Oostmolen

Oostmolen to zabytkowy wiatrak stojący w Terlo, wsi wchodzącej w skład belgijskiej gminy Kasterlee w prowincji Antwerpia. Młyn zachował swoją historyczną bryłę i od kilkudziesięciu lat pełni funkcję domku wakacyjnego, pozostając jednocześnie chronionym zabytkiem.

Skąd wziął się ten młyn?

Historia Oostmolen sięga 1801 roku, gdy Jan Baptist De Kinderen uzyskał pozwolenie na wzniesienie w Terlo wiatraka do mielenia zboża. Cztery lata później, w 1805 roku, dobudowano do niego młyn olejowy, dzięki czemu obiekt mógł produkować zarówno mąkę, jak i olej.

Jak zmieniała się konstrukcja młyna?

Oostmolen działał jako tzw. grondzeiler, czyli młyn kozłowo-ziemny obracany wokół osi na poziomie gruntu, a zarazem jako beltmolen – młyn belkowy. Obecna forma budowli pochodzi z 1875 roku, kiedy młyn odbudowano wokół drewnianego, ośmiobocznego szczytu obrotowego zachowanego jeszcze z 1801 roku. Dzięki temu konstrukcja łączy elementy z dwóch różnych okresów budowy, mimo że z zewnątrz wygląda jak jednolita całość z drugiej połowy XIX wieku.

Co mielono w młynie?

Do 1845 roku w Oostmolen na przemian mielono zboże i korę, przy czym mielenie kory było związane z produkcją garbnika wykorzystywanego w miejscowym garbarstwie. Po 1845 roku młyn skupił się już wyłącznie na mieleniu zboża, co pozostawało jego główną funkcją przez kolejne dekady.

Jakie wydarzenia naznaczyły historię młyna?

W czerwcu 1929 roku Oostmolen został poważnie uszkodzony w wyniku uderzenia pioruna. Mimo tego zniszczenia młyn zdołano przywrócić do użytku i kontynuowano w nim działalność młynarską. Ostatecznie profesjonalne mielenie zboża w Oostmolen zakończyło się w 1957 roku – od tego momentu młyn przestał pełnić funkcję gospodarczą, jaką miał od początku swojego istnienia.

Jaki status ma dziś Oostmolen?

Oostmolen jest chronionym zabytkiem od 18 października 1943 roku, co oznacza, że jego wartość historyczna i architektoniczna została oficjalnie uznana jeszcze przed poważnym uszkodzeniem z 1929 roku i przed zakończeniem działalności młynarskiej. Obecnie budynek pełni funkcję domu wakacyjnego i nie jest udostępniony do zwiedzania – nie ma więc możliwości wejścia do jego wnętrza ani obejrzenia dawnego mechanizmu młyńskiego.

Młyn znajduje się we wsi Terlo, na terenie gminy Kasterlee, w spokojnej, wiejskiej okolicy typowej dla regionu Kempenu w prowincji Antwerpia. Jego współrzędne geograficzne to w przybliżeniu 51,245 szerokości geograficznej północnej i 5,002 długości geograficznej wschodniej.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać Oostmolen od środka? Nie – młyn służy obecnie jako prywatny dom wakacyjny i nie jest otwarty dla zwiedzających.

Od kiedy Oostmolen jest zabytkiem? Młyn objęto ochroną konserwatorską 18 października 1943 roku.

Do kiedy młyn pracował zarobkowo? Profesjonalne mielenie zboża prowadzono w nim do 1957 roku.

Co wcześniej mielono w Oostmolen oprócz zboża? Do 1845 roku młyn mielił na przemian zboże i korę wykorzystywaną w produkcji garbnika.