Zabytki w Wielkiej Brytanii

Gisburne Park

Ribble Valley

Gisburne Park to osiemnastowieczna rezydencja w miejscowości Gisburn w hrabstwie Lancashire, w dolinie rzeki Ribble, około 10 km na północny wschód od Clitheroe. Dom ma najwyższy, I stopień ochrony w angielskim rejestrze zabytków, a otaczający go park – stopień II. To prywatna posiadłość, a nie muzeum, więc przed wyjazdem warto wiedzieć, czego można się spodziewać. Co to za miejsce i kto je zbudował? Ród Listerów kupił dobra Gisburne w 1614 roku, ale zamieszkał tu dopiero w 1706. Obecny dom wzniesiono w latach 1727–1736 dla Thomasa Listera, posła z okręgu Clitheroe. Budynek ma dwie kondygnacje, plan w kształcie litery H i dziewięcioosiową fasadę południową. We wnętrzach zachowały się barokowe sztukaterie, wykonane przez włoskich stiukatorów. Wnuk budowniczego, również Thomas Lister, otrzymał tytuł barona Ribblesdale; rodzina związana była z tą ziemią przez kolejne pokolenia. Zachowało się też kilka budynków parkowych: pochodzący z lat 50. XVIII wieku Temple (pawilon ogrodowy) oraz The Kennels, czyli udawany zameczek z późniejszej części stulecia – oba mają II stopień ochrony. Bramy i domki przy wjeździe wpisano na II* stopień. Czy można zwiedzać dom? Nie ma regularnego zwiedzania wnętrz. Rezydencja jest własnością prywatną (od 2003 roku posiadłością zarządzają Amber i Guy Hindleyowie). W latach 90. dom przekształcono w szpital, który zamknięto w 2021 roku. Park o powierzchni około 1000 akrów to częściowo tradycyjne gospodarstwo rolne, a częściowo miejsce wesel i pobytów wakacyjnych w ramach Ribblesdale Park – domki, lodże i glamping. Jeśli chcesz zobaczyć posiadłość z bliska, najrealniej jest zarezerwować nocleg lub uczestniczyć w zorganizowanym wydarzeniu. Z okolicznych dróg dom jest słabo widoczny, więc nie licz na spontaniczne zdjęcia znad płotu. Jak dojechać? Gisburn leży przy drodze A59 łączącej Clitheroe z Skipton, a więc dobrze nadaje się na przystanek w trasie przez Ribble Valley i Dolinę Yorkshire Dales. Najwygodniej dojechać samochodem; transport publiczny w tej części Lancashire jest rzadki. Wjazd na teren posiadłości wymaga wcześniejszej rezerwacji u zarządcy. Kiedy się wybrać? Okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni daje największy wybór noclegów i najlepszą pogodę na spacery po okolicznych polach. Na terenie posiadłości żyją m.in. jelenie sika i pawie. Wesela odbywają się głównie w sezonie letnim, więc w weekendy część terenu bywa zamknięta dla innych gości. Najczęstsze pytania Czy Gisburne Park jest otwarty dla zwiedzających? Nie ma stałych godzin zwiedzania. Dostęp zależy od rezerwacji noclegu lub wydarzenia. Jaki status ma budynek? Dom ma I stopień ochrony (wpis z 1954 roku), park – II stopień. Gdzie leży Gisburn? W Ribble Valley, w Lancashire, około 10 km od Clitheroe, przy A59. Czy w domu nadal działa szpital? Nie. Szpital zamknięto w 2021 roku, a posiadłość działa dziś jako miejsce wesel i wypoczynku.

Levens Hall

Levens Hall to elżbietański dwór w dolinie rzeki Kent w hrabstwie Cumbria, w północnej Anglii, około 9 km na południe od Kendal, tuż przy wsi Levens. Dom wzniesiono wokół średniowiecznej wieży obronnej typu pele z XIII wieku. Obiekt ma najwyższy, I stopień ochrony na liście zabytków Anglii, a otaczający go ogród widnieje w rejestrze zabytkowych parków i ogrodów. Największą sławę przyniosły mu jednak formy z przyciętych krzewów. Co zobaczysz w Levens Hall? Głównym powodem wizyty jest ogród topiarny. Założył go pod koniec XVII wieku Guillaume Beaumont, ogrodnik króla Jakuba II, na zlecenie właściciela dworu, pułkownika Jamesa Grahme'a. Układ ogrodu zmieniał się od tamtej pory niewiele, dlatego uchodzi za jeden z najlepiej zachowanych ogrodów topiarnych z tego okresu w Wielkiej Brytanii. Rośnie tu ponad sto form z żywopłotów i drzew, a część z nich przekracza dziewięć metrów wysokości. Przypominają szachowe figury, stożki, parasole i bryły o fantazyjnych kształtach. W parku warto poszukać ha-ha, czyli ukrytego w terenie rowu z murkiem, który zastępuje widoczne ogrodzenie. Źródła datują go na około 1694 rok i zaliczają do najstarszych tego typu w Anglii. Wnętrza dworu pokazują, jak rezydencja rozbudowywała się przez stulecia: od wieży obronnej, przez elżbietańskie skrzydła, po późniejsze przebudowy. Dom przechodził przez ręce kilku rodzin, między innymi Bellinghamów, Grahme'ów, Howardów i Bagotów. Jak dotrzeć do Levens Hall? Dwór leży przy drodze A590, kilkanaście minut jazdy samochodem z Kendal. Najwygodniej przyjechać autem, bo komunikacja publiczna w tej okolicy kursuje rzadko. Wieś Levens jest też dobrą bazą na jednodniowy wypad z Kendal lub z południowej części Lake District. Kiedy przyjechać i ile czasu zarezerwować? Dwór jest otwarty sezonowo, mniej więcej od końca marca do początku listopada. W sezonie 2026 ogród otwierano od 10:00 do 17:00, a wnętrza dworu od 11:00 do 15:30, w wybrane dni z przerwami. Godziny i dni zamknięcia zmieniają się co roku, więc sprawdź je na oficjalnej stronie obiektu przed wyjazdem. Na ogród i dom przeznacz około trzech godzin. Topiary najlepiej wyglądają w pogodne dni późnej wiosny i lata, kiedy żywopłoty są świeżo przycięte, a kwitną rabaty między formami. Najczęstsze pytania Czy Levens Hall jest otwarty cały rok? Nie. Obiekt działa sezonowo, od wiosny do jesieni. Poza sezonem zwiedzanie nie jest możliwe. Gdzie leży Levens Hall? W dolinie rzeki Kent, w hrabstwie Cumbria, około 9 km na południe od Kendal, przy wsi Levens. Czy trzeba płacić osobno za dwór i ogród? Obiekt oferuje bilet na dom i ogród razem oraz tańszy bilet tylko do ogrodu. Aktualne ceny podaje oficjalna strona. Co jest najciekawsze w ogrodzie? Ponad sto form topiarnych z końca XVII wieku, część wyższa niż dziewięć metrów, oraz zabytkowe ha-ha w parku.

Great Dixter

Rother

Great Dixter to zabytkowy dom z ogrodem w miejscowości Northiam w hrabstwie East Sussex, w południowo-wschodniej Anglii, niedaleko miasteczka Rye. Dom i ogród należą do najsłynniejszych miejsc ogrodniczych w kraju, a samo założenie jest wpisane do rejestru zabytków w najwyższej kategorii, Grade I. Czym jest Great Dixter? Trzon budynku to drewniana, ryglowa hala mieszkalna z XV wieku, datowana mniej więcej na lata 1464–1479. W latach 1910–1912 architekt Edwin Lutyens połączył ją z podobnym, mniejszym domem przeniesionym tu z miejscowości Benenden w hrabstwie Kent, a całość uzupełnił własnymi dobudówkami. Powstała w ten sposób rezydencja, która wygląda jak średniowieczny dwór, choć jej obecny kształt jest dziełem początku XX wieku. Ogród ma w rejestrze historycznych parków i ogrodów również stopień Grade I. Jego renomę zbudował Christopher Lloyd, ogrodnik i autor książek o roślinach, który mieszkał tu przez większość życia. Ogród słynie z odważnych zestawień kolorów i roślin oraz z ciągłej tradycji eksperymentowania z nasadzeniami. Co zobaczysz na miejscu? Dom – średniowieczną halę z belkowaniem, wnętrza urządzone w duchu rodzinnego domu oraz dobudówki Lutyensa. Ogród – kolejne „pokoje” ogrodowe, bogate rabaty bylinowe i tereny z roślinnością sezonową, zmieniające się z miesiąca na miesiąc. Szkółkę roślin – można tu kupić rośliny z ogrodu. Kiedy przyjechać i jak zwiedzać? Według oficjalnej strony w sezonie 2026 (1 kwietnia – 31 października) ogród jest otwarty od wtorku do niedzieli w godzinach 11:00–17:00, z ostatnim wejściem o 16:15; w poniedziałki zwykle zamknięty, chyba że to święto państwowe. Dom otwarto od 12:00 do 16:00, a od maja od 11:00 do 17:00. Szkółka działa codziennie od 9:00 do 17:00 do końca października. Bilety można kupić na miejscu, rezerwacja nie jest konieczna. Terminy na kolejne sezony sprawdź na stronie obiektu, bo zmieniają się z roku na rok. Najbogatszy w barwy jest ogród od późnej wiosny do początku jesieni, jednak sezon wiosenny i letni to też najwięcej odwiedzających. Jeśli lubisz spokojniejsze zwiedzanie, wybierz dzień powszedni. Jak dojechać? Great Dixter leży w Northiam, około 12 km od miasta Rye, które można połączyć w jednej wycieczce ze zwiedzaniem pobliskiego wybrzeża Sussex i Kent. Najwygodniej dotrzeć samochodem lub taksówką ze stacji kolejowej w Rye. Dojazd komunikacją publiczną wymaga sprawdzenia aktualnych rozkładów autobusów. Najczęstsze pytania Czy dom jest wpisany do rejestru zabytków? Tak. Dom ma stopień Grade I w National Heritage List for England, a ogród jest wpisany w tej samej kategorii do rejestru historycznych parków i ogrodów. Kto zaprojektował obecny kształt domu? Edwin Lutyens, który w latach 1910–1912 połączył istniejący dom z XV wieku z drugim budynkiem przeniesionym z Benenden i dodał własne skrzydło. Czy można wejść do ogrodu bez rezerwacji? Tak, bilety indywidualne kupuje się w dniu wizyty. Pamiętaj, że ogród jest zamknięty w poniedziałki poza świętami. Dlaczego ogród jest tak znany? Za sprawą Christophera Lloyda, który uczynił z niego miejsce śmiałych eksperymentów z kolorem i doborem roślin, oraz za sprawą stałej, wieloletniej tradycji ogrodniczej, kontynuowanej do dziś.

