Žďárské vrchy Protected Landscape Area

Žďárské vrchy to obszar chronionego krajobrazu w Czechach, rozciągający się na wierzchowinie Wyżyny Czesko-Morawskiej, na której leży też niewielka miejscowość Cikháj. To region, w którym natura przeplata się z wielowiekową działalnością człowieka — lasy i łąki sąsiadują tu z polami uprawnymi oraz gęstą siecią stawów, a w krajobrazie wsi wciąż widać ślady tradycyjnego, horáckiego budownictwa ludowego.

Jak powstał ten krajobraz?

Podłoże Žďárskich vrchów budują skały metamorficzne, które przez miliony lat erozji uformowały charakterystyczne grupy skalne — ściany, wieże i niewielkie „miasteczka skalne" wyrastające ponad płaskie, wyniesione grzbiety. To właśnie ta rzeźba terenu nadaje regionowi rozpoznawalny, surowy charakter, odmienny od łagodniejszych partii wyżyny leżących niżej.

Dlaczego woda odgrywa tu tak ważną rolę?

Žďárské vrchy leżą na głównym europejskim dziale wodnym, rozdzielającym zlewiska Morza Północnego i Morza Czarnego — z tutejszych wzniesień biorą początek liczne cieki wodne płynące w przeciwnych kierunkach. Od średniowiecza mieszkańcy wykorzystywali tę gęstą sieć drobnych strumieni do budowy rozbudowanego systemu stawów rybnych, który do dziś kształtuje lokalny krajobraz i gospodarkę wodną regionu.

Co czyni ten obszar cennym przyrodniczo?

Największą wartość przyrodniczą Žďárskich vrchów stanowią torfowiska oraz inne zbiorowiska terenów podmokłych. Występują tu różne typy wilgotnych łąk i mokradeł, typowe dla wyższych partii Wyżyny Czesko-Morawskiej. Badania botaniczne prowadzone na obszarach chronionych w regionie wykazały obecność 185 gatunków roślin naczyniowych, z czego aż 24 znajdują się na czeskiej czerwonej liście gatunków zagrożonych — co pokazuje, jak wrażliwe i unikatowe są tutejsze ekosystemy.

Co warto zobaczyć w okolicy Cikháju?

Cikháj, leżący w granicach obszaru chronionego, jest dobrym punktem wyjścia do pieszych wędrówek po Žďárskich vrchach. W pobliże wsi prowadzi ścieżka przyrodnicza, która wiedzie przez las w kierunku Žákovej hory — jednego z charakterystycznych wzniesień regionu. Na trasie tej wędrówki można natrafić na Stříbrnou studánku (Srebrną Studzienkę), niewielkie, znane lokalnie źródło, które od dawna stanowi jeden z punktów orientacyjnych dla turystów przemierzających te tereny.

Dla kogo jest ten region?

Žďárské vrchy to miejsce dla osób szukających spokojnej, kameralnej przyrody z dala od tłumów — miłośników pieszych wędrówek, obserwacji ptaków i roślin terenów podmokłych, a także tych, którzy chcą zobaczyć skalne formacje i tradycyjną architekturę wiejską w jednym krajobrazie. To region, w którym krótki spacer ze wsi takiej jak Cikháj może prowadzić zarówno przez las, jak i obok historycznego źródła czy stawu rybnego zakładanego setki lat temu.

Najczęstsze pytania

Co to jest CHKO Žďárské vrchy? To obszar chronionego krajobrazu w Czechach, obejmujący część Wyżyny Czesko-Morawskiej, znany z formacji skalnych, torfowisk i tradycyjnego krajobrazu rolniczego.

Czy Cikháj leży w obszarze chronionym? Tak, ta niewielka miejscowość znajduje się w granicach Žďárskich vrchów i stanowi dobry punkt wyjścia do wędrówek po okolicy.

Co można zobaczyć na szlaku w pobliżu Cikháju? Ścieżka przyrodnicza prowadzi przez las w stronę Žákovej hory, mijając po drodze Stříbrnou studánku.

Dlaczego region ma tak dużo stawów? Gęsta sieć małych cieków wodnych na dziale wodnym Morze Północne–Morze Czarne była od średniowiecza wykorzystywana do budowy stawów rybnych.