Pałac w Potštejnie

Pałac w Potštejnie to barokowa rezydencja stojąca w samym sercu niewielkiej miejscowości Potštejn, w powiecie Rychnov nad Kněžnou, w kraju hradeckim, w północno-wschodnich Czechach. Zbudowany w połowie XVIII wieku jako nowa siedziba rodowa, przez dekady przechodził burzliwe koleje losu — od letniej rezydencji brytyjskiego ambasadora po ośrodek szkoleniowy związków zawodowych — by dziś, po latach odbudowy, ponownie otwierać swoje wnętrza dla zwiedzających.

Gdzie dokładnie stoi pałac?

Budynek znajduje się w centrum Potštejnu, niedaleko rzeki Divoká Orlice, w regionie znanym jako Podorlicko. Nie należy go mylić z górującym nad miejscowością średniowiecznym zamkiem Potštejn, którego ruiny stoją osobno, na wzniesieniu nad doliną — to właśnie los tej starszej warowni zadecydował o powstaniu pałacu w dolinie.

Dlaczego pałac powstał właśnie tutaj?

Gdy górujący nad Potštejnem zamek popadł w ruinę i przestał nadawać się na wygodną siedzibę, ówczesny właściciel majątku postanowił wznieść nową rezydencję u podnóża wzgórza, w miejscu istniejącego już zespołu zabudowań gospodarczych dworu. Nowa budowla miała być swoistym następcą opuszczonej twierdzy — reprezentacyjnym centrum panostwa, ale już bez obronnego charakteru.

Kto zbudował barokowy pałac?

Pałac powstał w latach 1749–1755 z inicjatywy hrabiego Harbuvala Chamaré, który objął majątek w 1749 roku i sam nadzorował kształt nowej siedziby według własnej koncepcji. Za projekt architektoniczny odpowiadał Josef Jäger. Najbogatszą dekorację otrzymała elewacja wejściowa, gdzie umieszczono portal zwieńczony balkonem wspartym na kolumnach. Przy południowym skrzydle wybudowano kaplicę zamkową z charakterystycznym półokrągłym wykuszem.

Co działo się z pałacem w XX wieku?

Po zakończeniu drugiej wojny światowej, w latach 1945–1946, pałac wynajmowała ambasada Wielkiej Brytanii, która urządziła w nim miejsce wypoczynku dla ambasadora. W 1949 roku obiekt przejął Rewolucyjny Ruch Związków Zawodowych, zamieniając go w ośrodek szkoleniowy dla urzędników i robotników. Ten okres odcisnął na budynku poważne piętno — doszło do licznych przeróbek budowlanych, uszkodzeń wnętrz, a pierwotne wyposażenie w dużej mierze wywieziono lub rozkradziono. Związki zawodowe opuściły pałac dopiero w 1989 roku.

Co można dziś zobaczyć w pałacu?

Po latach zaniedbania pałac przechodzi stopniową, kompleksową rekonstrukcję. Zwiedzającym udostępniono już część pomieszczeń, w tym efektowną salę lustrzaną, a kolejne komnaty są sukcesywnie przygotowywane do otwarcia. Obiekt ponownie przyjął turystów w 2006 roku, a w 2010 roku otwarto przy nim angielski park, który dziś stanowi naturalne uzupełnienie zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano pałac w Potštejnie? W latach 1749–1755, z inicjatywy hrabiego Harbuvala Chamaré, według projektu architekta Josefa Jägera.

Czy pałac to to samo co zamek Potštejn? Nie. Zamek Potštejn to osobne, średniowieczne ruiny na wzgórzu nad miejscowością — pałac powstał w dolinie jako ich reprezentacyjny następca.

Dlaczego pałac wymaga dziś rekonstrukcji? Ponieważ w latach 1949–1989 służył jako ośrodek szkoleniowy związków zawodowych, co doprowadziło do licznych uszkodzeń wnętrz i utraty części pierwotnego wyposażenia.

Od kiedy pałac można zwiedzać? Obiekt otwarto dla turystów w 2006 roku, a w 2010 roku udostępniono przypałacowy angielski park.

Co warto zobaczyć wewnątrz? Między innymi salę lustrzaną oraz portal wejściowy z balkonem wspartym na kolumnach — najbogatszy element dekoracyjny elewacji.