Haseley Manor

Warwick

Haseley Manor to wiktoriańska rezydencja w Haseley, w hrabstwie Warwickshire, kilka kilometrów od Warwick. Neogotycki dwór z potężną wieżą wpisano na brytyjską listę zabytków (National Heritage List for England) w 1987 roku w stopniu II. Dziś mieszczą się w nim prywatne apartamenty, więc to przystanek dla miłośników architektury, a nie atrakcja z biletami. Czym jest Haseley Manor? Dwór powstał w drugiej połowie lat 70. XIX wieku, w okresie, gdy bogaci przemysłowcy stawiali na wsi okazałe domy w stylach historycznych. Zaprojektowano go w mieszance gotyku i stylu elżbietańskiego. Autorstwo bywa w źródłach przypisywane różnym architektom, a także różnie opisuje się zawód pierwszego właściciela, dlatego w opisach obiektu warto trzymać się samej bryły i historii użytkowania. Co zobaczysz? Dominantą budynku jest duża wieża centralna, a przy niej okrągła klatka schodowa w wieżyczce. Na północnym końcu stoi mniejsza wieża zwieńczona krenelażem. Przy wejściu znajduje się porte-cochère, czyli zadaszony podjazd dla powozów. Całość tworzy typowy wiktoriański obraz „zamku-rezydencji”, bardziej malowniczego niż obronnego. Jak zmieniało się przeznaczenie dworu? W 1930 roku dwór przejęło Birmingham Society for the Care of Invalid Children. Urządzono tu dom rekonwalescencji oraz szkołę szpitalną dla dziewcząt. W połowie lat 60. XX wieku budynek służył jako ośrodek szkoleniowy British Motor Corporation, a później personelu British Leyland. W XXI wieku dwór przekształcono w apartamenty, a na terenie dawnego parku dobudowano nowe domy. Czy można zwiedzać Haseley Manor? Nie. Obiekt jest zamieszkany, a teren należy do mieszkańców. Nie ma regularnego zwiedzania z przewodnikiem. Jeśli chcesz zobaczyć dwór, ogranicz się do widoku z publicznie dostępnych miejsc i uszanuj prywatność lokatorów. Zdjęcia z dalszej perspektywy najlepiej oddają sylwetkę z wieżami. Jak dojechać? Haseley leży w gminie Beausale, Haseley, Honiley and Wroxall, w okolicy Warwick, w zachodniej części Midlands. Najwygodniej dojechać samochodem z Warwick lub Leamington Spa. Warwick ma stację kolejową z połączeniami do Birmingham i Londynu, dalej potrzebny będzie samochód lub taksówka. Miejscowość jest wiejska i nie ma tu zaplecza turystycznego, więc noclegi i restauracje znajdziesz w Warwick. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? Najbliższym celem jest sam Warwick z zamkiem i zabytkowym centrum. W regionie leżą też Leamington Spa oraz Stratford-upon-Avon. Haseley Manor dobrze wpisuje się w trasę po rezydencjach Warwickshire jako krótki przystanek. Najczęstsze pytania Czy Haseley Manor jest zabytkiem chronionym? Tak. Budynek figuruje w National Heritage List for England pod numerem 1035207, w stopniu II, od 23 stycznia 1987 roku. Czy można wejść do środka? Nie. Dwór jest podzielony na prywatne apartamenty i nie jest otwarty dla zwiedzających. W jakim stylu jest budynek? W mieszance gotyku i stylu elżbietańskiego, z dużą wieżą centralną, wieżyczką schodową, mniejszą wieżą z krenelażem i podjazdem porte-cochère. Do czego służył dwór w XX wieku? Od 1930 roku był domem rekonwalescencji i szkołą szpitalną dla dziewcząt, a potem ośrodkiem szkoleniowym zakładów samochodowych.

Saint Hill Manor

Mid Sussex

Saint Hill Manor to zabytkowy dwór w Saint Hill Green, tuż koło East Grinstead w hrabstwie West Sussex w południowo-wschodniej Anglii. Budynek z 1792 roku ma status Grade II na liście zabytków Anglii, a dziś pełni funkcję brytyjskiej siedziby Kościoła Scientologicznego. Dla turysty to przede wszystkim ciekawostka architektoniczno-historyczna na trasie po Sussex, a nie klasyczna rezydencja otwarta dla zwiedzających. Czym jest Saint Hill Manor? To wiejska rezydencja z końca XVIII wieku, położona na zielonych terenach na skraju East Grinstead, niedaleko granicy z hrabstwami Surrey i Kent. Wpis Grade II oznacza obiekt o znaczeniu krajowym, wart ochrony ze względu na wartość architektoniczną lub historyczną. W ciągu ponad dwóch stuleci dwór zmieniał właścicieli, a jego dzieje są wyjątkowo zróżnicowane jak na prowincjonalny dom z Sussex. Kto tu mieszkał? W 1947 roku posiadłość kupił Sawai Man Singh, maharadża Jaipuru; to za jego czasów rezydencja zaczęła funkcjonować pod obecną nazwą. W 1959 roku nabył ją amerykański pisarz L. Ron Hubbard, założyciel scientologii, według doniesień za około 18 tysięcy funtów. Mieszkał tu do początku 1966 roku, a dwór pełnił rolę ośrodka dowodzenia jego organizacji do 1967 roku. Po 1968 roku na terenie posiadłości wzniesiono neogotycką budowlę zwaną Saint Hill Castle. Obecnie całość należy do Kościoła Scientologicznego i jest jego brytyjską centralą. Czy można zwiedzać dwór? Saint Hill Manor to działający obiekt kościelny, nie muzeum, dlatego nie ma tu regularnego zwiedzania w stylu National Trust czy English Heritage. Ze względu na charakter miejsca godziny i zasady wejścia ustala właściciel, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualne informacje u organizacji. Sam teren i okoliczne drogi można obejrzeć z zewnątrz, pamiętając o tym, że to prywatna posiadłość i obowiązują jej ograniczenia. Jak dojechać? Dwór leży ok. 2 km od centrum East Grinstead. Miasteczko ma stację końcową linii z Londynu przez Oxted, a podróż z centrum stolicy zajmuje zwykle około godziny. Z centrum do Saint Hill Green dojedziesz taksówką, autobusem lub samochodem. Dojazd drogowy jest prosty, bo East Grinstead leży przy trasie A22 między Londynem a wybrzeżem Sussex. Co jeszcze zobaczyć w okolicy? East Grinstead słynie z zabytkowej High Street, przy której stoją domy z drewnianym szkieletem sięgające kilku stuleci wstecz. W pobliżu rozciąga się Ashdown Forest, a w okolicy działa linia kolei zabytkowej Bluebell Railway. Dzień w tym rejonie dobrze zaplanować tak, by dwór stał się krótkim przystankiem po spacerze po mieście lub wycieczce na wrzosowiska. Kiedy przyjechać? Najlepsza pora to późna wiosna i lato, gdy ogrody i drzewa wokół posiadłości są w pełni zielone, a dni długie. Jesienią okolica wyróżnia się barwnymi liśćmi. Zimą widoczność z drogi jest lepsza, ale dni są krótkie i często deszczowe. Najczęstsze pytania Czy Saint Hill Manor jest zabytkiem? Tak, budynek z 1792 roku ma status Grade II na liście zabytków Anglii. Kto jest dziś właścicielem dworu? Obiekt należy do Kościoła Scientologicznego i jest jego brytyjską siedzibą. Czy można wejść do środka? To działający obiekt kościelny bez stałych godzin zwiedzania. Zasady wejścia ustala właściciel, więc warto zapytać przed przyjazdem. Gdzie dokładnie leży dwór? W Saint Hill Green, niedaleko East Grinstead w West Sussex, około 2 km od centrum miasta.

Bishopthorpe Palace

York

Bishopthorpe Palace w Bishopthorpe, kilka kilometrów od Yorku, to oficjalna rezydencja arcybiskupa Yorku, jednego z dwóch najwyższych duchownych Kościoła Anglii. Zabytek stoi na brzegu rzeki Ouse, około 4,8 km (3 mil) na południe od York Minster, i jest wpisany do rejestru zabytków Anglii w najwyższej, pierwszej kategorii (Grade I). To nadal czynny dom, a nie muzeum, więc przed wyjazdem warto sprawdzić zasady wstępu. Czy można zwiedzać Bishopthorpe Palace? Pałac jest prywatną siedzibą arcybiskupa i jego urzędu, dlatego nie ma tu stałych godzin otwarcia dla turystów. Wnętrza udostępnia się okazjonalnie: podczas charytatywnych dni otwartych, wydarzeń lokalnych oraz w ramach akcji typu York Unlocked, a także na wcześniej umawiane wizyty grupowe, na które bywa długa lista oczekujących. Terminy i zasady ogłasza strona internetowa arcybiskupa Yorku. Bez zaproszenia lub rezerwacji zwykle zobaczysz budynek tylko z zewnątrz. Jaka jest historia pałacu? Arcybiskupi Yorku mają tu siedzibę od XIII wieku. Wieś kupił w 1226 roku arcybiskup Walter de Grey, a budowę pałacu i kaplicy zaczęto około 1241 roku; do podziemi wykorzystano kamień ze starszego dworu stojącego na tym miejscu. Wpis w rejestrze zabytków wymienia późniejsze przebudowy z XIV, XV, XVII, XVIII, XIX i XX wieku. Czerwonoceglane skrzydło północne pochodzi z XV stulecia. Dzisiejszy wygląd zawdzięcza pałac przede wszystkim latom 1766–1769. Architekt Thomas Atkinson przebudował wtedy rezydencję dla arcybiskupa Drummonda w stylu gotyku (Gothick), modnym w XVIII-wiecznej Anglii. Do kompleksu należą też kaplica, brama wjazdowa (datowana na 1765 rok), budynek stajni i zabudowania gospodarcze, objęte tym samym wpisem. Obiekt trafił na listę zabytków w 1952 roku. Jak dojechać do Bishopthorpe Palace? Bishopthorpe leży tuż za południową granicą Yorku, nad Ouse. Dojedziesz tu samochodem w kilkanaście minut z centrum miasta. Można też dojść lub dojechać rowerem wzdłuż rzeki, a przewodniki piesze opisują okolicę jako spokojny cel wycieczki poza centrum. W dni otwarte stosuj się do wskazówek organizatorów dotyczących dojazdu i parkowania. Co zobaczysz? Z drogi i od strony wsi widać XVIII-wieczną bramę oraz fasadę w stylu gotyckim. W dni otwarte organizatorzy zwykle udostępniają część reprezentacyjnych wnętrz, kaplicę i ogrody nad rzeką. To rezydencja, nie atrakcja z całorocznym wstępem. Kiedy przyjechać? Najlepiej zaplanować wizytę na dzień otwarty. Często przypada on na początek jesieni, gdy w Yorku odbywa się wydarzenie York Unlocked, ale terminy zmieniają się z roku na rok. Poza nimi spacer po wsi i nad rzeką jest możliwy przez cały rok, najprzyjemniejszy wiosną i latem. Najczęstsze pytania Czy do Bishopthorpe Palace można wejść bez rezerwacji? Zwykle nie. Pałac jest czynną rezydencją, a wnętrza otwierane są tylko w wybrane dni lub na umówione wizyty. Kto mieszka w Bishopthorpe Palace? Arcybiskup Yorku, który jest zwierzchnikiem północnej prowincji Kościoła Anglii. Katedra, York Minster, znajduje się w centrum miasta. Z jakiego okresu pochodzi pałac? Zasadnicza część powstała w XIII wieku z inicjatywy arcybiskupa Waltera de Greya, a obecny gotycki wygląd to efekt przebudowy z lat 1766–1769. Jaką ochronę ma budynek? Pałac z kaplicą ma status Grade I, czyli najwyższą kategorię zabytku w Anglii.

