Letohrad Castle

Zamek w Letohradzie to barokowa rezydencja stojąca w samym centrum niewielkiego miasteczka Letohrad, w kraju pardubickim, niedaleko granicy z Polską. Choć z zewnątrz wygląda skromnie w porównaniu z wielkimi czeskimi rezydencjami, jego wnętrza kryją cenne freski i sztukaterie, a sam obiekt do dziś tętni życiem — mieści szkołę, hotel i bibliotekę.

Historia zamku

Pierwsza budowla w tym miejscu powstała już w 1554 roku z inicjatywy Zdeňka Žampacha z Potštejna — była to prosta, drewniana siedziba bez większych fortyfikacji. Prawdziwa przemiana nastąpiła sto lat później, gdy właścicielem dóbr został hrabia Hynek Jetřich Vitanovský z Vlčkovic. To on w latach 1680–1685 przekształcił skromną renesansową siedzibę w okazałą barokową rezydencję, jaką w dużej mierze podziwiać można do dziś.

Rodzina Vitanovských z Vlčkovic odegrała kluczową rolę w rozwoju samego miasteczka — wybudowała przy zamku kaplicę, która z czasem przekształciła się w kościół św. Wacława, nadała miejscowym rzemieślnikom prawo zakładania cechów oraz ufundowała szpital. Dzięki temu XVII wiek to okres wyraźnego rozkwitu dla całej okolicy.

Wnętrza najstarszego skrzydła zamku zdobi bogata sztukateria — na parterze i pierwszym piętrze można podziwiać dekoracje stworzone przez włoskiego mistrza Giovanniego Maderę, jednego z artystów sprowadzanych wówczas do Czech do pracy przy rezydencjach arystokracji.

Przez kolejne stulecia zamek zmieniał właścicieli — należał między innymi do rodów Harrachów i Kolovratów, a ostatnimi prywatnymi posiadaczami byli hrabiowie Stubenberg (Stubenberg-Nimptsch), którzy władali majątkiem aż do 1945 roku. Po drugiej wojnie światowej obiekt przeszedł na własność państwa.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek nie jest muzeum w klasycznym rozumieniu — to żywy obiekt, w którym mieści się prywatne gimnazjum, hotel z restauracją, miejska biblioteka oraz szkoła artystyczna. Mimo to udostępniona jest stała ekspozycja zamkowa, pozwalająca zwiedzającym zobaczyć historyczne wnętrza, w tym wspomniane sztukaterie Giovanniego Madery. W latach 1983–1996 przeprowadzono kompleksową rekonstrukcję budynku, dzięki której zachował on swój barokowy charakter, jednocześnie służąc współczesnym mieszkańcom miasta.

Spacerując po Letohradzie, warto połączyć wizytę na zamku ze zwiedzaniem pobliskiego kościoła św. Wacława oraz historycznego centrum miasteczka, które zachowało klimat prowincjonalnego, ale zadbanego czeskiego miasta.

Jak dotrzeć?

Letohrad leży w kraju pardubickim, w powiecie Ústí nad Orlicí, blisko granicy z Polską. Miasteczko ma połączenie kolejowe i autobusowe z większymi ośrodkami regionu, takimi jak Ústí nad Orlicí czy Žamberk, skąd najwygodniej dotrzeć samochodem lub lokalnym transportem publicznym. Sam zamek znajduje się w centrum miasta, więc dotarcie do niego pieszo od dworca zajmuje zwykle kilkanaście minut.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na wizytę jest sezon wiosenno-letni oraz wczesna jesień, kiedy dostępność stałej ekspozycji i otwarcie okolicznych punktów gastronomicznych są największe. Warto wcześniej sprawdzić aktualne godziny udostępnienia zwiedzania, ponieważ część budynku pełni funkcje edukacyjne i hotelowe, co wpływa na dostępność poszczególnych skrzydeł.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Letohradzie można zwiedzać? Tak, dostępna jest stała ekspozycja zamkowa prezentująca historyczne wnętrza, w tym sztukaterie Giovanniego Madery. Trzeba jednak pamiętać, że część budynku zajmuje szkoła i hotel, więc zwiedzanie ogranicza się do wyznaczonych przestrzeni.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje zamek? Obecna bryła to przede wszystkim barok, powstały w latach 1680–1685 na miejscu wcześniejszej, renesansowej siedzibi z 1554 roku.

Kto zbudował zamek w obecnym kształcie? Barokową przebudowę zainicjował hrabia Hynek Jetřich Vitanovský z Vlčkovic, właściciel dóbr letohradzkich w drugiej połowie XVII wieku.

Co jeszcze mieści się w budynku zamku? Oprócz ekspozycji historycznej w zamku działa prywatne gimnazjum, hotel z restauracją, miejska biblioteka oraz szkoła artystyczna — to rzadki przykład zabytku łączącego funkcję turystyczną z codziennym życiem miasta.