Watermolen de Beekjuffer

Watermolen de Beekjuffer to zabytkowy młyn wodny na rzece Molse Nete, tuż przy centrum belgijskiego miasteczka Mol, przy ulicy Het Getouw. Choć dziś budynek pełni funkcję niewielkiego muzeum przyrodniczego, jego historia sięga czasów karolińskich i czyni z niego jeden z najstarszych obiektów tego typu w regionie Kempen.

Skąd wzięła się nazwa młyna?

Pierwsze wzmianki o młynie na tym miejscu pochodzą już z 774 roku, z czasów panowania Karola Wielkiego, choć historycy uważają, że rzeczywista budowa mogła nastąpić nieco później, między 800 a 1000 rokiem. Nazwa „De Beekjuffer" (dosłownie: ważka strumieniowa) nawiązuje do owada charakterystycznego dla czystych, wolno płynących wód rzeki Nete, na której osadzono młyn. To właśnie pod tym szyldem działa dziś prowadzone tu centrum edukacji przyrodniczej.

Jak zmieniały się losy młyna na przestrzeni wieków?

Historia obiektu jest burzliwa. W 1223 roku młyn stał się przedmiotem sporu między opactwem Corbie a panem Mol – ostatecznie prawa do niego przejął lokalny władca, czyniąc z niego tzw. banmolen, czyli młyn objęty przymusem mielenia dla okolicznych mieszkańców. W 1377 roku książę Wacław i księżna Joanna podarowali młyn mieszkańcom Mol. Kolejny przełom nastąpił około 1580 roku, gdy budowla została całkowicie zniszczona podczas działań zbrojnych. Odbudowano ją dopiero w 1758 roku, za sprawą młynarza Adriaena Smoldersa – w mniejszej niż pierwotna formie, w jakiej przetrwała do dziś.

Kiedy młyn przestał mleć zboże?

Młyn działał jako obiekt gospodarczy aż do 1910 roku. W 1906 roku gmina Mol wykupiła nieruchomość, a wkrótce potem, w 1910 roku, rozebrano śluzę i koło wodne, aby ograniczyć ryzyko powodzi w okolicy. Przez większość XX wieku budynek stał opuszczony, dopóki w 1985 roku nie przeprowadzono jego renowacji dzięki wsparciu Fundacji Króla Baudouina oraz Krajowej Loterii.

Co można zobaczyć w młynie dzisiaj?

Obecnie obiektem opiekuje się stowarzyszenie przyrodnicze De Gagel, które urządziło tu niewielkie muzeum poświęcone różnym aspektom doliny rzeki Molse Nete – od fauny i flory po historię gospodarki wodnej regionu. W 2005 roku, 26 czerwca, zainstalowano nowe drewniane koło wodne typu podsiębiernego (onderslag), zbudowane według tradycyjnego, brabanckiego wzoru. Sam mechanizm młyński nie zachował się, więc obiekt pełni dziś przede wszystkim funkcję edukacyjną i widokową, a nie produkcyjną.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn?

Watermolen de Beekjuffer stoi przy Het Getouw w Mol, na działce katastralnej oznaczonej jako F983, na wysokości współrzędnych 51.186834, 5.122156. To lokalizacja tuż na wschód od centrum miasteczka, łatwo dostępna pieszo lub rowerem wzdłuż ścieżek biegnących wzdłuż Molse Nete.

Najczęstsze pytania

Czy młyn nadal miele zboże? Nie – mechanizm młyński został usunięty w 1910 roku, a dzisiejsze koło wodne z 2005 roku pełni funkcję głównie demonstracyjną i historyczną.

Kto zarządza obiektem? Budynek należy do gminy Mol, a na co dzień opiekuje się nim lokalne stowarzyszenie przyrodnicze De Gagel.

Czy można zwiedzać wnętrze? Tak, w budynku działa niewielkie muzeum poświęcone dolinie rzeki Molse Nete, prowadzone przez wspomniane stowarzyszenie.

Jak stary jest ten młyn? Najstarsze wzmianki sięgają 774 roku, choć obecna bryła budynku pochodzi z odbudowy w 1758 roku po zniszczeniach z około 1580 roku.