Escot House

East Devon

Escot House to neogotycka rezydencja w parafii Talaton, niedaleko Ottery St Mary we wschodnim Devon w Anglii. Dom stoi w centrum dawnego majątku Escot, od końca XVIII wieku należącego do rodziny Kennaway. Jest prywatną siedzibą, więc ogląda się go głównie z zewnątrz i z terenów posiadłości. Czym jest Escot House? Obecny budynek wzniesiono pod koniec lat 30. XIX wieku (źródła podają rok 1837 lub 1838) dla sir Johna Kennaway'a. Projektantem był architekt Henry Roberts. Dom znajduje się w rejestrze zabytków Anglii z II stopniem ochrony (Grade II listed building), a jego właściciele z rodu baronetów Kennaway mieszkają tu do dziś. Jaka jest historia posiadłości? Wcześniejszą rezydencję zbudował w drugiej połowie XVII wieku sir Walter Yonge, 3. baronet, według projektu Roberta Hooke'a, naukowca i architekta znanego z odbudowy Londynu po wielkim pożarze. Ten dom spłonął w 1808 roku. Majątek kupił w 1794 roku sir John Kennaway, a po pożarze rodzina postawiła nową siedzibę. W 1789 roku Escot odwiedzili król Jerzy III i królowa Charlotta, co świadczy o renomie tutejszych ogrodów już w XVIII wieku. Z posiadłością łączy się też literatura: William Makepeace Thackeray czerpał z wizyt w Escot przy pisaniu powieści „Pendennis". Co zobaczysz na miejscu? Park krajobrazowy obejmuje ok. 220 akrów z jeziorami i leśnymi ścieżkami. W obrębie dawnego majątku działa Wildwood Escot, rodzinna atrakcja z wolierami ptaków drapieżnych oraz wybiegami wydr, wiewiórek rudych i dzików. Sam dom bywa wykorzystywany jako miejsce ślubów i konferencji. Jak dotrzeć do Escot? Posiadłość leży ok. 3 km od Ottery St Mary i kilkanaście kilometrów od Exeter. Najwygodniej dojechać samochodem; w okolicy prowadzą też szlaki piesze, m.in. z Feniton do Ottery St Mary. Parking znajdziesz przy atrakcji Wildwood Escot. Kiedy przyjechać? W Devon pogoda zmienia się szybko, więc zabierz nieprzemakalną kurtkę i wygodne buty na ścieżki w parku. Park najlepiej zwiedzać późną wiosną, latem i wczesną jesienią, kiedy ścieżki wokół jezior są suche. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny na stronie Wildwood Escot, ponieważ dom jest prywatny. Najczęstsze pytania Czy można zwiedzać wnętrza Escot House? Nie, to prywatna rezydencja rodziny Kennaway. Dom oglądasz z zewnątrz, a wnętrza bywają dostępne podczas wydarzeń takich jak wesela czy konferencje. Kto zaprojektował obecny dom? Henry Roberts, a zleceniodawcą był sir John Kennaway. Poprzedni dom z XVII wieku projektował Robert Hooke. Czy Escot House jest zabytkiem? Tak, budynek ma status Grade II listed building. Co robić z dziećmi w okolicy? Odwiedź Wildwood Escot z ptakami drapieżnymi, wydrami, wiewiórkami rudymi i dzikami.

Bradbourne House

Tonbridge and Malling

Bradbourne House to dwór w stylu Queen Anne, położony w East Malling w hrabstwie Kent, w gminie Tonbridge and Malling. Budynek ma najwyższy, pierwszy stopień ochrony na brytyjskiej liście zabytków (Grade I), a wokół niego rozciąga się park o powierzchni około 20 akrów (ok. 8 ha). Czym jest Bradbourne House i skąd się wziął? Pierwotna rezydencja powstała w czasach Tudorów. Obecny budynek wzniesiono w latach 1713–1715 na miejscu starszego domu, na zlecenie sir Thomasa Twysdena. Z wcześniejszej budowli zachowały się fragmenty w części kuchennej i w zachodnim skrzydle. Kolejne prace budowlane prowadzono w 1748 roku i około 1774 roku. Przez ponad trzy stulecia dwór pozostawał siedzibą rodziny Twisdenów. Ostatnią większą renowację przeprowadzono około 1950 roku. Co zobaczysz na miejscu? Fasadę zachodnią tworzą ceglane, parzyste pilastry na narożnikach oraz po bokach wysuniętego ryzalitu, a nad nim wznosi się wysoki trójkątny przyczółek. W północnym westybulu znajdują się reprezentacyjne schody. Część boazerii na piętrze datuje się na około 1580 rok. Osobno wpisane do rejestru jako Grade I są budynki stajni i stodół, stojące kilkadziesiąt metrów na północ od dworu. Powstały w tych samych latach (1713–1715), mają latarnię dachową i dekoracyjny mur z cegły czerwonej i niebieskiej w szachownicę. W otoczeniu dworu leży Hatton Fruit Garden, dawny ogród warzywny otoczony murem. Nazwano go na cześć sir Ronalda Hattona, związanego z badaniami sadowniczymi. Kto zarządza dworem i czy można go zwiedzać? W 1938 roku posiadłość kupił East Malling Trust, organizacja wspierająca badania ogrodnicze. Trust deklaruje troskę o zachowanie substancji i historii zabytkowego dworu. Bradbourne House nie jest muzeum czynnym codziennie. Zwiedzanie odbywa się w formie przewodnickich wycieczek historycznych: trwają około 1,5 godziny, odbywają się głównie we wnętrzach, a trasa jest dostępna dla wózków. Wycieczki dla grup organizuje się na zamówienie, a dla osób indywidualnych w wybranych terminach. Aktualne daty sprawdź na stronie dworu lub East Malling Trust przed wyjazdem. Jak dojechać? East Malling leży w hrabstwie Kent, na zachód od Maidstone, w pobliżu Larkfield. Najwygodniej dojechać samochodem lub połączeniem kolejowym do stacji East Malling bądź West Malling, a stamtąd taksówką lub lokalnym autobusem. Współrzędne obiektu: ok. 51,295 N, 0,442 E. Kiedy warto przyjechać? Park i ogrody najlepiej oglądać od późnej wiosny do wczesnej jesieni, a wnętrza dostępne są tylko w terminach wycieczek, więc plan podróży warto oprzeć na kalendarzu wydarzeń. Najczęstsze pytania Czy Bradbourne House jest zabytkiem? Tak. Dwór ma status Grade I, wpisany na listę w 1952 roku, a stajnie i stodoły mają osobny wpis tej samej rangi. Z jakiej epoki pochodzi budynek? Obecna bryła powstała w latach 1713–1715, ale posiadłość sięga czasów Tudorów, a niektóre elementy wnętrz są starsze. Czy można wejść do środka bez rezerwacji? Zwiedzanie wnętrz odbywa się na wycieczkach z przewodnikiem, w określonych terminach lub dla grup po wcześniejszym ustaleniu. Czy trasa jest dostępna dla osób na wózkach? Według informacji organizatora wycieczka historyczna jest przystosowana dla wózków inwalidzkich.

Woodperry House

South Oxfordshire

Woodperry House to georgiańska rezydencja wiejska we wsi Stanton St John, w hrabstwie Oxfordshire, kilka kilometrów na północny wschód od centrum Oksfordu. Budynek należy do najwyżej ocenionych zabytków w Anglii: ma status Grade I w rejestrze National Heritage List for England. Czym jest Woodperry House i kto go zbudował? Dwór wzniesiono w latach 1728–1731 dla Johna Morse’a, londyńskiego złotnika związanego z bankiem Child & Co. Roboty murarskie prowadził William King, a projekt przypisuje się, z zastrzeżeniem „prawdopodobnie”, oksfordzkiemu budowniczemu Williamowi Townesendowi. Sam Morse nigdy tu nie zamieszkał. Kupił większą posiadłość w Buckinghamshire, a Woodperry zostawił w testamencie bratanicy; w międzyczasie w domu mieszkał jego ogrodnik z rodziną. W 1880 roku rezydencję rozbudował F. Cobb z Oksfordu. Co zobaczysz z zewnątrz? Fasada jest z wapiennego ciosu, dach pokryto łupkiem walijskim i starą dachówką. Dom ma układ dwutraktowy i połączone z korpusem pawilony. Front liczy pięć okien w osi i zwieńczony jest centralnym trójkątnym przyczółkiem. Zestaw nawiązuje do oksfordzkiego Clarendon Building Nicholasa Hawksmoora, przy którym Townesend pracował jako główny mistrz kamieniarski. Wokół domu zachował się cały zespół osobno wpisanych do rejestru obiektów: pawilon ogrodowy ok. 50 m na południowy wschód od domu (Grade II*), pawilon ogrodowy ok. 50 m na północny wschód (Grade II), który pełnił funkcję wieży ciśnień, pompownia ok. 200 m na północny wschód (Grade II), tłocząca niegdyś wodę ze źródła, zabudowania stajni na północ od domu oraz mury ogrodowe z bramami i schodami (Grade II). Czy można zwiedzać wnętrza? Nie jest to obiekt z regularnym biletowanym zwiedzaniem. Źródła opisują dom jako rezydencję, a nie atrakcję muzealną, dlatego przed wizytą sprawdź, czy w danym terminie obowiązują jakiekolwiek zasady wstępu. Architekturę najlepiej oglądać z dostępnych miejsc w okolicy, w ramach spaceru po wsi i okolicznych ścieżkach. Jak dotrzeć? Stanton St John leży ok. 6 km od centrum Oksfordu, w pobliżu obwodnicy. Najwygodniej dojechać samochodem lub taksówką z Oksfordu. Wieś jest niewielka, więc parkuj z poszanowaniem miejscowych mieszkańców i nie wchodź na prywatny teren. Kiedy przyjechać? Zabytek najlepiej prezentuje się późną wiosną i latem, gdy zielone otoczenie podkreśla jasny kamień fasady. Połączenie wizyty z dniem w Oksfordzie jest naturalne: Clarendon Building stoi przy Broad Street i pozwala porównać oba założenia. Co jeszcze jest w okolicy? W Stanton St John i sąsiednich wsiach na wschód od Oksfordu znajdziesz kilka innych wpisanych do rejestru budynków, w tym zabudowania dawnej farmy Woodperry. Nazwa miejsca pochodzi ze staroangielskiego; w średniowieczu istniała tu osada Woodperry, opuszczona po 1540 roku. Najczęstsze pytania Czy Woodperry House jest wpisany do rejestru zabytków? Tak, dom ma status Grade I, wpisany 18 lipca 1963 roku, a opis zaktualizowano w 1985 roku. Kto zaprojektował Woodperry House? Przypisuje się go Williamowi Townesendowi z Oksfordu, choć Historic England zaznacza, że autorstwo jest tylko prawdopodobne. Budował William King. Czy wejdę do środka? Nie ma regularnego zwiedzania, więc nie planuj wizyty wnętrz bez wcześniejszego potwierdzenia dostępu. Jak daleko jest do Oksfordu? Około 6 km, kilkanaście minut jazdy samochodem.

