K-S 32 Na růžku casemate

K-S 32 „Na růžku" to zachowany czechosłowacki srub piechoty w Lichkovie, jeden z dwóch obiektów udostępnionych zwiedzającym przez tamtejsze Muzeum Wojskowe. Betonowano go w grudniu 1936 roku jako część linii umocnień granicznych budowanej w latach 1935–1938 na wypadek konfliktu z hitlerowskimi Niemcami. Dziś stoi przy drodze nr 312 między Mladkovem a Lichkovem i jest jednym z najlepiej zachowanych fragmentów przedwojennej fortyfikacji czechosłowackiej w tym rejonie.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze srubu pełni funkcję muzeum — w gablotach z oświetleniem elektrycznym wystawiono oryginalną broń, wyposażenie żołnierskie oraz dokumenty historyczne z okresu budowy linii obronnej. Obiekt pokazuje też samą konstrukcję fortyfikacji: grubość betonowych ścian (na budowę zużyto około 1570 m³ betonu), rozmieszczenie stanowisk ogniowych oraz pancerne dzwony obserwacyjno-bojowe — łącznie trzy sztuki rozłożone między K-S 32 a sąsiednim srubem K-S 31 „U besídky". Załoga takiego obiektu liczyła w okresie mobilizacji około 56 żołnierzy, co daje wyobrażenie o ciasnocie i funkcjonalności wnętrza.

Zewnętrzna część srubu przeszła w ostatnich latach rekonstrukcję prowadzoną przez organizację ForteG — uzupełniono brakujące elementy pancerne, w tym otwory strzelnicze głównego uzbrojenia oraz kopułę pancerną, dzięki czemu obiekt wygląda dziś zbliżony do stanu z 1938 roku.

Jak dotrzeć?

K-S 32 leży bezpośrednio przy drodze II/312, łączącej Mladkov z Lichkovem, w powiecie Ústí nad Orlicí we wschodnich Czechach, blisko granicy z Polską. Najwygodniej dojechać samochodem — obiekt ma dogodny dojazd i miejsce do zaparkowania przy drodze. Lichkov leży też przy linii kolejowej, więc dotarcie pociągiem do stacji Lichkov i krótki spacer to alternatywa dla osób bez samochodu. W okolicy znajduje się więcej obiektów dawnej linii fortyfikacyjnej, co pozwala połączyć wizytę w jeden dzień zwiedzania militarnych pozostałości pogranicza.

Kiedy przyjechać?

Muzeum działa sezonowo, głównie w miesiące wiosenno-letnie i wczesną jesienią, z otwarciem zwykle w godzinach przedpołudniowych i popołudniowych w weekendy oraz wybrane dni tygodnia. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny harmonogram na stronie muzeum, ponieważ godziny otwarcia bywają zależne od dostępności wolontariuszy prowadzących obiekt. Najlepszą porą jest sucha pogoda — wnętrze srubu jest chłodne i wilgotne niezależnie od pory roku, więc warto zabrać cieplejszą kurtkę nawet latem.

Najczęstsze pytania

Czym jest srub K-S 32 „Na růžku"? To betonowy schron bojowy piechoty z czechosłowackiej linii fortyfikacyjnej z lat 1935–1938, dziś udostępniony jako muzeum wojskowe w Lichkovie.

Ile osób stacjonowało w takim obiekcie? W okresie pełnej mobilizacji załoga liczyła około 56 żołnierzy.

Czy można zwiedzać samodzielnie? Tak, wnętrze urządzono jako ekspozycję z gablotami i oświetleniem elektrycznym, dostępną do samodzielnego zwiedzania w godzinach otwarcia.

Co warto połączyć z wizytą w K-S 32? Sąsiedni srub K-S 31 „U besídky", zarządzany przez to samo muzeum, oraz inne zachowane obiekty czechosłowackiej linii obronnej w okolicach Lichkova i Mladkova.