Windekemolen, Balegem

Windekemolen (znany też jako Molen De Visscher lub Vissersmolen) to zabytkowy młyn typu koźlak (staakmolen) stojący w Balegem, wsi wchodzącej w skład gminy Oosterzele we Flandrii Wschodniej. Jest to największy koźlak w całym regionie i jedyny w okolicy z podwójnym kołem zębatym na wale głównym.

Skąd wziął się ten młyn?

Historia obiektu na tym miejscu sięga blisko czterech stuleci — pierwszy młyn stał tu od 1822 roku. Ten, który można oglądać dzisiaj, powstał w 1910 roku jako następca poprzednika strawionego przez pożar. Sama konstrukcja młyna jest jednak starsza — zbudowano ją około 1815 roku w miejscowości Marcq, skąd trafiła do Denderwindeke, zanim ostatecznie znalazła się w Balegem. To właśnie stamtąd wywodzi się jedna z nazw obiektu — Windekemolen.

Kto nim zarządzał?

Młyn przez lata był związany z rodziną De Visscher — od niej pochodzi druga funkcjonująca nazwa, Molen De Visscher. To młynarz Hector De Visscher sprowadził konstrukcję do Balegem. W 1956 roku rodzina sprzedała młyn hrabiemu Michelowi-Alfredowi-Isabelowi d'Ursel-de Boussies. Kolejna zmiana właściciela nastąpiła w 1975 roku, gdy obiekt przeszedł na własność prowincji Flandria Wschodnia, która opiekuje się nim do dziś.

Czy młyn wciąż mieli zboże?

Windekemolen pracował jako młyn zbożowy aż do 1959 roku. Później zaczął podupadać, a przeprowadzona w latach 1984–1988 renowacja nie przyniosła spodziewanych efektów — konstrukcja nadal wymagała gruntownej naprawy. W 2005 roku, ze względów bezpieczeństwa, młyn został częściowo rozebrany. Dopiero prace prowadzone w latach 2017–2018 przez młynarza i konserwatora Dirka Peusensa przywróciły mu zdolność do mielenia. Dziś Windekemolen ponownie działa jako czynny młyn wiatrowy, co czyni go rzadkim przykładem zabytku technicznego użytkowanego zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Młyn stoi w otwartym, wiejskim krajobrazie Balegem, typowym dla regionu pól i niewielkich wzniesień na południe od Gandawy. Ze względu na swoją konstrukcję — dużą, drewnianą, obrotową na centralnym słupie — Windekemolen jest wyjątkowym przykładem tradycyjnego belgijskiego młynarstwa wiatrowego i cennym punktem na mapie zabytków techniki regionu Flandria Wschodnia.

Najczęstsze pytania

Czym jest Windekemolen? To zabytkowy koźlak (młyn wiatrowy typu staakmolen) w Balegem, największy tego typu obiekt we Flandrii Wschodniej, znany też jako Molen De Visscher lub Vissersmolen.

Skąd pochodzi obecna konstrukcja młyna? Została zbudowana około 1815 roku w Marcq, następnie stała w Denderwindeke, a w 1910 roku trafiła do Balegem jako zamiennik młyna zniszczonego przez pożar.

Do kiedy młyn był używany do mielenia zboża? Młyn mielił zboże do 1959 roku. Po latach zastoju i nieudanej renowacji z lat 1984–1988 został w 2005 roku częściowo rozebrany, a zdolność do pracy odzyskał dzięki restauracji z lat 2017–2018.

Kto jest właścicielem młyna? Od 1975 roku obiekt należy do prowincji Flandria Wschodnia, wcześniej należał kolejno do rodziny De Visscher oraz do hrabiego Michela-Alfreda-Isabela d'Ursel-de Boussies.

Czym wyróżnia się ta konstrukcja na tle innych młynów w regionie? Windekemolen to jedyny koźlak w okolicy wyposażony w podwójne koło zębate na wale głównym, co czyni go unikatowym przykładem tradycyjnej techniki młynarskiej.