Klepmolen, Balegem

Klepmolen w Balegem to murowany młyn wieżowy stojący przy Botteleweg, w dzielnicy niegdyś zwanej „De Kleppe" – stąd wzięła się jego nazwa. Balegem jest dziś jedną z dzielnic gminy Oosterzele we Flandrii Wschodniej, a sam młyn należy do najbardziej rozpoznawalnych zabytków tej okolicy.

Skąd wzięła się nazwa i jak wyglądały początki?

Historia miejsca sięga końca XVIII wieku. W 1791 roku młynarz Jan de Waeghemaeker z Anzegem złożył wniosek o pozwolenie na budowę młyna zbożowego w Balegem. Formalnie odmówiono mu zgody, choć prawdziwym powodem był interes właściciela okolicznych młynów, Charles-Ignace'a Juste'a de la Tour-Tassisa, który nie chciał dopuścić do powstania konkurencji. Mimo to de Waeghemaeker ostatecznie uzyskał przywilej, pod warunkiem że nowy młyn zacznie działać w ciągu roku. Powstała wówczas drewniana koźlak – konstrukcja typowa dla regionu w tamtym okresie.

Co stało się z pierwszym młynem?

Drewniany młyn wielokrotnie zmieniał właścicieli, aż w 1888 roku spłonął w wyniku podpalenia. To wydarzenie zamknęło ponadstuletni rozdział historii pierwotnej konstrukcji i otworzyło drogę do budowy obiektu, który można oglądać dzisiaj.

Jak powstał obecny murowany młyn?

Już rok po pożarze, w 1889 roku, Denis De Meireleire wzniósł murowaną wieżę młyńską, która przetrwała do naszych czasów. Nowy młyn zaprojektowano jako obracaną w górnej części konstrukcję (tzw. młyn z ruchomym czepcem), zwieńczoną charakterystycznym czepcem w stylu typowym dla Flandrii Wschodniej. We wnętrzu zamontowano trzy kamienie młyńskie do mielenia zboża oraz osobny mechanizm do obróbki owsa, co pozwalało na przetwarzanie różnych rodzajów ziarna w jednym obiekcie.

Jak młyn przetrwał do XXI wieku?

Wartość historyczna i techniczna budowli została oficjalnie potwierdzona w 1979 roku, gdy młyn otrzymał status chronionego zabytku. Rok później, w 1980 roku, obiekt przeszedł na własność gminy Oosterzele, która od razu przeprowadziła jego pierwszą renowację. Kolejny, znacznie bardziej gruntowny etap prac konserwatorskich miał miejsce w latach 2011–2012. Celem tej modernizacji było nie tylko zachowanie substancji zabytkowej, ale też przywrócenie młynowi pełnej sprawności technicznej – tak, by mechanizm mógł ponownie pracować, a nie służyć jedynie jako element krajobrazu.

Dlaczego warto zobaczyć Klepmolen dzisiaj?

Klepmolen to przykład młyna, który mimo dramatycznej historii – sporu o pozwolenie na budowę, spalenia pierwotnej konstrukcji – doczekał się starannej opieki i zachował swoją funkcję do dziś. Dla odwiedzających to okazja, by zobaczyć działający murowany młyn wieżowy z końca XIX wieku, wpisany w typowy dla regionu krajobraz rolniczy okolic Oosterzele. Miejsce znajduje się na trasie lokalnych szlaków turystycznych łączących kilka historycznych młynów w gminie, co czyni je dobrym punktem wypadowym dla dłuższego spaceru lub przejażdżki rowerowej po Balegem i sąsiednich wsiach.

Najczęstsze pytania

Skąd pochodzi nazwa Klepmolen? Od nazwy dzielnicy, w której stoi – dawniej zwanej „De Kleppe".

Kiedy powstał obecny młyn? Murowaną wieżę wzniesiono w 1889 roku, po tym jak wcześniejszy drewniany młyn spłonął w 1888 roku.

Czy młyn jest chroniony prawnie? Tak, od 1979 roku ma status zabytku chronionego, a od 1980 roku należy do gminy Oosterzele.

Czy młyn wciąż może pracować? Po gruntownej renowacji w latach 2011–2012 mechanizm został przywrócony do stanu umożliwiającego pracę.