Church of Saint Wenceslaus

Kościół św. Wacława stoi w Nowym Veselí, niewielkim miasteczku targowym w powiecie Żďár nad Sázavou, w kraju Wysoczyna, we wschodniej części Czech. Barokowa świątynia zajmuje centralne miejsce w miejscowości i jest jednym z niewielu zabytków, które przetrwały tu od XVIII wieku niemal w niezmienionej bryle.

Jak stara jest ta świątynia?

Kult św. Wacława w Nowym Veselí sięga znacznie dalej niż obecny budynek. Pierwsza wzmianka o kościele pod tym wezwaniem pochodzi z 1393 roku — była to wówczas gotycka budowla stojąca w miejscu, gdzie dziś znajduje się stary cmentarz miejscowości. Ten pierwotny kościół przetrwał kilka stuleci, zanim doczekał się następcy.

Skąd wziął się obecny, barokowy kościół?

Zwrot nastąpił na początku XVIII wieku. W 1709 roku majątek Nowe Veselí trafił w ręce klasztoru cystersów w Żďárze nad Sázavou. Opat Bernard Hennet, niezadowolony ze stanu starego gotyckiego kościoła, podjął decyzję o wzniesieniu nowej świątyni. Kamień węgielny pod budowę poświęcono w 1751 roku, a same prace budowlane ruszyły prawdopodobnie rok później. Kościół ukończono i konsekrowano w 1757 roku — to właśnie ta barokowa budowla stoi w Nowym Veselí do dziś.

Co się stało z wieżą kościoła?

Wieża kościelna miała burzliwą historię. Pierwotnie sięgała aż 68 metrów wysokości, co czyniło ją jedną z dominant okolicy widoczną z daleka. W 1831 roku pożar poważnie uszkodził konstrukcję, w wyniku czego wieżę odbudowano niższą — skrócono ją o jedną trzecią pierwotnej wysokości. Mimo tej zmiany kościół nadal wyraźnie góruje nad zabudową Nowego Veselí.

Jakie detale warto obejrzeć przy kościele?

Po lewej stronie od głównego wejścia stoi kamienny krzyż o wysokości około siedmiu metrów, wykuty z jednego, pojedynczego bloku kamienia — to imponujący przykład rzemiosła kamieniarskiego, który zwraca uwagę już z daleka. Przy bocznym wejściu do kościoła znajduje się natomiast rzeźba przedstawiająca św. Wacława, dzieło czeskiego rzeźbiarza Juliusa Pelikána (1887–1969). Statuę odsłonięto w 1965 roku, a więc znacznie później niż sam kościół — stanowi ona nowszy, ale trwały element otoczenia świątyni.

Dla kogo jest to miejsce?

Kościół św. Wacława to punkt zainteresowania przede wszystkim dla osób odkrywających mniejsze miejscowości regionu Wysoczyna i szukających autentycznej, barokowej architektury sakralnej poza głównymi szlakami turystycznymi. To także dobry przystanek dla miłośników historii kościelnej i rzeźby — połączenie kamiennego krzyża sprzed wieków oraz XX-wiecznej rzeźby Pelikána pokazuje, jak miejsce to zmieniało się na przestrzeni stuleci, zachowując wciąż to samo wezwanie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W Nowym Veselí, miasteczku w powiecie Żďár nad Sázavou, w kraju Wysoczyna, we wschodnich Czechach.

W jakim stylu zbudowano kościół? To budowla barokowa, wzniesiona w latach 1751–1757 na miejscu wcześniejszego, gotyckiego kościoła z XIV wieku.

Dlaczego wieża kościoła jest niższa niż pierwotnie? Pożar w 1831 roku uszkodził konstrukcję na tyle, że przy odbudowie skrócono wieżę o jedną trzecią — z pierwotnych 68 metrów.

Co znajduje się przy wejściach do kościoła? Przy głównym wejściu stoi około siedmiometrowy kamienny krzyż wykuty z jednego bloku kamienia, a przy wejściu bocznym — rzeźba św. Wacława autorstwa Juliusa Pelikána z 1965 roku.