Moseley Old Hall

Fordhouses

Moseley Old Hall to elżbietański dwór w Fordhouses, na północ od Wolverhampton w hrabstwie Staffordshire. Budynek wpisany jest na brytyjską listę zabytków jako obiekt Grade II*, a dziś opiekuje się nim National Trust. Na mapie historii Anglii zapisał się jako jedna z kryjówek Karola II po klęsce pod Worcester. Co to za miejsce i dlaczego jest znane? Dwór powstał około 1600 roku. Przez kolejne stulecia należał do rodziny Whitgreave'ów, a jej potomkowie mieszkali tu do 1925 roku. Z czasem pierwotne elżbietańskie okna wymieniono, a ściany z wątlowo-glinianego szkieletu obudowano cegłą, dlatego z zewnątrz dom wygląda dziś skromniej, niż sugeruje jego wiek. Sławę przyniosła mu noc z 7 na 8 września 1651 roku. Ścigany przez wojska parlamentu Karol II dotarł tu nad ranem. Przyjęli go gospodarz Thomas Whitgreave i ksiądz katolicki John Huddleston, który pomógł później zorganizować ucieczkę króla do Francji. Gdy do domu przyszli żołnierze, władca ukrył się w skrytce dla duchownych, ukrytej pod podłogą szafy przy kominku. Co zobaczysz na miejscu? Pokój Króla z łożem z baldachimem, uznawanym za to, w którym spał Karol II. Skrytkę dla księży (priest hole) z zapadnią pod szafą. Zrekonstruowany ogród w stylu XVII wieku, z regularnymi grządkami i roślinami z epoki, oraz ogród w murach. Teren leśny wokół dworu, dostępny na spacer. Mszał księdza Huddlestona — National Trust kupił go na aukcji w 2023 roku i prezentuje w dworze. Jak wygląda historia opieki nad dworem? Dom odkupił w 1940 roku Will Wiggin z Bloxwich i zaczął go remontować. Rodzina Wiggin przekazała posiadłość National Trust w 1962 roku, a dla zwiedzających dwór otwarto w 1963 roku. Kiedy przyjechać i jak zaplanować wizytę? Godziny zmieniają się w zależności od sezonu. Według strony National Trust ogród i teren leśny bywają otwarte od 10:00 do 17:00, a wnętrza dworu od 10:30 do 16:30. Przed wyjazdem sprawdź aktualny kalendarz na stronie National Trust, bo część dni bywa zamknięta. Najlepiej wybrać ciepłe miesiące, gdy ogród jest w pełni urządzony. Na zwiedzanie wnętrz i ogrodu zarezerwuj około dwóch godzin. Najczęstsze pytania Czy Moseley Old Hall jest otwarty dla zwiedzających? Tak, to obiekt National Trust dostępny dla odwiedzających, ale terminy i godziny zależą od sezonu. Sprawdź je na oficjalnej stronie przed przyjazdem. Co sprawia, że to miejsce jest wyjątkowe? Dwór ukrywał Karola II w 1651 roku. Można zobaczyć skrytkę dla księży i pokój, w którym według tradycji król spał. Kto jest właścicielem dworu? Od 1962 roku należy do National Trust. Wcześniej do 1925 roku mieszkali tu potomkowie rodziny Whitgreave. Czy w Moseley Old Hall jest ogród? Tak. Zrekonstruowany ogród w stylu XVII wieku z roślinami z epoki, ogród w murach i teren leśny, po którym można spacerować.

Berkswell Hall

Metropolitan Borough of Solihull

Berkswell Hall to neoklasyczna rezydencja w wiosce Berkswell, w hrabstwie metropolitalnym West Midlands (gmina Solihull), na terenie dawnego hrabstwa Warwickshire. Dwór wpisano na krajową listę zabytków Anglii w 1976 roku w wysokiej kategorii Grade II*, czyli wśród obiektów szczególnie cennych. Czym jest Berkswell Hall? To wiejska rezydencja w tynkowanym, klasycystycznym stylu, otoczona założeniem parkowym. Według lokalnych opracowań budowę rozpoczęto około 1815 roku z zamówienia sir Johna Wilmota, późniejszego gubernatora Ziemi Van Diemena (dzisiejsza Tasmania). Opis w rejestrze Historic England podkreśla, że wnętrza zachowały się w dużej mierze w pierwotnym kształcie, a szczególną wartość ma schodowa klatka dworu. W 1860 roku posiadłość kupił Thomas Walker, właściciel hut żelaza. W 1888 roku przejęła ją rodzina Wheatleyów, która trzymała ją przez prawie sto lat; Joshua Hirst Wheatley i jego syn byli kolejno szeryfami hrabstwa Warwickshire. Jeden z salonów dworu, tak zwany Blue Room, trafił do zbiorów National Trust i został zainstalowany w posiadłości Lanhydrock w Kornwalii. Czy można zwiedzać dwór? Nie. W 1984 roku majątek sprzedano pod zabudowę, a dwór zamieniono na prywatne apartamenty; przerobiono też budynek stajni. Wnętrz nie obejrzysz, bo to dziś teren mieszkalny. Warto jednak potraktować dwór jako punkt na spacerze po wsi i jej okolicach, pamiętając o poszanowaniu prywatności mieszkańców i trzymaniu się publicznych dróg oraz ścieżek. Co jeszcze zobaczysz w Berkswell? Wieś ma znacznie więcej do zaoferowania niż sam dwór: Kościół św. Jana Chrzciciela z końca XII wieku, normańska budowla na miejscu wcześniejszej świątyni saksońskiej, znana z dwuczęściowej krypty. Studnię przy cmentarzu o głębokości około 5 m, obmurowaną kamieniem; z nią zwykle wiąże się nazwa wsi. Odnowiono ją w 1851 roku. Stocks na wiejskim skwerze z pięcioma otworami na nogi zamiast zwykłych czterech. Ram Hall z około 1600 roku i XVI-wieczny pub The Bear Inn. Jak dojechać? Berkswell leży między Coventry a Birmingham, ok. 10 km na zachód od centrum Coventry. Stacja kolejowa Berkswell (otwarta w 1844 roku pod nazwą Dockers Lane) obsługuje pociągi regionalne, a od stacji do wsi dojdziesz pieszo lub dojedziesz krótko taksówką. Samochodem najłatwiej trafić pod kościół i do centrum wsi, skąd zaczynają się spacery. Najczęstsze pytania Czy Berkswell Hall jest otwarty dla turystów? Nie. Dwór to prywatne apartamenty, bez regularnego zwiedzania wnętrz. Czy to zabytek pod ochroną? Tak, Grade II*, wpis nr 1075969 w National Heritage List for England. Kto zbudował dwór? Według lokalnych źródeł sir John Wilmot, około 1815 roku. Później należał m.in. do Thomasa Walkera i rodziny Wheatleyów. Co warto połączyć z wizytą? Kościół św. Jana Chrzciciela z kryptą, studnię przy cmentarzu i spacer po wiejskim skwerze z historycznymi stocks.

Gawthorpe Hall

Burnley

Gawthorpe Hall to elżbietański dwór nad rzeką Calder, w okolicach Burnley w hrabstwie Lancashire. Posiadłość sięga aż do sąsiedniego Padiham, gdzie znajduje się wejście od strony Stockbridge Drive. Budynek ma najwyższy, pierwszy stopień ochrony zabytków (Grade I) i działa dziś jako dom-muzeum. Czym jest Gawthorpe Hall i kto go zbudował? Dwór powstał na początku XVII wieku, w latach 1600–1605, dla duchownego Lawrence'a Shuttlewortha. Rodzina mieszkała w Gawthorpe od końca XIV wieku, a na działce stał wcześniejszy budynek. Projekt przypisuje się tradycyjnie Robertowi Smythsonowi, jednemu z najsłynniejszych architektów epoki elżbietańskiej. Jego autorstwo nie jest jednak udokumentowane, więc mówi się o nim jako o „przypisywanym". Co zobaczysz w środku? W połowie XIX wieku wnętrza przebudował i na nowo urządził Charles Barry, twórca gmachu brytyjskiego parlamentu w Westminsterze. Dzięki temu elżbietańska bryła kryje wiktoriańskie salony i kolekcje mebli oraz sztuki. Osobny wątek to tekstylia. W dworze mieszkała do śmierci w 1967 roku Rachel Kay-Shuttleworth, która od 1953 roku zajmowała dom. Zajmowała się haftem i koronkarstwem, a zebrana przez nią kolekcja stała się podstawą ogólnokrajowo ważnych zbiorów tekstyliów. Prowadzi je dziś niezależna fundacja. Do dworu zaglądała także Charlotte Brontë, która poznała tu przez rodzinę Shuttleworthów Elizabeth Gaskell. Gawthorpe Hall jest ostatnim przystankiem szlaku The Brontë Way. Kto zarządza dworem? W 1970 roku czwarty lord Shuttleworth przekazał dwór National Trust, z 99-letnią dzierżawą dla Rady Hrabstwa Lancashire. Obie instytucje zarządzają obiektem wspólnie. W 2015 roku rada przeznaczyła 500 tysięcy funtów na odnowienie południowej i zachodniej strony budynku. Jak dotrzeć i kiedy przyjechać? Adres do nawigacji: Padiham, Burnley, BB12 8UA. Dwór leży na północ od centrum Burnley, w dolinie Calder, więc dojazd samochodem lub taksówką z Burnley zajmuje kilka minut. Teren z parkiem warto zwiedzać w ciągu dnia, najlepiej w sezonie, gdy otwarte są wnętrza. Godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego sprawdź je na stronie National Trust lub dworu przed wyjazdem. Posiadacze karty National Art Pass wchodzą bez opłaty. Najczęstsze pytania Czy Gawthorpe Hall jest zabytkiem pod ochroną? Tak. Od 1953 roku ma status Grade I, najwyższy w angielskim rejestrze zabytków. Kto zaprojektował dwór? Tradycyjnie przypisuje się go Robertowi Smythsonowi. W XIX wieku wnętrza przebudował Charles Barry. Do kogo należy Gawthorpe Hall? Od 1970 roku do National Trust. Dzierżawę na 99 lat ma Rada Hrabstwa Lancashire i obie strony zarządzają dworem wspólnie. Czy jest tu coś związanego z literaturą? Tak. Gościła tu Charlotte Brontë, a dwór kończy szlak The Brontë Way.

