Zámek Nová Včelnice (nepřístupný)

Zamek Nová Včelnice to trójskrzydłowa budowla stojąca w centrum miasteczka Nová Včelnice, w południowoczeskim regionie Jindřichův Hradec. Obiekt jest obecnie niedostępny dla zwiedzających od wewnątrz, ale jego architektura i historia sprawiają, że warto zatrzymać się tu chociaż na chwilę, spacerując po miasteczku i oglądając budynek z zewnątrz.

Jaka jest historia zamku?

Zamek wyrósł z gotyckiej twierdzy, po raz pierwszy wprost wzmiankowanej w 1454 roku, choć sama budowla powstała już na przełomie XIII i XIV wieku. Pierwszymi znanymi właścicielami byli rycerze ze Včelnice — wśród nich rycerz Svatomír, służący w wojsku króla Jana Lucemburskiego. W 1467 roku, w czasie wojen między Jiřím z Poděbrad a jednotą panską, twierdzę spalił Zdeněk z Hradce. Niedługo potem majątek przeszedł w ręce rodu Vencelíków z Vrchovišť, którzy odbudowali i rozbudowali starą siedzibę.

Kolejny przełom nastąpił w 1649 roku, gdy Vencelíkowie sprzedali Včelnici rodzinie Paradiesów de Lassaga. To właśni oni w latach 1693–1702 wznieśli nowe skrzydło pałacowe tuż przy starej twierdzy, tworząc trójskrzydłowy zespół, jaki możemy oglądać dziś. W XVIII wieku majątek należał do hrabiego Jana Huberta Hartiga, jednej z ważniejszych postaci życia muzycznego w Pradze tego okresu. W XIX wieku zamek trafił w ręce rodziny Geymüllerów, którzy około 1840 roku przebudowali fasadę w duchu empirowym — te elementy stylistyczne widać na budynku do dziś.

Przez większą część XX wieku zamek stopniowo podupadał, a budynek przez lata stał opuszczony, bez okien i drzwi. Przełom przyniósł rok 2019, gdy obiekt zmienił właściciela — nowy inwestor przeprowadził gruntowną renowację i przekształcił zamek w dom opieki dla seniorów, który działa tu obecnie.

Co można zobaczyć z zewnątrz?

Choć wnętrza zamku nie są dostępne dla turystów, sam budynek jest wart obejrzenia. Trójskrzydłowy układ, charakterystyczny dla siedzib szlacheckich przebudowywanych na przestrzeni kilku wieków, dobrze widać z placu i okolicznego parku. Empirowe elementy fasady z XIX wieku kontrastują ze starszą, gotycko-renesansową częścią budowli, co czyni zamek ciekawym przykładem architektonicznej warstwy historycznej — od średniowiecznej twierdzy, przez barokowe i klasycystyczne przebudowy, aż po współczesną funkcję.

Jak dojechać do Nové Včelnice?

Nová Včelnice leży w powiecie Jindřichův Hradec, w południowych Czechach, niedaleko granicy z regionem Vysočina. Do miasteczka można dojechać samochodem lub autobusem — najbliższym większym miastem komunikacyjnym jest Jindřichův Hradec, skąd prowadzą regularne połączenia. Zamek znajduje się w samym centrum miasteczka, więc łatwo go znaleźć pieszo od strony rynku.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Skoro zamek można oglądać jedynie z zewnątrz, pora roku nie ma tu większego znaczenia praktycznego — warto jednak wybrać dzień z dobrą pogodą, by w spokoju obejść budynek i okoliczny park. Wiosna i lato dodatkowo pozwalają połączyć wizytę ze zwiedzaniem pobliskich atrakcji regionu Jindřichohradecko.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić zamek od wewnątrz? Nie. Zamek jest obecnie niedostępny dla turystów — po renowacji budynek służy jako dom opieki dla seniorów.

Kto zbudował zamek? Obecna, trójskrzydłowa forma powstała głównie za czasów rodziny Paradiesów de Lassaga, którzy w latach 1693–1702 dobudowali nowe skrzydło do starszej gotyckiej twierdzy.

Jak stara jest budowla? Najstarsza część, pierwotna twierdza, powstała na przełomie XIII i XIV wieku, a pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1454 roku.

Co dzieje się w zamku obecnie? Od 2019 roku, po gruntownej renowacji, obiekt funkcjonuje jako dom opieki dla osób starszych.