Baron Maelcamp de Landeghem prowadził w okolicy młyn wodny, który dzierżawił od niego niejaki Petrus Fauconnier. Konflikt między dzierżawcą a właścicielem sprawił, że Fauconnier postanowił wybudować własny młyn, niezależny od barona. Sam Petrus zmarł jednak w 1831 roku, zanim zdążył zrealizować plan. Dokończyła go jego wdowa, Maria Amalia de Boever, która doprowadziła do wzniesienia młyna w 1845 roku. Od jej męża wiatrak wziął swoją nazwę, choć to ona faktycznie stanęła za jego budową.

Do czego służył młyn?

Fauconniersmolen od początku pełnił podwójną funkcję — działał zarówno jako młyn zbożowy, jak i olejarnia. Taka wszechstronność była w owym czasie istotnym atutem gospodarczym: pozwalała mielić ziarno na mąkę oraz tłoczyć olej z nasion oleistych w jednym miejscu, bez konieczności utrzymywania dwóch osobnych instalacji.

Jak wygląda konstrukcja młyna?

To młyn korzenny (korenwindmolen) typu bovenkruier — murowany, kamienny trzon dźwiga na sobie ruchomą, drewnianą kapę wraz z mechanizmem skrzydeł. Górna część mogła być obracana ręcznie lub za pomocą odpowiednich urządzeń, tak aby skrzydła zawsze ustawione były prostopadle do wiatru, niezależnie od jego kierunku. Ten typ konstrukcji był powszechny we Flandrii i pozwalał na efektywną pracę młyna nawet przy zmiennej pogodzie.

Jaka jest jego historia jako zabytku?

Wartość historyczna młyna została oficjalnie doceniona już w 1948 roku, kiedy uzyskał status chronionego zabytku. Kilka lat później, w 1953 roku, obiekt trafił w ręce organizacji Les amis de la Commission Royale de Monuments et des Sites, zajmującej się ochroną dziedzictwa. Za jej pośrednictwem młyn przeszedł w 1973 roku na własność prowincji Oost-Vlaanderen (Flandria Wschodnia), która zarządza nim do dziś.

Co wydarzyło się w 1976 roku?

Krótko przed planowaną restauracją młyn spłonął w pożarze, co do którego istnieją podejrzenia podpalenia. Odbudowa i pełna renowacja obiektu zajęły osiem lat — prace zakończono dopiero w 1984 roku, przywracając młynowi jego historyczny wygląd i funkcjonalność.

Jaki jest obecny stan młyna?

W sierpniu 2026 roku Fauconniersmolen obrócił skrzydłami po raz ostatni przed rozpoczęciem kolejnej, tym razem odświeżającej, restauracji. Powodem prac są problemy z wilgocią, które doprowadziły do porastania wnętrza młyna mchem. Prowincja Oost-Vlaanderen zapowiedziała odnowienie obiektu, określanego jako wyjątkowa perła dziedzictwa Oordegem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Fauconniersmolen? W Oordegem, miejscowości wchodzącej w skład gminy Lede, w prowincji Flandria Wschodnia w Belgii.

Kto zbudował młyn? Formalnie młyn wzniesiono z inicjatywy wdowy po Petrusie Fauconnierze, Marii Amalii de Boever, w 1845 roku — sam pomysł zrodził się jednak wcześniej, w sporze Fauconniera z baronem Maelcampem de Landeghem.

Czy młyn nadal działa? Młyn jest zabytkiem w trakcie renowacji — w sierpniu 2026 roku obrócił skrzydłami po raz ostatni przed rozpoczęciem prac naprawczych związanych z problemami z wilgocią.

Czy można go zwiedzać? Młyn jest znany lokalnie jako atrakcja dziedzictwa Oordegem i bywa udostępniany przy okazji wydarzeń organizowanych w gminie Lede, choć w okresie restauracji dostęp może być ograniczony.