Lisovská skála

Lisovská skała wznosi się w paśmie Žďárskich Wierchów na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej, około 3 kilometry na południowy zachód od wsi Křižánky, w powiecie Žďár nad Sázavou w kraju Vysočina. Szczyt osiąga 802 metry n.p.m. i jest objęty ochroną jako pomnik przyrody — powodem jest wyjątkowo dobrze zachowana forma mrozowego wietrzenia łupków.

Czym jest Lisovská skała?

To skalny grzbiet zbudowany z łupka, ukształtowany przez wielowiekowe działanie mrozu na odsłonięty masyw. Skała składa się z dwóch przylegających do siebie grzęd o długości 44 i 35 metrów, ze ścianami sięgającymi 12 metrów wysokości. U podnóża urwiska zalega usypisko gruzu skalnego, a poniżej rozciąga się pole głazowe o wymiarach około 80 na 50 metrów. Tego rodzaju krajobraz uznaje się za jeden z najlepiej zachowanych przykładów peryglacjalnego (mrozowego) wietrzenia łupków w partiach szczytowych Žďárskich Wierchów, co czyni to miejsce interesującym punktem na mapie geologicznej regionu Vysočina.

Jak dotrzeć?

Na szczyt prowadzi czerwono znakowany szlak turystyczny, który wygodnie zacząć nad stawem Velké Dářko. Trasa biegnie przez wzniesienie Žákova hora w kierunku wsi Sněžné, a Lisovská skała leży bezpośrednio na tej drodze. To typowa piesza wycieczka po lasach Žďárskich Wierchów — bez ekstremalnych podejść, ale z kamienistym, momentami nierównym podłożem w bezpośrednim sąsiedztwie skał, więc warto zabrać solidne buty trekkingowe.

Co zobaczysz na miejscu?

Sam wierzchołek jest zalesiony, dlatego nie znajdziesz tu rozległej panoramy — atrakcją jest forma skalna, nie widok. Warto przyjrzeć się strukturze łupkowych ścian, wyraźnym śladom wietrzenia mrozowego oraz polu głazowemu leżącemu poniżej grzbietu. Miejsce docenią przede wszystkim miłośnicy geologii, fotografowie przyrody i osoby szukające spokojnych, mało uczęszczanych leśnych tras, a niekoniecznie turyści nastawieni na widokowe punkty.

Kiedy przyjechać i czy można się wspinać?

Teren jest dostępny przez cały rok, jednak wspinaczka oraz konserwacja istniejących dróg wspinaczkowych dozwolone są wyłącznie od 1 lipca do 31 grudnia. Ograniczenie to chroni ptaki gniazdujące w szczelinach skalnych — w okolicy notowano między innymi kruka, jastrzębia gołębiarza i puchacza. Poza tym oknem czasowym wspinaczka jest zakazana, niezależnie od warunków pogodowych. Planując wycieczkę pieszą bez wspinaczki, możesz odwiedzić skałę o dowolnej porze roku — jesienią i wiosną las wokół bywa najbardziej malowniczy.

Najczęstsze pytania

Czy na Lisovskiej skale można się wspinać? Tak, ale wyłącznie w okresie od 1 lipca do 31 grudnia. Poza tym terminem obowiązuje sezonowy zakaz chroniący ptaki gniazdujące na skałach.

Czy ze szczytu roztacza się widok na okolicę? Nie — wierzchołek jest gęsto zalesiony, więc nie ma tu punktu widokowego. Głównym walorem miejsca jest sama formacja skalna i jej geologia.

Jak wysokie są skały i jak duże jest pole głazowe? Ściany osiągają do 12 metrów wysokości, grzędy skalne mają 44 i 35 metrów długości, a przylegające pole głazowe zajmuje około 80 na 50 metrów.

Jak najłatwiej dotrzeć na miejsce? Najwygodniej czerwono znakowanym szlakiem turystycznym od stawu Velké Dářko, przez Žákovą horę, w stronę wsi Sněžné — Lisovská skała leży bezpośrednio przy tej trasie.