Chute Lodge

Chute Lodge to georgiańska rezydencja wiejska we wsi Chute Forest w hrabstwie Wiltshire, przy granicy z Hampshire. Budynek wpisano na listę zabytków z najwyższą klasą ochrony, Grade I, i uchodzi za jedno z ważniejszych dzieł architekta Sir Roberta Taylora. To prywatny dom, więc zwiedza się go z zewnątrz. Gdzie leży Chute Lodge? Chute Forest to wieś i parafia cywilna we wschodniej części Wiltshire. Od strony wschodniej i południowej sąsiaduje z hrabstwem Hampshire. Wieś leży około 8 km na północny zachód od Andover i 5 km na wschód od Ludgershall. Dom stoi w centrum parafii, wśród wiejskiego krajobrazu pogranicza Wiltshire i Hampshire. Kto i kiedy zbudował rezydencję? Obecny dom powstał w 1768 roku według projektu Sir Roberta Taylora, jednego z czołowych architektów epoki georgiańskiej. Zamawiającym był John Freeman, związany z Kompanią Wschodnioindyjską. Według opisów rezydencja stoi na miejscu wcześniejszej budowli lub w jej pobliżu. Lokalne zapiski historyczne wspominają o budynku o nazwie Chute Lodge w tym miejscu już w 1632 roku. W 1805 roku majątek kupił William Fowle, a jego rodzina przebudowywała dom w XIX wieku. Co wyróżnia architekturę? Elewacje z czerwonej cegły, z kamienną boniowaną partią podpiwniczenia. Dach pokryty łupkiem. Symetryczny układ: klatka schodowa pod centralną rotundą, a główne pokoje reprezentacyjne po obu jej stronach. Neoklasycystyczne sztukaterie we wnętrzach, w tym w bibliotece. Taki plan, z rotundą w osi domu, jest typowy dla posiadłości z drugiej połowy XVIII wieku. Czy można wejść do środka? Nie. Chute Lodge jest własnością prywatną i podzielono go na dwa mieszkania, więc nie ma regularnego zwiedzania wnętrz. Nie traktuj go jako atrakcji z biletem. Jeśli chcesz zobaczyć rezydencję, planuj ją jako przystanek przy przejażdżce lub spacerze po okolicy, z poszanowaniem prywatności mieszkańców. Dokumentację zdjęciową i pomiarową budynku z lat 1965–1998 przechowuje Historic England. Jak dojechać? Najwygodniej samochodem. Chute Forest leży niedaleko Andover i Ludgershall, więc te miejscowości są dobrą bazą wypadową. Wieś jest niewielka, a drogi wiejskie wąskie, dlatego jedź powoli i parkuj tylko tam, gdzie wolno. Najczęstsze pytania Czy Chute Lodge jest otwarty dla zwiedzających? Nie. To prywatna rezydencja podzielona na dwa mieszkania, bez stałego dostępu do wnętrz. Jaką klasę ochrony ma budynek? Grade I, czyli najwyższą w angielskim systemie list zabytków. Wpisano go na listę 13 czerwca 1988 roku. Kto zaprojektował dom? Sir Robert Taylor, w 1768 roku, dla Johna Freemana. Gdzie dokładnie jest Chute Forest? We wschodnim Wiltshire, około 8 km na północny zachód od Andover i 5 km na wschód od Ludgershall.

Taplow Court

Taplow

Taplow Court w miejscowości Taplow to wiktoriańska rezydencja w hrabstwie Buckinghamshire, wzniesiona na wzgórzu nad Tamizą, tuż przy granicy z Berkshire i niedaleko Maidenhead. Dziś pełni funkcję brytyjskiej siedziby buddyjskiej organizacji Soka Gakkai International (SGI-UK), a przy domu znajduje się jedno z ciekawszych stanowisk archeologicznych południowej Anglii. Co to za miejsce? Dwór ma korzenie w elżbietańskiej rezydencji, przebudowanej na początku XVII wieku. W XVIII stuleciu majątkiem władali hrabiowie Orkney; pierwszy z nich, George Hamilton, kupił posiadłość około roku 1700. W latach 50. XIX wieku nabył ją Charles Pascoe Grenfell. To on zlecił architektowi Williamowi Burnowi gruntowną przebudowę z lat 1855–1860, która nadała domowi obecny, wiktoriański wygląd. Rodzina Grenfellów mieszkała tu aż do czasów po II wojnie światowej. Później budynek służył jako siedziba firmy badawczej British Telecommunications Research, założonej w 1946 roku, a następnie przejętej przez Plessey Electronics. W 1988 roku kupiła go Soka Gakkai International. Dom i okoliczne budynki gospodarcze mają status zabytków klasy II (Grade II) w rejestrze Historic England. Co warto zobaczyć? Największą atrakcją historyczną jest kurhan z VII wieku, położony w dawnym przykościelnym cmentarzu obok dworu. Pochowano w nim osobę wysokiej rangi z bogatym wyposażeniem grobowym. Kurhan przebadano w 1883 roku, a znaleziska trafiły w większości do British Museum w Londynie. Tradycja wiąże pochówek z wodzem imieniem Taeppa, od którego, jak głosi przekaz, pochodzi nazwa Taplow. Stanowisko jest chronione jako zabytek archeologiczny (scheduled monument), a z wzniesienia roztacza się widok na dolinę Tamizy w stronę Maidenhead. Na terenie posiadłości odkryto też pozostałości obwarowań z epoki brązu i żelaza, wiązane z dawnym grodziskiem. Dodatkowo w parku stoją obiekty z czasów Grenfellów, między innymi pomnik rodziny i dawne zaplecze gospodarcze. Czy można tu wejść? To nie jest muzeum z całorocznymi godzinami otwarcia. Dom jest ośrodkiem buddyjskim, więc dostęp zależy od wydarzeń organizowanych przez SGI-UK. Najlepsza okazja to Heritage Open Days, czyli wrześniowe dni otwarte zabytków w Anglii. W 2024 roku ogrody i teren otwierano około południa, a dom z kawiarnią od godziny 14:00; wstęp był bezpłatny, z sugerowaną dobrowolną darowizną. Aktualny harmonogram sprawdź przed wyjazdem, bo terminy zmieniają się z roku na rok. Jak dojechać? Taplow leży w pobliżu Maidenhead, około 40 km na zachód od centrum Londynu. Najprościej dotrzeć pociągiem do stacji Taplow lub Maidenhead (linia z londyńskiego Paddington), a stamtąd taksówką albo pieszo. Na miejscu obowiązują zasady ośrodka religijnego, więc zachowaj spokój i szacunek dla osób praktykujących. Najczęstsze pytania Czy Taplow Court jest otwarty dla turystów? Nie na stałe. Wejście jest możliwe w czasie organizowanych dni otwartych, zwłaszcza podczas Heritage Open Days. Poza nimi to teren ośrodka SGI-UK. Jaki status zabytkowy ma dwór? Główny budynek jest wpisany do rejestru Historic England jako obiekt klasy II. Kurhan i dawny cmentarz mają osobną ochronę jako scheduled monument. Co znaleziono w kurhanie? Bogato wyposażony pochówek anglosaski z VII wieku. Większość zabytków można dziś oglądać w British Museum. Kto jest właścicielem rezydencji? Od 1988 roku należy do Soka Gakkai International, która prowadzi tu swoją brytyjską siedzibę.

Wightwick Manor

Wolverhampton

Wightwick Manor w Wolverhampton to wiktoriański dwór w stylu Arts and Crafts, wpisany na brytyjską listę zabytków z najwyższą klasą I i zarządzany przez National Trust. Stoi w dzielnicy Wightwick Bank, na zachód od centrum miasta, i uchodzi za jedno z najlepiej zachowanych wnętrz inspirowanych ideami Williama Morrisa. Kto zbudował Wightwick Manor? Dom zamówił w 1887 roku Theodore Mander, wolverhamptoński przemysłowiec z rodziny produkującej farby i lakiery (Mander Brothers). Projekt powierzył architektowi Edwardowi Ouldowi. Obok stoi starszy budynek, zwany Old Manor, z końca XVI lub początku XVII wieku, który był pierwotną siedzibą na tym terenie. Nowy dwór dobudowano więc do historycznego sąsiada, a nie zamiast niego. Co zobaczysz w środku? Wnętrza są głównym powodem wizyty. Rodzina Manderów otaczała się dziełami związanymi z ruchem Arts and Crafts i prerafaelitami, dlatego zobaczysz tu: tapety i tkaniny z pracowni Morris & Co., witraże, ceramikę i kafle z epoki, obrazy i rysunki artystów kręgu prerafaelitów, meble i dekoracje dobrane tak, by tworzyły spójną całość. Dom nie jest muzeum urządzonym od zera. Zachował charakter prywatnej rezydencji rodziny przemysłowej końca XIX wieku, co odróżnia go od wielu zabytkowych posiadłości. Czy warto zobaczyć ogrody? Tak. Wokół dworu rozciągają się ogrody w formalnym układzie, z żywopłotami, tarasami i zacisznymi zakątkami, projektowane w duchu tego samego stylu co dom. To dobre miejsce na spacer po zwiedzaniu wnętrz. Jak dojechać? Wightwick Manor leży ok. 5 km od centrum Wolverhampton, przy drodze Wightwick Bank. Najwygodniej dojechać samochodem lub taksówką z centrum miasta albo dworca. Aktualne dojazdy komunikacją miejską sprawdź przed wyjazdem w rozkładach lokalnych przewoźników. Kiedy przyjechać? Najlepiej wiosną i latem, gdy ogrody są w pełnym rozkwicie, ale wnętrza warto zobaczyć o każdej porze roku. Godziny otwarcia, ceny biletów i zasady wstępu zmieniają się sezonowo, dlatego zawsze sprawdzaj je na stronie National Trust. Członkowie National Trust zwykle wchodzą bez opłaty. Najczęstsze pytania Czy Wightwick Manor jest zabytkiem? Tak. Dwór ma klasę I na liście zabytków Anglii, czyli najwyższą spośród stosowanych kategorii. Kto zarządza dworem? Obiekt jest pod opieką National Trust, brytyjskiej organizacji chroniącej zabytki i tereny przyrodnicze. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na dom i ogrody wystarczą zwykle 2–3 godziny, jeśli chcesz spokojnie obejrzeć wnętrza i przejść się po terenie. Czy to dobry cel dla miłośników sztuki? Tak. Szczególnie dla osób zainteresowanych Williamem Morrisem, ruchem Arts and Crafts i sztuką prerafaelitów, bo właśnie na ich dziełach opiera się wystrój domu.

