PP Černá skála (Žďárské vrchy)

Černá skála to niewielki, ale geologicznie interesujący rezerwat przyrody w Górach Żďárskich (Žďárské vrchy), leżący na terenie katastralnym Sněžné, jakieś półtora kilometra na południe od wsi Křižánky. Skała wznosi się na północno-wschodnim zboczu wzniesienia Suchý vrch, na wysokości 774 m n.p.m., w widłach lasów pokrywających tę część Wyżyny Czesko-Morawskiej.

Co to za formacja skalna?

Černá skála to gnejsowy grzbiet skalny o długości około siedemdziesięciu metrów. Jego wschodnia ściana, licząca piętnaście metrów długości, mocno się nawisa, co czyni z niej charakterystyczny element krajobrazu tej części Žďárskich vrchů. Z geomorfologicznego punktu widzenia jest to tzw. mrozowy urwis (mrazový srub) — forma powstała w wyniku wietrzenia mrozowego skały, typowa dla wyżynnych partii środkowych Czech. Sam blok skalny ma wymiary około 20 x 10 x 10 metrów.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Ochronie podlega przede wszystkim sama formacja gnejsowa jako przykład typowego mrozowego urwiska ukształtowanego przez wietrzenie fizyczne, a także roślinność naskalna rosnąca na podłożu krzemianowym oraz otaczające ją drzewostany leśne. Cały obszar chroniony obejmuje 3 hektary i został objęty ochroną prawną w 1979 roku. Nadzór nad rezerwatem sprawuje Agentura ochrany přírody a krajiny ČR (AOPK ČR) za pośrednictwem regionalnego biura odpowiedzialnego za Obszar Chronionego Krajobrazu Žďárské vrchy, w którego granicach leży Černá skála.

Jak wygląda dostęp do rezerwatu?

W przeciwieństwie do wielu innych podobnych rezerwatów przyrody w regionie, do Černej skály nie prowadzi żaden oznakowany szlak turystyczny. To sprawia, że miejsce to pozostaje stosunkowo mało uczęszczane w porównaniu z bardziej znanymi punktami widokowymi Žďárských vrchů, a jednocześnie tłumaczy, dlaczego zachowało swój dziki, surowy charakter.

Gdzie dokładnie leży Černá skála?

Współrzędne geograficzne rezerwatu to w przybliżeniu 49.6677 N, 16.0626 E. Znajduje się on w sercu Žďárských vrchů — pagórkowatego regionu na pograniczu Czech i Moraw, znanego z granitowych i gnejsowych skałek, rozległych lasów oraz malowniczych dolin rzecznych. Okolica Suchego vrchu, na którego zboczu leży skała, to teren typowy dla wyżynnego krajobrazu Vysočiny: mieszane lasy, niewielkie wzniesienia i rozproszone skalne formacje.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść na Černą skálu? Ze względu na brak wyznaczonego szlaku oraz status rezerwatu przyrody, teren ten nie jest przystosowany do turystyki masowej — wymaga ostrożności i poszanowania obowiązujących zasad ochrony przyrody.

Czym różni się Černá skála od innych skałek w Žďárských vrších? Wyróżnia ją przede wszystkim geneza — typowy mrozowy urwis powstały w wyniku wietrzenia mrozowego, a nie na przykład erozji wodnej, oraz brak infrastruktury turystycznej, co odróżnia ją od bardziej znanych i łatwiej dostępnych punktów w regionie.

Od kiedy obszar jest chroniony? Formalną ochronę prawną Černá skála otrzymała w 1979 roku, a opiekę nad nią sprawuje AOPK ČR w ramach struktur Obszaru Chronionego Krajobrazu Žďárské vrchy.

Jaka jest powierzchnia rezerwatu? Chroniony obszar obejmuje 3 hektary, w tym samą formację skalną oraz przylegające do niej lasy i naskalną roślinność.