Žákova hora

Žákova hora to zalesiony szczyt w gminie Cikháj, w morawskiej części Żdziarskich Wierchów (Žďárské vrchy) na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Leży w powiecie Żďár nad Sázavou, w kraju Wysoczyzna (Vysočina), około 2 km na północny wschód od samej wsi Cikháj i 3 km na południowy zachód od Devíti skal — najwyższego wzniesienia całego pasma. Wierzchołek sięga 810 m n.p.m. i wraz z południowymi zboczami wchodzi w skład Narodowego Rezerwatu Przyrody Žákova hora, jednego z najstarszych chronionych obszarów na Wysoczyźnie — pierwszy dekret ochronny wydało czechosłowackie Ministerstwo Oświaty już 31 grudnia 1933 roku.

Co zobaczysz na szczycie?

Dziś na wierzchołku próżno szukać widoku — teren jest gęsto zalesiony, a otwarta panorama nie istnieje. Do 1954 roku stała tu jednak drewniana wieża widokowa o wysokości 40 metrów, z której roztaczał się rozległy widok na okolicę. Wieża nie przetrwała i obecnie po niej nie ma śladu, co dla wielu odwiedzających bywa małym rozczarowaniem — warto więc traktować Žákovą horę bardziej jako cel przyrodniczy niż widokowy.

Prawdziwą atrakcją jest sam rezerwat: fragment lasu na południowych stokach ma charakter zbliżony do puszczy pierwotnej i należy do najcenniejszych, najstarzej chronionych ostoi przyrody w regionie Vysočina. To rzadka okazja, by zobaczyć drzewostan, który przez dziesięciolecia rozwijał się praktycznie bez ingerencji człowieka — z powalonymi pniami, martwym drewnem i naturalną strukturą wiekową lasu.

Jak dotrzeć do Žákovej hory?

Punktem wyjścia jest wieś Cikháj, skąd do szczytu prowadzi około 2 km szlaku. Najwygodniejszym sposobem zwiedzania jest podążanie za naučną stezką (ścieżką dydaktyczną) Žákova hora — liczy ona około 2,5 km i jest oznakowana tak, by dało się ją pokonać nawet z małymi dziećmi. Wzdłuż trasy rozstawiono dziesięć tablic informacyjnych, które przybliżają historię i przyrodę okolicznego lasu, w tym samego rezerwatu. Ścieżka stanowi część większej sieci szlaków Chronionego Obszaru Krajobrazowego Žďárské vrchy, dzięki czemu łatwo połączyć ją z dłuższą wycieczką po okolicy, np. w stronę Devíti skal.

Co warto wiedzieć o przyrodzie rezerwatu?

Obszar wokół Žákovej hory słynie z bogactwa gatunkowego grzybów — udokumentowano tu aż 367 gatunków, co czyni go jednym z ciekawszych miejsc mykologicznych w regionie. W runie leśnym można natrafić również na rzadkie i chronione gatunki roślin oraz mchów. Ta różnorodność biologiczna jest bezpośrednim efektem wieloletniej ochrony rezerwatowej i minimalnej ingerencji leśniczych w naturalne procesy.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ głównym celem jest kontakt z przyrodą, a nie widok z wierzchołka, najlepszą porą jest późna wiosna i lato, gdy las jest w pełni zielony, a ścieżka dydaktyczna sucha i łatwo przejezdna. Jesień to z kolei dobry moment dla miłośników grzybów — bogactwo gatunkowe rezerwatu robi wtedy największe wrażenie. Zimą trasa bywa zaśnieżona, co wymaga odpowiedniego obuwia, ale oferuje spokojny, kameralny spacer z dala od tłumów.

Najczęstsze pytania

Czy na Žákovej horze jest wieża widokowa? Nie. Drewniana, 40-metrowa wieża widokowa stała na szczycie do 1954 roku, ale została rozebrana i obecnie nie ma po niej śladu. Wierzchołek jest zalesiony i nie oferuje panoramy.

Jaka jest wysokość Žákovej hory? Szczyt osiąga 810 m n.p.m. i leży w Devítiskalskiej vrchovinie, morawskiej części Żdziarskich Wierchów.

Ile trwa spacer ścieżką dydaktyczną? Naučná stezka Žákova hora liczy około 2,5 km i jest łatwa nawet dla rodzin z małymi dziećmi — po drodze mija się dziesięć tablic informacyjnych o przyrodzie i historii miejsca.

Dlaczego Žákova hora jest chroniona? Południowe zbocza szczytu porasta las o charakterze zbliżonym do puszczy pierwotnej. Narodowy Rezerwat Przyrody utworzono tu już w 1933 roku — to jeden z najstarszych i najcenniejszych obszarów chronionych na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej.