Pluhův Žďár Chateau

Zamek Pluhův Žďár to niewielka, kameralna rezydencja w południowych Czechach, ukryta wśród wsi w gminie Jižná, zaledwie kilkanaście kilometrów od Jindřichova Hradca i słynnego zamku Czerwona Lhota. W przeciwieństwie do wielkich turystycznych magnesów regionu, Pluhův Žďár przez dekady pozostawał niemal nieznany – dziś powoli otwiera się na gości jako miejsce rodzinnych uroczystości, ślubów i lokalnych spotkań.

Skąd wzięła się nazwa zamku?

Nazwa wsi i rezydencji pochodzi od pierwszego udokumentowanego właściciela – Oldřicha Pluha, członka drużyny Oldřicha z Hradca, który pojawia się w źródłach już w 1267 roku. To właśnie od niego wywodzi się nazwisko rodowe „Pluh", które przetrwało w nazwie miejscowości do dziś. Ród ten związany był blisko z panami z Hradca – w 1329 roku Ctibor, potomek Pluhów, pełnił funkcję kasztelana na zamku w Jindřichově Hradci.

Jak zmieniali się właściciele w średniowieczu?

Twierdza pozostawała w rękach rodu Pluhów do XV wieku. Potem własność zaczęła zmieniać się dość szybko: w 1437 roku majątek przejął Albrecht Růt z Dírného, a w 1457 roku bracia Prokop i Jan z Vojslavic otrzymali go z rąk króla Ladislava Pogrobowca. W kolejnych dekadach dobra trafiały do rąk różnych drobnych szlacheckich rodów – w 1549 roku kupiła je Míla z Broumovic, a osiem lat później majątek przeszedł na Dorotę Ostrovcovą i został połączony z sąsiednimi dobrami proseckimi.

Kiedy twierdza zmieniła się w barokowy zamek?

Przełom nastąpił w okresie wojny trzydziestoletniej. W 1635 roku posiadłość nabył Jan Ekersdorf z Hlaváče, który zapoczątkował przebudowę starej, obronnej twierdzy w rezydencję o cechach barokowych. W 1664 roku obiekt został gruntownie zrekonstruowany na bazie starszych murów obronnych, a majątek trafił do hrabiego Humprechta Jana Černína z Chudenic. Dalsze lata przyniosły kolejne zmiany właścicieli – w 1684 roku Tomáš Černín sprzedał dobra Václavovi Vojtěchowi z Eckersdorfu, a pod koniec XVII wieku posiadłość należała do Marie Markéty Kolovratovej z domu Slavatové. W 1793 roku zamek kupił książę Václav Paar. Z tego okresu przetrwała do dziś cenna barokowa fresk z 1718 roku autorstwa Františka Rescha, przedstawiająca Trójcę Świętą.

Co wydarzyło się w XX wieku?

W 1928 roku zamek nabył Bedřich Beneš, brat przyszłego prezydenta Czechosłowacji Edvarda Beneša. Po 1948 roku komuniści skonfiskowali majątek rodzinie, a budynek służył wówczas celom mieszkalnym – bez remontów i inwestycji. Dopiero restytucja w 1992 roku zwróciła zamek potomkom rodu Benešów. Obecnym właścicielem jest Radim Beneš, praprawnuk brata prezydenta, który przez cztery kadencje pełnił funkcję burmistrza pobliskiej gminy, a pod koniec 2015 roku zrezygnował z tej funkcji, by poświęcić się odbudowie rodzinnej posiadłości.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Zamek to jednopiętrowa, czteroskrzydłowa budowla ze środkowymi ryzalitami, otoczona zadbanym, wybrukowanym dziedzińcem i ogrodem krajobrazowym. Dawne budynki gospodarcze przechodzą stopniową metamorfozę – dawna obora zamieniona została w dom gościnny, a budynek dawnej paszarni pełni dziś funkcję dużej sali biesiadnej. Na terenie działa teatrzyk dla dzieci, a majątek regularnie gości wesela, uroczystości rodzinne, spotkania lokalnej społeczności oraz letnie obozy dla dzieci z niepełnosprawnościami. Miejsce pozostaje dostępne dla mieszkańców okolicy, choć wciąż trwa jego stopniowa rewitalizacja.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Pluhův Žďár? W południowych Czechach, w gminie Jižná, około 16 km od Jindřichova Hradca, niedaleko zamku Czerwona Lhota.

Kto jest właścicielem zamku? Od restytucji w 1992 roku obiekt należy do rodziny Benešów – obecnie zarządza nim Radim Beneš, potomek Bedřicha Beneša, brata prezydenta Edvarda Beneša.

Czy zamek można zwiedzać? Miejsce funkcjonuje przede wszystkim jako przestrzeń na wesela, wydarzenia rodzinne i spotkania lokalne, a teren pozostaje dostępny dla okolicznych mieszkańców w ramach trwającej rewitalizacji.

Co warto zobaczyć w środku? Zachowaną barokową fresk z 1718 roku przedstawiającą Trójcę Świętą, autorstwa Františka Rescha, a także zabudowania gospodarcze przekształcone w dom gościnny i salę biesiadną.