Žampach Castle

Žampach to ruiny średniowiecznego zamku wznoszące się na szczycie o wysokości 545,7 metra nad poziomem morza, w Podorliczu, w regionie Pardubice, na północny wschód od Ústí nad Orlicí. Wzgórze leży pomiędzy dawnymi warowniami Lanšperk, Potštejn i Litice, co czyni tę okolicę jednym z ciekawszych skupisk zamkowych ruin w Orlickich Górach.

Kiedy powstał zamek Žampach?

Warownię założono w XIII wieku, za panowania ostatnich Przemyślidów, w ramach kolonizacji słabo zaludnionych podgórskich terenów Podorlicka. Prace osadnicze prowadził ród Zebínów. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1309 roku, co czyni Žampach jednym ze starszych obiektów obronnych w regionie.

Kto władał zamkiem w średniowieczu?

Wśród właścicieli Žampachu wymienia się Křesislava z Žampachu, a przez pewien czas warownia znajdowała się nawet w rękach króla Jana Luksemburskiego, który później zastawił ją Henrykowi z Lipé. Po 1346 roku na zamku osiadł rycerz-rozbójnik Jan Pancíř, który organizował łupieżcze wyprawy na okoliczne wsie. Jego działalność przerwał dopiero cesarz Karol IV, który wysłał przeciw niemu wyprawę karną, zdobył zamek, a samego Pancíře skazał na śmierć.

Jak zmieniali się właściciele w kolejnych wiekach?

W drugiej połowie XV wieku zamek przebudowali panowie z Potštejna, w których rękach pozostawał do 1514 roku. Wtedy to Jan z Žampachu zastawił warownię Burianowi Trčce z Lípy. W kolejnych latach obiekt kilkukrotnie zmieniał właścicieli, aż w 1521 roku nabył go Vojtěch z Pernštejna, przedstawiciel jednego z najpotężniejszych rodów możnowładczych ówczesnych Czech.

Dlaczego zamek dziś jest ruiną?

Podczas wojny trzydziestoletniej Žampach był wielokrotnie atakowany i niszczony. Po zakończeniu konfliktu nikt nie podjął się jego odbudowy, a od połowy XVII wieku warownia figuruje już jako opuszczona. Stopniowy rozpad murów sprawił, że dziś na szczycie można oglądać jedynie pozostałości dawnych fortyfikacji – fragmenty murów i zarys założenia obronnego, świadczące o dawnej randze tego miejsca.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Ruiny Žampachu leżą na szlakach turystycznych Orlickich Gór i Podorlicka, w otoczeniu lasów, co czyni je popularnym celem pieszych wycieczek łączonych ze zwiedzaniem sąsiednich zamków – Lanšperka, Potštejna i Litic. Widok ze wzniesienia obejmuje panoramę okolicznych wzgórz, a sama historia miejsca – od kolonizacyjnych początków, przez epizod z rycerzem-rozbójnikiem, po opuszczenie w czasach wojny trzydziestoletniej – czyni Žampach ciekawym przystankiem dla osób zainteresowanych historią średniowiecznego osadnictwa w regionie.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Žampach? W XIII wieku, za ostatnich Przemyślidów; pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1309 roku.

Kto to był Jan Pancíř? Rycerz-rozbójnik, który po 1346 roku władał zamkiem i prowadził łupieżcze wyprawy na okoliczne wsie, aż został pokonany i stracony na rozkaz cesarza Karola IV.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej, nigdy nie został odbudowany i od połowy XVII wieku pozostaje opuszczony.

Gdzie dokładnie znajduje się Žampach? Na szczycie o wysokości 545,7 m n.p.m. w Podorliczu, w regionie Pardubice, na północny wschód od Ústí nad Orlicí, między zamkami Lanšperk, Potštejn i Litice.