Badgeworth Manor

Tewkesbury

Badgeworth Manor to zabytkowy dwór we wsi Badgeworth w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Tewkesbury, w zachodniej Anglii. Budynek o korzeniach sięgających XVI wieku lub wcześniejszych czasów jest wpisany do rejestru zabytków Anglii z II stopniem ochrony (Grade II). To dobry cel dla miłośników angielskiej architektury drewnianej, którzy jadą z Cheltenham lub Gloucester. Co to za budynek? Dwór stoi w centrum parafii Badgeworth, we wsi położonej między Gloucester a Cheltenham. Historic England wpisało go na listę 22 października 1987 roku. Opis wpisu mówi o domu o szkielecie ryglowym, którego początki przypadają na XVI stulecie lub wcześniej. W XVIII wieku dom przebudowano i rozbudowano, a kolejne prace wykonano około 1866 roku. Współrzędne obiektu to ok. 51,8715 N, 2,1433 W. Co zobaczysz na zewnątrz? Główny korpus ma dwie kondygnacje i poddasze, a z tyłu dobudowano dwa piętrowe skrzydła. Symetryczna fasada wschodnia jest na parterze otynkowana, a wyżej ma drewniany szkielet z XIX wieku. Pośrodku wysunięty jest ganek ze szczytem; jego drewniana balustrada ma otwory zakończone trójlistnie. Okna to drewniane okna skrzydłowe dwu- i trzydzielne z szybkami w ołowianych ramkach w kształcie rombów. Dwie lukarny mają ozdobne wiatrownice z motywem kwiatów i winorośli. Dach pokrywa czerwona dachówka, a kominy wykonano z kamienia ciosowego i jasnej cegły. Na południowym szczycie widać oryginalny, kwadratowo dzielony szkielet z XVI wieku. Co kryje wnętrze? Opis zabytku wymienia belki z głęboko ściętymi krawędziami, boazerię z XVIII wieku, schody z tego samego okresu z poręczą o trzech tralkach na stopień oraz kominek w stylu jakobińskim z XIX wieku. Według opisu zabytku stężenia wiatrowe na poddaszu świadczą o tym, że w południowej części najstarszego skrzydła znajdowała się niegdyś otwarta sala na piętrze. Czy można wejść do środka? Źródła nie podają regularnego zwiedzania ani biletów, dlatego traktuj dwór jako obiekt do obejrzenia z zewnątrz. Szanuj prywatność mieszkańców, nie wchodź na posesję i fotografuj z publicznych dróg. Jeśli planujesz wizytę wewnątrz, najpierw ustal zasady z właścicielem lub lokalną parafią. Jak dojechać? Badgeworth leży przy trasie A417 łączącej Gloucester z Cheltenham, dlatego najwygodniej dojechać samochodem. W parafii znajduje się też kościół Holy Trinity. Dawna stacja kolejowa Badgeworth działała tylko w latach 1843–1846, więc dziś trzeba liczyć na transport drogowy. Najczęstsze pytania Jaki status ma Badgeworth Manor? To budynek zabytkowy Grade II, wpisany do National Heritage List for England pod numerem 1091789. Z jakiego okresu pochodzi dwór? Najstarsze elementy pochodzą z XVI wieku lub wcześniej. Dom zmieniano w XVIII wieku i około 1866 roku. Czy dwór jest otwarty dla turystów? Dostępne informacje nie wskazują na zwiedzanie. Najlepiej obejrzeć budynek z zewnątrz, z publicznej drogi. W której części Anglii leży Badgeworth? W Gloucestershire, między Gloucester a Cheltenham, w dystrykcie Tewkesbury.

Eaton Hall

Chester

Eaton Hall to wiejska rezydencja książąt Westminster, położona w hrabstwie Cheshire, około 5 km na południe od centrum Chester i 2 km na południe od wsi Eccleston. Dom jest prywatny i nie jest muzeum, ale historia posiadłości oraz jej zabytki warto znać, zanim ruszysz w okolice Chester. Czym jest Eaton Hall? To siedziba rodu Grosvenorów, od XIX wieku związanego z tytułem książąt Westminster. Pierwszy dom na tym miejscu powstał w latach 1675–1678 dla baroneta z rodziny Grosvenor. Z czasem założenie rozbudowano na wielką skalę, a w latach 1870–1882 architekt Alfred Waterhouse przebudował rezydencję w stylu neogotyckim. Ten gmach rozebrano w 1963 roku. Obecny dom zaprojektował John Dennys i wzniesiono go w latach 1971–1973. Co ocalało z dawnej posiadłości? Najcenniejszym elementem jest kaplica Eaton Chapel na północ od domu, również dzieło Waterhouse'a. Budowano ją w latach 70. XIX wieku, a ukończono w 1884 roku. Kaplica ma w rejestrze National Heritage List for England najwyższą klasę ochrony, Grade I, i przetrwała rozbiórkę głównego budynku. Wpisane na listę są też stajnie, powozownia i ujeżdżalnia (klasy II i II*). Na terenie majątku stoją ponadto budynki gospodarcze i wejściowe projektu Johna Douglasa, m.in. Stud Lodge z lat 1881–1882 oraz Belgrave Lodge z 1889 roku, oba Grade II. Park krajobrazowy wpisany do rejestru zajmuje około 500 hektarów w obrębie majątku o powierzchni ok. 4400 hektarów. Czy można zwiedzać Eaton Hall? Dom i kaplica pozostają prywatne. Według rejestru Parks and Gardens ogrody otwierane są dla publiczności tylko w kilku dniach w roku, na cele charytatywne. Nie ma stałych godzin zwiedzania ani biletów. Zewnętrzne elementy majątku, jak niektóre loże wjazdowe, można obejrzeć z publicznych dróg w okolicy Eccleston i Aldford. Aktualne terminy otwarcia ogrodów sprawdź u zarządcy majątku, Grosvenor Eaton Estate. Jak dojechać? Chester leży około 5 km na północ, więc dojazd samochodem lub taksówką zajmuje kilkanaście minut. Najbliższa wieś, Eccleston, jest dobrą bazą na spacer po okolicy. Na teren prywatnego parku nie wjedziesz bez zaproszenia lub dnia otwartego. Kiedy się wybrać? Dla zwykłego odwiedzającego sensowny jest termin dnia otwartego ogrodów, zwykle w sezonie wegetacyjnym. Poza nim ogranicz się do spaceru po okolicznych publicznych ścieżkach i wizyty w samym Chester. Najczęstsze pytania Czy Eaton Hall jest otwarty dla turystów? Nie na stałe. Rezydencja jest prywatna, a ogrody bywają udostępniane tylko w kilku dniach w roku. Kto jest właścicielem Eaton Hall? Książę Westminster, z rodziny Grosvenorów. Czy dzisiejszy dom to ten sam budynek, który zbudował Waterhouse? Nie. Gmach Waterhouse'a rozebrano w 1963 roku, a obecny dom pochodzi z lat 1971–1973. Co z dawnych zabudowań przetrwało? Między innymi kaplica Grade I autorstwa Waterhouse'a, stajnie oraz loże projektu Johna Douglasa.

Calderstones House

Liverpool

Calderstones House w Liverpoolu to klasycystyczna rezydencja z XIX wieku, stojąca w sercu parku Calderstones na południu miasta. Budynek ma status zabytku Grade II i jest dziś jednym z najciekawszych punktów spaceru po tej zielonej okolicy. Jaka jest historia Calderstones House? Dom wzniesiono w 1828 roku dla kupca Josepha Need Walkera. Jego rodzina mieszkała tu do 1875 roku. Następnie posiadłość kupił Charles MacIver, jeden ze współzałożycieli linii żeglugowej Cunard. W 1902 roku spadkobiercy MacIvera przekazali majątek władzom Liverpoolu, które zamieniły teren w park publiczny. Później dołączono do niego sąsiednią posiadłość Harthill, a całość liczy dziś około 126 akrów. W XX wieku w budynku mieściły się biura miejskiego wydziału parków i ogrodów, a przez wiele lat także herbaciarnia i kawiarnia. Część domu zajmowało mieszkanie. Z tyłu w latach 1945–1947 urządzono teatr na wolnym powietrzu. W 2013 roku obiekt przejęła organizacja The Reader, zajmująca się promocją czytelnictwa, i to ona prowadzi go jako Mansion House. Co zobaczysz na miejscu? Sama rezydencja jest widoczna z alejek parkowych, a ogrody wokół niej robią najlepsze wrażenie latem. Osobno wpisano do rejestru zabytków (również Grade II) dawne stajnie z około 1828 roku. W parku znajdziesz też place zabaw, kawiarnię i lodziarnię, więc to dobry cel na rodzinną wycieczkę na pół dnia. Czy można wejść do środka? Główna część parku jest otwarta całą dobę przez cały rok, natomiast strefy ogrodowe zamykane są o różnych porach zależnie od sezonu. Godziny pracy Mansion House, kawiarni i pozostałych obiektów się zmieniają, a źródła podają różne informacje, dlatego przed wizytą sprawdź aktualny harmonogram u zarządcy, czyli The Reader. Ogród przy rezydencji bywa udostępniany w ramach Heritage Open Days, zwykle w jedną z niedziel września, od 11:00 do 17:00. Jak dojechać? Do parku wejdziesz od ulic Calderstones Road, Allerton Road, Harthill Road i Yew Tree Road. Parkingi znajdują się przy wejściach z Calderstones Road i Yew Tree Road. Dzielnica Calderstones leży około 6 km na południowy wschód od centrum Liverpoolu, dojedziesz tu autobusem miejskim lub samochodem. Kiedy przyjechać? Najlepsza pora to późna wiosna i lato, gdy ogrody są w pełni rozkwitu, a kawiarnia działa dłużej. Wrzesień to okazja, by zajrzeć do ogrodu w czasie Heritage Open Days. Zimą spacer jest równie możliwy, ale strefy ogrodowe zamykają się wcześniej. Najczęstsze pytania Czy wstęp do parku jest płatny? Nie. Park jest publiczny i otwarty całą dobę, a płatne mogą być jedynie wydarzenia organizowane w budynku. Czy Calderstones House jest zabytkiem? Tak, budynek ma status Grade II, nadany w 1975 roku. Stajnie również są wpisane do rejestru. Kto zarządza rezydencją? Od 2013 roku The Reader, organizacja literacka z Liverpoolu. Wcześniej dom służył jako biura miejskie. Ile czasu potrzeba na wizytę? Na spacer wokół domu i po ogrodach wystarczy godzina lub dwie, a z całym parkiem i kawiarnią nawet pół dnia.

