Blauw Kasteel

Blauw Kasteel to zabytkowe założenie zamkowe w Scheldewindeke, wsi wchodzącej w skład gminy Oosterzele we Flandrii Wschodniej. Ponad 36-hektarowy teren, na którym mieści się dziś gospodarstwo ekologiczne, łączy w sobie średniowieczny rodowód, burzliwą historię wojenną XX wieku i współczesną funkcję rolniczą.

Jaka jest historia tego miejsca?

Początki założenia sięgają najprawdopodobniej późnego średniowiecza. Pierwotna siedziba miała formę motte – kopca obronnego otoczonego fosą, na którym stała budowla wzniesiona z piaskowca i otoczona wałami. Ta wczesna konstrukcja przetrwała, w przekształconej formie, aż do 1780 roku. Prace archeologiczne prowadzone w 2008 roku pozwoliły odsłonić pozostałości centralnego skrzydła późnośredniowiecznego zamku: ceglane fundamenty słupów, ślady studni oraz bramy wjazdowej, drewniane umocnienia fosy, a także drobne przedmioty codziennego użytku z XVI i XVII wieku – cynową łyżkę, dzbany i naczynia gliniane. Znaleziska te potwierdzają ciągłość zamieszkania tego miejsca przez kilka stuleci i pozwalają lepiej zrozumieć, jak wyglądało życie w takiej rezydencji w epoce nowożytnej.

Co działo się na zamku w XX wieku?

Nowsza historia Blauw Kasteel jest równie ciekawa jak jego średniowieczne początki. W 1911 roku ówczesny właściciel zamku, pełniący jednocześnie funkcję burmistrza Scheldewindeke, nazwiskiem Vergauwen, założył na terenie posiadłości fabrykę wody źródlanej i lemoniady o nazwie „Windeke-Bron”. Zakład ten działał nieprzerwanie aż do 1976 roku, będąc przez kilka dekad lokalnym przedsiębiorstwem produkcyjnym.

Okres obu wojen światowych przyniósł zamkowi inną, znacznie poważniejszą rolę. Podczas I wojny światowej Blauw Kasteel służył jako kwatera niemieckich oficerów oraz pilotów stacjonujących na pobliskim lotnisku wojskowym Lange Munte. W czasie II wojny światowej w zamku ponownie zakwaterowani byli żołnierze niemieccy – jednak, jak podają lokalne źródła, w tym samym okresie w ukrytych pomieszczeniach zamku ukrywano także zestrzelonych brytyjskich pilotów, co czyni to miejsce świadkiem sprzecznych, dramatycznych epizodów okupacji.

Czym jest Blauw Kasteel dzisiaj?

Od 2003 roku posiadłość znajduje się w rękach rodziny Denoo. Cztery lata później, w 2007 roku, na terenach należących niegdyś do zamkowego folwarku uruchomiono uprawę ekologiczną – dziś na polach i w przydomowym ogrodzie warzywnym Blauw Kasteel prowadzona jest produkcja warzyw i owoców metodami rolnictwa organicznego. Rozległy, ponad 36-hektarowy teren obejmuje zarówno pola uprawne, jak i park otaczający dawną siedzibę, tworząc krajobraz, w którym historia zamkowa splata się ze współczesnym rolnictwem ekologicznym.

Gdzie dokładnie leży zamek?

Blauw Kasteel położony jest w Scheldewindeke, miejscowości należącej administracyjnie do gminy Oosterzele w prowincji Flandria Wschodnia, w pobliżu dawnego lotniska Lange Munte, które odegrało istotną rolę w historii tego miejsca podczas I wojny światowej.

Dlaczego warto poznać to miejsce?

Blauw Kasteel łączy w sobie kilka warstw historii rzadko spotykanych w jednym miejscu: średniowieczne fundamenty odkryte dopiero podczas badań archeologicznych, przemysłową epizodę z początku XX wieku w postaci fabryki wody mineralnej, dramatyczne losy wojenne związane z obiema wojnami światowymi oraz współczesną, w pełni ekologiczną działalność rolniczą. To połączenie sprawia, że jest to interesujący punkt dla osób zainteresowanych zarówno historią regionalną Flandrii Wschodniej, jak i zrównoważonym rolnictwem.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Blauw Kasteel? W Scheldewindeke, miejscowości należącej do gminy Oosterzele, w prowincji Flandria Wschodnia w Belgii.

Jak stara jest historia tego założenia? Sięga najprawdopodobniej późnego średniowiecza – pierwotna forma to motte otoczona fosą, istniejąca w tej postaci do 1780 roku.

Jaką rolę odegrał zamek podczas wojen światowych? Podczas I wojny światowej był kwaterą niemieckich oficerów i pilotów z pobliskiego lotniska Lange Munte, a podczas II wojny światowej – mimo zakwaterowania niemieckich żołnierzy – w jego ukrytych pomieszczeniach chroniono również brytyjskich pilotów.

Co dziś dzieje się na terenie posiadłości? Od 2007 roku prowadzone jest tam gospodarstwo ekologiczne rodziny Denoo, uprawiające warzywa i owoce na ponad 36 hektarach dawnych terenów zamkowych.