Olšina u Skleného

Olšina u Skleného to niewielki, ale wyjątkowo cenny przyrodniczo rezerwat położony w katastrze wsi Sklené koło Žďáru nad Sázavou, w sercu Żdziarskich Wierchów (Žďárské vrchy) na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Obszar chroniony obejmuje zaledwie 6,27 ha, ale skupia w sobie jeden z najlepiej zachowanych fragmentów podmokłych lasów olszowych i łąk torfowiskowych w tej części Czech.

Gdzie dokładnie leży rezerwat?

Olšina u Skleného rozciąga się na wysokości 720–730 m n.p.m., w obszarze źródliskowym potoku Sklenský potok. To właśnie stałe podsiąkanie wody gruntowej i bliskość źródeł ukształtowały tutejszy, niezwykle wilgotny mikroklimat, dzięki któremu przetrwał charakterystyczny zespół roślinności bagiennej.

Co chroni ten rezerwat?

Rezerwat został ustanowiony w 1985 roku w celu ochrony unikalnego zbiorowiska zbliżonego do tzw. olszyn świerkowych oraz łąk torfowiskowych, na których występuje bogaty zestaw chronionych i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. To właśnie kombinacja drzewostanu olszowego, podmokłych łąk i torfowiska sprawia, że obszar ten ma tak wysoką wartość przyrodniczą – tego typu siedliska stają się w krajobrazie Wysoczyzny coraz rzadsze.

Jak wygląda drzewostan?

Główną część rezerwatu tworzy rzadko już spotykane zbiorowisko zbliżone do olszyn świerkowych. Zdecydowanie dominuje w nim olsza czarna (Alnus glutinosa), która na stale podmokłym siedlisku wykształca charakterystyczne, wyraźnie widoczne korzenie szczudłowe – unoszące pień ponad poziom wody i błota. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych cech tutejszego lasu i zarazem świadectwo trwałego zabagnienia terenu.

Na obrzeżach rezerwatu udział olszy maleje na rzecz świerka pospolitego (Picea abies), który lepiej znosi nieco suchsze, choć wciąż wilgotne warunki brzeżnych partii obszaru. Ta strefowość – od mokrego wnętrza z olszą po bardziej świerkowe skraje – jest typowa dla tego rodzaju siedlisk i dobrze widoczna dla uważnego obserwatora.

Dlaczego warto zwrócić uwagę na to miejsce?

Olšina u Skleného nie jest rezerwatem nastawionym na masową turystykę – to przede wszystkim obiekt o znaczeniu przyrodniczym, chroniący relikt dawniejszego krajobrazu podgórskich torfowisk i olszyn. Dla osób zainteresowanych przyrodą Wysoczyzny Czesko-Morawskiej to jednak miejsce warte odwiedzenia – pozwala zobaczyć, jak wygląda naturalny, niemal niezmieniony przez człowieka las bagienny, z charakterystycznymi szczudlastymi korzeniami olch i bogatą, wilgociolubną florą runa.

Rezerwat leży w bliskiej okolicy innych obszarów chronionych Żdziarskich Wierchów, co czyni go dobrym punktem na trasie dla osób planujących dłuższą wycieczkę po przyrodniczych osobliwościach regionu Vysočina.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się rezerwat Olšina u Skleného? W katastrze wsi Sklené koło Žďáru nad Sázavou, na terenie Żdziarskich Wierchów w kraju Vysočina, na wysokości 720–730 m n.p.m.

Jak duży jest ten obszar chroniony? Rezerwat zajmuje powierzchnię 6,27 ha.

Kiedy ustanowiono rezerwat? W 1985 roku.

Jakie drzewa dominują w rezerwacie? Głównym gatunkiem jest olsza czarna (Alnus glutinosa), tworząca charakterystyczne korzenie szczudłowe; na obrzeżach częściej występuje świerk pospolity (Picea abies).

Co jest głównym powodem ochrony tego miejsca? Zachowanie rzadkiego zespołu podmokłych olszyn świerkowych i łąk torfowiskowych wraz z bogatą fauną i florą gatunków chronionych i zagrożonych.