New Hall Manor

Sutton Coldfield

New Hall Manor w Sutton Coldfield (West Midlands, Anglia) to średniowieczny dwór otoczony fosą, który dziś działa jako hotel ze spa. Budynek ma najwyższą, I kategorię wpisu na brytyjską listę zabytków (Grade I, wpis z 18 października 1949 roku) i uchodzi za jedną z najstarszych wciąż zamieszkanych rezydencji z fosą w Wielkiej Brytanii. Jaka jest historia New Hall Manor? Według lokalnych opracowań historycznych dwór powstał w XIII wieku jako siedziba związana z hrabiami Warwick, którzy przenieśli się tu ze starszego dworu na pobliskim wzgórzu. Miejsce wybrano nieprzypadkowo: na wzgórzu nie dało się wykopać fosy, a teren New Hall pozwolił otoczyć dom wodą. Część opisów mówi o myśliwskiej rezydencji hrabiów, a daty szczegółowe w źródłach nieco się różnią, dlatego najpewniejszym punktem odniesienia jest sam wpis w rejestrze Historic England. Opis zabytku wymienia średniowieczną halę oraz bogato zdobioną, boazerowaną salę bankietową z końca XVI wieku z ozdobnym sufitem. Kolejne epoki dobudowywały kolejne skrzydła, więc zespół łączy elementy z różnych stuleci. Co zobaczysz na miejscu? budynek otoczony fosą, widoczny z terenu ogrodów, zabytkowe wnętrza z halą i salą bankietową, ogrody i tereny wokół dworu. Nie jest to muzeum. Obiekt działa jako hotel (około 60 pokoi), dlatego wnętrza najłatwiej poznać jako gość: na nocleg, obiad, afternoon tea lub wizytę w spa. Przed przyjazdem „na zwiedzanie" warto zadzwonić do recepcji i zapytać, czy dane części są dostępne. Jak dojechać do New Hall Manor? Hotel stoi przy Walmley Road w Royal Sutton Coldfield (kod pocztowy B76 1QX), na północ od Birmingham. Najwygodniej dojechać samochodem; na miejscu jest parking dla gości. Z centrum Birmingham to kilkanaście kilometrów, a lokalne pociągi kursują do stacji w Sutton Coldfield, skąd zostaje krótki dojazd taksówką. Kiedy przyjechać? Dwór jest dostępny przez cały rok. Ogrody i fosa najlepiej prezentują się późną wiosną i latem, ale wnętrza z historycznymi salami robią wrażenie także jesienią i zimą. Najczęstsze pytania Czy New Hall Manor można zwiedzać? To działający hotel, a nie muzeum z biletami wstępu. Najłatwiej obejrzeć go jako gość hotelu lub restauracji; dostępność poszczególnych wnętrz warto potwierdzić u obsługi. Z którego wieku pochodzi dwór? Źródła wskazują na XIII wiek jako początek obecnego założenia z fosą; sala bankietowa pochodzi z końca XVI wieku. Kto prowadzi hotel? Dwór został zamieniony w hotel w 1988 roku, a obecnie należy do grupy Hand Picked Hotels. Czy to to samo co Aston Hall? Nie. Aston Hall leży w Birmingham i jest zupełnie innym obiektem, XVII-wiecznym domem otwartym jako muzeum.

Tyntesfield

Tyntesfield to wiktoriańska rezydencja w stylu neogotyckim w pobliżu wsi Wraxall w hrabstwie North Somerset, kilkanaście kilometrów od Bristolu. Dom ma najwyższy, I stopień ochrony na liście zabytków Anglii, a dziś opiekuje się nim National Trust. Posiadłość to dobry pomysł na cały dzień poza miastem: zwiedzanie wnętrz, spacer po ogrodach i lasach. Jak powstał Tyntesfield? Nazwa pochodzi od rodu baronetów Tynte, który miał w okolicy ziemie od około 1500 roku. Na miejscu stał wcześniej XVI-wieczny domek myśliwski, używany do początku XIX wieku jako gospodarstwo. W latach 30. XIX wieku wzniesiono tu georgiańską rezydencję, którą kupił przedsiębiorca William Gibbs. Fortunę zbudował na imporcie guana, naturalnego nawozu. W latach 60. XIX wieku Gibbs kazał dom gruntownie rozbudować i przebudować w duchu gotyckiego odrodzenia; projekt prowadził architekt John Norton. Kaplicę, dzieło Arthura Blomfielda, dobudowano w połowie lat 70. XIX wieku. Kto tu mieszkał? Rodzina Gibbsów była właścicielem domu aż do śmierci Richarda Gibbsa, drugiego barona Wraxall, w 2001 roku. Dzięki temu wnętrza i wyposażenie przetrwały w stanie niezwykle zbliżonym do wiktoriańskiego. Obiekt przejął National Trust, a rejestr zabytków obejmuje osobno dom z oficyną służby i kaplicą, a osobno park i ogrody. Co zobaczysz na miejscu? Dom: bogato zdobione sale, kaplica i część dla służby pokazują codzienność zamożnej rodziny i jej pracowników. Wstęp do domu odbywa się na bilety z określoną godziną. Ogrody: ogród warzywny, tereny wokół domu i rozległa posiadłość z leśnymi ścieżkami. Zaplecze: kawiarnie, sklep i księgarnia z używanymi książkami. Jak dojechać i ile to kosztuje? Adres to Wraxall, BS48 1PA. Główne wejście leży przy drodze B3128, dojazd oznaczają brązowe tablice. Posiadłość jest otwarta dla zwiedzających zwykle od 10:00, ale godziny dla domu, ogrodów i kawiarni różnią się w zależności od sezonu, więc sprawdź kalendarz na stronie National Trust przed wyjazdem. Brama zamykana jest o 17:00 zimą i o 18:00 latem. Wstęp jest płatny, a członkowie National Trust wchodzą bezpłatnie. Najczęstsze pytania Czy trzeba rezerwować bilety? Rezerwacja obowiązuje tylko grupy od 15 osób. Pozostali odwiedzający mogą odebrać bilet z godziną wejścia do domu na miejscu lub kupić go online. Czy można wejść z psem? Tak, psy są mile widziane na krótkiej smyczy. Nie wolno z nimi wchodzić do ogrodu warzywnego ani do wnętrza domu. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na dom i ogrody warto zarezerwować kilka godzin, a przy spacerach po całej posiadłości nawet cały dzień. Kto zarządza Tyntesfield? Obiekt należy do National Trust, organizacji chroniącej zabytki i krajobraz Anglii, Walii i Irlandii Północnej.

Chartwell

Westerham

Chartwell to rezydencja z ogrodami niedaleko Westerham w hrabstwie Kent, w południowo-wschodniej Anglii. Przez ponad czterdzieści lat była domem Winstona Churchilla, a dziś, zarządzana przez National Trust, jest otwarta dla zwiedzających jako muzeum życia rodziny premiera. Czym jest Chartwell i dlaczego warto go odwiedzić? Churchill kupił posiadłość we wrześniu 1922 roku, a dom przebudowano w latach 1923–24 według projektu architekta Philipa Tildena. Rodzina mieszkała tu aż do śmierci polityka w styczniu 1965 roku. Wnętrza zachowały osobiste przedmioty, książki i pamiątki, dzięki czemu miejsce wygląda jak dom, w którym gospodarze dopiero co wyszli z pokoju, a nie jak klasyczne muzeum. Posiadłość o powierzchni około 82 akrów przekazali National Trust w 1946 roku przyjaciele Churchilla, a dla publiczności otwarto ją w 1966 roku. Jaki status ma zabytek? Sam dom figuruje w National Heritage List for England jako obiekt zabytkowy klasy I (wpis nr 1272626, od 1975 roku). Ogród ma osobny wpis (nr 1000263) w rejestrze parków i ogrodów, w klasie II*. Założyli go Churchillowie w pierwszej połowie XX wieku, a później wpłynął na niego projektant ogrodów Lanning Roper. Co zobaczysz na miejscu? Dom – pokoje mieszkalne i pamiątki po Churchillu. Ogrody – formalny ogród różany Lady Churchill oraz ogród warzywny otoczony murem, przy którego budowie pracował sam Winston. Pracownia malarska – Churchill malował od lat 20. XX wieku, a jego obrazy można oglądać w miejscu, gdzie powstawały. Rozległe tereny posiadłości z widokami na okoliczną dolinę Weald. Jak zwiedzać i kiedy przyjechać? Adres to Mapleton Road, Westerham, TN16 1PS. Według informacji National Trust ogród otwarty jest zwykle od 10:00 do 17:00, a dom od 11:00, z ostatnim wejściem około 15:40. Godziny i ceny zmieniają się sezonowo, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualną ofertę na stronie National Trust. Najlepszy moment na ogrody to późna wiosna i lato, gdy kwitną róże. Dom jest największym punktem programu, więc na pełne zwiedzanie zarezerwuj kilka godzin. W 2026 roku obchodzone jest sześćdziesięciolecie otwarcia posiadłości dla publiczności (22 czerwca 1966), a w sezonie przewidziano dodatkowe wystawy i oprowadzania. Najczęstsze pytania Czy Chartwell jest otwarty dla zwiedzających? Tak. Zarządza nim National Trust, a wstęp jest płatny; członkowie organizacji wchodzą bez opłaty. Terminy otwarcia zależą od sezonu. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Dom, ogrody i pracownia razem wymagają zwykle od trzech do czterech godzin, zwłaszcza w ciepłe dni. Czy mogę zobaczyć obrazy Churchilla? Tak, jego prace są prezentowane w pracowni na terenie posiadłości. Czy ogród ma status zabytku? Tak, jest wpisany do rejestru Historic England jako park i ogród klasy II*, a dom jako obiekt klasy I.

Aston Hall

Birmingham

Aston Hall w Birmingham to dwór z epoki jakobińskiej, wpisany do rejestru zabytków w najwyższej kategorii (Grade I) i prowadzony jako muzeum miejskie. Stoi w dzielnicy Aston, w północno-wschodniej części miasta, tuż obok parku i stadionu Villa Park. Czym jest Aston Hall i kto go zbudował? Rezydencję wzniósł sir Thomas Holte w latach 1618–1635 według projektu Johna Thorpe'a. Holte wprowadził się do niej w 1631 roku, a prace wykończeniowe zamknięto cztery lata później. Budowla należy do grupy wielkich angielskich domów z początku XVII wieku, które miały pokazywać pozycję właściciela: ceglana bryła, symetryczna fasada, dużo okien i rozbudowane wnętrza paradne. Rodzina Holte'ów mieszkała tu przez kolejne pokolenia, a w 1864 roku posiadłość przejęły władze miejskie. Do dziś właścicielem jest Birmingham City Council, a muzeum prowadzi Birmingham Museums Trust. Co zobaczysz na miejscu? Wielkie dębowe schody – najsłynniejszy element wnętrza. Zachowały ślady po ostrzale z czasów wojny domowej. Wnętrza paradne – w tym Długa Galeria, urządzona z rozmachem charakterystycznym dla epoki, oraz sale z drewnianymi boazeriami i meblami z XVII i XVIII wieku. Pomieszczenia służby i kuchnie – pokazują codzienne zaplecze takiego domu. Ogrody i park wokół dworu – wstęp do ogrodów jest bezpłatny. Jaką rolę odegrał w wojnie domowej? W październiku 1642 roku Holte gościł w dworze Karola I, który zmierzał na południe przed bitwą pod Edgehill. W grudniu 1643 roku dwór zaatakowały oddziały parlamentarzystów z Coventry. Obrońców, wspartych żołnierzami z zamku w Dudley, było około czterdziestu muszkieterów. Po trzech dniach bombardowania poddali się. Dzisiejsze uszkodzenia schodów to pamiątka tamtych wydarzeń. Jak dotrzeć? Aston Hall leży około 3 km od centrum Birmingham. Najwygodniej dojechać autobusem lub taksówką z centrum, można też wysiąść na stacji Witton albo Aston i przejść pieszo przez dzielnicę. W dni meczów Aston Villa okolica jest zatłoczona, a dwór bywa wtedy zamknięty. Kiedy przyjechać i ile to kosztuje? Według strony Birmingham Museums dwór jest otwarty zwykle od piątku do niedzieli w godzinach 11:00–16:00, z ostatnim wejściem o 15:00. W poniedziałki będące świętami państwowymi obiekt jest nieczynny. Wstęp do wnętrz jest płatny, zalecana jest rezerwacja biletu. Godziny zmieniają się w zależności od sezonu i wydarzeń prywatnych, więc przed wizytą sprawdź oficjalny serwis muzeum. Najczęstsze pytania Czy Aston Hall jest zabytkiem pod ochroną? Tak, to budynek wpisany do rejestru w kategorii Grade I, czyli najwyższej w Anglii. Czy wstęp do dworu jest bezpłatny? Wnętrza są płatne, ogrody można zwiedzać bez opłaty. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na dwór i ogród warto zarezerwować około dwóch godzin. Czy dwór jest czynny codziennie? Nie. Muzeum działa kilka dni w tygodniu, a w dni meczowe Aston Villa lub podczas wynajmu prywatnego może być zamknięte.

Sandringham House

Sandringham

Sandringham House w Sandringham (Norfolk) to wiejska rezydencja brytyjskiej rodziny królewskiej, położona we wschodniej Anglii, w pobliżu wybrzeża Morza Północnego. Dom należy do prywatnych posiadłości rodziny panującej, a nie do dóbr przypisanych koronie. Na część terenu i do wnętrz wchodzą zwykli turyści, więc to jedna z niewielu rezydencji królewskich, które można zobaczyć od środka. Skąd się wzięła rezydencja? Posiadłość kupił w 1862 roku książę Walii, późniejszy Edward VII. Obecny dom powstał w latach 1867–1870 według projektu A. J. Humberta. Wzniesiono go z czerwonej cegły w stylu nawiązującym do architektury jakobińskiej. Salę balową dobudował w latach 80. XIX wieku Robert William Edis. Po pożarze z początku lat 90. tego stulecia odbudowano wyższe kondygnacje. Dlaczego to miejsce jest ważne? W Sandringham zmarli król Jerzy V i jego syn Jerzy VI. Rodzina królewska tradycyjnie spędza tu święta Bożego Narodzenia i wita Nowy Rok, a Elżbieta II przebywała tu zwykle do lutego. Rezydencja stoi w posiadłości o powierzchni około 20 000 akrów (8100 ha), na terenie Norfolk Coast Area of Outstanding Natural Beauty. Jaki status ochrony ma Sandringham House? Dom ma status zabytku klasy II*. Ogrody, park i lasy figurują w National Register of Historic Parks and Gardens prowadzonym przez Historic England. Co możesz zwiedzić? Majątek Sandringham Estate udostępnia zwiedzającym wybrane części: wnętrza domu, zwiedzane w wyznaczonych godzinach wejścia, ogrody, muzeum, kościół św. Marii Magdaleny, Royal Parkland, czyli park krajobrazowy otwarty przez cały rok, bezpłatnie, z opłatą za parking. Dom i ogrody są otwarte sezonowo, od końca marca do początku października, z krótkimi przerwami w lecie. Poza sezonem dostępny pozostaje park. Aktualny harmonogram sprawdź na oficjalnej stronie posiadłości przed wyjazdem. Kiedy przyjechać? Najlepszy jest sezon otwarcia domu i ogrodów, czyli wiosna, lato i wczesna jesień. Dom zwiedza się w terminach wejść, dlatego wcześniej zarezerwuj bilet. Ogrody i park nie wymagają rezerwacji. Najczęstsze pytania Czy można wejść do Sandringham House? Tak, w sezonie. Wnętrza zwiedza się w wyznaczonych terminach wejść, a rezerwacja z wyprzedzeniem jest zalecana. Czy wstęp do parku jest płatny? Wstęp do Royal Parkland jest bezpłatny i możliwy przez cały rok. Płaci się za parking. Czy rodzina królewska nadal tu mieszka? Rezydencja pozostaje prywatną własnością rodziny królewskiej i jest jej wiejskim domem. Tradycyjnie spędza tu okres świąteczny. Gdzie leży Sandringham? W hrabstwie Norfolk, we wschodniej Anglii, na terenie chronionego krajobrazu Norfolk Coast AONB.

Iford Manor

Westwood

Iford Manor to dwór z lat 30. XVIII wieku w miejscowości Westwood, w hrabstwie Wiltshire, około 3 km na południowy zachód od Bradford on Avon. Sam budynek ma status Grade II* na liście zabytków Anglii, a otaczający go ogród jest wpisany do rejestru parków i ogrodów w najwyższej kategorii Grade I. To jeden z najlepiej zachowanych ogrodów w stylu włoskim w Wielkiej Brytanii. Dlaczego warto tu przyjechać? Dwór stoi na stromym, południowym zboczu doliny rzeki Frome. Taka rzeźba terenu pozwoliła zbudować ogród w formie tarasów połączonych kamiennymi schodami. Całość obejmuje około 21 hektarów wraz z otaczającym parkiem z przełomu XVIII i XIX wieku, a granica hrabstw przebiega przez teren posiadłości. Kto stworzył ogród? W 1899 roku zrujnowaną posiadłość kupił Harold Peto, architekt i projektant ogrodów. Mieszkał tu do 1933 roku i przez prawie cztery dekady przebudowywał krajobraz. Inspirował się włoskimi willami, zwłaszcza Villą Giusti w Weronie. Efekt to tarasy, schody, rzeźby, a także krużganek w duchu włoskim i widoki na dolinę. Wcześniej pierwszy ogród tarasowy założyła tu rodzina Gaisfordów. Po śmierci Peta posiadłość odziedziczył jego bratanek. W 1965 roku, gdy ogród podupadał, kupiła ją Elizabeth Cartwright, która odnowiła go pod koniec lat 60. i na początku 70. Prace kontynuuje obecnie rodzina Cartwright-Hignett. Co jeszcze zobaczysz? W okolicy zachował się most na rzece Frome datowany na około 1400 rok. Ślady osadnictwa na tym miejscu sięgają czasów rzymskich, a Domesday Book wspomina tu dwa domy nad rzeką. W ogrodzie organizuje się także koncerty i przedstawienia operowe. Kiedy przyjechać i jak zaplanować wizytę? Ogród jest udostępniany zwiedzającym od kwietnia do września. Według oferty na sezon 2026 działa od środy do niedzieli oraz w dni świąteczne, od 11:00 do 16:00, z ostatnim wejściem o 15:00, a w poniedziałki i wtorki jest zamknięty. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc zalecana jest rezerwacja biletu z wyprzedzeniem. Aktualne godziny i ceny sprawdź na oficjalnej stronie obiektu. Teren jest stromy, schody i tarasy wymagają wygodnego obuwia. Psy na smyczy są mile widziane, natomiast dzieci poniżej 10 lat nie wchodzą do ogrodu (wyjątek to niemowlęta w chustach). Najczęstsze pytania Czy Iford Manor jest otwarty przez cały rok? Nie. Ogród przyjmuje gości od kwietnia do września, a poza sezonem zwiedzanie nie jest możliwe. Czy można zwiedzać wnętrza dworu? Zwiedzanie dotyczy przede wszystkim ogrodu. Dwór pozostaje własnością prywatną rodziny, dlatego przed wizytą sprawdź informacje na stronie obiektu. Czy trzeba rezerwować bilet? Tak, zalecana jest rezerwacja z wyprzedzeniem, bo liczba wejść jest ograniczona. Czy mogę przyjechać z dziećmi i psem? Psy na smyczy są akceptowane. Dzieci poniżej 10. roku życia nie mają wstępu do ogrodu.